II SAB/Wa 226/24

II SAB/Wa 226/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-10-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Koziarski.
Danuta Kania /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Kube
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 16 ust. 1, art. 17, art. 13 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 października 2024 r. sprawy ze skargi F. S. na bezczynność Komendanta Straży Miejskiej [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Komendanta Straży Miejskiej [...] do rozpoznania wniosku F.S. z dnia [...] marca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie punktów 1, 2, 3 w części "jakie inne działania podjęto w celu wykrycia sprawcy wykroczenia" oraz w zakresie punktu 4, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Komendanta Straży Miejskiej [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Komendanta Straży Miejskiej [...] na rzecz F. S. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi F. S. (dalej: "Skarżący") jest bezczynność Komendanta Straży Miejskiej [...] (dalej: "Komendant Straży Miejskiej", "organ") w przedmiocie dostępu do informacji publicznej.
Z akt sprawy wynika, że w piśmie z dnia [...] marca 2024 r. skierowanym do Straży Miejskiej [...] F. S. wskazał, że w prowadzonej przez Straż Miejską sprawie o wykroczenie popełnione przez kierującego pojazdem marki [...] o nr rejestracyjnym [...], polegające na niezastosowaniu się do znaku [...] oraz [...] w dniu [...]czerwca 2023 r. około godz. 18:29 przy ul. [...] w [...], poinformowano świadka o niewniesieniu wniosku o ukaranie z powodu niewykrycia sprawcy wykroczenia.
W związku z powyższym, na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902)", dalej: "u.d.i.p.", Skarżący wniósł o udostępnienie następujących informacji:
1) czy wezwano właściciela pojazdu do wskazania użytkownika pojazdu? Jeżeli tak, czy właściciel wskazał użytkownika,
2) czy właścicielowi pojazdu doręczono wezwanie do stawiennictwa lub wskazania użytkownika pojazdu,
3) jakie inne działania podjęto w celu wykrycia sprawcy wykroczenia i jaka jest przyczyna jego niewykrycia?
W punkcie 4 wniosku Skarżący zwrócił się o ogólne opisanie poszczególnych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy w formie wykazu.
Skarżący wniósł o udostępnienie ww. informacji za pośrednictwem ePUAP.
W odpowiedzi na powyższy wniosek, pismem z dnia [...] marca 2024 r. Komendant Straży Miejskiej poinformował Skarżącego, że jeżeli czynności wyjaśniające przeprowadzone na podstawie zawiadomienia o popełnieniu wykroczenia nie dostarczą podstaw do wniesienia wniosku o ukaranie, to wówczas na podstawie art. 54 § 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2022 r. poz. 1124 ze zm.), dalej: "k.p.w.", zawiadamia się o tym zgłaszającego, a także poucza na podstawie art. 56a k.p.w. w związku z art. 108 k.p.w., że może on w terminie 7 dni wnieść zażalenie, co w odniesieniu do wyżej wymienionej sprawy - wystąpiło.
Jednocześnie organ zaznaczył, że zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa sądów administracyjnych podmiotowe prawo obywatela dostępu do informacji publicznej nie może służyć kompleksowej kontroli działalności podmiotu publicznoprawnego jednocześnie we wszystkich jej obszarach, gdyż do takich działań uprawnione są odpowiednie organy państwowe.
Pismem z dnia [...] marca 2024 r. F. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komendanta Straży Miejskiej [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2024 r. zarzucając naruszenie:
- art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji;
- art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepisy te stanowią podstawę prawa do uzyskiwania informacji oraz dostępu do dokumentów poprzez brak zastosowania, polegający na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek;
- art. 10 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w BIP jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji.
W związku z powyższymi zarzutami Skarżący wniósł o: stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności i że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku; zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że konstytucyjne prawo dostępu do informacji publicznej umożliwia każdemu kontrolę działalności organu w zakresie, w jakim realizuje ustawowe obowiązki i dysponuje publicznym majątkiem. Prawo do informacji jest zasadą, a wyjątki od niego powinny być interpretowane ściśle. W przedmiotowej sprawie tłumaczenie organu ma charakter arbitralny i wymijający, nie wskazując wprost przyczyn braku realizacji wniosku.
Dalej wskazał, że Komendant Straży Miejskiej jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, zaś wnioskowana informacja stanowi informację publiczną. Zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., udostępnienie informacji następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. W przedmiotowej sprawie, pomimo upływu ustawowego terminu 14 dni, objęta wnioskiem informacja nie została jednak udzielona.
Stwierdził, iż bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem.
W świetle powyższego, zdaniem Skarżącego, nie ulega wątpliwości, że organ dopuścił się bezczynności. Nie udzielił bowiem w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku żądanej informacji, nie wydał też decyzji o odmowie jej udostępnienia.
W odpowiedzi na skargę Komendant Straży Miejskiej wniósł o oddalenie skargi.
Podniósł, że rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji publicznej organ miał na względzie treść pytań postawionych przez wnioskodawcę, odnoszących się wprost do działań funkcjonariuszy Straży Miejskiej jakie były podejmowane w toku czynności wyjaśniających w sprawie o wykroczenie, w której Skarżący nie był osobą zawiadamiającą o wykroczeniu, nie występował w charakterze świadka, ani nie przyznano mu statusu pokrzywdzonego. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia nie nadał uprawnień osobie zgłaszającej (a tym bardziej osobie postronnej) do pozyskiwania informacji dotyczących etapów realizacji sprawy, czy też informowania o statusie postępowania, o ile nie przyznano jej statusu pokrzywdzonego. Zgodnie z art. 54 § 2 k.p.w. jeżeli czynności wyjaśniające nie dostarczą podstaw do wniesienia wniosku o ukaranie, zawiadamia się o tym m.in. osobę, o której mowa w art. 56a (osobę, która złożyła zawiadomienie o popełnieniu wykroczenia), wskazując przyczynę niewniesienia wniosku o ukaranie. Takie okoliczności zaistniały w postępowaniu, którego dotyczył przedmiotowy wniosek o udostępnienie informacji publicznej i pomimo tego, że poinformowano o nich zgłaszającego, nie złożył on zażalenia.
Zdaniem organu pytania zawarte we wniosku Skarżącego dotyczą czynności i działań organu, nie zaś informacji publicznej, która może być efektem tych działań i znajdować się w poszczególnych dokumentach zgromadzonych w zbiorze akt postępowania o wykroczenie. Takie zachowanie Skarżącego może zmierzać do kompleksowej kontroli organu. Nadto żądanie Skarżącego "o ogólne opisanie poszczególnych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy w formie wykazu", nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, ale żądaniem udostępnienia całości akt określonego zbioru materiałów (czynności wyjaśniających).
Organ podkreślił, że obywatelskie prawo do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego i zachowanie podmiotu wnoszącego o udzielenie informacji publicznej powinno być w każdym przypadku oceniane indywidualnie, nie tylko w kontekście uprawnienia do uzyskania takiej informacji, ale w konkretnych sytuacjach również przy uwzględnieniu nadrzędnych wobec niego zasad i wartości. Zastosowanie ograniczeń wynikających z udzielania informacji w trybie dostępu do informacji publicznej leży w całkowitej gestii dysponenta informacji publicznej, który powinien dokonać oceny wszystkich okoliczności sprawy. Ocena ta powinna być oparta o okoliczności faktyczne, w szczególności uwzględniać treść wniosku o udostępnienie informacji publicznej i wynikających z niego intencji wnioskodawcy.
Zaznaczył również, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być nadużywana i wykorzystywana w czysto prywatnych sprawach. Prawo dostępu do informacji publicznej nie może również stanowić instrumentu do poszukiwania dowodów w sprawie indywidualnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie uproszczonym stosownie do 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 695 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", które to przepisy stanowią, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1615 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę procesową strony przez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia, czy też - jak w sprawie niniejszej - przez rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W świetle powołanej ustawy, aby uchylić się od zarzutu bezczynności podmiot zobowiązany powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy wnioskowana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Ustalenie tej okoliczności determinuje dalsze czynności organu, w takim bowiem przypadku organ powinien: udostępnić wnioskowaną informację publiczną, jeśli znajduje się w jej posiadaniu (art. 10 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, jeśli stwierdzi istnienie ograniczeń w dostępie do informacji publicznej bądź jeśli stwierdzi, że brak jest szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w udostępnieniu informacji publicznej przetworzonej (art. 16 i art. 17 u.d.i.p. w związku z art. 5 i art. 3 ust. 1 u.d.i.p.); poinformować, że w danej sprawie przysługuje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.).
W przypadku gdy organ stwierdzi, że nie posiada żądanej informacji publicznej powinien poinformować o tym wnioskodawcę, czyniąc to w formie zwykłego pisma (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Analogicznie organ powinien postąpić jeśli w wyniku analizy przedmiotu sprawy stwierdzi, że wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).
Natomiast w przypadku, gdy - wbrew ocenie podmiotu zobowiązanego - wnioskodawca uznaje, że żądane przez niego informacje stanowią informację publiczną i powinny być mu udostępnione w trybie u.d.i.p. przez ten podmiot, może kwestionować tę ocenę wnosząc skargę na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. W postępowaniu zainicjowanym taką skargą sąd administracyjny, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., dokonuje weryfikacji czy wniosek został skierowany do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej (warunek podmiotowy), czy żądane informacje posiadają walor informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. (warunek przedmiotowy) oraz czy wniosek został rozpatrzony w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności organy władzy publicznej. Adresat wniosku - Komendant Straży Miejskiej, jako kierujący Strażą Miejską [...], jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Stosownie bowiem do art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1763), straż miejska jest jednostką organizacyjną gminy (miasta) - samorządową umundurowaną formacją powołaną do ochrony porządku publicznego na terenie gminy (miasta), której koszty funkcjonowania - jak wynika z art. 1 ust. 1 i art. 5 tej ustawy - są ponoszone z budżetu gminy. Do zadań straży miejskiej należy w szczególności czuwanie nad porządkiem i kontrola ruchu drogowego w zakresie określonym w przepisach o ruchu drogowym (art. 11 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy).
Istota sporu w sprawie sprowadza się więc do oceny, czy żądane informacje stanowią informację publiczną, a w konsekwencji, czy na dzień wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku złożonego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Przepis art. 1 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że "informacją publiczną" jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie "sprawa publiczna" oznacza natomiast przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która jest ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto szeroką definicję pojęcia "informacja publiczna" wskazując, że jest to każda wiadomość wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych o charakterze publicznym (por. wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357; z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14; z dnia 29 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1574/19, publ. CBOSA). Charakter publiczny należy zatem przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów władzy oraz ww. podmiotów. O zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji.
Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że informacja o działaniach podjętych przez strażników miejskich w toku prowadzenia czynności służbowych, do których zostali powołani (punkty 1, 2 i 3 wniosku w części "jakie inne działania podjęto w celu wykrycia sprawcy wykroczenia"), stanowi informację publiczną. Jest to bowiem informacja o sposobie działania jednostki organizacyjnej samorządu terytorialnego, tj. informacja o wywiązywaniu się z obowiązków ustawowych w zakresie czuwania nad porządkiem i kontroli ruchu drogowego przez jednostkę powołaną do ochrony porządku publicznego (w tym porządku w ruchu drogowym). Uzyskanie odpowiedzi na pytania o działania podjęte w ramach interwencji, sformułowane w punktach 1 - 3 wniosku (w ww. zakresie) pozwoli obywatelowi zweryfikować, czy organ wykonuje ustawowe zadania w sposób prawidłowy i czy nie doszło w tym zakresie do ewentualnych nieprawidłowości lub zaniedbań.
Również informacja objęta punktem 4 wniosku ma charakter informacji publicznej. Skarżący nie żądał bowiem wglądu do akt postępowania w sprawie o wykroczenie, ani też wypisu czy kopii ze zgromadzonych tam dokumentów, ale ubiegał się w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej o informację w postaci wykazu, jakie dokumenty zostały w tych aktach postępowania zgromadzone. Tak sformułowane żądanie wniosku stanowi wniosek o dostęp do informacji publicznej.
Zaznaczyć w tym miejscu należy, że głównym celem przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej jest kontrola władzy publicznej. Celem ustawy jest dbałość o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji oraz innych organów. Zdaniem Sądu, uzyskanie przez obywatela informacji o konkretnych działaniach podjętych w ramach interwencji strażników miejskich, służy realizacji wspomnianych celów.
Także w orzecznictwie sądowym uznaje się, że informacja o czynnościach podjętych w następstwie ujawnienia wykroczenia oraz o dokumentach zgromadzonych w toku postępowania stanowi informację publiczną (por. wyroki NSA z dnia 15 maja 2024 r., sygn. akt III OSK 4312/21; z dnia 14 października 2021 r., sygn. akt III OSK 3810/21; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 12 marca 2019 r., sygn. akt II SAB/Ol 91/18; CBOSA).
Jednocześnie Sąd dostrzega, że zasady dostępu do akt w sprawach wykroczeniowych oraz zakres informacji przekazywanych osobom na temat toczącego się postępowania regulują ustawy karne procesowe i wyprzedzają tym samym w tej kwestii unormowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest bowiem pogląd, wyrażony w uzasadnieniu do uchwały NSA z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. I OPS 7/13 (udost. j.w.), że akta spraw, w tym akta postępowania przygotowawczego, są jako całość zbiorem różnorodnych materiałów usystematyzowanym przez organ, który nadał temu zbiorowi określony kształt i który się nim posługuje w prowadzonym postępowaniu. Zatem żądanie udostępnienia akt sprawy jako całości, także akt zakończonego postępowania przygotowawczego, nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, ale żądaniem udostępnienia określonego zbioru materiałów. W orzecznictwie podkreśla się także, że zaaprobowanie odmiennego poglądu w praktyce powodowałoby niemożność prawidłowego załatwienia wniosku o udostępnienie akt w sposób wymagany przez ustawę. Różnorodność informacji zawartych w aktach wymagałyby bowiem każdorazowo od podmiotu dysponującego aktami ich szczegółowej analizy, a następnie "wyodrębnienia" tych z nich, które mają charakter publiczny, od tych które takiego charakteru nie mają, przy czym chodzi o "wyodrębnienie" informacji, a nie ich nośników czyli dokumentów. Informacje niemające charakteru publicznych jako niepodpadające pod tryb objęty ustawą wymagałyby odmowy udostępnienia w formie pisma. Te publiczne z kolei, w zależności od ich rodzaju, wymagałyby bądź udostępnienia w formie czynności materialno-technicznej, bądź wydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia w przypadkach określonych w art. 5 u.d.i.p., a najczęściej obu tych form działania. Uznanie, że w oparciu o ustawę o dostępie do informacji publicznej można wnioskować o dostęp do całości akt, czy o sporządzenie kopii wszystkich dokumentów zawartych w aktach, czy tylko kopii dokumentów z akt "zawierających" informację publiczną bez sprecyzowania o jaką informację w istocie chodzi (poza wskazaniem że publiczną) każdorazowo nakładałoby na organ konieczność nie tylko analizy całości akt, ale również konieczność jednoczesnego podjęcia wielu różnych rozstrzygnięć dostosowanych odpowiednio do poszczególnych informacji, co nie wydaje się ani prawidłowe, ani też z praktycznego punktu widzenia możliwe (por. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 5 marca 2013 r., sygn. I OSK 2289/12; CBOSA).
Należy jednak zaznaczyć, o czym była już mowa powyżej, że w niniejszej sprawie Skarżący nie wnosił o dostęp do akt postępowania wykroczeniowego jako całości, lecz o udzielenie informacji na temat działań podjętych przez strażników miejskich w ramach konkretnej interwencji oraz udostępnienie wykazu poszczególnych dokumentów z nią związanych, co wyraźnie zaznaczył we wniosku. Czym innym jest zaś dostęp do akt postępowania o wykroczenie lub ich części jako zbioru dokumentów, a czym innym udostępnienie konkretnej informacji publicznej, nawet jeżeli znajduje się ona w zbiorze takich dokumentów (por. wyroki NSA: z dnia 25 marca 2022 r., sygn. akt III OSK 1188/21; z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 3656/18 oraz z dnia 23 września 2022 r., sygn. akt III OSK 1975/21; udost. j.w.). Zauważyć bowiem należy, że art. 156 § 5 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 37 ze zm.), dalej: "k.p.k.", stanowi, że jeżeli nie zachodzi potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub ochrony ważnego interesu państwa, w toku postępowania przygotowawczego stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta, umożliwia sporządzanie odpisów lub kopii oraz wydaje odpłatnie uwierzytelnione odpisy lub kopie. W przedmiocie udostępnienia akt, sporządzenia odpisów lub kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów lub kopii prowadzący postępowanie przygotowawcze wydaje zarządzenie. W wypadku odmowy udostępnienia akt pokrzywdzonemu na jego wniosek należy poinformować go o możliwości udostępnienia mu akt w późniejszym terminie. Z chwilą powiadomienia podejrzanego lub obrońcy o terminie końcowego zaznajomienia z materiałami postępowania przygotowawczego pokrzywdzonemu, jego pełnomocnikowi lub przedstawicielowi ustawowemu nie można odmówić udostępnienia akt, umożliwienia sporządzania odpisów lub kopii oraz wydania odpisów lub kopii. Za zgodą prokuratora akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępnione innym osobom. Prokurator może udostępnić akta w postaci elektronicznej. Przy czym stosownie do art. 156 § 5b k.p.k., przepis § 5 stosuje się odpowiednio do udostępniania akt zakończonego postępowania przygotowawczego. Oznacza to, że przepisy Kodeksu postępowania karnego, regulujące kwestie dostępu do akt w trakcie postępowania sądowego oraz postępowania przygotowawczego, wyłączają w tym zakresie uregulowania u.d.i.p., ale jedynie w przypadku wniosku o udostępnienie określonego zbioru różnorodnych materiałów i dokumentów, które tworzą akta sprawy, a nie w przypadku wniosku o dostęp do zawartej w tym zbiorze informacji publicznej, czy też konkretnie oznaczonego dokumentu (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 3656/18; CBOSA).
Podkreślić również należy, że art. 38 § 1 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia zawiera odesłanie do przepisów art. 156 § 1-5 i 6 k.p.k., które stosuje się odpowiednio, ale nie do art. 156 § 5b k.p.k. Z przedmiotowej sprawy wykroczeniowej wynika, że została ona zakończona. Zatem w sprawie tej w ogóle nie ma zastosowania przepis art. 156 § 5b k.p.k., umożliwiający dostęp do akt sprawy w innym trybie niż przepisy u.d.i.p.
Odnosząc się zaś do argumentacji organu, iż art. 54 § 2 k.p.w. przewiduje poinformowanie osoby, która złożyła zawiadomienie, o ewentualnym niewniesieniu wniosku o ukaranie zaznaczyć należy, że dokonanie powyższej czynności nie pozbawia obywatela możliwości uzyskania informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej o działaniach podjętych przez organ podczas konkretnej interwencji, przeprowadzanej w ramach wykonywania zadań publicznych.
Mając na uwadze, że żądane informacje stanowią informację publiczną, rację należy przyznać Skarżącemu, że Komendant Straży Miejskiej w dacie wniesienia skargi pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu punktów 1, 2, 3 (w ww. części) oraz 4 wniosku z dnia [...] marca 2024 r., gdyż do dnia wniesienia skargi nie udostępnił wnioskowanej informacji publicznej, ani nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia. Bezczynność ta nie ustała do dnia wyrokowania. W związku z powyższym Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku Skarżącego w ww. zakresie w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Jednocześnie Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie ma miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę kwestię Sąd wziął pod uwagę, że kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Tymczasem w niniejszej sprawie, w 14-dniowym terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., organ poinformował Skarżącego, że w jego ocenie żądana informacja (w całości) nie stanowi informacji publicznej. Stwierdzona przez Sąd bezczynność organu wynika z odmiennej oceny charakteru żądanego dokumentu w świetle art. 1 ust. 1 u.d.i.p.
Sąd oddalił natomiast skargę w pozostałym zakresie dotyczącym punktu 4 wniosku w części "jaka jest przyczyna jego (sprawcy) niewykrycia" uznając, że żądanie w tej części nie stanowi informacji publicznej. Sąd wziął przy tym pod uwagę, że informacją publiczną są wyłącznie dane obiektywne lub fakty, a nie kwestie ocenne, będące wynikiem określonych ustaleń czy wyjaśnień podmiotu zobowiązanego (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 2130/11; CBOSA). Zatem, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, musi odnosić się do sfery faktów bądź stanu określonych zjawisk istniejących w chwili udzielenia informacji. Żądanie objęte wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej nie może zmierzać do udzielenia wyjaśnień dotyczących motywów i zdarzeń związanych z podjęciem (czy też niepodjęciem) określonych czynności przez podmiot zobowiązany. W takim bowiem przypadku realizacja wniosku wiązałaby się z dokonaniem ustaleń w zakresie przesłanek leżących u podstaw określonego działania (braku takiego działania). Tymczasem prawo dostępu do informacji publicznej oznacza dostęp do informacji będącej w posiadaniu podmiotu zobowiązanego i nie może być utożsamiane z prawem do inicjowania działań mających na celu wytworzenie informacji, której udzielenia domaga się wnioskodawca (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 416/12; CBOSA).
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku. W punkcie 3 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania obejmujących wpis od skargi w wysokości 100 złotych Sąd postanowił zgodnie z art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. jak w punkcie 4 sentencji wyroku.