II SAB/WA 209/24

II SAB/Wa 209/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-06-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Kozub-Marciniak /sprawozdawca/
Ewa Marcinkowska /przewodniczący/
Izabela Głowacka-Klimas
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Dyrektor Szkoły
Treść wyniku
Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi A. C. na bezczynność Dyrektora Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Dyrektora Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w [...] do rozpoznania pkt 1 i pkt 1a wniosku z dnia [...] lutego 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Dyrektor Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w [...] dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu pkt 2 wniosku z dnia [...] lutego 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej; 3. stwierdza, że bezczynność organu w zakresie opisanym w pkt 1 i pkt 2 nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Dyrektora Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w [...] na rzecz A. C. kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] lutego 2022 r. A. C. (dalej, jako: skarżąca) zwróciła się do Dyrektora Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w [...] (dalej: organ lub Dyrektor Liceum) o udostępnienie następujących danych:
1) informacji o wynagrodzeniach, wypłaconych w listopadzie, grudniu 2021 r. oraz w styczniu 2022 r. nauczycielom i nauczycielkom oraz dyrekcji, z wyszczególnieniem składników wynagrodzenia, części etatu,
1a) informacji o nagrodach, przyznanych pracownikom szkoły w 2021 r. z podaniem: nazwiska, funkcji, kwoty, uzasadnienia,
2) kopii protokołów z posiedzeń rady pedagogicznej w grudniu 2021 r. i w styczniu 2022 r.
Pismem z dnia [...] marca 2022 r. organ udzielił skarżącej odpowiedzi na wniosek w zakresie pkt 2. Ponadto organ poinformował skarżącą, że niewykazanie szczególnego interesu publicznego, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej: u.d.i.p.), w uzyskaniu dostępu do pozostałych informacji stanowiących informację publiczną przetworzoną, wykluczało jej udostępnienie.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2022 r. organ odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie pkt 1a wniosku skarżącej.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r. organ udzielił odpowiedzi w zakresie pkt 1 wniosku skarżącej.
Pismem z dnia [...] marca 2022 r. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Dyrektora Liceum w przedmiocie wniosku z dnia [...] lutego 2022 r. W skardze skarżąca zarzuciła naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek oraz naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., poprzez zakwalifikowanie żądanej informacji, jako informacji publicznej przetworzonej. Ponadto, w ocenie skarżącej niewydanie decyzji administracyjnej w zakresie, w jakim organ ograniczył jej prawo do informacji publicznej, naruszyło art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., natomiast częściowa realizacja wniosku o udostępnienie informacji publicznej naruszyła art. 10 ust. 1 u.d.i.p.
Skarżąca zażądała stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązania organu do załatwienia jej wniosku oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Wa 267/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pkt I. stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu pkt 1 i pkt 1a wniosku z [...] lutego 2022 r., w pkt II. stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a w pkt III oddalił skargę w pozostałym zakresie.
W uzasadnieniu wyroku WSA wskazał, że w przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje, że Dyrektor Liceum jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Przepis ten stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym.
Bezsporne jest również to, że informacja o wynagrodzeniach, wypłaconych nauczycielom oraz dyrekcji, a także nagrodach przyznawanych pracownikom, jako informacja o sprawach publicznych - o wydatkowaniu środków publicznych, wypełnia dyspozycję normy określonej w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Stanowi zatem informację publiczną.
Zestawienie dat: wpływu wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej do organu ([...] lutego 2022 r.), skierowania do skarżącej odpowiedzi odnoszącej się do jej żądań zawartych w pkt 1 ([...] kwietnia 2022 r.) oraz wydania decyzji odnośnie pkt 1a wniosku ([...] kwietnia 2022 r.) skutkowało uznaniem przez WSA, że organ dopuścił się bezczynności, albowiem udostępnił żądaną informację publiczną z uchybieniem ustawowego 14 - dniowego terminu liczonego od dnia wpływu wniosku. Równocześnie WSA uznał, że stwierdzona bezczynność w zakresie pkt 1 i pkt 1a nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa - art. 149 § pkt 2 i 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Natomiast udzielenie skarżącej w piśmie [...] marca 2022 r. informacji publicznej w zakresie objętym pkt 2 wniosku z dnia [...] lutego 2022 r., skutkowało oddaleniem skargi w pozostałym zakresie, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Odnośnie do zakwestionowania przez skarżącą prawidłowości realizacji pkt 1 wniosku w zakresie wskazania wysokości wynagrodzeń w odniesieniu do każdego wymienionego z imienia i nazwiska nauczyciela, WSA wyjaśnił, że tak sformułowane żądanie jest równoznaczne z wnioskiem o ujawnienie danych osobowych pracowników danego podmiotu z wyszczególnieniem zajmowanych przez nich stanowisk i nie wypełnia dyspozycji art. 61 Konstytucji RP.
Skarżąca wywiodła skargę kasacyjną od powyższego wyroku zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., art. 16 ust. 1 u.d.i.p., art. 17 ust. 1 u.d.i.p. oraz w związku z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. przez niezasadne uznanie, iż nieudostępnienie informacji publicznej dotyczącej poszczególnych osób z powołaniem się na ich prawo do prywatności nie wymaga wydania decyzji administracyjnej;
2. art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. przez niewłaściwą kontrolę administracji publicznej wyrażającą się w wadliwym ustaleniu, jakoby organ prawidłowo, choć z opóźnieniem, zrozumiał i zrealizował wniosek skarżącej, chociaż skarżącej udostępniono inne informacje niż te, o które wyraźnie wnosiła;
3. art. 3 § 2 pkt 1 i 8 P.p.s.a., art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 39 § 1-3 K.p.a. przez niewłaściwą kontrolę administracji publicznej wyrażającą się w wadliwym ustaleniu, jakoby organ wydał i doręczył decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej w sytuacji, gdy organ przesłał skan dokumentu określanego jako decyzja pocztą elektroniczną, a więc z naruszeniem zasad dotyczących doręczeń w postępowaniu administracyjnym;
4. art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. - przez niewłaściwą kontrolę administracji publicznej wyrażającą się w przyjęciu, iż udzielenie informacji po upływie niemal miesiąca nie narusza wymogów ustawowych.
Mając na uwadze sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie sprawy co do istoty przez stwierdzenie, iż organ dopuścił się bezczynności co do wszystkich wnioskowanych przez skarżącą informacji publicznych, orzeczenie o jej charakterze, nakazanie rozpoznania wniosku skarżącej w całości i orzeczenie o kosztach postępowania. Ponadto skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy poza kolejnością oraz zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, wedle norm przepisanych. Skarżąca zrzekła się rozprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie podniesionych zarzutów.
Wyrokiem z dnia 13 lutego 2024 r. sygn. akt III OSK 2871/22 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny podał, że wniosek wpłynął do organu w dniu [...] lutego 2022 r. W zakresie punktu 2 został zmodyfikowany w dniu [...] lutego 2022 r. Stosownie do postanowień art. 13 ust. 1 u.d.i.p. rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej powinno nastąpić nie później niż w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania. Oznacza to, że wniosek skarżącej w zakresie pkt 1 i pkt 1a powinien zostać załatwiony do dnia [...] lutego 2022 r., a w zakresie pkt 2 do dnia [...] lutego 2022 r. czternasty dzień upływał w dniu [...] lutego 2022 roku, tj. w sobotę i z tego względu należało przyjąć, że termin załatwienia wniosku dostępowego w zakresie pkt 2 upływał w dniu [...] lutego 2022 r.
Sąd I instancji przyjął, że organ udzielił skarżącej odpowiedzi w zakresie informacji wskazanych w pkt 2 wniosku w dniu [...] marca 2022 r. Skorelowanie daty wniesienia wniosku w zakresie pkt 2 z datą udzielenia odpowiedzi skarżącej dowodzi, że termin przewidziany postanowieniami art. 13 ust. 1 u.d.i.p. nie został zachowany, a zatem zarzut bezczynności powinien zostać uwzględniony. Oddalenie skargi w tym zakresie jest więc niezrozumiałe i nie poddaje się jakiejkolwiek weryfikacji. Uzasadnienie wyroku WSA nie wskazuje na żadne okoliczności faktyczne i oceny prawne, które uzasadniałyby twierdzenie, że organ udzielił skarżącej odpowiedzi w ustawowo przewidzianym terminie. Z akt sprawy nie wynika również, aby organ skutecznie przedłużył termin załatwienia wniosku w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. W piśmie z dnia [...] marca 2022 r. (a więc po upływie terminu do załatwienia wniosku) organ zawarł wprawdzie klauzulę o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jednakże okoliczność ta w ogóle nie została poddana ocenie przez WSA.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił zarzut wadliwej kontroli bezczynności organu - art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. - w zakresie prawidłowości zastosowania art. 13 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. W jego ramach wytknięto, iż Sąd I instancji błędnie przyjął, że w zakresie pkt 1 wniosku z [...] lutego 2022 roku skarżąca domagała się podania, jakie wynagrodzenie zostało wypłacone nauczycielom oraz dyrekcji za okres od listopada 2021 r. do stycznia 2022 r. (włącznie). Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko skarżącej, że wniosek w tym zakresie został sformułowany precyzyjnie: skarżąca domagała się "informacji o wynagrodzeniach, wypłaconych w listopadzie, grudniu 2021 r. oraz w styczniu 2022 r. nauczycielom i nauczycielkom oraz dyrekcji, z wyszczególnieniem składników wynagrodzenia, części etatu". Z wniosku wynikało więc jednoznacznie, że żądana informacja dotyczyła wynagrodzeń wypłaconych w poszczególnych miesiącach, a nie "za okres". Odmienne stanowisko Sądu I instancji nie zostało argumentacyjnie wsparte ocenami, które odnosiłyby się wprost do sposobu sformułowania treści pkt 1 wniosku dostępowego.
Dalej Sąd odwoławczy podał, że pozytywnej weryfikacji podlegał zarzut naruszenia art. 3 § 2 pkt 1 i 8 P.p.s.a., art. 141 § 4 P.p.s.a. w zakresie, w jakim na jego podstawie zakwestionowano ustalenie o wydaniu decyzji administracyjnej w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej wnioskowanej w pkt 1a wniosku dostępowego. Skarżąca w skardze konsekwentnie podnosiła, że w sprawie nie została wydana i doręczona żadna decyzja administracyjna. Sąd I instancji ustalił jednak, że taka decyzja została wydana w dniu [...] kwietnia 2022 r. W przesłanych przez organ aktach administracyjnych takiej decyzji nie ma. Decyzja z dnia [...] kwietnia 2022 r. znajduje się w aktach sądowoadministracyjnych, w kopercie z adnotacją "załącznik do skargi" (k. 6 akt sądowych). Z jej treści wynika, że została ona wydana "po rozpoznaniu wniosku Stowarzyszenia [...] o udostępnienie informacji publicznej". Z kolei w jej uzasadnieniu stwierdzono, że skarżąca – A. C. - działała w imieniu Stowarzyszenia. Treść wydanej przez organ decyzji pozostaje w opozycji z przedstawionym przez niego w odpowiedzi na skargę stanowiskiem, w którym stwierdzono, że skarżąca nie jest podmiotem uprawnionym do reprezentowania Stowarzyszenia. Organ przyznał również, że została wydana decyzja z dnia [...] kwietnia 2022 r.
W ocenie Sądu, przedmiotowa kwestia jest istotna, albowiem kwestionowany skargą kasacyjną wyrok został wydany po rozpoznaniu skargi A. C., jako podmiotu, który samodzielnie wnioskował o udostępnienie informacji publicznej. W konsekwencji nie wyjaśniono, czy organ wydał decyzję administracyjną o odmowie udostępnienia skarżącej informacji publicznej w zakresie informacji wnioskowanych w pkt 1a wniosku, a jeżeli tak, to czy decyzja ta została jej doręczona. Decyzja znajdująca się w aktach sądowych nie została skierowana do skarżącej, lecz do Stowarzyszenia [...]. Jeżeli WSA przyjął, że została ona jednak skierowana do skarżącej, to powinien sformułować w tym zakresie adekwatne oceny prawne, aby umożliwić weryfikację tego ustalenia. Wykazany powinien zostać również fakt doręczenia decyzji skarżącej. Takich ustaleń i opartych na nich ocen prawnych brak w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutu naruszenia art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., art. 16 ust. 1 u.d.i.p., art. 17 ust. 1 u.d.i.p. oraz w związku z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. przez niezasadne uznanie, iż nieudostępnienie informacji publicznej dotyczącej poszczególnych osób z powołaniem się na ich prawo do prywatności nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Sąd pierwszej instancji nie wyraził stanowiska kwestionowanego w ramach tego zarzutu. Odnosząc się do twierdzeń skarżącej o niepełnej realizacji wniosku w zakresie jego pkt 1 WSA wyjaśnił, że podanie wysokości wynagrodzeń wypłaconych poszczególnym pracownikom, zidentyfikowanym z imienia i nazwiska jest w istocie wnioskiem o udostępnienie danych osobowych i nie mieści się zakresowo w konstytucyjnym prawie do informacji publicznej. Ocena stanowiska WSA w przywołanym fragmencie pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. Skarżąca nie dostrzega bowiem, że w pkt 1 wniosku nie domagała się podania wynagrodzeń poszczególnych nauczycieli ze wskazaniem ich imion i nazwisk. Takiej identyfikacji domagała się wyłącznie w odniesieniu do informacji wyartykułowanych w pkt 1a wniosku.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że uwzględnione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa procesowego były na tyle istotne, że mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia Sądu I instancji, tak w zakresie, w jakim oddalono skargę (pkt 3 wyroku), jak i w zakresie, który odnosi się do skorzystania z kompetencji przewidzianej w art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., tj. zobowiązania organu do rozpoznania wniosku w zakreślonym terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż na gruncie u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ "milczy" wobec tego wniosku, tj. nie udostępnił informacji publicznej (art. 4 ust. 3 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), nie powiadomił wnioskodawcy o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), nie poinformował o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, iż żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).
Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej, jako: P.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji lub dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. (art. 149 § 2 P.p.s.a.).
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez nią informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (vide P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego z 2012 r. nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem).
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W sprawie nie jest kwestionowane, że Dyrektor Szkoły jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, co wynika z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Przepis ten stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. Podmiotem reprezentującym szkołę jest jej dyrektor (art. 68 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - Dz. U. z 2021 r. poz. 1082, z późn. zm.).
W kwestii kryterium przedmiotowego należy wskazać na art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. precyzuje pojęcie informacji publicznej, przedstawiając przykładowy katalog danych mających walor informacji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej, co podyktowane jest transparentnością życia publicznego i zwiększaniem świadomości prawnej społeczeństwa. Podkreślić jednak należy, że informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Zatem informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, jak również wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 28 września 2022 r., sygn. akt II SAB/Bk 73/22).
W rozpoznawanej sprawie również kwestia kryterium przedmiotowego nie jest sporna. Informacja o wynagrodzeniach, wypłaconych nauczycielom oraz dyrekcji, a także nagrodach przyznawanych pracownikom, jako żądanie udzielenia informacji o sprawie publicznej, a zatem o wydatkowaniu środków publicznych, nosi cechy informacji publicznej.
Kwestią wymagająca rozstrzygnięcia jest okoliczność, czy organ popadł w tej sprawie w bezczynność w rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia [...] lutego 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej. Dodać trzeba, że Sąd rozpoznający sprawę związany jest ocena prawną dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lutego 2024 r. sygn. akt III OSK 2871/22. Zgodnie bowiem z art. 190 w zw. z art. 153 i art. 170 P.p.s.a. zarówno oceną prawna, jak i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże je w sprawie.
W pierwszej kolejności wskazać zatem trzeba – za Sądem odwoławczym, iż wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do organu w dniu [...] lutego 2022 r. W zakresie punktu 2 został zmodyfikowany w dniu [...] lutego 2022 r. Stosownie do postanowień art. 13 ust. 1 u.d.i.p. rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej powinno nastąpić nie później niż w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania. Oznacza to, że wniosek skarżącej w zakresie pkt 1 i pkt 1a powinien zostać załatwiony do dnia [...] lutego 2022 r., a w zakresie pkt 2 do dnia [...] lutego 2022 r.; czternasty dzień upływał w dniu [...] lutego 2022 r., tj. w sobotę i z tego względu należało przyjąć, że termin załatwienia wniosku w zakresie pkt 2 upływał w dniu [...] lutego 2022 r.
W ocenie Sądu, z akt sprawy bezspornie wynika, że wniosek w żadnym punkcie nie został rozpoznany w terminie zakreślonym u.d.i.p.
Po pierwsze, w zakresie pkt 1 wniosku z dnia [...] lutego 2022 r. skarżąca domagała się "informacji o wynagrodzeniach, wypłaconych w listopadzie, grudniu 2021 r. oraz w styczniu 2022 r. nauczycielom i nauczycielkom oraz dyrekcji, z wyszczególnieniem składników wynagrodzenia, części etatu". Z wniosku wynikało więc jednoznacznie, że żądana informacja dotyczyła wynagrodzeń wypłaconych w poszczególnych miesiącach, a nie "za okres". Tym samym organ przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2022 r. nie udostępnił prawidłowo wnioskowanej informacji publicznej gdyż podana informacja dotyczyła wypłaconych nauczycielom oraz dyrekcji wynagrodzeń za okres od listopada 2021 r. do stycznia 2022 r. (włącznie). Z tego względu należało zobowiązać organ do rozpoznania wniosku w omawianej części.
Po drugie, Sąd nie podziela stanowiska organu, że w zakresie pkt 1a wniosku z dnia [...] lutego 2022 r. wydana została w stosunku do skarżącej decyzja o odmowie udostępnienie informacji publicznej. Sąd wezwał organ do uzupełnienia akt sprawy i Dyrektor Liceum nadesłał kopię decyzji z dnia [...] kwietnia 2022 r. potwierdzoną za zgodność z oryginałem. W ocenie Sądu, decyzja ta nie została skierowana do skarżącej, lecz do Stowarzyszenia [...]. Również w jej uzasadnieniu stwierdzono, że skarżąca – A. C. - działała w imieniu Stowarzyszenia. Tym samym wadliwa jest ocena organu, iż wypełnił obowiązek z u.d.i.p. względem skarżącej A. C. jako podmiotu, który samodzielnie wnioskował o udostępnienie informacji publicznej. Także z tego powodu należało zobowiązać organ do rozpoznania wniosku w tej części.
Po trzecie, organ udzielił skarżącej odpowiedzi w zakresie informacji wskazanych w pkt 2 wniosku, w dniu [...] marca 2022 r. Skorelowanie daty wniesienia wniosku w zakresie pkt 2 z datą udzielenia odpowiedzi skarżącej dowodzi, że termin przewidziany postanowieniami art. 13 ust. 1 u.d.i.p. nie został zachowany. Z akt sprawy nie wynika również, aby organ skutecznie przedłużył termin załatwienia wniosku w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. W piśmie z dnia [...] marca 2022 r. organ zawarł wprawdzie klauzulę o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jednakże uczynił to po upływie terminu do załatwienia wniosku. Dlatego też Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu pkt 2 wniosku z dnia [...] lutego 2022 r.
Jednocześnie Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność w rozpoznaniu pkt 1, pkt 1a oraz w pkt 2 wniosku z dnia [...] lutego 2022 r. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, publ. CBOSA). Jednocześnie słownikowe znaczenie słowa "rażący" oznacza "rzucający się w oczy, bardzo duży, oczywisty" (Mały słownik języka polskiego pod red. S. Skorupki, H. Auderskiej, Z. Łempickiej, PWN, Warszawa 1969). Sąd w tym zakresie wziął pod uwagę okoliczność, że po pierwsze organ udzielił skarżącej odpowiedzi na pkt 2 wniosku jednak z kilkudniowym naruszeniem terminu określonego w u.d.i.p. Po drugie, organ w toku postępowania od dnia złożenia wniosku podejmował czynności, kierował do skarżącej pisma, udostępniał informacje, jednak czynił to w sposób nieudolny, niewłaściwe odczytując żądanie strony. Z tego względu Sąd uznał, że mimo, że organ nie dochował terminu wynikającego z u.d.i.p., to brak jest podstaw do uznania, że bezczynność miała w tym przypadku postać kwalifikowaną. Należy również zwrócić uwagę, że Dyrektor Szkoły nie jest typowym organem administracji wyposażonym w urząd do jego obsługi.
Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach oparto o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.