II SAB/Wa 218/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na bezczynność Rzecznika Praw Dziecka, uznając, że wniosek skarżącej dotyczył interwencji w szkołach, a nie udostępnienia informacji publicznej.
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Rzecznika Praw Dziecka (RPD) w sprawie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej działań RPD w zakresie prawa dzieci do informacji i dostępu do statutów szkół. Sąd uznał, że wniosek skarżącej z dnia [...] stycznia 2021 r. był wnioskiem o podjęcie interwencji w trybie art. 241 k.p.a., a nie wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. RPD podjął działania wyjaśniające i poinformował skarżącą o skierowaniu wystąpienia generalnego do Ministra Edukacji i Nauki, co wypełniło obowiązek załatwienia wniosku w terminie. W związku z tym, sąd oddalił skargę, uznając, że RPD nie dopuścił się bezczynności.
Skarżąca A. C. wniosła skargę na bezczynność Rzecznika Praw Dziecka (RPD) w przedmiocie rozpoznania jej wniosku z dnia [...] stycznia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wniosek dotyczył działań RPD w zakresie prawa dzieci do informacji oraz problemu braku dostępu uczniów do statutów wybranych szkół. Skarżąca zarzuciła RPD naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji w terminie. RPD w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie, argumentując, że wniosek skarżącej z dnia [...] stycznia 2021 r. został potraktowany jako wniosek o podjęcie interwencji w trybie art. 241 k.p.a., a nie jako wniosek o udostępnienie informacji publicznej. RPD poinformował skarżącą o podjętych działaniach wyjaśniających i skierowaniu wystąpienia generalnego do Ministra Edukacji i Nauki, co wypełniło obowiązek załatwienia wniosku w terminie. Sąd, analizując treść wniosku, zgodził się ze stanowiskiem RPD, uznając, że nie posiadał on cech wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Sąd podkreślił, że postępowanie w trybie art. 241 k.p.a. jest postępowaniem wewnątrzadministracyjnym, niepodlegającym kontroli sądu administracyjnego. W związku z prawidłowym załatwieniem wniosku przez RPD w terminie, sąd uznał, że nie doszło do bezczynności i oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Wniosek skarżącej z dnia [...] stycznia 2021 r. został zasadnie potraktowany przez Rzecznika Praw Dziecka jako wniosek w trybie art. 241 k.p.a., a nie jako wniosek o udostępnienie informacji publicznej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że treść wniosku, w której skarżąca zwróciła uwagę na nieprawidłowości w szkołach i prosiła o interwencję, a także brak odniesienia do ustawy o dostępie do informacji publicznej, przemawiały za zakwalifikowaniem go jako wniosku o podjęcie działań w trybie k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
P.p.s.a. art. 3 § par. 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 241
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 52 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 52 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 53 § § 2b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 244 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 237 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 244 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 246 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 246 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.d.i.p. art. 13 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek skarżącej z dnia [...] stycznia 2021 r. był wnioskiem o podjęcie interwencji w trybie art. 241 k.p.a., a nie wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Rzecznik Praw Dziecka podjął działania wyjaśniające i poinformował skarżącą o wynikach w terminie, co wypełniło jego obowiązek. Postępowanie w trybie art. 241 k.p.a. jest postępowaniem wewnątrzadministracyjnym i nie podlega kontroli sądu administracyjnego.
Odrzucone argumenty
Wniosek skarżącej z dnia [...] stycznia 2021 r. był wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Rzecznik Praw Dziecka dopuścił się bezczynności, nie udzielając odpowiedzi na wniosek w ustawowym terminie. Skarga na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga wcześniejszego wniesienia ponaglenia.
Godne uwagi sformułowania
"nie posiadał żadnych cech, które pozwalały na potraktowanie go, jako wniosku o udzielenie informacji w trybie u.d.i.p." "próba utożsamienia przez organ wniosku o udostępnienie informacji publicznej z wnioskiem z k.p.a. nie powinna znaleźć uznania w oczach Sądu." "obowiązek wcześniejszego złożenia ponaglenia nie znajduje zastosowania do składania skarg do sądu administracyjnego na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej."
Skład orzekający
Izabela Głowacka-Klimas
przewodniczący
Piotr Borowiecki
sprawozdawca
Andrzej Wieczorek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja rozróżnienia między wnioskiem o interwencję (art. 241 k.p.a.) a wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej (u.d.i.p.) w przypadku pism kierowanych do organów ochrony praw dziecka."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku skierowanego do Rzecznika Praw Dziecka, ale zasady rozróżnienia wniosków mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii dostępu do informacji publicznej i roli Rzecznika Praw Dziecka, ale rozstrzygnięcie opiera się na formalnym rozróżnieniu rodzajów wniosków, co czyni ją mniej interesującą dla szerokiej publiczności.
“Czy Rzecznik Praw Dziecka zignorował prawo do informacji? Sąd wyjaśnia kluczowe rozróżnienie wniosków.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Wa 218/21 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2021-06-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-03-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Wieczorek Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący/ Piotr Borowiecki /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane III OSK 7720/21 - Wyrok NSA z 2023-04-06 Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 3 par. 2 pkt 8 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2021 poz 735 art. 241 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi A. C. na bezczynność Rzecznika Praw Dziecka w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę Uzasadnienie W piśmie z dnia [...] lutego 2021 r. A. C. (dalej także: "skarżąca" lub "strona skarżąca"), reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rzecznika Praw Dziecka (dalej także: "organ" lub "RPD") w przedmiocie rozpatrzenia jej wniosku z dnia [...] stycznia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej. Na podstawie akt niniejszej sprawy Sąd ustalił następujący stan faktyczny. W dniu [...] stycznia 2021 r. skarżąca A. C., działając za pośrednictwem poczty elektronicznej (wysyłając wiadomość e-mail), skierowała do Rzecznika Praw Dziecka wniosek, w którym - powołując się na przepis art. 241 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. - dalej: "k.p.a."), wniosła o "Informację, czy RPD [...] podejmował działania związane z prawem dzieci do informacji. Jeśli tak, to jakie. Informacje proszę wysłać na niniejszy adres email". W treści wniosku skarżąca zwróciła uwagę na występujący w polskich szkołach problem związany z realizacją prawa do informacji. Strona skarżąca wskazała na problem braku dostępu uczniów do treści statutów wybranych trzech szkół: [...] w G., Katolickiego Liceum Ogólnokształcące [...] im. [...] oraz Publicznej Szkoły Podstawowej [...] w B. Jednocześnie, skarżąca zwróciła się z prośbą do RPD o interwencję w tych szkołach. Skarżąca podniosła, iż statuty szkół są istotnymi dokumentami regulującymi wewnętrzne zasady szkół, w tym prawa i obowiązki ucznia. Tymczasem, jak wskazała skarżąca, szkoły w sposób niezgodny z prawem utrudniają zarówno rodzicom, jak i uczniom dostęp do treści swoich statutów. Ponadto, w treści wniosku skarżąca zarzuciła, iż Rzecznik Praw Dziecka w sposób nieuprawniony wyraził opinię, że osoby niepełnoletnie nie mogą samodzielnie wnioskować o udzielenie informacji, przez co są pozbawione informacji o swoich prawach, do których powinny mieć swobodny dostęp poprzez BIP. W tej sytuacji, skarżąca wezwała Rzecznika Praw Dziecka do zrewidowania jego stanowiska, wskazując, iż prawo do informacji jest prawem dziecka. Skarżąca uznała, że absurdalne jest stanowisko RPD, jakoby dziecko mogło domagać się informacji o statucie wyłącznie przez rodzica, podczas gdy - zdaniem skarżącej - powinno mieć do tej informacji swobodny dostęp poprzez BIP danej szkoły. Skarżąca wyraziła również oczekiwania, że Rzecznik Praw Dziecka będzie w tym zakresie bronił praw dziecka. W piśmie z dnia [...] lutego 2021 r. skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, działając za pośrednictwem organu, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rzecznika Praw Dziecka w przedmiocie rozpatrzenia jej wniosku z dnia [...] stycznia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wnosząc w petitum skargi o stwierdzenie, że Rzecznik Praw Dziecka dopuścił się bezczynności, a także o orzeczenie o jej charakterze i nakazanie organowi rozpoznania wniosku skarżącej oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm. - dalej także: "u.d.i.p.") - przez nieudostępnienie informacji publicznej pomimo upływu terminu ustawowego. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, iż do dnia złożenia skargi Rzecznik Praw Dziecka nie udzielił odpowiedzi na jej wniosek z dnia [...] stycznia 2021 r. i nie udostępnił wnioskowanej informacji publicznej. Strona skarżąca dodała ponadto, że nie ulega wątpliwości, iż wnioskowana przez skarżącą informacja stanowi informację publiczną, bowiem stanowi informację o sposobie funkcjonowania organu. Jednocześnie, skarżąca wskazała, że Rzecznik Praw Dziecka jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej na gruncie u.d.i.p. W dniu [...] lutego 2021 r., działając za pośrednictwem wiadomości e-mail (poczty elektronicznej), Dyrektor Zespołu ds. Edukacji i Wychowania Biura Rzecznika Praw Dziecka poinformował skarżącą, iż: "Rzecznik Praw Dziecka dziękuje za zwrócenie uwagi na istotną kwestię, która może dotyczyć funkcjonowania większej liczby szkół w Polsce, niż wymieniona w Pani zgłoszeniu. Statut szkoły jest dokumentem regulującym jej wewnętrzną organizację i powinien być dostępny dla każdego ucznia, rodzica, jak również nauczyciela. Dostęp ten powinien być nieskrępowany. Dokonana analiza sprawy pozwoliła na sformułowanie wniosków, które zostaną przedstawione [...] lutego br. Ministrowi Edukacji i Nauki. Po skierowaniu wystąpienia generalnego do Ministra Edukacji i Nauki, zostanie Pani przekazana jego kopia". W odpowiedzi na skargę udzielonej w piśmie z dnia [...] lutego 2021 r. Rzecznik Praw Dziecka, reprezentowany przez Dyrektora Zespołu Prezydialnego Biura Rzecznika Praw Dziecka, wniósł o odrzucenie skargi, a w przypadku - gdy Sąd uzna, że nie zachodzą podstawy do odrzucenia skargi - o jej oddalenie, a także o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu, ustosunkowując się do zarzutów skargi, Rzecznik Praw Dziecka zauważył na wstępie, że podjął czynności w postaci weryfikacji informacji zamieszczonych na stronach internetowych wskazanych przez skarżącą szkół, a także dokonał analizy obowiązujących przepisów odnośnie obowiązku publikowania swoich stron BIP przez szkoły publiczne i niepubliczne, a następnie udzielił skarżącej odpowiedzi na jej wniosek z dnia [...] stycznia 2021 r. w dniu [...] lutego 2021 r. Organ zauważył, że we wniosku z dnia [...] stycznia 2021 r. strona skarżąca wniosła o przekazanie informacji, czy RPD [...] podejmował działania związane z prawem dzieci do informacji, a jeśli tak, to jakie. Organ podkreślił jednocześnie, że w treści przedmiotowego wniosku skarżącej z dnia [...] stycznia 2021 r. nie było wskazanej żadnej innej podstawy prawnej poza art. 241 k.p.a. W związku z powyższym, organ stwierdził, że pracownicy Biura Rzecznika Praw Dziecka - po zapoznaniu się z tym wnioskiem - uznali, że jest to wniosek o podjęcie interwencji w wybranych szkołach i podjęli niezwłoczne działania wyjaśniające, które polegały na weryfikacji stron internetowych wskazanych przez skarżącą szkół, a także analizie obowiązujących przepisów odnośnie obowiązku publikowania swoich stron BIP przez szkoły publiczne i niepubliczne. Organ dodał, że pracownik Biura Rzecznika Praw Dziecka poinformował skarżącą o podjętych działaniach w e-mailu z dnia [...] lutego 2021 r. W tej sytuacji, organ stwierdził, że wspomniane działanie pracownika Biura Rzecznika Praw Dziecka wypełniło dyspozycję przepisu art. 241 k.p.a, który został przywołany jako podstawa prawna wniosku skarżącej. Organ wskazał, że zgodnie z art. 244 § 1 k.p.a w zw. z art. 237 § 1 k.p.a wniosek taki załatwiany jest bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu miesiąca. Mając na względzie powyższe, organ stwierdził, że w analizowanej sprawie termin ten upłynął w dniu [...] lutego 2021 r., a więc po terminie wniesienia skargi na bezczynność. Organ uznał, że dodane przez skarżącą w treści wniosku z dnia [...] stycznia 2021 r. zdanie dotyczące poinformowania skarżącej o działaniach Rzecznika Praw Dziecka w związku z pozostałą treścią tego wniosku powinno być interpretowane jako zapytanie o wyniki tej interwencji. Organ stwierdził bowiem, że przemawia za tym brak jakiegokolwiek nawiązania przez skarżąca w treści jej wniosku do trybu określonego w ustawie o dostępie do informacji publicznej, a także powiązania treściowe i celowościowe wniosku o interwencję z wnioskiem o informację zawartym w tym samym e-mailu. Organ zauważył, że wprawdzie - co do zasady - wniosek o informację publiczną nie wymaga zachowania szczególnej formy, niemniej jednak musi odróżniać się od elementów pozostałej części tej samej korespondencji. Rzecznik Praw Dziecka uznał, że sformułowanie wniosku o informację tożsamego treściowo z wnioskiem w trybie art. 241 k.p.a świadczy o tym, że skarżąca domaga się udostępnienia informacji o sposobie załatwienia wniosku o podjęcie działań, co z kolei jest uregulowane w art. 244 § 2 k.p.a. Tym samym, organ stwierdził, że przepis ten ma pierwszeństwo w zastosowaniu przed przepisami u.d.i.p. Mając na uwadze powyższe, organ uznał, że skarga na bezczynność jest przedwczesna i powinna podlegać odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. w związku z wniesieniem przed terminem wykonania czynności przewidzianym przez art. 244 § 1 k.p.a., a także w związku z brakiem ponaglenia, o którym mowa w art. 53 § 2b P.p.s.a. Jednocześnie, działając z ostrożności procesowej, organ wskazał, że nawet, jeśli uznać wniosek złożony w dniu [...] stycznia 2021 r. za wniosek w trybie u.d.i.p., to i tak należy stwierdzić, że skarga na bezczynność jest przedwczesna ze względu na brak wspomnianego wyżej ponaglenia organu. Ponadto, Rzecznik Praw Dziecka uznał, że w niniejszej sprawie nie występuje bezczynność, albowiem organ w wyniku złożenia wniosku z dnia [...] stycznia 2021 r. podjął czynności interwencyjne, a następnie poinformował skarżącą o ich wynikach w e-mailu z dnia [...] lutego 2021 r. Organ zauważył, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (por. T. Woś [red.], H. Krysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis-Nexis, Warszawa 2005, s. 86). W konsekwencji, Rzecznik Praw Dziecka stwierdził więc, że przekazanie stronie skarżącej odpowiedzi na jej wniosek eliminuje stan bezczynności, mimo że dla skarżącej odpowiedź ta jest merytorycznie niewystarczająca. Organ zaznaczył jednocześnie, że dopiero od ponaglenia lub innego wskazania merytorycznych braków organ może pozostawać w takim przypadku w bezczynności. W piśmie z dnia [...] lutego 2021 r. organ - nawiązując do swojej wcześniejszej informacji zawartej w piśmie z dnia [...] lutego 2021 r. - poinformował skarżącą, że w związku ze zgłoszeniem sprawy nieprowadzenia przez szkoły Biuletynu Informacji Publicznej oraz utrudnionego dostępu do statutu szkoły, Rzecznik Praw Dziecka skierował w tej sprawie wystąpienie generalne do Ministra Edukacji i Nauki. Organ dołączył jednocześnie kopię pisemnego wystąpienia do Ministra Edukacji i Nauki z dnia [...] lutego 2021 r. W skierowanym do Sądu piśmie procesowym z dnia [...] maja 2021 r. skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, ustosunkowując się do stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę, podtrzymała swoje stanowisko zawarte w skardze z dnia [...] lutego 2021 r. Jednocześnie, strona skarżąca wskazała, że z treści wiadomości e-mail skierowanej do organu wyraźnie wynika, iż zawierała ona zarówno wniosek, w rozumieniu k.p.a., jak i wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Skarżąca stwierdziła bowiem, że wynika to zarówno z brzmienia tej wiadomości, zawierającej żądanie informacji, jak i z jej formy - z uwagi na wyróżnienie odpowiednich fragmentów kapitalikami. W tej sytuacji, skarżąca uznała, że próba utożsamienia przez organ wniosku o udostępnienie informacji publicznej z wnioskiem z k.p.a. nie powinna znaleźć uznania w oczach Sądu. Ponadto, strona skarżąca uznała, że błędne są także rozważania organu dotyczące potrzeby wcześniejszego wniesienia przez stronę ponaglenia do organu, albowiem w odniesieniu do skarg na bezczynność dotyczących dostępu do informacji publicznej ustawa takiego ponaglenia nie wymaga. Skarżąca zauważyła jednocześnie, że wniosek o przyznanie kosztów postępowania na rzecz organu nie znajduje uzasadnienia, albowiem art. 200 P.p.s.a. przewiduje możliwość zwrotu poniesionych kosztów postępowania przed sądem administracyjnym jedynie dla strony skarżącej w razie uwzględnienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej: "P.p.s.a."), odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W świetle przepisów art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie, Sąd zastosował wspomniany wyżej tryb. W świetle przepisu art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W ocenie Sądu, z uwagi m.in. na zarzuty organu zawarte w odpowiedzi na skargę, należy zauważyć na wstępie, iż merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Nie ulega wątpliwości, że skarga jest dopuszczalna wyłącznie wtedy, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i zostanie złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia, uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Owszem, jak słusznie zauważył organ, w świetle przepisu art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeśli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Zgodnie z art. 52 § 2 P.p.s.a., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Niewykorzystanie przez stronę dostępnych środków zaskarżenia powoduje to, że skarga złożona do sądu administracyjnego zostaje oceniona jako niedopuszczalna, co z kolei skutkuje jej odrzuceniem (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, wyd. 7, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2021, t. 9 komentarza do art. 52 P.p.s.a. i powołane tam m.in. postanowienie NSA z dnia 25 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 78/11, a także postanowienie WSA w Łodzi z dnia 24 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Łd 32/11, Legalis). Jeśli chodzi o skargę do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej, wskazać należy, iż w dotychczasowym orzecznictwie nie jest kwestionowane, że warunkiem dopuszczalności takiej skargi jest uprzednie wyczerpanie na drodze administracyjnej środka zaskarżenia przysługującego skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, co wynika z ogólnej zasady wyrażonej w art. 52 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z art. 53 § 2b P.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Niemniej, jednak należy wyraźnie podkreślić, iż - wbrew stanowisku organu wyrażonemu w odpowiedzi na skargę - zarówno w doktrynie, jak i judykaturze przyjmuje się zgodnie, że obowiązek wcześniejszego złożenia ponaglenia nie znajduje zastosowania do składania skarg do sądu administracyjnego na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej (por. szerzej m.in. /w:/ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, wyd. 7 Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2021 i powołane tam orzecznictwo sądów administracyjnych). W tej sytuacji, za niezasadny należy uznać wniosek organu o odrzucenie skargi A. C.z uwagi na brak wniesienia ponaglenia. W niniejszej sprawie istotą sporu jest to, czy wniosek skarżącej z dnia [...] stycznia 2021 r. skierowany do Rzecznika Praw Dziecka był wnioskiem złożonym w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, jak uważa strona skarżąca, czy też wnioskiem, w rozumieniu art. 241 k.p.a., jak twierdzi organ. Należy zauważyć, że z akt administracyjnych analizowanej sprawy wynika, że w dniu [...] stycznia 2021 r. skarżąca A. C., działając za pośrednictwem poczty elektronicznej (wysyłając wiadomość e-mail), skierowała do Rzecznika Praw Dziecka pismo, w którym - powołując się wyraźnie na przepis art. 241 k.p.a. - zwróciła uwagę na występujący w polskich szkołach problem związany z realizacją prawa do informacji. Strona skarżąca w treści pisma wskazała na problem braku dostępu uczniów do treści statutów wybranych trzech szkół: [...] w G., Katolickiego Liceum Ogólnokształcące [...] oraz Publicznej Szkoły Podstawowej [...] w B. Skarżąca zauważyła w treści pisma, że szkoły w sposób niezgodny z prawem utrudniają zarówno rodzicom, jak i uczniom dostęp do treści swoich statutów. Jednocześnie, skarżąca zwróciła się w treści przedmiotowego pisma z prośbą do Rzecznika Praw Dziecka o interwencję w tych szkołach, negując jednocześnie zasadność stanowiska tego organu, w którym wyraził on opinię, jakoby uczniowie - osoby niepełnoletnie nie mogły samodzielnie wnioskować o udzielenie informacji w zakresie treści statutów szkół. Ponadto, w treści wniosku skarżąca wyraziła przekonanie, że w ten nieuprawniony sposób uczniowie są pozbawieni informacji o swoich prawach, do których powinni mieć swobodny dostęp poprzez BIP danej szkoły. W tej sytuacji, skarżąca wezwała organ do przekazania informacji, czy Rzecznik Praw Dziecka [...] "podejmował działania związane z prawem dzieci do informacji, a jeśli tak, to jakie". W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, dokonując analizy przede wszystkim treści spornego pisma strony skarżącej z dnia [...] stycznia 2021 r., jak i pozostałych materiałów dowodowych zawartych w akt administracyjnych niniejszej sprawy - uznał, że Rzecznik Praw Dziecka nie dopuścił się zarzucanej bezczynności. Po pierwsze, w ocenie Sądu, należy zgodzić się z organem, że pismo skarżącej z dnia [...] stycznia 2021 r. skierowane do Rzecznika Praw Dziecka zostało zasadnie potraktowane jako wniosek, w rozumieniu art. 241 k.p.a., nie zaś jako wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. W ocenie Sądu, należy bowiem wskazać, że sporny wniosek z dnia [...] stycznia 2021 r. nie posiadał żadnych cech, które pozwalały na potraktowanie go, jako wniosku o udzielenie informacji w trybie u.d.i.p. Sąd uznał, że z uwagi na samą treść owego wniosku strony skarżącej, w której skarżąca wyraźnie zwróciła uwagę na nieprawidłowości polegające na braku dostępu uczniów do treści statutów szkół, w tym m.in. konkretnie wskazanych trzech szkół ([...] w G., Katolickiego Liceum Ogólnokształcące [...] oraz Publicznej Szkoły Podstawowej [...] w B.), przyjąć należy, iż strona zwróciła się do adresata wniosku - Rzecznika Praw Dziecka z wnioskiem o zapobieżenie nadużyciom ze strony władz szkół i tym samym umożliwienie na korzystanie przez uczniów ze swoich praw wynikających z treści statutów szkolnych. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, stwierdzić należy, iż Rzecznik Praw Dziecka słusznie rozpatrzył wniosek skarżącej z dnia [...] stycznia 2021 r. w trybie art. 241 k.p.a., przyjmując w sposób uprawniony, iż pismo to nie może być potraktowane, jako wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Za taką oceną przemawia również brak jakiegokolwiek nawiązania, choćby pośrednio, przez stronę skarżąca w treści jej wniosku do trybu określonego w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Nie ulega wątpliwości, że postępowanie w sprawie wniosku, o którym mowa w art. 241 k.p.a., jest postępowaniem uproszczonym, jednoinstancyjnym, które kończy się zawiadomieniem o sposobie załatwienia wniosku, na które nie służy żaden środek zaskarżenia. Postępowanie to ma charakter wewnątrzadministracyjny i nie podlega kontroli sądu administracyjnego (por. H. Knysiak-Sudyka /w:/ Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. H. Knysiak-Sudyki, wyd. II, WKP 2019, komentarz do art. 241 k.p.a. i powołany tam wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 października 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 861/07, LEX nr 438975). Zgodnie z art. 246 § 1 k.p.a., wnioskodawcy niezadowolonemu ze sposobu załatwienia wniosku służy prawo wniesienia skargi. Z kolei, niezałatwienie wniosku w terminie określonym w art. 244 w zw. z art. 237 § 1 k.p.a. (wniosek winien być rozpatrzony bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu miesiąca) otwiera wnioskodawcy drogę do uruchomienia postępowania skargowego (art. 246 § 2. k.p.a.). Mając powyższe na względzie, uznać należy, że skoro termin na załatwienie wniosku strony skarżącej upływał w dniu [...]lutego 2021 r., to stwierdzić trzeba, że Rzecznik Praw Dziecka, informując skarżącą o podjętych działaniach w e-mailu z dnia [...] lutego 2021 r., załatwił wniosek w terminie przewidzianym w art. 244 § 1 k.p.a. w zw. z art. 237 § 1 k.p.a. Jednocześnie, należy - w ocenie Sądu - wyraźnie podkreślić, że nawet przyjmując założenie, że organ z treści skargi dowiedział się, iż sporny wniosek strony skarżącej z dnia [...] stycznia 2021 r. złożony został jednak w trybie u.d.i.p., to i tak nie sposób byłoby skutecznie zarzucić Rzecznikowi Praw Dziecka bezczynności, skoro nie ulega wątpliwości, że organ ten podjął stosowne czynności zmierzające do załatwienia sprawy, albowiem w dniu [...] lutego 2021 r. udzielił skarżącej odpowiedzi na interesujące ją zagadnienie, uzupełniając tą odpowiedź w piśmie z dnia [...] lutego 2021 r. W konsekwencji, Sąd uznał, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - Rzecznik Praw Dziecka, przedstawiając swoje stanowisko w piśmie z dnia [...] lutego 2021 r., a następnie w piśmie z dnia [...] lutego 2021 r. w sposób jednoznaczny i precyzyjny udzielił skarżącej informacji dotyczących kwestii objętych zakresem jej wniosku zawartego w piśmie z dnia [...]stycznia 2021 r. W tej sytuacji, w związku z prawidłowym załatwieniem przez Rzecznika Praw Dziecka wniosku strony skarżącej, nie sposób podzielić w niniejszej sprawie zarzutów skargi. W tym stanie rzeczy, Sąd uznał, że nie zachodzą podstawy do zobowiązania organu do rozpoznania wniosku strony skarżącej z uwagi na brak jakiejkolwiek bezczynności pod stronie Rzecznika Prawa Dziecka. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI