II SAB/Wa 227/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2017-09-29
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacji publicznejbezczynność organuustawa o dostępie do informacji publicznejpodkomisjawypadek lotniczyumowy cywilnoprawnejawnośćtransparentnośćsąd administracyjny

WSA w Warszawie zobowiązał Podkomisję ds. Ponownego Zbadania Wypadku Lotniczego do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej umów cywilnoprawnych, stwierdzając bezczynność organu, ale bez rażącego naruszenia prawa.

Skarżący M.R. złożył skargę na bezczynność Podkomisji ds. Ponownego Zbadania Wypadku Lotniczego w zakresie udostępnienia skanów umów cywilnoprawnych i rejestru tych umów. Organ argumentował, że prace prowadzone są w trybie niejawnym i ujawnienie informacji mogłoby zaszkodzić postępowaniu. Sąd uznał jednak, że organ popadł w bezczynność, nie udostępniając informacji ani nie wydając decyzji odmownej, co stanowiło naruszenie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Sprawa dotyczyła skargi M.R. na bezczynność Podkomisji ds. Ponownego Zbadania Wypadku Lotniczego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w postaci skanów umów cywilnoprawnych oraz rejestru tych umów. Skarżący domagał się ujawnienia umów zawartych od początku działalności podkomisji, w tym danych stron, kwot i przedmiotu umów. Organ odpowiedział, że prace prowadzone są w trybie niejawnym i ujawnienie informacji mogłoby wpłynąć na swobodę badań. Sąd administracyjny uznał, że Podkomisja dopuściła się bezczynności, ponieważ nie udostępniła żądanej informacji ani nie wydała decyzji odmownej w ustawowym terminie. Sąd podkreślił, że nawet w przypadku niejawnego trybu prac, odmowa udostępnienia informacji powinna nastąpić w formie decyzji administracyjnej. Sąd oddalił argumentację organu o konieczności podania przez wnioskodawcę celu złożenia wniosku, wskazując, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie wymaga wykazywania interesu prawnego ani faktycznego. Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, co uzasadniało zobowiązanie do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni, ale bez nakładania grzywny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, organ popadł w bezczynność, ponieważ nie podjął żadnej z dopuszczalnych prawem czynności w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej.

Uzasadnienie

Organ nie udostępnił informacji ani nie wydał decyzji odmownej w ustawowym terminie, co stanowiło naruszenie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Odpowiedź organu nie spełniała wymogów decyzji administracyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (25)

Główne

u.d.i.p. art. 2 § ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 2 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 3 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 15 § ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

k.p.a. art. 104 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 38

Kodeks postępowania administracyjnego

p.l. art. 134 § ust. 1

Prawo lotnicze

p.l. art. 134 § ust. 1a

Prawo lotnicze

p.l. art. 140 § ust. 1

Prawo lotnicze

p.l. art. 140 § ust. 1a

Prawo lotnicze

p.l. art. 140 § ust. 1b

Prawo lotnicze

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1

Postępowanie przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 2

Postępowanie przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Postępowanie przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 154 § § 6

Postępowanie przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Postępowanie przed sądami administracyjnymi

k.p.k. art. 15 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ popadł w bezczynność, nie udostępniając informacji publicznej ani nie wydając decyzji odmownej w ustawowym terminie. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie wymaga od wnioskodawcy wykazania interesu prawnego ani faktycznego. Informacje dotyczące umów cywilnoprawnych zawieranych przez organy władzy publicznej stanowią informację publiczną. Odmowa udostępnienia informacji publicznej, nawet w przypadku niejawnego trybu prac organu, powinna nastąpić w formie decyzji administracyjnej.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że prace prowadzone są w trybie niejawnym i ujawnienie informacji mogłoby zaszkodzić postępowaniu. Organ twierdził, że wnioskodawca nie podał celu złożenia wniosku, co uzasadniało brak wydania decyzji. Organ powoływał się na przepisy prawa lotniczego dotyczące niejawnego trybu badań wypadków lotniczych.

Godne uwagi sformułowania

bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni nie udostępnił żądanej informacji ani nie udzielił odpowiedzi na wniosek w jednej z dopuszczalnych form brak wydania stosownej decyzji, pozbawił de facto wnioskodawcę możliwości oceny zasadności takiej odmowy nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego nie podlegają ochronie w trybie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej przy kolizji zaś prawa do informacji publicznej z prawem do ochrony danych osobowych, należy przyznać priorytet prawu do informacji publicznej bezczynność jakiej dopuścił się organ nie nosiła cechy rażącego naruszenia prawa

Skład orzekający

Andrzej Góraj

sprawozdawca

Ewa Kwiecińska

członek

Piotr Borowiecki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej w kontekście bezczynności organu, wymogów formalnych odmowy udostępnienia informacji oraz charakteru informacji publicznej dotyczącej umów cywilnoprawnych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego organu (Podkomisja ds. Ponownego Zbadania Wypadku Lotniczego) i jego trybu pracy, co może ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych kontekstach. Ocena 'braku rażącego naruszenia prawa' może być zależna od okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy dostępu do informacji publicznej w kontekście ważnego społecznie tematu (badanie wypadku lotniczego), a także porusza kwestię transparentności wydatkowania środków publicznych. Pokazuje konflikt między potrzebą jawności a potencjalnymi obawami organu o wpływ ujawnienia informacji na prowadzone postępowanie.

Czy tajemnica śledztwa usprawiedliwia ukrywanie umów z ekspertami? Sąd rozstrzyga o dostępie do informacji publicznej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Wa 227/17 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2017-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-05-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj /sprawozdawca/
Ewa Kwiecińska
Piotr Borowiecki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
I OSK 345/18 - Wyrok NSA z 2018-07-19
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
art. 3 ust. 1 pkt 2, art 6 ust 2, art. 4 ust. 1, art 13 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Andrzej Góraj (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 września 2017 r. sprawy ze skargi M. R. na bezczynność Podkomisji ds. Ponownego Zbadania Wypadku Lotniczego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Podkomisję ds. Ponownego Zbadania Wypadku Lotniczego do rozpatrzenia wniosku skarżącego M. R. z dnia [...] lutego 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Podkomisji ds. Ponownego Zbadania Wypadku Lotniczego na rzecz skarżącego M. R. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] lutego 2017 r. skierowanym do Podkomisji ds. Ponownego Zbadania Wypadku Lotniczego na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 r. (Dz. U. Nr 112, poz. 1198) M. R. zwrócił się z prośbą o udostępnienie informacji w następującym zakresie:
1) o przestanie skanów umów cywilnoprawnych podpisanych w ramach działania Podkomisji ds. Ponownego Zbadania Wypadku Lotniczego w okresie od 1 stycznia 2017 roku do dnia realizacji niniejszego wniosku o udostępnienie informacji publicznej (mowy sfinansowane ze środków publicznych są co do zasady jawne. Tak też imiona i nazwiska osób będących stronami tych umów. Proszę zatem o ich niezamazywanie)
2) o przesłanie rejestru umów cywilnoprawnych podpisanych w ramach działalności powyższej Podkomisji od dnia powstania do dnia realizacji niniejszego wniosku. W przypadku rejestru - o zawarcie informacji o podmiocie, z którym umowa została podpisana, kwocie oraz przedmiocie konkretnej umowy (rejestr może zostać sporządzony w formie arkusza kalkulacyjnego - lub innego pliku, który służy resortowi Obrony Narodowej do przechowywania rejestru).
W odpowiedzi na powyższe pytania organ pismem z dnia 17 marca 2017 r. poinformował wnioskodawcę, że wszelkie informacje dotyczące aktualnie prowadzonych badań i eksperymentów Przewodniczący udostępnia na umotywowany wniosek wyłącznie w celu zapobiegania zdarzeniom lotniczym na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.) oraz art. 16 i art. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz.1764) w zw. z art. 134 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 605 z późn. zm.).
Wyjaśnił też, że Podkomisja do Ponownego Zbadania Katastrofy Lotniczej z dnia 10 kwietnia 2010 roku pracuje w trybie niejawnym. Udzielenie informacji na temat działania Podkomisji w trakcie prowadzenia przez nią dochodzenia może w sposób istotny wpłynąć na swobodę w prowadzeniu badań przez członków Podkomisji, ekspertów czy też innych uczestników postępowania, co niewątpliwie może mieć wpływ na efekt końcowy raportu Podkomisji. Wszelkie przekazane informacje w szczególności dane ekspertów, czy też rodzaje ekspertyz mogą wskazywać na kierunek prowadzonych badań. Organ zwrócił też uwagę na to, iż Podkomisja doświadczyła już negatywnego wpływu na prace Podkomisji w związku z przekazanymi wcześniej informacjami o prowadzonych przez Podkomisję eksperymentach oraz płynących z nich wnioskach opinia publiczna zostanie powiadomiona w raporcie końcowym.
M.R. wywiódł do tutejszego Sądu skargę na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej przez Podkomisję ds. Ponownego Zbadania Wypadku Lotniczego działającej przy Ministerstwie Obrony Narodowej wnosząc o:
1) zobowiązanie Podkomisji ds. Ponownego Zbadania Wypadku Lotniczego przy Ministerstwie Obrony Narodowej do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi,
2) wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.aw maksymalnej wysokości określonej wart. 154 § 6 p.p.s.a
3) zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi strona wyjaśniła, iż do dnia złożenia tej skargi organ administracji publicznej nie udostępnił żądanej informacji ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 pkt ustawy o dostępie do informacji publicznej, czym naruszył 14 dniowy termin zapisany art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W ocenie strony, wiadomość przesłana przez organ w dniu 17 marca 2017 r. nie spełnia jakichkolwiek standardów decyzji. Sądy powszechne wielokrotnie określały już, jak powinna wyglądać decyzja administracyjna. W powyższym przypadku brakuje rozstrzygnięcia o istocie sprawy, podpisu z imienia i nazwiska piastuna organu, daty wydania decyzji, oznaczenia strony i co najważniejsze - samej decyzji i uzasadnienia.
Skarżący zwrócił również uwagę na to, że za informację sektora publicznego trzeba uznać zasadniczo każdą informację i dokument, który znajduje się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, niezależnie od formy jego utrwalenia. Nie ma więc żadnych wątpliwości, że umowy podpisane przez skarżony organ są informacją publiczną i podlegają udostępnieniu na zasadach przewidzianych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. W lakonicznej wiadomości skarżony organ nie neguje faktu posiadania wnioskowanej informacji. Wobec tego winien ją udostępnić w ww. trybie i bez opóźnień.
Skarżący przypomniał też, iż zgodnie z wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt l OSK 285/11), prawo złożenia tej skargi nie wymaga wyczerpania środków zaskarżenia, "Powyższe rozważania prowadzą więc do wniosku, że skoro skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej zmierza do jak najszybszego rozpatrzenia wniosku, a ustawa nie stawia dodatkowych warunków do jej wniesienia, to może być ona wniesiona do sądu administracyjnego bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Stanowisko to zostało ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2008 r., I OSK 262/08, wyrok NSA z 24 maja 2006 r., I OSK 601/05, postanowienie NSA z 03 października 2007 r., I OSK 1382/07 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 lipca 2011 r., VIIISAB/Wa 18/11)".
Za uzasadnione, w ocenie strony, należy więc uznać zobowiązanie Podkomisji ds. Ponownego Zbadania Wypadku Lotniczego przy Ministerstwie Obrony Narodowej do ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie na podstawie art. 38 KPA.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie lub ewentualnie jej oddalenie. Organ wskazał, że skarżący, w żaden sposób nie ustosunkował się do przesłanego pisma z dnia 17 marca, z którego wynika, że wszelkie informacje mogą być udzielone na umotywowany wniosek wyłącznie w celu zapobiegania zdarzeniom lotniczym. Podniósł, że każdorazowe badanie wypadków lotniczych przez Komisję Badań Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego charakteryzuje się pewną specyfiką, która wymaga potraktowania tej sprawy wyjątkowo, tym bardziej takiego traktowania wymaga katastrofa samolotu Tu-154M nr boczny 101 Sił Powietrznych RP, w wyniku której śmierć ponieśli wszyscy pasażerowie samolotu, w tym Prezydent RP. Pan M. R. dziennikarz Grupy [...], w żaden sposób nie odpowiedział, w jakim celu mają mu posłużyć skany umów z ekspertami czy podmiotami, które realizują zadania zlecone przez Podkomisję. Do chwili obecnej Podkomisji nie jest wiadomym czemu mają służyć skany umów i rejestry z przedmiotami umów i podmiotami, które współpracują z Podkomisją. Organ dodał, że Podkomisja działa w trybie niejawnym o czym świadczy art. 140 ust. 1a. prawa lotniczego, zgodnie z którym udostępnianie wyników badań okoliczności i przyczyn zaistniałych wypadków i incydentów lotniczych, zebranych podczas prowadzenia badania zdarzenia lotniczego w celach innych niż cel, o którym mowa w ust. 1, może być dokonane wyłącznie na potrzeby postępowania przygotowawczego, sądowego lub sądowo-administracyjnego za zgodą sądu. Właściwy do rozpoznania sprawy jest dla Komisji, o której mowa w art. 17, Sąd Okręgowy w Warszawie, a dla Komisji Badania Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego, o której mowa w art. 140, Wojskowy Sąd Okręgowy w Poznaniu. Co więcej w myśl art. 140 ust. 1b. prawo lotnicze to przedmiotowy Sąd, orzekając o udostępnieniu wyników badań, o których mowa w ust. 1a, bierze pod uwagę, czy takie udostępnienie jest ważniejsze niż negatywne skutki, które mogą wyniknąć z takiego działania bezpośrednio dla kraju oraz w skali międzynarodowej, jak również dla danego badania lub przyszłych badań zdarzeń lotniczych. Podkreślono, iż Podkomisji nie wiadomo w jakim celu skany mają posłużyć Skarżącemu, chociaż biorąc pod uwagę retorykę portalu informacyjnego WP wydaje się organowi, że informacje te mają posłużyć w jakiś sposób na próbę wpłynięcia na sposób realizacji powierzonych ekspertyz lub co gorsza poprzez różnego rodzaju artykuły, zniechęcić lub zdyskredytować osoby czy też podmioty wykonujące zlecone zadania na rzecz Podkomisji. Organ zaznaczył, że część umów jest długoterminowa i się jeszcze się nie zakończyła, zatem atak medialne mogą ostatecznie wypłynąć na końcowy efekt prac.
Zabieg techniczny w postaci wymazywania danych osobowych zawartych umowach, może również sugerować kto wykonał zlecone zadanie ze względu na jego specyfikacje, co więcej nadal pozostaje przedmiot umowy, w którym najczęściej zawarte są ekspertyzy, homogram wykonywanych prac i sposób ich wykonywania. Przesłanie samych umów bez danych osobowych, przedmiotu umowy, sposobu wykonywania i harmonogramu mija się z celem, bowiem tak niepełne informacje mogą wprowadzać w błąd odbiorcę. Zatem według Organu przekazanie tak wybrakowanych skanów umowy jest bezcelowe. To samo dotyczy drugiego pytania o rejestru umów cywilnoprawnych podpisanych w ramach działalności powyższej Podkomisji od dnia powstania do dnia realizacji wniosku wraz z informacjami o podmiocie, z którym umowa została podpisana, kwocie oraz przedmiocie konkretnej umowy, który miałby być sporządzony w formie arkusza kalkulacyjnego - lub innego pliku, który służy resortowi Obrony Narodowej do przechowywania rejestru. Wszystkie te informacje wskazują jakiego typu zadania czy ekspertyzy zostały wykonane lub są wykonywane.
Wreszcie organ wskazał, że nakaz stosowania art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 r. (Dz. U. Nr 112, poz. 1198) nie może służyć do obejścia norm zawartych w art. 134 ust. 1a - ustawy prawo lotnicze, gdzie informacje zebrane przez Podkomisję mogą być dokonane wyłącznie na potrzeby postępowania przygotowawczego, sądowego lub sądowo-administracyjnego za zgodą Wojskowego Sądu Okręgowy w [...]. W tym miejscu uprawnionym jest stwierdzenie, że z art. 134 ust. 1a ustawy - prawo lotnicze jednoznacznie wynika, że udostępnieniu np. organom prokuratury, podlegają wyłącznie wyniki badań okoliczności i przyczyn zaistniałej katastrofy, a nie wszelkie materiały pozyskane w trakcie prowadzonych badań. Wskazana norma prawna stanowi odzwierciedlenie postanowień Konwencji o międzynarodowym lotnictwie cywilnym oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr [...] z dnia [...]października 2010 r. w sprawie badania wypadków i incydentów w lotnictwie cywilnym oraz zapobiegania oraz uchylające dyrektywę [...]. Otóż realizacja przez Podkomisję art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 r. poprzez udzielenie informacji spowodowałby, że dostęp do zastrzeżonych informacji mogłyby uzyskać podmioty prowadzące postępowanie karne, sądowe lub sądowo-administracyjnego. Co więcej wskazanie podmiotów umów, o które wnioskował Skarżący może posłużyć, tym organom a w szczególności prokuraturze do pozyskania wspomnianych ekspertyz lub badań wykonanych przez wyspecjalizowane podmioty, na podstawie art. 15 § 2 kodeksu postępowania karnego, poprzez bezpośrednie zwrócenia się do podmiotów autorów ekspertyz, co na obecnym etapie prac Podkomisji jest niepożądane.
Odnosząc się do braku wydania decyzji organ wskazał, iż wynikało to z faktu, iż Pan M. R. nie odniósł się w żaden sposób do prośby z dnia 17 marca 2017 r., w którym proszono go o umotywowanie wniosku o udzielnie informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługiwała na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należało, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej określa informację publiczną bardzo szeroko, jako każdą informację w sprawach publicznych. Zgodnie z jej art. 1 ust. 1 i art. 61 Konstytucji RP informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Ustawa powyższa nie definiuje pojęcia sprawy publicznej. W związku z tym, dla wyjaśnienia pojęcia sprawy publicznej, należy kierować się treścią art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Na prawo do informacji publicznej, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, składa się również uprawnienie do wglądu do dokumentów urzędowych, których definicja zawarta jest w art. 6 ust. 2 cytowanej ustawy. Tak więc informacją publiczną jest treść dokumentów i innych materiałów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, które na gruncie tej ustawy zostały zobowiązane do udostępnienia informacji, które mają walor informacji publicznej, treści wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów urzędowych, odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi, bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących. Są więc nią też m.in treści dokumentów i materiałów bezpośrednio wytworzonych przez organy.
Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2.
Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno - techniczną. Żaden przepis prawa nie nakłada na dysponenta takiej informacji obowiązku nadawania tejże czynności szczególnej formy. Ważne także przy tym jest, że dostęp do informacji publicznej realizowany jest w pierwszej kolejności przez wgląd do dokumentów urzędowych (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy). Oznacza to, że skarżący, zainteresowany uzyskaniem dostępu do wskazanej informacji swoje prawo do informacji publicznej może zrealizować, udając się do organu w celu zapoznania się z treścią tych dokumentów lub też może to nastąpić w inny wskazany przez skarżącego sposób, choćby poprzez wydanie kserokopii dokumentów. Ostatecznie to bowiem wnioskodawca określa formę, w jakiej organ ma mu udostępnić żądaną informację.
Tak więc organ administracji publicznej, lub inny podmiot, o jakim mowa w art. 4 ust. 1 omawianej ustawy, rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji publicznej, co do zasady może:
1. udostępnić żądaną informację bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1),
2. powiadomić stronę w ww. terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2),
3. udostępnić informację zgodnie z wnioskiem - po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty, związanej z dodatkowymi kosztami spowodowanymi wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia, które to powiadomienie winno nastąpić w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 15 ustawy),
4. odmówić udostępnienia żądanej informacji w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy),
5. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż żądana informacja nie ma charakteru publicznego,
6. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż nie posiada żądanej informacji.
Bezczynność organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega zatem na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno - technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje, lub też nie podejmuje innej z ww. czynności. Innymi słowy, z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ "milczy" wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji. Przez owo milczenie należy zaś oczywiście rozumieć brak aktywności organu w jednej z przedstawionych wyżej form.
Kończąc rozważania natury ogólnej nadmienić wypadało jeszcze, iż zgodnie z dominującymi poglądami doktryny i judykatury, dane w postaci treści umów cywilno-prawnych zawieranych przez podmioty władzy publicznej, i inne podmioty gospodarujące mieniem państwowym, nie podlegają ochronie w trybie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W celu realizacji konstytucyjnej zasady transparentności działania organów administracji publicznej i jawności wydatkowania funduszy Skarbu Państwa, koniecznym jest zapewnienie obywatelom pełnej wiedzy na temat tego, kto zawierając umowy z organami państwowymi, staje się beneficjentem funduszy publicznych.
Przy kolizji zaś prawa do informacji publicznej z prawem do ochrony danych osobowych, należy przyznać priorytet prawu do informacji publicznej zważywszy na to, że w ramach gospodarki rynkowej nie istnieje przymus zawierania umów z podmiotami publicznymi. Dlatego podmiot (w tym osoba fizyczna) zawierając umowę cywilnoprawną z podmiotem publicznym nie może oczekiwać, że w zakresie takich danych jak imię i nazwisko lub firma, przedmiot umowy, wysokość wynagrodzenia, zachowa prawo do prywatności (por. wyroki: SN z dnia 8 listopada 2012 r., I CSK 190/12, OSNC 2013/5/67; NSA z dnia 11 grudnia 2014 r., I OSK 213/14; z dnia 4 lutego 2015 r., I OSK 531/14, WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 maja 2016 r., II SAB/Go 33/16; WSA w Gdańsku z dnia 4 września 2013 r., II SA/Gd 447/13; WSA we Wrocławiu z 9 listopada 2016 r., IV SAB/Wr 183/16; WSA w Łodzi z 20 kwietnia 2017 r., II SA/Łd 100/17; WSA w Poznaniu z dnia 6 kwietnia 2017 r., IV SA/Po 47/17; dostępne w CBOSA).
Dane osobowe osób, z którymi zawarto umowy, umożliwiają bowiem obywatelską ocenę tego, czy realizację umowy organ powierzył osobom posiadającym odpowiednią wiedzę i umiejętności pozwalające na jej wykonanie, a sama umowa nie była w istocie zakamuflowanym sposobem nieuprawnionego przepływu środków publicznych do osób prywatnych (por. P. Szustakiewicz, Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2014 roku, sygn. I OSK 2499/13, ZNSA 2015/5/180). Nadto przez sam fakt zawarcia takiej umowy z podmiotem publicznym osoba fizyczna pozbawia się częściowo prawa do prywatności. Jeśli zatem umowa cywilnoprawna dotyczy wydatkowania publicznych środków, to osoba zawierająca taką umowę, powinna mieć świadomość, że w takiej sytuacji jej imię i nazwisko mogą zostać ujawnione (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 września 2013 r., II SA/Gd 447/13).
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należało, iż okolicznością niesporną było to, że adresat wniosku, jako organ władzy publicznej, gospodarujący publicznymi funduszami, był podmiotem zobowiązanym w myśl omawianej ustawy do udostępnienia informacji publicznej.
Kontrowersji Sądu, w świetle twierdzeń zaprezentowanych na wstępie niniejszego uzasadnienia, nie budziło też to, że przedmiot wniosku dotyczył informacji publicznej, jaką niewątpliwie jest wiedza o zawieranych przez organ umowach cywilno-prawnych, a więc o sposobie dysponowania majątkiem publicznym.
Istota rozpoznawanej sprawy sprowadzała się zaś do oceny tego, czy organ rozpoznał wniosek strony w taki sposób, by móc skutecznie uwolnić się od zarzutu bezczynności.
W ocenie tutejszego Sądu, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie świadczy o tym, że organ popadł jednak w bezczynność. Nie udostępnił bowiem żądanej informacji ani nie udzielił odpowiedzi na wniosek w jednej z dopuszczalnych form, które Sąd wskazał już na wstępie niniejszego uzasadnienia.
W sytuacji, gdy przedmiotem wniosku była informacja publiczna (czego pytany organ nigdy nie zakwestionował), to odmowa jej udostępnienia z powołaniem się na niejawny tryb działania organu podnoszony w odpowiedzi na skargę, winna przybrać formę decyzji administracyjnej. Brak zaś wydania stosownej decyzji, pozbawił de facto wnioskodawcę możliwości oceny zasadności takiej odmowy, jak też możliwości ewentualnej oceny tej odmowy przez Sąd administracyjny.
Odnosząc się zaś do wyjaśnień dokonanych przez organ w odpowiedzi na skargę, a sprowadzających się do tezy, iż organ nie wydał decyzji w sprawie gdyż wnioskodawca nie podał celów, jakim ma służyć ujawnienie żądanej informacji – to uznać je należało za pozbawione podstaw prawnych. Żaden z przepisów Konstytucji RP, jak też ustawy o dostępie do informacji publicznej nie uzależnia udostępnienia żądanej informacji od wyjaśnienia przez wnioskodawcę motywów jego działania. Reguła ta w sposób niezwykle jasny i klarowny została wyartykułowana przez ustawodawcę w treści art. 2 ust. 2 omawianej ustawy gdzie wskazano, że od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego.
Dla powstania po stronie pytanego organu obowiązku udzielenia na pytanie odpowiedzi, wystarczającym jest to, aby wniosek w swej treści był czytelny i nie nastręczał wątpliwości interpretacyjnych. Wnioskodawca nie musi zaś wyjaśniać organowi powodów, dla których chce zapoznać się z określonymi danymi.
Skoro więc wniosek inicjujący niniejsze postępowanie nie budził wątpliwości co do jego zakresu przedmiotowego, organ winien udzielić żądanej informacji lub udzielić odpowiedzi na wniosek w jednej z dopuszczalnych form, które Sąd wskazał już na wstępie niniejszego uzasadnienia.
Dodać także należało, iż jeśli organ zamierzał wydać w sprawie decyzję odmowną, to posiadał wszelkie niezbędne dane umożliwiające mu takie rozwiązanie. Z badanego wniosku w sposób niewątpliwy wynikało bowiem to, kto jest autorem wniosku, do jakiego podmiotu go skierował oraz jaki jest zakres żądania. Żadne kwestie natury formalnej nie stały więc na przeszkodzie wydaniu decyzji przez organ.
Na marginesie wyjaśnienia wymagała też okoliczność, iż powoływanie się w odpowiedzi na skargę na treść art. 134 ustawy prawo lotnicze jawiło się jako działanie pozostające w oderwaniu od materii niniejszej sprawy. Przedmiotem żądania zawartego we wniosku nie były bowiem dane dotyczące informacji zebranych przez organ a jedynie zawarte przez niego umowy cywilno-prawne.
Rozpoznając niniejszą sprawę tutejszy Sąd doszedł do przekonania, iż bezczynność jakiej dopuścił się organ nie nosiła cechy rażącego naruszenia prawa. Adresat wniosku jest organem ale wyłącznie w znaczeniu funkcjonalnym. Powołany też został do konkretnej sprawy. Powyższe uzasadnia tezę, iż bezczynność jakiej się dopuścił, nie była wynikiem złej woli, a raczej przejawem znikomego doświadczenia w materii uregulowanej tematyką ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W świetle powyższego nie zachodziła również potrzeba nakładania na bezczynny organ grzywny, czy też karania pracownika winnego niezałatwieniu sprawy w terminie.
W związku z powyższym należało orzec jak w pkt 1 wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i na podstawie art. § 1a P.p.s.a. orzec jak w pkt 2 wyroku, oddalając skargę w pozostałej części na podstawie art. 151 P.p.s.a. (pkt 3 wyroku).
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI