II SAB/Wa 246/25

II SAB/Wa 246/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-06-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-03-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj /przewodniczący/
Dorota Kozub-Marciniak
Sławomir Antoniuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1., art. art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi G. K. na bezczynność Rektora Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę
Uzasadnienie
Pismem z [...] września 2024 r. G. K. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego; zwanego dalej WUM polegającą na nierozpatrzeniu wniosku o udzielenie informacji publicznej z [...] lipca 2024 r.
W uzasadnieniu wskazał, że we wniosku o informację publiczną zwrócił się m.in. o udostępnienie czasu trwania i wzoru informacji dla pacjenta w eksperymencie medycznym, objętym pozytywną opinią Komisji Bioetycznej działającej w WUM. Organ poinformował, że nie posiada wzoru informacji dla pacjenta w tym konkretnym eksperymencie, pomimo, że taki dokument powinien być dołączony do wniosku o wydanie opinii przez Komisję bioetyczną (art. 29 ust. 23 pkt 4 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza i lekarza dentysty). WUM nie udzielił też informacji o czasie trwania eksperymentu, choć jest to wymagane w treści wniosku o opinię komisji bioetycznej (art. 29 ust. 23 pkt 1 ustawy z o zawodzie lekarza i lekarza dentysty). W tej sytuacji organ pozostaje w bezczynności, bowiem nie udostępnił żądanej informacji ani też nie wydał w tym zakresie decyzji odmownej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że żądana informacja została udzielona w pełnym zakresie. Wyjaśnił, że skarżący pismem z [...] lipca 2024 r., za pośrednictwem poczty elektronicznej, zwrócił się do Komisji Bioetycznej działającej przy WUM o udzielenie informacji publicznej w następującym zakresie:
" (...) - treści opinii Komisji Bioetycznej dotyczącej eksperymentu medycznego/badania "Ocena ryzyka występowania kardiologicznych powikłań okołooperacyjnych u chorych poddawanych operacji przeszczepienia trzustki i nerki", prowadzonego w [...]
Szpitalu Specjalistycznym (ul. . [...], W.),
czy powyższa zgoda została wydana na przeprowadzenie eksperymentu medycznego na podstawie przepisów ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty czy badania, przeprowadzonego na podstawie innych przepisów a jeśli tak, to jakich przepisów,
czas trwania powyższego eksperymentu,
wzór informacji dla uczestnika eksperymentu/badania (...) ".
Pismem z [...] lipca 2024 r. poinformowano skarżącego, w trybie art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2022 r., poz. 902); zwanej dalej u.d.i.p., że odpowiedź zostanie mu udzielona do 31 lipca 2024 r., z uwagi na fakt, że dokumentacja, której dotyczy przedmiotowy wniosek, może znajdować się w archiwum, a jej pozyskanie i udzielenie repliki na zawarte we wniosku pytania wymaga wydłużonego okresu działania. Po uzyskaniu [...] lipca 2024 r. wglądu w dokumentację udzielono skarżącemu informacji publicznej we wnioskowanym zakresie. Z uwagi na treść komunikatu systemowego otrzymanego z Microsoft Outlook o niedostarczeniu wiadomości do adresata (błąd we wpisanym adresie odbiorcy wiadomości), odpowiedź została ponownie wysłana [...] lipca 2024 r., przy czym opinię nr [...]z [...] czerwca 2018 r., przesłano z uwagi na pierwotny błąd doręczenia odpowiedzi, w dniu 19 sierpnia 2024 r. Zdaniem organu w odpowiedzi z [...] lipca 2024 r. w sposób prawidłowy określono żądaną informację w zakresie czasu trwania eksperymentu wyjaśniając, że " (...) badanie jest nadal prowadzone, od momentu wydania opinii Komisji Bioetycznej", przy czym do odpowiedzi została załączona opinia komisji Bioetycznej z [...] czerwca 2018 r. Jednocześnie zgodnie z wnioskiem o "wzór informacji dla uczestnika eksperymentu/badania" w odpowiedzi przesłano link do ogólnego wzoru informacji dla uczestnika badania/eksperymentu, który jest dostępny na stronie Komisji Bioetycznej działającej przy WUM. W następstwie tak udzielonej odpowiedzi w korespondencji mailowej z [...] lipca 2024 oraz [...] sierpnia 2024 r. skarżący zwrócił się o przesłanie dokumentu w postaci opinii Komisji Bioetycznej nr [...] z [...] czerwca 2018 r., jak również dokumentu, z którego wynikałby czas trwania eksperymentu oraz kopii wniosku o zgodę na przeprowadzenie eksperymentu, jeśli z niej wynika czas jego trwania. Pismem z 19 sierpnia 2024 r. została przesłana do skarżącego kopia wnioskowanego dokumentu tj. opinia Komisji Bioetycznej nr [...] z [...] czerwca 2018 r., z wyjaśnieniem okoliczności opóźnienia powstałego z przesłaniem przedmiotowego dokumentu. Jednocześnie organ podał, że w przedmiocie żądanej informacji dotyczącej czasu trwania badania odpowiedź została już udzielona pismem z [...] lipca 2024 r. W kolejnej korespondencji mailowej z [...] sierpnia 2024 r. skarżący nadal domagał się przekazania informacji o czasie trwania badania, pomimo uzyskania tej informacji w piśmie z [...] lipa 2024 r. oraz doprecyzowaniu jej poprzez przesłanie [...] sierpnia 2024 r. załącznika w postaci opinii Komisji Bioetycznej nr [...] z [...] czerwca 2018 r. Wobec tego WUM poinformował, że udzielił odpowiedzi we wnioskowanym zakresie.
W zakresie informacji o "czas trwania powyższego eksperymentu/badania" organ poinformował skarżącego, że "badanie jest nadal prowadzone, od momentu wydania opinii Komisji Bioetycznej", przy czym został skarżącemu przesłany dokument: opinia Komisji Bioetycznej nr [...] z [...] czerwca 2018 r., z którego wynika data wydania przedmiotowej opinii. Z uwagi na okoliczność trwania w chwili udzielenia informacji badania, nie sposób było udzielić odpowiedzi wskazując skarżącemu konkretny przedział czasowy trwania badania, a zatem niniejsza informacja została udzielona w żądanym zakresie.
Odnośnie wniosku o "wzór informacji dla uczestnika eksperymentu/badania" w odpowiedzi organ przesłał link do ogólnego wzoru informacji dla uczestnika badania/eksperymentu, który jest dostępny na stronie Komisji Bioetycznej działającej przy WUM. Zatem wnioskowany wzór został udostępniony skarżącemu jako aktywny link przenoszący go na przykładowy tekst: świadomej zgody wykorzystany w tym badaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przy czym zgoda stron na rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym nie jest wymagana. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
W myśl art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego przepisu, tj. w sytuacjach, gdy organ ma obowiązek wydać decyzję administracyjną, postanowienie w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służą odwołanie bądź zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (...) oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających.
Skarga analizowana wg. podanych kryteriów kontroli jest zasadna.
Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1– 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie udzielił zainteresowanej jednostce żądanej przez nią informacji publicznej stosownie do przepisów u.d.i.p., nie odmówił udostępnienia informacji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p, nie umorzył postępowania bądź też nie odmówił udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej – art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zaś zakres podmiotowy – wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1u.d.i.p.). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się wnioskodawca, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, oraz że żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność w zakresie realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej (por. Szustakiewicz, "Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych", Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i n.).
W niniejszej sprawie skarżący kwestionuje nieudostępnienie przez WUM informacji publicznej na jego wniosek z [...] lipca 2024 r. w zakresie czasu trwania eksperymentu/badania medycznego "Ocena ryzyka występowania kardiologicznych powikłań okołooperacyjnych u chorych poddawanych operacji przeszczepienia trzustki i nerki" prowadzonego w [...] Szpitalu Specjalistycznym przy ul. . [...] w W. oraz udostępnienia wzoru informacji dla uczestnika eksperymentu/badania.
Nie stanowi sporu pomiędzy stronami, iż WUM jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. - WUM jest uczelnią publiczną w rozumieniu art. 13 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce) oraz wskazane powyżej żądania wniosku stanowią informację o przedmiocie działalności podmiotu w sferze publicznej (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c u.d.i.p.). Spór w istocie sprowadza się do tego, czy wniosek skarżącego został zrealizowany w sposób i terminie wymaganym przepisami u.d.i.p.
Jak wynika z akt sprawy, na wniosek skarżącego z [...] lipca 2024 r. podmiot obowiązany [...] lipca 2024 r. przesłał wnioskodawcy pismo informujące o przedłużeniu terminu do udzielenia odpowiedzi do [...] lipca 2024 r. Wydłużenie terminu realizacji wniosku zostało podyktowane potrzebą poszukiwania informacji, w tym zasobach archiwalnych.
Zasadą jest, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jednakże, co wynika z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
W realiach niniejszej sprawy podmiot obowiązany w zakreślonym przez ustawodawcę terminie, stosowanie do treści art. 13 ust. 2 u.d.i.p., poinformował wnioskodawcę, że rozpatrzy wniosek z nieznacznym przekroczeniem 14 dni, przy czym wskazał na przyczynę to usprawiedliwiającą – tj. konieczność poszukiwania informacji, w tym w zasobach archiwalnych. Podana okoliczność jest usprawiedliwiona, ponieważ skarżący w swym wniosku domagał się szeregu informacji, w tym dokumentu wytworzonego w 2018 r. (opinii Komisji Bioetycznej przy WUM).
W dniu [...] lipca 2024 r. skarżącemu przesłano odpowiedź na wniosek udostępniając kopię opinii Komisji Bioetycznej WUM z [...] czerwca 2018 r. nr [...] oraz wskazano podstawę prawną zgody na przeprowadzenie eksperymentu medycznego (choć zaznaczyć należy, że pytanie o przepisy prawa powszechnie obowiązujące nie stanowi informacji publicznej). W zakresie pytania o czas trwania eksperymentu/badania poinformowano, iż "badanie jest nadal prowadzone, od momentu wydania opinii Komisji Bioetycznej". W zakresie wniosku o wzór informacji dla uczestnika eksperymentu badania podano wnioskodawcy link do strony https://komisja-bioetyczna.wum.edu.pl/node/94. Następnie w nawiązaniu do korespondencji skarżącego z [...] sierpnia 2024 r. przesłano wnioskodawcy stronę podpisową uchwały z [...] czerwca 2024 r. nr [...]oraz sprecyzowano, że w zakresie wzoru "informacji dla pacjenta w tym konkretnym eksperymencie" WUM nie posiada wnioskowanego dokumentu.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż podmiot obowiązany zrealizował w całości obowiązek informacyjny, zgodnie z przepisami u.d.i.p. Nie można zgodzić się ze skarżącym, że nie został on poinformowany o czasie trwania przedmiotowego eksperymentu/badania medycznego skoro początkową jego datę wyznacza wydanie opinii przez Komisję Bioetyczną WUM, tj. [...] czerwca 2018 r., której kopię wnioskodawcy udostępniono, a eksperyment/badanie na dzień udzielania odpowiedzi nadal trwał. Odpowiedzi na tę część wniosku udzielono w sposób wyczerpujący, zgodnie z żądaniem zawartym we wniosku. Jeżeli intencją skarżącego było uzyskanie informacji o dacie planowanego zakończenia eksperymentu, to należało żądanie w ten sposób sformułować. Natomiast wystosowane do WUM [...] sierpnia 2024 r. kolejne żądanie przesłania kopii wniosku o zgodę Komisji Bioetycznej WUM stanowi nowy wniosek o udostępnienie publicznej i nie rzutuje na sposób realizacji wniosku z [...] lipca 2024 r. będącego przedmiotem oceny w niniejszej sprawie. Spełnia również wymogi informacyjne odesłanie wnioskodawcy do stronu internetowej WUM "Dokumenty wymagane w przypadku eksperymentów medycznych" zawierającej "Wymogi dotyczące Informacji dla pacjenta z Formularzem Świadomej Zgody". Na doprecyzowane żądanie udostępnienia wzoru informacji dla uczestnika tego konkretnego eksperymentu podmiot obowiązany poinformował, iż nie posiada takowego dokumentu. Skoro, w świetle art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji, to udostępnieniu podlega informacji jedynie istniejąca, bowiem wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie wszczyna postępowania o wytworzenie takiej informacji. Zatem pisemne poinformowanie wnioskodawcy o braku żądanej informacji publicznej stanowi prawidłową realizację wniosku.
Tym samym brak było podstaw do uwzględnienia skargi, co prowadziło do jej oddalenia w oparciu o art. 151 P.p.s.a.