II SAB/Wa 253/25

II SAB/Wa 253/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-06-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Koziarski. /sprawozdawca/
Ewa Marcinkowska /przewodniczący/
Joanna Kruszewska-Grońska
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prezes Sądu
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność organu - art. 149 §1a ustawy PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149§1 pkt 3 , art. 149§1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi R. J. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Prezes Sądu Okręgowego w [...] dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] października 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezesa Sądu Okręgowego w [...] na rzecz R. J. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] października 2024 r. R. J. (dalej "skarżący") wystąpił do Prezesa Sądu Apelacyjnego (dalej "organ") o udostępnienie informacji publicznej
na temat posiadanego przez biegłego J. K., wpisanego na listę biegłych sądowych Sądu Okręgowego w [...], wykształcenia oraz kwalifikacji zawodowych uprawniających go do pełnienia funkcji biegłego z zakresu:
- ochrony środowiska (zgodnie z decyzją Prezesa Sądu), ochrony środowiska wodnogruntowego (specjalizacja/rozszerzenie zakresu ustanowienia),
- wyceny nieruchomości (zgodnie z decyzją Prezesa Sądu),
- zagospodarowania przestrzennego (zgodnie z decyzją Prezesa Sądu), planowania (specjalizacja/rozszerzenie zakresu ustanowienia).
Pismem z dnia [...] listopada 2024 r. organ poinformował skarżącego, że żądane przez innego dane nie stanowią informacji publicznej. Organ podniósł, że biegły sądowy nie jest osobą pełniącą funkcje publiczne.
Odwołując się do orzecznictwa organ wskazał, że poza zakresem pojęcia "osób pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji" nie pozostają tylko te osoby, które w ramach instytucji publicznej podejmują działania wyłącznie na stanowiskach usługowych i technicznych. Również działania osób znajdujących się
w strukturze instytucji publicznej mające charakter wyłącznie pomocniczy, doradczy, opiniujący, konsultujący, których wyniki nie są wiążące, tzn. mogą być uwzględnione (lub nie) przez inny podmiot kształtujący bezpośrednio w ramach instytucji publicznej sytuację prawną innych osób, nie pozwalają osób takich (pomocników, doradców, opiniujących, konsultantów) traktować jako "osoby pełniące funkcje publiczne, mające związek
z pełnieniem tych funkcji" w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Dalej organ wyjaśnił, również powołując się na orzecznictwo, że biegły sądowy powoływany jest w postępowaniu sądowym w celu przedstawiania fachowych opinii
o okolicznościach mających znaczenie dla wyniku sprawy sądowej, a których wyjaśnienie wymaga specjalistycznej wiedzy. Biegły może występować w jednej z dwóch ról: konsultanta (udzielanie porad i wskazówek, np. podczas oględzin) lub opiniodawcy (przeprowadzenie konkretnej ekspertyzy i wydanie opinii). Ponadto wydawana przez biegłego opinia niewątpliwie jest uwzględniana przez sąd podczas wydawania rozstrzygnięcia ale nie ma ona bezpośredniego wpływu na ukształtowanie sytuacji prawnej innych osób, albowiem podlega ocenie przez sąd, jak każdy dowód w sprawie. Biegły sądowy pełni funkcję "służebną" względem organów wymiaru sprawiedliwości poprzez wydawanie opinii i dlatego też nie może być traktowany jako osoba pełniąca funkcje publiczne.
W ocenie organu, wobec faktu, że wnioskowane informacje nie dotyczą osoby pełniącej funkcje publiczne stwierdzić należy, iż nie dotyczą one sprawy publicznej. Organ zwrócił uwagę, że na gruncie aktualnie obowiązującej ustawy brak jest definicji pojęcia "sprawy publiczne", niewątpliwie jednak są to sprawy związane z istnieniem
i funkcjonowaniem określonej wspólnoty publicznoprawnej. Określenie sprawy jako "publicznej" wskazuje, że jest to sprawa ogółu i koresponduje w znacznym stopniu
z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). Tym samym prawo do informacji publicznej wiąże się z działalnością organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Natomiast działalność innych osób oraz jednostek organizacyjnych może być przedmiotem informacji publicznej w takim zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Tak więc nie wszystkie działania podmiotów wymienionych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP będą związane z powstaniem informacji publicznej. Jeżeli informacja dotyczy sfery prywatnej, niezwiązanej z działalnością państwa, nie podlega udostępnieniu, nawet jeżeli znajduje się w aktach sprawy prowadzonej przez organ. Organ podkreślił, że część dokumentów służących jedynie potrzebom podmiotu zobowiązanego, pomimo że związana jest z jego działalnością, nie jest informacją publiczną i nie podlega ujawnieniu.
W dniu [...] lutego 2025 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego
w [...] w przedmiecie rozpatrzenia wskazanego wyżej wniosku z dnia [...] października 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 1 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy
o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902), dalej: "u.d.i.p.", poprzez ich nieprawidłową wykładnię i bezpodstawne przyjęcie, że informacje dotyczące wykształcenia oraz kwalifikacji zawodowych biegłego sądowego J.K.wpisanego na listę biegłych przy Sądzie Okręgowym w [...] nie stanowią informacji publicznej, podczas gdy biegli sądowi są osobami pełniącymi funkcje publiczne w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p., natomiast informacje ich dotyczące, a zwłaszcza okoliczności powierzenia im pełnienia zajmowanej funkcji, tj. warunki na podstawie których zostali wpisani na listę biegłych sądowych, stanowią informację publiczną.
Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i zobowiązanie organu do udzielenia mu dostępu do informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z dnia [...] października 2024 r., stwierdzenie, ze bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm prawem przepianych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2024 r., III OSK 3433/21 "sporządzanie przez biegłych opinii na potrzeby postępowań sądowych, które następnie kształtują lub współkształtują treść wyroków sądowych, czyni z biegłych sądowych osoby pełniące funkcje publiczne w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Mimo że biegli sądowi nie są zatrudnieniu w organach władzy publicznej i nie działają formalnie w ramach tych instytucji publicznych, to ponad wszelką wątpliwość zyskali oni istotny wpływ na kształtowanie sytuacji prawnej podsądnych przez ustalanie, a w ten sposób rozstrzyganie okoliczności faktycznych wymagających wiedzy specjalistycznej. Okoliczności tego rodzaju mogą być wyjaśnione wyłącznie w oparciu o opinie biegłego odpowiedniej specjalności. Sporządzanie opinii nie stanowi zatem jakiegokolwiek rodzaju usługi na rzecz organu sądowego, zbliżonego np. do sprzątania budynku sądu, lecz na przedstawieniu jednoznacznego rozstrzygnięcia określonej kwestii natury faktycznej istotnej w konkretnej sprawie i wywarcia w ten sposób wpływu na treść rozstrzygnięcia sądowego. Powyższa wykładnia pojęcia osoby pełniącej funkcję publiczną prowadzi do wniosku, że biegły sądowy jest taką osobą w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p."
Zdaniem skarżącego, wobec powyższego, należy stwierdzić że biegły sądowy J. K. jest osobą publiczną, wobec czego informacje jego dotyczące,
a zwłaszcza okoliczności powierzenia mu pełnienia zajmowanej funkcji (warunki na podstawie których został wpisany na listę biegłych sądowych) winny zostać udostępnione jako informacje publiczne.
Skarżący zauważył, że biegli sporządzając opinie w sprawach sądowych znacząco wpływają na wydawane przez sąd rozstrzygnięcia i niejako kształtują tym samym sytuację prawną poszczególnych jednostek, zwłaszcza wobec faktu że sąd dopuszcza dowód z opinii biegłego w sytuacjach wymagających wiadomości specjalnych. W ocenie skarżącego nie ulega wątpliwości, że biegli jako specjaliści z danej dziedziny, winni posiadać stosowne kwalifikacje oraz kompetencje, które jako związane ściśle
z piastowaną przez nich funkcją powinny stanowić informacje podlegające udostępnieniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że po otrzymaniu skargi, pismem z dnia [...] lutego 2025 r. udostępnił wnioskowane informacji w zakresie wykształcenia oraz kwalifikacji zawodowych biegłego sądowego J. K. uprawniających do wydawania opinii w dziedzinie ustanowienia.
Organ zwrócił uwagę, że w przedmiotowej sprawie w ustawowym terminie, tj. pismem z [...] listopada 2024 r., biorąc pod uwagę orzecznictwo sądów administracyjnych, jakkolwiek niejednolite w tym zakresie, udzielił odpowiedzi na wniosek wskazując, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej.
Dalej organ podał, że dokonując ponownej analizy wniosku na skutek złożonej skargi na bezczynność udostępnił wnioskowane informacje. Organ zaznaczył, że
w dalszym ciągu podtrzymuje stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 23 maja 2024 r., sygn. akt III SA/Gd 662/23 zgodnie z którym biegły sądowy pełni funkcję "służebną" względem organów wymiaru sprawiedliwości poprzez wydawanie opinii
i dlatego też nie może być traktowany jako osoba pełniąca funkcje publiczne. Jednak dokonując ponownej analizy wnioskowanych informacji organ uznał, że przedmiotem wniosku o udzielenie informacji publicznej jest żądanie udostępnienia informacji
o posiadanych przez biegłego kwalifikacjach i wykształceniu, a nie chociażby żądanie wydania kserokopii dokumentacji dołączonej przez osobę ubiegającą się o wpis na listę biegłych w celu wykazania tych kwalifikacji. Biorąc pod uwagę zakres wnioskowanych informacji oraz fakt, że wykształcenie biegłego jak również kwalifikacje zawodowe poprzez to, że dotyczą spełnienia wymagań do ustanowienia biegłym sądowym w danej dziedzinie i służą organowi do podjęcia decyzji o wpisie na listę biegłych sądowych, jak również poprzez fakt, że na tej podstawie biegły sądowy wykonuje na zlecenie sądu opinie, za które otrzymuje wynagrodzenie ze środków publicznych, organ pismem z [...] lutego 2025 r. udostępnił wnioskowane informacje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjny sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności
z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej "p.p.s.a.", obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów.
Stosownie do art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana
w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowany akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86).
Bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej występuje wyłącznie wtedy, gdy wniosek o udostępnienie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Ma ona miejsce wówczas, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo, podejmując te czynności, nie udostępni informacji w maksymalnym 2 miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wyda na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej.
W świetle powołanej ustawy, aby nie narazić się na zarzut bezczynności, podmiot zobowiązany powinien: udostępnić wnioskowaną informację publiczną, jeśli znajduje się w jej posiadaniu (art. 10 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); wydać decyzję
o odmowie jej udostępnienia, jeśli stwierdzi istnienie ograniczeń w dostępie do informacji publicznej bądź jeśli stwierdzi, że brak jest szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w udostępnieniu informacji publicznej przetworzonej (art. 16 i art. 17 u.d.i.p. w związku z art. 5 i art. 3 ust. 1 u.d.i.p.); poinformować, że w danej sprawie przysługuje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); poinformować, że nie posiada żądanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); poinformować, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
1) organy władzy publicznej;
2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;
3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;
4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;
5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W sprawie nie było sporne, że Prezes Sądu Okręgowego w [...], jako organ władzy publicznej, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).
Dokonując oceny, czy wnioskowane przez skarżącego dane stanowią informację publiczną na wstępie należy zauważyć, że pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. W orzecznictwie przyjmuje się, że informacją publiczną w rozumieniu powyższego przepisu będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej
i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Bliższa analiza powołanego przepisu wskazuje, że wnioskiem objęte może być pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkami do ich kwestionowania.
W omawianym trybie nie można też domagać się oceny zgodności z prawem wytworzonych dokumentów (por. wyrok z 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2445/11, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skarżący we wniosku z [...] października 2024 r. żądał udostępnienia informacji na temat posiadanego przez biegłego J. K., wpisanego na listę biegłych sądowych Sądu Okręgowego w [...], wykształcenia oraz kwalifikacji zawodowych uprawniających go do pełnienia funkcji biegłego z zakresu:
- ochrony środowiska (zgodnie z decyzją Prezesa Sądu), ochrony środowiska wodnogruntowego (specjalizacja/rozszerzenie zakresu ustanowienia),
- wyceny nieruchomości (zgodnie z decyzją Prezesa Sądu),
- zagospodarowania przestrzennego (zgodnie z decyzją Prezesa Sądu), planowania (specjalizacja/rozszerzenie zakresu ustanowienia).
Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 stycznia 2024 r., sygn. akt III OSK 3433/21 (orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym biegli sądowi są "osobami pełniącymi funkcje publiczne" w rozumieniu art. 5 ust. 2 zdanie drugie u.d.i.p. Jak słusznie zwraca uwagę NSA w tym wyroku przy wykładni powyższego pojęcia użytego w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. należy posiłkować się treścią art. 115 § 19 i § 13 Kodeksu karnego, tj. treścią przepisów, które w polskim systemie prawa definiują pojęcie "osoby pełniącej funkcje publiczne". Powyższe przepisy art. 115 § 19 i § 13 k.k. ukierunkowują wprawdzie sposób rozumienia użytego w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznych pojęcia osób "pełniących funkcje publiczne", nie dają jednak jednoznacznej odpowiedzi na pytanie o zakres treściowy tego pojęcia. Można jednak na ich podstawie budować tezę, że czynności o charakterze wyłącznie usługowym podejmowane nawet w ramach instytucji publicznych, nie dają podstaw do kwalifikowania osób wykonujących te czynności jako osób pełniących funkcje publiczne.
Wykładni pojęcia osób pełniących funkcje publiczne dokonał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 20 marca 2006 r., K 17/05, w którym stwierdzono, że art. 5 ust. 2 zdanie 2 u.d.i.p. jest zgodny z art. 31 ust. 3, art. 47 i art. 61 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 61 ust. 4 Konstytucji (OTK-A z 2006 r., nr 3, poz. 30; Dz. U. z 2006 r. Nr 49, poz. 358). Trybunał stwierdził, że "sprawowanie funkcji publicznej wiąże się z realizacją określonych zadań w urzędzie, w ramach struktur władzy publicznej lub na innym stanowisku decyzyjnym w strukturze administracji publicznej, a także w innych instytucjach publicznych. Wskazanie, czy mamy do czynienia z funkcją publiczną, powinno zatem odnosić się do badania, czy określona osoba w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadanie publiczne. Chodzi zatem o podmioty, którym przysługuje co najmniej wąski zakres kompetencji decyzyjnej w ramach instytucji publicznej. Nie każdy zatem pracownik takiej instytucji będzie tym funkcjonariuszem, którego sfera chronionej prywatności może być zawężona z perspektywy uzasadnionego interesu osób trzecich, realizującego się w ramach prawa do informacji. Nie można twierdzić, że w wypadku ustalenia kręgu osób, których życie prywatne może być przedmiotem uzasadnionego zainteresowania publiczności, istnieje jednolity mechanizm czy kryteria badania zakresu możliwej ingerencji. Trudno byłoby również stworzyć ogólny, abstrakcyjny, a tym bardziej zamknięty katalog tego rodzaju funkcji i stanowisk. Podejmując próbę wskazania ogólnych cech, jakie będą przesądzały o tym, że określony podmiot sprawuje funkcję publiczną, można bez większego ryzyka błędu uznać, iż chodzi o takie stanowiska i funkcje, których sprawowanie jest równoznaczne z podejmowaniem działań wpływających bezpośrednio na sytuację prawną innych osób lub łączy się co najmniej z przygotowywaniem decyzji dotyczących innych podmiotów. Spod zakresu funkcji publicznej wykluczone są zatem takie stanowiska, choćby pełnione w ramach organów władzy publicznej, które mają charakter usługowy lub techniczny".
Jak trafnie zauważa NSA w powyższym wyroku, nie sposób kwestionować, biorąc pod uwagę przepisy k.p.c. i k.p.k, które są podstawą procedowania przed sądami powszechnymi, że biegły sądowy powoływany jest w postępowaniu sądowym w celu przygotowania fachowych opinii o okolicznościach mających znaczenie dla wyniku sprawy sądowej, a których wyjaśnienie wymaga specjalistycznej wiedzy. Biegły występuje wówczas w jednej z dwóch ról: konsultanta (udzielanie porad i wskazówek, np. podczas oględzin) lub opiniodawcy (przeprowadzenie konkretnej ekspertyzy i wydanie opinii). Wydawana przez biegłego sądowego opinia jest uwzględniana przez sąd podczas wydawania rozstrzygnięcia. Niewątpliwie bezpośredni wpływ na ukształtowanie sytuacji prawnej innych osób ma wyrok sądowy, a nie opinia biegłego. Należy jednak pamiętać, iż w sprawach, w których wymagana jest wiedza specjalistyczna, sąd zobligowany jest do skorzystania z pomocy biegłego, który ustala określony fakt prawnie relewantny na podstawie swojej wiedzy specjalistycznej oraz posiadanego doświadczenia. Jeśli biegły z obowiązku tego wywiąże się poprawnie, sąd nie posiada kompetencji do pominięcia opinii biegłego i wydania wyroku na podstawie własnej oceny. W takich przypadkach opinia sporządzona poprawnie staje się podstawą wyrokowania w sprawie, determinując w zakresie wynikającym ze specyfiki danej sprawy treść wydawanego wyroku. Zatem mimo że formalnie o sytuacji jednostki rozstrzyga sąd w formie prawnej wyroku, to decydujący - aczkolwiek pośrednio - wpływ na ukształtowanie jego treści w całości (np. opinie sądowo-lekarskie w sprawach o ustalenie stopnia niepełnosprawności) lub
w określonym zakresie mieć będzie fachowa opinia biegłego. Nie można zatem uznać, że biegły sądowy pełni funkcję li tylko "służebną" względem organów wymiaru sprawiedliwości poprzez wydawanie opinii i dlatego też nie może być traktowany jako osoba pełniąca funkcje publiczne.
Użyte w art. 5 ust. 2 zdanie 2 u.d.i.p. pojęcie "osoby pełniącej funkcje publiczne" obejmuje każdą osobę, która ma wpływ na kształtowanie spraw publicznych
w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., tj. sferę publiczną. Taka wykładnia odpowiada intencjom twórców tej ustawy oraz najpełniej urzeczywistnia dyrektywę konstytucyjną wynikającą z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Pełnieniem funkcji publicznej jest działalność danej osoby na rzecz organu władzy publicznej, która nie stanowi czynności usługowej tej osoby (por. wyrok NSA z 15 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 3217/14, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sporządzanie przez biegłych opinii na potrzeby postępowań sądowych, które następnie kształtują lub współkształtują treść wyroków sądowych, czyni z biegłych sądowych osoby pełniące funkcje publiczne w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Mimo że biegli sądowi nie są zatrudnieniu w organach władzy publicznej i nie działają formalnie
w ramach tych instytucji publicznych, to ponad wszelką wątpliwość zyskali oni istotny wpływ na kształtowanie sytuacji prawnej podsądnych przez ustalanie, a w ten sposób rozstrzyganie okoliczności faktycznych wymagających wiedzy specjalistycznej. Okoliczności tego rodzaju mogą być wyjaśnione wyłącznie w oparciu o opinie biegłego odpowiedniej specjalności. Sporządzanie opinii nie stanowi zatem jakiegokolwiek rodzaju usługi na rzecz organu sądowego, zbliżonego np. do sprzątania budynku sądu, lecz na przedstawieniu jednoznacznego rozstrzygnięcia określonej kwestii natury faktycznej istotnej w konkretnej sprawie i wywarcia w ten sposób wpływu na treść rozstrzygnięcia sądowego.
Powyższa wykładnia pojęcia osoby pełniącej funkcję publiczną prowadzi do wniosku, że biegły sądowy jest taką osobą w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Informacja o wykształceniu oraz kwalifikacjach zawodowych osób pełniących funkcje w organach stanowi zaś informację publiczną wskazaną w art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p. (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, op. cit., s. 143).
Błędnie zatem organ poinformował skarżącego w piśmie z dnia [...] listopada
2024 r., że żądane przez niego dane nie stanowią informacji publicznej. Wniosek skarżącego dotyczył bowiem informacji publicznej.
Zauważyć należy, że zgodnie zaś z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.).
Wobec powyższego Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności
w przedmiocie rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] października 2024 r. Wniosek ten wpłynął do organu w dniu [...] listopada 2024 r. Termin jego załatwienia upływał zatem z dniem [...] listopada 2024 r. Organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek w dniu [...] listopada 2024 r., jednakże poinformował wówczas, że żądane przez skarżącego dane nie stanowią informacji publicznej. Ostatecznie organ dopiero w dniu [...] lutego 2025 r. udostępnił skarżącemu żądaną przez niego we wniosku z dnia [...] października 2024 r. informację publiczną.
Niewątpliwie zatem organ nie załatwił wniosku skarżącego w przypisanym do tego terminie. Wobec jednak załatwienia wniosku po wniesieniu skargi, Sąd nie miał podstaw, aby zobowiązać organ do jego rozpatrzenia. W tej sytuacji należało stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia przedmiotowego wniosku.
Jednocześnie Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsce
z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie słownikowe znaczenie słowa "rażący" oznacza "rzucający się w oczy, bardzo duży, oczywisty" (Mały słownik języka polskiego pod red. S. Skorupki, H. Auderskiej, Z. Łempickiej, PWN, Warszawa 1969).
Sąd w tym zakresie wziął pod uwagę okoliczność, że organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek, aczkolwiek uczynił to z opóźnieniem. Opóźnienie to wynosiło nieco ponad trzy miesiące. Po stronie organu nie można jednak dopatrzyć się złej woli czy też lekceważącego stosunku do obowiązków wynikających z ustawy
o dostępie do informacji publicznej. Nieudostępnienie wnioskowanych informacji wynikało bowiem z błędnej interpretacji przepisów u.d.i.p. Wadliwe stosowanie przepisów prawa nie daje podstaw do stwierdzenia, że bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej miała postać kwalifikowaną. Ponadto, zdaniem Sądu, zaistniałe opóźnienie nie było też na tyle znaczne, aby uznać je za rażące.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a, orzekł jak w pkt 1 wyroku. Podstawę rozstrzygnięcia wskazaną w pkt 2 wyroku stanowił natomiast art. 149 § 1a p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego, jak w punkcie 4 wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na wysokość zasądzonych kosztów składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł.