II SAB/Wa 247/23

II SAB/Wa 247/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Łukasz Krzycki
Mateusz Rogala
Sławomir Antoniuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 4, pkt 5
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 149 par. 1, art. 149 par. 1a, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.) Sędzia WSA Łukasz Krzycki Asesor WSA Mateusz Rogala po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi F. S. na bezczynność [...] S.A. z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] marca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje [...] S.A. z siedzibą w [...] do rozpatrzenia wniosku skarżącego F. S. z dnia [...] marca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność [...] S.A. z siedzibą w [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od [...] S.A. z siedzibą w [...] na rzecz F. S. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Pismem z [...] kwietnia 2023 r. F. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność [...] S.A. z siedzibą w [...] polegającą na nierozpatrzeniu wniosku o udzielenie informacji publicznej z [...] marca 2023 r., który dotyczył udostępnienia, za pośrednictwem poczty elektronicznej, informacji o ilości kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników rtv przeprowadzonych przez [...] w 2022 r.
W związku z powyższym wniósł o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zarzucił organowi naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez jego niezastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek, art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902); zwanej dalej u.d.i.p. w zakresie w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania polegający na nieudostępnieniu wnioskowanej informacji.
Skarżący wskazał, że stanowisko organu wyrażone w piśmie z dnia 3 kwietnia 2023 r., że żądana informacja objęta wnioskiem z dnia [...] marca 2023 r. nie jest informacją publiczną, jest błędne. W jego ocenie informacje, o które się zwrócił stanowią przedmiot konstytucyjnego uprawnienia, bowiem stanowią informacje o działalności jednoosobowej spółki Skarbu Państwa w zakresie, jakim wykonują zadania władzy publicznej (art. 7 ustawy o opłatach abonamentowych) i dysponują majątkiem Skarbu Państwa.
Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2021 r., sygn. akt II SAB/Wa 82/21 informacja o ilości kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników stanowi informację publiczną, a bezczynność zachodzi nawet wtedy, gdy podmiot nieprawidłowo informuje wnioskodawcę, że żądana informacja nie jest informacją publiczną.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako wniesionej przedwcześnie przed wyczerpaniem środków zaskarżenia określonych w art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a., tj. ponaglenia, ewentualnie o oddalenie, wskazując, że nie pozostaje w bezczynności, bowiem pismem z 3 kwietnia 2023 r. poinformował wnioskodawcę, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, podając, że wszelkie dane stanowiące informację publiczną zostały udostępnione na stronie internetowej organu tj.[...]. Dane liczbowe, w zakresie kontroli abonamentu RTV, są przekazywane przez Spółkę Krajowej Radzie Radiofonii i Telewizji, która to następnie publikuje je w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie [...], w rozdziale poświęconym sprawom abonamentowym. W związku z tym to Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji posiada wnioskowane przez skarżącego dane i była właściwa do rozpoznania wniosku. W pozostałym zakresie informacje te nie stanowią informacji publicznej i nie podlegały udostępnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przy czym zgoda stron na rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym nie jest wymagana. Z uwagi na to, że przedmiotem złożonej skargi jest bezczynność Komendanta Głównego Policji – Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W rozpoznawanej sprawie nieuzasadniony jest wniosek [...] S.A. o odrzucenie skargi z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi. W przypadku skargi na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej przepisy k.p.a. oraz ustawy o dostępie do informacji publicznej nie wymagają wniesienia odrębnego środka zaskarżenia w postaci np. ponaglenia na bezczynność organu.
Skarga jest zatem dopuszczalna i zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w pkt 1 – 4a. Celem skargi na bezczynność jest zwalczanie zwłoki w załatwieniu sprawy.
Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie
i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym
w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności.
Zatem, aby można było mówić o bezczynności organu należy przede wszystkim stwierdzić, że ciąży na nim wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności),
a dopiero później, iż obowiązku tego – w nakazanym terminie – organ nie wypełnia.
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do treści art. 149 § 1 P.p.s.a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl § 1a tego przepisu, sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oznacza to, że celem skargi na bezczynność organu administracji, jest doprowadzenie do wydania przez ten organ decyzji administracyjnej (lub innego aktu) w sprawie wszczętej żądaniem strony.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.
Ustawodawca w przepisie art. 6 ust. 1 u.d.i.p. dokonał przykładowego wyliczenia, jaka informacja stanowi informację publiczną.
W orzecznictwie oraz doktrynie przyjmuje się w związku z tym, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych,
a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów i danych.
Wspomniany przepis art. 6 ust. 1 w pkt 4 u.d.i.p. stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna m. in. o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Informacją publiczną jest zatem treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii, ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto walor informacji publicznej posiada treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego takim organem, związanych z nimi bezpośrednio poprzez ich wytworzenie bądź też przez nie niewytworzonych, lecz używanych przy realizacji przewidzianych prawem zadań.
Z tego względu, należało uznać, że żądana przez F. S. informacja w zakresie ilości kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników rtv przeprowadzonych przez [...] S.A w 2022 r., jest informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p. Sokoro bowiem udostępnieniu podlega dokumentacja przebiegu i efektów kontroli (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret drygi) to nie może być wątpliwości, że dane ilościowe o wykonanych w określonym czasie kontrolach, również stanowią informację publiczną.
Spełniona zatem została przesłanka przedmiotowa zastosowania u.d.i.p. w zakresie wniosku skarżącego.
Odnośnie natomiast zakresu podmiotowego ustawy wskazać należy, że [...] S.A. z siedzibą w [...] jest podmiotem zobowiązanym, stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Realizuje bowiem, jako operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe, zadania publiczne związane z ustawowym obowiązkiem poboru opłat abonamentowych (art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych /tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1689/).
W u.d.i.p. zostały wymienione cztery formy załatwienia wniosku, a mianowicie zobowiązany podmiot powinien:
- udostępnić żądaną informację publiczną (jeśli jest w jej posiadaniu) w terminie wskazanym w art. 13 (bez zbędnej zwłoki, ewentualnie nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku), chyba że terminy te nie mogą zostać dochowane, wówczas należy powiadomić stronę o przyczynach opóźnienia oraz o terminie w jakim udostępnienie nastąpi, nie dłuższym niż 2 miesiące od złożenia wniosku;
- wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji, np. gdy występują ustawowe przeszkody do jej udostępnienia w postaci np. ochrony danych osobowych (art. 16 ust. 1) lub umorzeniu postępowania, jeśli informacja nie może zostać udostępniona w sposób i w formie określonej we wniosku (art. 16 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 2);
- poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada informacji publicznej lub że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej (por.: np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 1401/13, CBOSA).
Zaznaczyć należy, że udostępnienie informacji niezgodnie z żądaniem lub informacji niepełnej nie stanowi realizacji wniosku. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, albowiem zawarte w piśmie z 3 kwietnia 2023 r. odesłanie do strony [...], bez podania konkretnego linku, nie umożliwia dostępu do wnioskowanej informacji. Natomiast publikowane przez KRRiT w BIP "Sprawozdanie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z działalności w 2022 r." w Rozdziale V. NADZÓR REGULACYJNY I FINASOWANIE MEDIÓW PÓBLICZNYCH na str. 93 podaje, iż: "Na koniec 2022 r. opłaty uregulowało jedynie 828110 zobowiązanych (34,7%), w tym 588 873 gospodarstwa domowe i 239 237 abonentów instytucjonalnych". Następnie stwierdza, iż "[...] w 2022 r. wysłało 178 257 upomnień do abonentów zalegających z wnoszeniem opłaty abonamentowej. Zadłużenie w całości lub części uregulowało 38 943 abonentów, wpłacając kwotę 46,7 mln zł. W stosunku do pozostałych abonentów zalegających z opłatami [...] wszczynała postępowania administracyjne i wystawiła 46 407 tytułów wykonawczych". Z przedmiotowej informacji nie wynika jednak, ile przeprowadzono kontroli realizacji obowiązku rejestracji odbiorników rtv. Powyższa informacja sprawozdawcza dotyczy realizacji obowiązku wnoszenia opłat przez abonentów, bez jakiegokolwiek odniesienia do posiadaczy odbiorników rtv, realizacji obowiązku rejestrowania odbiornika rtv i wynikach kontroli ustalających stwierdzony stan rzeczy.
Tym samym pomiot obowiązany nie rozpatrzył wniosku skarżącego o udostępnienie żądanej informacji publicznej do dnia wyrokowania, co oznacza, iż dopuścił się bezczynności w jego realizacji. Z tej też przyczyny Sąd, na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a,, zobowiązał [...] S.A. do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2023 r. w terminie zakreślonym w punkcie 1 wyroku.
Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd ocenił, że bezczynność podmiotu obowiązanego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa jest, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 652/15, kwalifikowaną postacią naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezsporne, ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Nie każde zatem naruszenie prawa wskutek prowadzenia postępowania w sposób przewlekły będzie naruszeniem rażącym. Ocena jednak, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych.
Sąd nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa w stwierdzonej bezczynności [...] S.A. mając na uwadze fakt, że nie miała ona charakteru celowego. Co istotne, podmiot obowiązany udzielił informacji z jednodniowym opóźnieniem, jednak uczynił to w sposób nieprawidłowy, bowiem nierealizujący w pełni żądania wnioskodawcy. Skarżona Spółka nie wykazała uporczywości lub innego przejawu złej woli w procesie wykonywania ustawowego obowiązku. W tym zakresie Sąd orzekł stosownie do treści art. 149 § 1a P.p.s.a. w punkcie 2 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto w punkcie 3 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 P.p.s.a., na które składa się uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w kwocie 100 zł.