II SAB/WA 210/22

II SAB/Wa 210/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-10-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Kwiecińska /przewodniczący/
Karolina Kisielewicz /sprawozdawca/
Waldemar Śledzik
Symbol z opisem
647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
658
Hasła tematyczne
Ochrona danych osobowych
Skarżony organ
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku
Stwierdzono przewlekłość postępowania  administracyjnego i że przewlekłość postępowania  nie miała charakteru rażącego
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
srt. 12 § 1, art. 35 §1, art. 35 §3, art. 36 § 1 i §2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Sędzia WSA Waldemar Śledzik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 października 2022 r. sprawy ze skargi F. G. na przewlekłość Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 kwietnia 2021 r. o sygn. akt II SA/Wa 2363/20 1. stwierdza, że Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych dopuścił się przewlekłości po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2363/20; 2. stwierdza, że przewlekłość Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżącego F. G. kwotę 100 (słownie: sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W piśmie z 25 lutego 2020 r. F. G. wniósł do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych skargę na odmowę udostępnienia mu przez Komendanta Powiatowego Policji w [...] notatki z interwencji przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2017 r., wraz z danymi osobowymi osób będących jej uczestnikami.
Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych postanowieniem z [...] września 2020 r. (nr [...]), wydanym na podstawie art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), odmówił skarżącemu wszczęcia postępowania w tej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 30 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2363/20 uchylił powyższe postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z [...] września 2020 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że organ administracji orzekając o odmowie wszczęcia postępowania z uwagi na niezasadność żądania skarżącego, dopuścił się naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. Sąd wyjaśnił, że stosowanie art. 61a § 1 k.p.a. powinno być ograniczone do sytuacji, gdy stwierdzenie przesłanek wymienionych w tym przepisie nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Przed wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania organ nie prowadzi bowiem postępowania administracyjnego, a zatem nie rozpatruje sprawy merytorycznie. W związku z tym w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum sprawy. Odmowa wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym. Odpis wyroku wraz ze stwierdzeniem prawomocności oraz aktami sprawy został doręczony organowi 27 września 2021 r.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 6 października 2021 r. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w [...] o złożenie wyjaśnień w niniejszej sprawie, w dniu 21 października 2021 r. do organu prowadzącego postępowanie wpłynęło pismo Komendanta Powiatowego Policji w [...] z 13 października 2021 r., w dniu 4 stycznia 2022 r. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w [...] o udzielenie dodatkowych wyjaśnień w sprawie oraz poinformował skarżącego o podjętych czynnościach, w dniu 19 stycznia 2022 r. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych otrzymał pismo Komendanta Powiatowego Policji w [...] z 14 stycznia 2022 r.
F. G. w piśmie z 27 stycznia 2022 r. wniósł ponaglenie do organu prowadzącego postępowanie, a następnie w dniu 21 lutego 2022 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na "bezczynność, opieszałość (...) przewlekłość" postępowania prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. W uzasadnieniu skarżący zarzucił organowi niedotrzymanie ustawowych terminów załatwienia sprawy.
Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych w piśmie z 24 marca 2022 r. stanowiącym odpowiedź na skargę, wniósł o jej oddalenie. Organ administracji podniósł, że jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy oraz że liczba skarg, które wpłynęły do Urzędu w ciągu ostatnich lat wzrosła wielokrotnie. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych dodał, że nie uchylał się od załatwienia niniejszej sprawy, informował stronę o podejmowanych czynnościach, oraz że w dniu [...] marca 2022 r. wydał decyzję (nr [...]), w której rozstrzygnął o żądaniu skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga F. G. jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000), organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
Według art. 286 § 2 p.p.s.a., termin do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi.
O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy postępowanie trwa dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. w brzmieniu nadanym ustawą z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2017 r., poz. 935). Innymi słowy, organ administracji prowadzi postępowanie przewlekle, gdy nie załatwia sprawy w wymaganym terminie, a więc w okresie, który można uznać za konieczny dla wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Prowadzi zatem, co prawda, postępowanie ale podejmuje w nim czynności opieszale, w tempie nieznajdującym usprawiedliwienia w ich złożoności lub charakterze, albo czynności zbędne, pozorne albo nie podejmuje żadnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy (por. np. wyrok NSA z 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1039/17, LEX nr 2454680, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 22 listopada 2017 r. sygn. akt II SAB/Łd 187/17, LEX nr 2411020). Narusza tym samym wyraźnie wynikającą z art. 12 § 1 k.p.a. zasadę szybkości postępowania administracyjnego.
Wynika z tego, że przesłanką uznania przez Sąd przewlekłości postępowania jest sposób zachowania się organu administracji w trakcie toczącego się postępowania, prowadzący do niezałatwienia sprawy w wymaganym terminie.
W kontrolowanej sprawie Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych prowadził postępowanie przewlekle. O ile organ administracji, po otrzymaniu w dniu 27 września 2021 r. odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, niezwłocznie podjął czynności procesowe i w dniu 6 października 2021 r. wezwał Komendanta Powiatowego Policji w [...] do złożenia wyjaśnień odnośnie przetwarzania danych osobowych F. G. i poinformował skarżącego o podjętych czynnościach, o tyle od 21 października 2021 r., kiedy otrzymał korespondencję w niniejszej sprawie, do 4 stycznia 2022 r.(kiedy ponownie zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w [...] o złożenie wyjaśnień w sprawie), a więc przez niespełna dwa miesiące, nie podjął żadnych czynności w sprawie.
Należy odnotować, że w dniu 19 stycznia 2022 r. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych otrzymał pismo Komendanta Powiatowego Policji w [...] z 14 stycznia 2022 r., natomiast decyzję kończącą postępowanie wydał w dniu [...] marca 2022 r., a więc po upływie kolejnych dwóch miesięcy.
Jak już powiedziano, przesłanką uznania przez Sąd przewlekłości postępowania jest sposób zachowania się organu w trakcie toczącego się postępowania, prowadzący w rezultacie do niezałatwienia sprawy w wymaganym terminie.
W ocenie Sądu ponowna analiza sprawy (po wyroku uchylającym wcześniejszą decyzję organu), w granicach wyznaczonych prawomocnym orzeczeniem sądowym, trwa zbyt długo, przez co doszło do naruszenia przepisów o terminach załatwiania spraw. Sytuacji, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Znaczna ilość spraw podlegających rozpatrzeniu przez organ, a także ich charakter nie uzasadniają opieszałego działania organów administracji publicznej. Zapatrywanie organu, wyrażone w odpowiedzi na skargę o potrzebie wnikliwiej oceny stanu faktycznego sprawy, Sąd w pełni podziela. Tym niemniej, czasu opóźnienia w niniejszej sprawie nie można usprawiedliwiać. Na organach administracji spoczywa obowiązek takiej organizacji pracy, aby możliwe było załatwianie spraw w rozsądnym terminie (bez zbędnej zwłoki), bez naruszenia prawa strony do sprawnego i szybkiego jej rozpoznania (art. 12 § 1 k.p.a.).
Z przedstawionych powodów Sąd stwierdził, że Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych dopuścił się przewlekłości w niniejszym postępowaniu. Zarzuty skargi w tym zakresie są zasadne. Organ nie załatwił sprawy w ciągu dwóch miesięcy, nie zawiadamiał skarżącego o przyczynach zwłoki i nie informował o nowym terminie załatwienia sprawy (art. 36 k.p.a.).
Sąd dokonując oceny "charakteru" stwierdzonej przewlekłości organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy uznał, że przewlekłość postępowania nie była rażąca. Z akt sprawy wynika, że w toku postępowania, do organu administracji zwrócona została korespondencja z 19 stycznia 2022 r., adresowana do skarżącego, z informacją doręczyciela "adresat zmarł". W tych okolicznościach faktycznych Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych – jak wyjaśnił w piśmie z 7 lutego 2022 r. – wszczął postępowanie reklamacyjne dotyczące tej korespondencji.
Mając to wszystko na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a oraz art. 200 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 119 pkt 4 powołanej ustawy.