II SAB/WA 229/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-08-28
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ochrona danych osobowychRODObezczynność organupostępowanie administracyjneskargaUODOterminyprawa obywatelskie

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził bezczynność Prezesa UODO w rozpoznaniu skargi dotyczącej danych osobowych, ale uznał, że nie miała ona charakteru rażącego naruszenia prawa.

Skarga P.J. dotyczyła bezczynności Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO) w sprawie rozpoznania skargi z listopada 2023 r. w zakresie przetwarzania danych osobowych. Sąd administracyjny stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, ponieważ po początkowych czynnościach nastąpiła ponad dwumiesięczna przerwa w działaniach. Jednakże, sąd uznał, że bezczynność ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, biorąc pod uwagę złożoność sprawy, potrzebę wymiany korespondencji oraz fakt, że organ ostatecznie zakończył postępowanie przed wydaniem wyroku. Skargę oddalono w pozostałym zakresie, a organowi zasądzono zwrot kosztów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę P.J. na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO) w przedmiocie rozpoznania skargi z listopada 2023 r. dotyczącej przetwarzania danych osobowych. Skarżący zarzucił organowi bezczynność i przewlekłość postępowania, wskazując na brak merytorycznego rozstrzygnięcia jego skargi złożonej w listopadzie 2023 r., mimo uzupełnienia braków formalnych i wszczęcia postępowania wyjaśniającego. Skarżący podkreślał brak odpowiedzi na jego pisma i ponaglenia, a także przekroczenie terminów określonych w K.p.a. oraz RODO. Prezes UODO w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, argumentując, że podejmował niezbędne czynności wyjaśniające, w tym wezwania do uzupełnienia braków formalnych oraz zwracał się o wyjaśnienia do skarżonych podmiotów. Organ podkreślał, że zasada szybkości postępowania nie może być nadrzędna wobec zasady prawdy obiektywnej i konieczności dokładnego zebrania materiału dowodowego. Wskazywał, że czas potrzebny na wymianę korespondencji i wyjaśnień wynikał z przyczyn niezależnych od organu, a postępowanie nie nosiło znamion celowego unikania załatwienia sprawy. Sąd, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, ponieważ po styczniu 2024 r. do marca 2024 r. nie podejmował żadnych działań służących załatwieniu sprawy, a decyzja została wydana dopiero w sierpniu 2024 r. Jednakże, sąd uznał, że bezczynność ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Sąd podkreślił, że organ podejmował czynności, informował strony, a ostateczne zakończenie postępowania przed wyrokowaniem sądu pozwalało na odstąpienie od zobowiązania organu do wydania orzeczenia w określonym terminie. W związku z brakiem stwierdzenia kwalifikowanego naruszenia prawa, sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ dopuścił się bezczynności.

Uzasadnienie

Po początkowych czynnościach organu, nastąpiła ponad dwumiesięczna przerwa w działaniach służących załatwieniu sprawy, a decyzja została wydana ponad pół roku po wszczęciu postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 35 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 37 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 119 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu skargi.

Odrzucone argumenty

Bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa. Należy zasądzić od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną lub wymierzyć grzywnę.

Godne uwagi sformułowania

Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów nie podjęto określonego aktu lub nie wykonano czynności, a w szczególności czy jest to następstwem zawinionej lub niezawinionej opieszałości organu w ich podjęciu lub dokonaniu. Samo załatwienie sprawy administracyjnej przed wyrokowaniem sądu, nie wyłącza zasadności orzekania w przedmiocie bezczynności - poprzedzającej wydanie decyzji czy innego aktu.

Skład orzekający

Ewa Radziszewska-Krupa

przewodniczący

Łukasz Krzycki

sprawozdawca

Sławomir Fularski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezczynności organu administracji publicznej oraz kryteriów oceny, czy bezczynność ma charakter rażącego naruszenia prawa, w kontekście ochrony danych osobowych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyfiki postępowania przed UODO i stosowania przepisów K.p.a. oraz RODO. Ocena rażącego charakteru bezczynności jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu bezczynności organów administracji, co jest istotne dla wielu obywateli. Pokazuje, jak sąd ocenia takie sytuacje i jakie są konsekwencje dla skarżącego.

Czy organ ochrony danych osobowych działał zbyt wolno? Sąd rozstrzyga sprawę bezczynności.

Lexedit — asystent AI dla prawników

Analizuj umowy, identyfikuj ryzyka i edytuj dokumenty z pomocą AI. Wrażliwe dane są anonimizowane zanim opuszczą Twój komputer.

Analiza umów

Ryzyka, klauzule i rekomendacje w trybie śledzenia zmian

Pełna anonimizacja

Dane osobowe usuwane lokalnie przed wysyłką do AI

Bezpieczeństwo danych

Szyfrowanie, brak trenowania modeli na Twoich dokumentach

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SAB/Wa 229/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-08-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Radziszewska-Krupa /przewodniczący/
Łukasz Krzycki /sprawozdawca/
Sławomir Fularski
Symbol z opisem
647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność postępowania i że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. art. 35 par. 3. 36, 37 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U.UE.L 2016 nr 119 poz 1 art. 78 ust. 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z  przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Sławomir Fularski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi P. J. na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania skargi z [...] listopada 2023 r. 1. stwierdza, że Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych dopuścił się bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie 4. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz P. J. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Skarżący zwany dalej "Wnioskodawcą", zarzucił bezczynność przy rozpatrywaniu jego skargi z [...] listopada 2023 r., w zakresie przetwarzania danych osobowych. W skardze zarzucano równocześnie przewlekłość postępowania organu, jednakże - w kontekście realiów rozpoznawanej sprawy - zarzuty Wnioskodawcy oceniono w kontekście ewentualnej bezczynności, o czym w dalszej części uzasadnienia.
W skardze wniesiono o:
- zobowiązanie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, zwanego dalej "organem", do wydania decyzji w sprawie naruszenia danych osobowych Wnioskodawcy w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia wyroku,
- stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania,
- wymierzenie organowi grzywny w wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2023 roku,
- przyznanie od organu na rzecz Wnioskodawcy sumy pieniężnej do wysokości dwukrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2023 roku.
W uzasadnieniu skargi wskazano:
- skargę na naruszenie danych osobowych złożono [...] listopada 2023 r.,
- 2 grudnia 2023 r. Wnioskodawca uzupełnił braki formalne; 13 grudnia 2023 r. odebrał informację, że organ wszczął w sprawie postępowanie wyjaśniające,
- 15 stycznia 2024 r. Wnioskodawca złożył pismo z prośbą o informację, na jakim etapie jest postępowanie, oraz kiedy sprawa zostanie merytorycznie rozstrzygnięta,
- 17 lutego 2024 r. złożył pierwsze ponaglenie,
- na pisma ze stycznia i lutego 2024 roku nie otrzymał żadnej odpowiedzi,
- 4 marca 2024 r. złożył drugie ponaglenie,
- 5 marca 2024 r. - w odpowiedzi na ponaglenia - Wnioskodawca otrzymał od organu informację, że dokonano pewnych czynności w sprawie; nie doprowadziły one jednak jeszcze do całkowitego jej wyjaśnienia, zakończonego wydaniem decyzji; nie wskazano jasnych i rzetelnych przyczyn przedłużania się postępowania; ograniczono się do wymijających i niekonkretnych sformułowań; nie wskazano też terminu załatwienia sprawy - podano jedynie, że postępowanie będzie przedłużone "o czas niezbędny do wymiany korespondencji dotyczącej przetwarzania danych osobowych przez skarżone podmioty oraz przeanalizowania treści otrzymanych wyjaśnień",
- nie załatwiono sprawy w ciągu miesiąca - zgodnie z art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a."; nie zawiadomiono także o przypadku niezałatwienia sprawy w terminie - podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy - zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a.; nie rozpatrzono ponadto skargi ani nie poinformowano Wnioskodawcy w terminie trzech miesięcy od jej wpływu o postępach lub efektach rozpatrywania skargi - zgodnie z art. 78 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz.Urz. UE L. nr 119. str. 1, ze zm.),, zwanego dalej "RODO",
- do dnia złożenia skargi do Sądu (datowana 11 marca 2024 r.) nie rozpoznano sprawy i nie wydano decyzji w kwestii naruszenia danych osobowych,
- brak wydania decyzji o naruszeniu danych osobowych Wnioskodawcy oraz potencjalnego wymierzenia kary sprawcom budzi u Wnioskodawcy poczucie niesprawiedliwości; konsekwencją zaniechań i opieszałości organu jest zmniejszenie zaufania obywateli, do władzy publicznej; także przekonanie, że – jak w rozpatrywanej sprawie - dane osobowe mogą być narzędziem rozgrywki politycznej; zmniejsza to poczucie prywatności obywateli – także związanej z ich poglądami politycznymi.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie. Uzasadniono to następująco:
- do organu wpłynęła skarga Wnioskodawcy, dotycząca przetwarzania jego danych osobowych przez I. Sp. z o.o., zwaną dalej "Spółką", oraz p. A.R., zwaną dalej "Uczestnikiem",
- pismem z 28 listopada 2023 r. wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych (z uwagi na niewskazanie w skardze adresu poczty tradycyjnej oraz niejednoznaczne wskazanie adresu poczty tradycyjnej Uczestnika),
- 2 grudnia 2023 r. do organu wpłynęło pismo Wnioskodawcy - stanowiące odpowiedź na wezwanie,
- pismem z 12 grudnia 2023 r. organ zwrócił się do Spółki oraz Uczestnika, o ustosunkowanie się do skargi oraz złożenie pisemnych wyjaśnień; o podjętych czynnościach wyjaśniających poinformowano Wnioskodawcę - pismem z 12 grudnia 2023 r.,
- 3 stycznia 2024 r. wpłynęły do organu pisemne wyjaśnienia Uczestnika - złożone również w imieniu Spółki,
- 10 stycznia 2024 r. wpłynął do organu zwrot skierowanego do Spółki pisma z 12 grudnia 2023 r. - z adnotacją na kopercie: "ZWROT nie podjęto w terminie"; w związku z tym doręczenie Spółce pisma z 12 grudnia 2023 r. uznano za dokonane z dniem 2 stycznia 2024 r.,
- 15 stycznia 2024 r. Wnioskodawca skierował do organu pismo, w którym wskazał: "minął ponad miesiąc, odkąd uzupełniłem braki formalne mojego wniosku z dnia [...] listopada 2023 r., a także odkąd otrzymałem od Urzędu informację, że Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych wszczął postępowanie wyjaśniające w sprawie z mojego wniosku. Zwracam się z prośbą o informację, na jakim etapie jest postępowanie oraz kiedy zostanie merytorycznie rozstrzygnięte",
- 17 lutego 2024 r. Wnioskodawca złożył do organu ponaglenie w tej sprawie; wniósł o: "(i) zarządzenie wyjaśnienia przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie, (ii) wskazanie, że organ dopuścił się bezczynności albo przewlekłego prowadzenia postępowania, (iii) pociągnięcie do odpowiedzialności osoby, z której winy sprawa nie została załatwiona w terminie oraz (iv) zobowiązanie Organu do załatwienia sprawy w terminie 7 dni od dnia złożenia niniejszego podania",
- 4 marca 2024 r. organ poinformował strony postępowania, że zaistniała konieczność uzupełnienia materiału dowodowego - niezbędnego do wydania decyzji administracyjnej w sprawie; wezwał Spółkę oraz Uczestnika do uzupełnienia wyjaśnień,
- w tym samym - 4 marca 2024 r. – Wnioskodawca złożył do organu ponowne ponaglenie; wniósł o "(i) zarządzenie wyjaśnienia przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie, (ii) wskazanie, że organ dopuścił się bezczynności albo przewlekłego prowadzenia postępowania, (iii) pociągnięcie do odpowiedzialności osoby, z której winy sprawa nie została załatwiona w terminie oraz (iv) zobowiązanie Organu do załatwienia sprawy w terminie 7 dni od dnia złożenia niniejszego podania, tj. do dnia 11 marca 2023 r.",
- skarga na bezczynność organu nie jest zasadna,
- na organie spoczywa - statuowany w art. 77 K.p.a. - obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy; z art. 77 § 1 oraz wyrażonej w art. 7 zasady prawdy obiektywnej wynika, że ciężar dowodu spoczywa na organie administracji,
- wyrażonej w art. 12 § 1 K.p.a. zasady szybkości postępowania - jakkolwiek bardzo istotnej - nie można uznać za nadrzędną - w szczególności wobec zasady prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 7 K.p.a.; oprócz zasady szybkości postępowania (art. 12 K.p.a.) organ jest związany zasadą prawdy obiektywnej, która wyraża się w obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 K.p.a.); rozsądny termin postępowania należy określić w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postępowanie samych stron oraz właściwych organów,
- organ nie uchylał się od podjęcia czynności, w celu rozstrzygnięcia przedstawionej przez Wnioskodawcę sprawy; podejmował możliwie szybko – i w najbardziej skuteczny sposób - działania w celu ustalenie stanu faktycznego sprawy dla wydanie rozstrzygnięcia; w szczególności przedsięwziął przewidziane prawem czynności, służące rzetelnemu ustaleniu stron postępowania, ustaleniu okoliczności faktycznych sprawy i zebraniu materiału dowodowego - niezbędnego do wydania rozstrzygnięcia,
- wydanie decyzji administracyjnej należy poprzedzić dokładnym zbadaniem okoliczności faktycznych sprawy i zebraniem kompletnego, wewnętrznie spójnego materiału dowodowego; organ nie może oprzeć się wyłącznie na dowodach i twierdzeniach podmiotu, zarzucającego nieprawidłowości; musi w szczególności zwrócić się - w odpowiednich trybach - do skarżonych podmiotów o ustosunkowanie się do stawianych zarzutów, często kilkukrotnie, a także umożliwić wszystkim stronom wyrażenie stanowiska w sprawie, złożenie wyjaśnień i stosownych dowodów na ich potwierdzenie; niejednokrotnie określone informacje wymagają konfrontacji – poprzez ustosunkowanie się do nich przez drugą stronę; na każdym etapie postępowania organ kierował się zasadami prowadzenia postępowania określonymi w K.p.a. - w tym na bieżąco informował stronę postępowania o podejmowanych czynnościach,
- nie jest bez znaczenia, że - przed wszczęciem niniejszego postępowania - organ wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych skargi – w celu prawidłowego zidentyfikowania stron postępowania, w tym skarżącego,
- organ nie może stawiać w gorszej sytuacji innych obywateli, swobodnie dysponując kolejnością rozpatrywania skarg; wszystkie czynności podejmuje zgodnie z kolejnością, bieżącym etapem postępowania i z uwzględnieniem złożoności spraw; konieczność wezwania Wnioskodawcy do uzupełnienia braków formalnych skargi, czas potrzebny na wymianę korespondencji - w tym oczekiwanie na uzupełnienie braków formalnych skargi - a następnie na złożenie wyjaśnień, wynika z przyczyn niezależnych od organu; prawidłowe ustalenie stron postępowania, zebranie wyjaśnień i dowodów - zarówno od Wnioskodawcy, jak i podmiotów skarżonych - a następnie oczekiwanie na odpowiedź wpływa na długość toczącego się postępowania; nie można zatem uznać, aby organ cechowała zła wola - skutkująca naruszeniem prawa; tym bardziej, aby naruszono prawo w sposób oczywisty,
- podejmowane w toku niniejszego postępowania czynności - wezwanie Wnioskodawcy do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz dwukrotne wezwanie skarżonych podmiotów do udzielenia wyjaśnień w sprawie – w żadnym stopniu nie oznaczają, że organ prowadzi działania o charakterze pozornym lub z własnej winy dopuszcza się przewlekłego prowadzenia postępowania,
- zgodnie z art. 78 ust 2 RODO - znajdującego zastosowanie bezpośrednio przed zawartym w K.p.a. przepisami prawa krajowego, bez uszczerbku dla innych administracyjnych lub pozasądowych środków ochrony prawnej - każda osoba, której dane dotyczą, ma prawo do skutecznego środka ochrony prawnej przed sądem, jeżeli organ nadzorczy nie rozpatrzył skargi lub nie poinformował osoby, której dane dotyczą, w terminie trzech miesięcy o postępach lub efektach rozpatrywania skargi; oznacza to dopuszczenie trwania postępowania przez 3 miesiące; co więcej terminem tym nie wyznaczono w każdym przypadku granicy, jak długo organ może prowadzić postępowanie w sprawie,
- odnosząc się do wniosku o wymierzenie organowi grzywny oraz zasądzenie na rzecz Wnioskodawcy sumy pieniężnej, przywołano fragment uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 9 lipca 2020 r. (sygn. akt II SAB/Po 38/20, dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"); wskazano tam: "(...) [z]godnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych przyznanie sumy pieniężnej i wymierzenie grzywny jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinujące represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, kiedy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektował obowiązków wynikających z przepisów prawa",
- taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie; organ nie uchylał się od wydania rozstrzygnięcia; w możliwie najszybszym czasie podejmował działania, mające na celu prawidłowe ustalenie stron postępowania oraz zebranie materiału dowodowego - zmierzające do zakończenia postępowania decyzją administracyjną; informował na bieżąco strony postępowania o wszystkich podejmowanych w sprawie czynnościach; w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lutego 2018 r. (sygn. akt I OSK 1163/16 – dostępne w CBOSA) wskazano, że dopiero gdy sąd uzna, że - dla realizacji celu skargi na przewlekłość - nie wystarczy wymierzenie organowi grzywny, może przyznać skarżącemu sumę pieniężną (tak również wyrok NSA o sygn. akt II OSK 2661/19, dostępny w CBOSA),
- nie doszło do rażącej bezczynności; organ zgadza się w pełni ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartym w wyroku z 17 stycznia 2020 r. (sygn. akt I OSK 416/19 – dostępny w CBOSA); zgodnie z jego uzasadnieniem.: "(...) dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie musi być zatem bardzo znaczne i wskazywać na złą wolę organu lub powodować dolegliwe dla strony skutki", a także w wyroku z 29 kwietnia 2020 r. (sygn. akt I OSK 3094/19 – dostępny w CBOSA), wedle którego: "(...) pod pojęciem rażącego naruszenia prawa rozumie się sytuację, w której bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo, a więc sytuację, w której naruszenie jest oczywiste. Przy czym jest to naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Nie jest zatem wystarczające dla przyjęcia bezczynności o rażącym charakterze samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy",
- w kontekście powyższego, skarga na bezczynność nie jest zasadna, jak już wskazano, organ nie uchyla się od wydania rozstrzygnięcia; podejmowane czynności mają na celu zbadanie wszystkich niezbędnych okoliczności, mogących mieć wpływ na wydanie rozstrzygnięcia w sprawie.
Wobec zapytania Sądu organ wyjaśnił, że - decyzją z [...] sierpnia 2024 r. - zakończył postępowanie w przedmiocie skargi Wnioskodawcy (tak pismo z tego samego dnia). Załączono kopie orzeczenia.
Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935).
Sąd zważył, co następuje:
Bezczynność organu administracji publicznej - w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów nie podjęto określonego aktu lub nie wykonano czynności, a w szczególności czy jest to następstwem zawinionej lub niezawinionej opieszałości organu w ich podjęciu lub dokonaniu (tak: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86). Jak wskazano, w skardze zarzucano także przewlekłe prowadzenie postępowania. Obecnie w procedurze sądowoadministracyjnej wyróżnia się instytucje skarg na bezczynność i przewlekłość postępowania. W razie wniesienia skargi, gdzie zarzucono oba te stany, rolą sądu jest klasyfikacja - wedle treści skargi - którego rodzaju nieprawidłowości dopatruje się w istocie strona. Uwzględniając wywody danej skargi, Wnioskodawca upatruje wadliwości działania organu w niepodejmowaniu czynności (bezczynności) służących załatwieniu jego sprawy - przez wydanie decyzji - nie zaś w podejmowaniu działań pozornych, nieprowadzących do zakończenia sprawy (przewlekłość postępowania). W takiej sytuacji stan faktyczny Sąd ocenił w kontekście ewentualnej bezczynności organu.
Skargę na bezczynność można wnieść po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy, po wyczerpaniu środków zaskarżenia – ponaglenie, w myśl art. 37 § 1 K.p.a. W rozpoznawanym przypadku uczyniono zadość temu wymaganiu (tak pisma z 17 lutego i 4 marca 2024 r.). Przepisy nie zakreślą z kolei wymaganego minimalnego bądź maksymalnego okresu pomiędzy wykorzystaniem środków, wskazanych w art. 37 § 1 K.p.a., w zw. z art. 52 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a wniesieniem skargi.
Stosownie do art. 35 § 3 K.p.a., załatwienie sprawy, wymagającej postępowania wyjaśniającego, powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, zaś szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od wszczęcia postępowania. Organ administracji publicznej winien zawiadomić strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 K.p.a., oraz podać przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin jej załatwienia (art. 36 K.p.a.). Samo sprostanie tej powinności nie wyłącza jednak możliwości uznania, że organ jest w sprawie bezczynny.
W skardze i odpowiedzi nań opisano przebieg sprawy. Ponowne ich przytaczanie nie jest zasadne.
W opisanym wcześniej stanie faktycznym jest bezsporne, że wprawdzie początkowo organ podjął pewne czynności w sprawie - wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych a następnie wydano postanowienie o wszczęciu postępowania oraz zwrócono się do Spółki oraz Uczestnika o udzielenie wyjaśnień. Poinformowano o tym zainteresowanego. Od 3 stycznia 2024 r. jednak – gdy nadeszła odpowiedź od Spółki i Uczestnika - aż do wpływu drugiego upomnienia Wnioskodawcy (4 marca 2024 r.), nie podejmowano żadnych, służący załatwieniu sprawy działań. Wystąpił więc w sprawie okres bezczynności organu - w danym zakresie skarga jest zasadna. Wedle ustaleń Sądu, orzeczenie w przedmiocie skargi wydano 27 sierpnia 2024 r. – ponad pół roku po wszczęciu postępowania.
Powyższej oceny nie może podważać – przywoływane przez organ - zamieszczenie w art. 78 ust. 2 RODO przepisu, statuującego pośrednio powinność poinformowania strony przez organ o postępach w załatwieniu sprawy w przeciągu trzech miesięcy od wpływu wniosku. Przepis ten może mieć istotne znaczenie w kontekście przypadków, gdzie niezachowanie terminu pozostawało w związku z potrzebą prowadzenia postępowania wyjaśniającego. W danym przypadku - będąc bezczynnym - organ żadnych działań w danym zakresie nie podejmował.
Jak przyjęto w judykaturze, samo załatwienie sprawy administracyjnej przed wyrokowaniem sądu, nie wyłącza zasadności orzekania w przedmiocie bezczynności - poprzedzającej wydanie decyzji czy innego aktu. Sąd odstępuje wówczas jedynie od zobowiązania organu do wydania orzeczenia w stosownym terminie.
Mając jednocześnie na uwadze, że - po prawie dwumiesięcznej przerwie, wobec drugiej interwencji Wnioskodawcy (ponaglenie z 4 marca 2024 r.) - podjęto dalsze czynności, zaś w końcu wydano decyzję - przed dniem wyrokowania przez Sąd - bezczynności organu nie można traktować, jako mającej charakter rażący. Nie sposób bowiem wnosić, aby celowo uchylał się on od załatwienia danej sprawy bądź działał rażąco niedbale. Nie bez znaczenia pozostawać też musi - podkreślana przez organ - zasada rozpoznawania spraw w kolejności wpływu, a także nie nazbyt długi okres, w którym organ nie podejmował żadnych czynności. Wypada odnotować, że - poza kwestią uwzględnienia, czy sprawę zakończono - poza oceną Sądu pozostają działania organu po dniu wniesienia skargi.
Wobec braku stwierdzenia kwalifikowanego przypadku naruszenia prawa przez organ administracji nie ma też przesłanek dla wymierzenia grzywny bądź zasądzenie na rzecz Wnioskodawcy sumy pieniężnej, w myśl art. 149 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skargę zatem w danym zakresie należało oddalić.
W kwestii oceny kwalifikacji bezczynności w sprawie oraz zasadności wymierzenia grzywny bądź zasądzenia sumy pieniężnej, Sąd podziela stanowisko, prezentowane przez organ w odpowiedzi na skargę – wcześniej przytoczone – na gruncie utrwalonych poglądów judykatury.
Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1 - 3 sentencji wyroku. W pkt 4 zasądzono zwrot na rzecz Wnioskodawcy kosztów postępowania - wobec treści art. 200 wskazanej ustawy.
-----------------------
9