II SAB/Wa 211/06

II SAB/Wa 211/06 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-03-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-12-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Adam Lipiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Sygn. powiązane
I OSK 1114/07 - Postanowienie NSA z 2008-03-18
I OSK 814/07 - Postanowienie NSA z 2007-06-14
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Lipiński po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2007r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. P. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o uchylenie orzeczeń Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K.1/ nr [...] z dnia [...] kwietnia 1985 r., 2/ nr [...] z dnia [...] grudnia 1985 r., 3/ nr [...] z dnia [...] września 1990 r., orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w S. nr [...] z dnia [...] lipca 1988 r. oraz orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. nr [...] z dnia [...] czerwca 2001 r. p o s t a n a w i a odrzucić skargę
Uzasadnienie
Z. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Ministra Obrony Narodowej, skargę na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] września 2006r. o uchylenie w całości orzeczeń Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K.: 1/ nr [...] z dnia [...] kwietnia 1985 r., 2/ nr [...] z dnia [...] grudnia 1985 r., 3/ nr [...] z dnia [...] września 1990 r., 4/ Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w S. nr [...] z dnia [...] lipca 1988 r. i 5/ Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. nr [...] z dnia [...] czerwca 2001 r. uzasadniając swoje stanowisko m.in. zarzutem wydania powyższych orzeczeń bez podstawy prawnej, z naruszeniem właściwości miejscowej i rzeczowe, zasady powagi rzeczy osądzonej i zasady – zakazu reformationis in peius.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o odrzucenie skargi powołując się na wcześniejsze orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, tj. postanowienie z dnia 11 kwietnia 2005r. II SAB/Wa 105/05 o odrzuceniu skargi, wydane po rozpoznaniu skargi na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w zakresie wniosku z dnia 7 listopada 2002r. o stwierdzenie nieważności ww. orzeczeń, a więc, w ocenie organu, wydanego w sprawie, w której kwestie związane z przywołanymi w skardze orzeczeniami zostały już rozstrzygnięte.
Na poparcie zasadności takiego poglądu organ przywołał fakt oddalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej złożonej od powołanego postanowienia (postanowienie NSA z dnia 23 sierpnia 2006r. sygn. akt II OSK 1023/06). Dodatkowo organ zwrócił uwagę na uzasadnienie postanowienia Sądu I Instancji, w którym to uzasadnieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odniósł się z kolei do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2003r. sygn. akt I SAB 36/03 odrzucającego skargę Z. P. oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2005r. sygn. akt OSK 336/04, którym oddalono złożoną od tego postanowienia skargę kasacyjną.
Dalej Minister podniósł , że sprawa "uchylenia" wskazanych we wniosku z dnia [...] września 2006r. orzeczeń, a następnie w dotyczącej tego wniosku, a wniesionej do Sądu, skardze na bezczynność, została już oceniona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i korzysta z powagi rzeczy osądzonej, co tym samym uzasadnia odrzucenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 tej ustawy tzn. takich, które mogą zakończyć się decyzją administracyjną, postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącym postępowanie, a także na postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie albo inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Tak więc zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności. Z kolei z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienie wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności.
Oznacza to, że w pierwszej kolejności należy ustalić, czy na organie ciążył ustawowy obowiązek podjęcia czynności w sprawie, która objęta jest zarzutem skargi.
Rozstrzygając powyższą kwestię należy odnieść się do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 1998 r., sygn. I SAB 155/97 oraz do późniejszego postanowienia tego Sądu z dnia 17 października 2003r. sygn. akt I SAB 36/03 wydanych w sprawie ze skargi Z. P. na bezczynność Przewodniczącego Centralnej Komisji Lekarskiej w sprawie wydania decyzji w postępowaniu odwoławczym i nadzorczym, między innymi od orzeczeń Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. nr [...] z dnia [...] grudnia 1985 r., Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w S. nr [...] z dnia [...] lipca 1988 r. w przedmiocie ustalenia niezdolności do zawodowej służby wojskowej i związku stwierdzonych chorób ze służbą wojskową oraz w sprawie ze skargi Z. P. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w sprawie wydania decyzji w postępowaniu nadzorczym od orzeczeń Rejonowej Komisji Lekarskiej w K. z dnia [...] kwietnia 1985r. nr [...],z dnia [...] grudnia 1985r. nr [...] i z dnia [...] września 1990r. nr [...], a także rejonowej Komisji Lekarskiej w S. z dnia [...] lipca 1988r. nr [...] i Rejonowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] czerwca 2001r. nr [...]. Według stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego zajętego w tych orzeczeniach, w zakresie skargi w odniesieniu do decyzji wydanych w dniach [...] grudnia 1985 r. i [...] lipca 1988 r. wyłączona jest jego kognicja, gdyż obowiązujący w dacie ich wydania przepis art. 3 § 2 pkt 2 Kpa., wyłączał wówczas stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego między innymi w sprawach właściwości wojskowych organów administracji państwowej. Tym samym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, orzeczenia te zostały wyłączone spod kontroli sądowoadministracyjnej i z tej przyczyny Sąd skargi odrzucił.
Identycznie rzecz ma się z postępowaniem nadzorczym w odniesieniu do orzeczeń Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. nr [...] z dnia [...]kwietnia 1985 r., nr [...] z dnia [...] grudnia 1985r. i orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w S. nr [...] z dnia [...] lipca 1988 r., bowiem również do nich nie miały zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Trzeba przy tym podkreślić, że bez znaczenia jest tutaj rodzaj prowadzonego postępowania nadzorczego, tzn. czy jest to postępowanie prowadzone w oparciu o art. 154, 155, czy też art. 156 Kpa.
W konsekwencji tego typu orzeczenia nie podlegają rozstrzygnięciu w formach przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 1- 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd też do skarg w tych sprawach nie ma zastosowania sądowa kontrola administracji publicznej.
Odnosząc się natomiast do skargi w zakresie dotyczącym bezczynności Ministra Obrony Narodowej w postępowaniu nadzorczym odnośnie do orzeczeń Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. nr [...] z dnia [...] września 1990 r. i Rejonowej Komisji Lekarskiej w B. nr [...] z dnia [...] czerwca 2001 r., to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podziela stanowisko wyrażone w powołanych postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego i stwierdza, że i w tym wypadku droga sądowa jest niedopuszczalna. Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów z dnia 27 października 1999 r., sygn. III ZP9/99 wyjaśnił mianowicie, że: "Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy w sprawie ze skargi żołnierza na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową" (publ. OSNIAPiUS z 2000 r., nr 5, poz.167). Wymienione orzeczenie Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. z dnia [...] września 1990 r. i utrzymujące je w mocy orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] czerwca 2001 r. były wydane, jak wynika to z ich treści, dla potrzeb ubezpieczeń społecznych. Wydanie ich nastąpiło na wniosek wojskowych organów emerytalnych, stosownie do obowiązującej w datach ich wydania ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin. Ostateczne orzeczenie komisji lekarskiej, jak to wynika z powołanej uchwały Sądu Najwyższego, ze względu na swój charakter nie podlega kontroli sądu administracyjnego, natomiast stanowi podstawę do wydania decyzji o rencie (art. 56 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin - jedn. tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 13, poz.68 ze zm.). Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej spełnia jedynie rolę pomocniczą w procesie decyzyjnym. Co się zaś tyczy zawartego w decyzji administracyjnej dotyczącej renty rozstrzygnięcia właściwego organu rentowego, to podlega ono zaskarżeniu do właściwego sądu powszechnego (art. 4778 i 4779 k.p.c. w zw. z art. 56 ust.3 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin).
Wobec tego, że w postępowaniu odnośnie do przedmiotowych orzeczeń została wyłączona także kognicja Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – jako Sądu I Instancji, to przyjąć trzeba, że wyłączenie to odnosi się również i do postępowania nadzorczego. Zakres kontroli w trybie nadzoru orzeczeń wojskowych komisji lekarskich został uregulowany w sposób szczególny w przepisach rozdziału 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 57, poz. 278 ze zm.). Choć wynika z nich obowiązek uchylenia przez Ministra Obrony Narodowej każdego orzeczenia sprzecznego z prawem lub wydanego z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych, to ustawodawca wszelką kontrolę orzeczeń Wojskowych Komisji Lekarskich wydanych w sprawie związku choroby ze służbą wojskową w ujęciu przepisów o zabezpieczeniu społecznym skierował na drogę sądową właściwą dla rozstrzygania spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Chodziłoby tu więc o specjalne orzecznictwo do spraw pracy i ubezpieczeń społecznych, a nie sądownictwo administracyjne (art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.).
Wobec powyższego skarga - jako niedopuszczalna - podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 oraz art. 58 § 3 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.