II SAB/WA 206/25

II SAB/Wa 206/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-04-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj /przewodniczący/
Mateusz Rogala
Sławomir Fularski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
659
Skarżony organ
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku
Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ - art. 149 §1a ustawy PoPPSA
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi D. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] grudnia 2020 r. 1. stwierdza, że Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] grudnia 2020 r.; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje skarżącemu D. K. od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych sumę pieniężną w wysokości 900 (słownie: dziewięćset) złotych; 4. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz D. K. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Pismem z [...] grudnia 2020 r. D. K. (dalej również jako "skarżący") skierował do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dalej "PUODO" lub "organ") skargę na niezgodne z prawem przetwarzanie jego danych osobowych. Skarga ta wpłynęła do organu w dniu [...] stycznia 2021 r.
W skardze tej zarzucił, że [...] Sp. z o.o. z siedzibą
w [...], Oddział [...] naruszyła przepisy dotyczące przetwarzania danych osobowych m. in. poprzez niedopełnienie w stosunku do niego obowiązku informacyjnego w zakresie poinformowania o powierzeniu jego danych osobowych innemu podmiotowi, tj. firmie ochroniarskiej [...]
Sp. z o. o.
Pismem z [...] marca 2021 r. PUODO poinformował skarżącego
o wszczęciu postępowania w sprawie. W tym samym dniu organ skierował do [...] Sp. z o.o. wezwanie do ustosunkowania się do skargi D. K. oraz do udzielenia wyjaśnień w zakresie 4 przedstawionych w tym piśmie pytań.
W dniu [...] kwietnia 2021 r. do PUODO wpłynęła odpowiedź [...] Sp. z o.o. na powyższe wezwanie.
Pismem z [...] października 2021 r. organ zwrócił się do [...] Sp. z o. o. o przedstawienie wyjaśnień w sprawie. Pismem z tej samej daty PUODO poinformował skarżącego o dotychczas podjętych czynnościach
w sprawie.
[...] Sp. z o. o. pismem z [...] października 2021 r. udzieliła odpowiedzi na wezwanie organu z [...] października 2021 r. Odpowiedź ta wpłynęła do PUODO [...] października 2021 r.
Skarżący w piśmie z [...] lutego 2022 r. wniósł do organu ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie.
Pismem z [...] lutego 2022 r. PUODO zawiadomił skarżącego oraz [...] Sp. z o.o. o zgromadzeniu materiału dowodowego wystarczającego do wydania decyzji administracyjnej oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
D. K. w dniu 21 września 2022 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez PUODO w sprawie jego skargi z [...] grudnia 2020 r.
Skarżący wniósł o:
1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania;
2) zobowiązanie PUODO do wydania decyzji w przedmiocie skargi z [...] grudnia 2020 r. na niezgodne z prawem przetwarzanie danych osobowych, w terminie do 14 dni od uprawomocnienia orzeczenia Sądu;
3) stwierdzenie, że bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
4) przyznanie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego;
5) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że co najmniej w okresach od wszczęcia postępowania, tj. od [...] stycznia 2021 r., do podjęcia pierwszej czynności, tj. do dnia, w którym zwrócił się do [...] Sp. z o.o.
o udzielenie wyjaśnień w sprawie, a także od upływu terminu do zapoznania się oraz ustosunkowania do zebranego w sprawie materiału przez skarżącego, tj. od [...] lutego 2022 r., do dnia sporządzenia niniejszej skargi, organ pozostawał i pozostaje
w bezczynności. Nie podejmuje bowiem żadnych czynności, nie zakończył postępowania w określonym przez przepisy prawa terminie, nie informując nawet
o przedłużeniu terminu prowadzenia postępowania, ani nie rozpoznając skargi na przewlekłość postępowania, złożonej ponad 7 miesięcy temu.
Ponadto skarżący wskazał, że w sprawie wystąpiła także przewlekłość postępowania. Przejawiała się ona w szczególności w braku koncentracji czynności mających na celu wyjaśnienie sprawy. Zwrócenie się o wyjaśnienia do [...] Sp. z o. o. oraz do [...] Sp. z o.o., nastąpiło bowiem, z całkowicie niezrozumiałych powodów, niejednocześnie,
a kolejne - dopiero po otrzymaniu wyjaśnień od pierwszego podmiotu. Organ zwrócił się do drugiego z nich celem uzyskania wyjaśnień. Skarżący podkreślił, że od początku postępowania organ posiadał wiedzę o obydwu ww. podmiotach i konieczności uzyskania od nich informacji, celem wydania decyzji, ponieważ informacja o tych podmiotach, jako uczestniczących w niezgodnym z prawem przetwarzaniu danych osobowych została PUODO przekazana już w skardze na niezgodne z prawem przetwarzanie danych osobowych, inicjującej postępowanie administracyjne.
Zdaniem skarżącego bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ewidentnie przekroczono bowiem terminy przewidziane w art. 35 k.p.a. Organ prowadzący postępowanie nie wywiązał się z obowiązku powiadomienia skarżącego, przewidzianego w art. 36 § 1 lub 2 k.p.a., dotyczącego poinformowania
o niezałatwieniu sprawy w terminie przewidzianym w art. 35 k.p.a., podania przyczyny niezałatwienia sprawy w terminie oraz wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy. Ponadto PUODO nie rozpoznał również ponaglenia w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania.
Dodatkowo skarżący wyjaśnił, że wysokość wnioskowanej przez niego sumy pieniężnej, w maksymalnej przewidzianej przez ustawę wysokości, uzasadniona jest długością prowadzonego postępowania, brakiem jakiejkolwiek informacji od organu odnośnie terminu planowanego zakończenia postępowania, a także brakiem rozpoznania wniesionego przez skarżącego ponaglenia.
PUODO w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu organ wskazał, że z treści art. 35 § 4 k.p.a. wynika, że przepisy szczególne mogą określać inne terminy do załatwienia sprawy niż terminy, o których mowa w § 3 i w § 3 a. Zgodnie ze szczególnym przepisem, tj. art. 78 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 4.05.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2 oraz Dz. Urz. UE L 74 z 4.03.2021, str. 35), dalej "RODO", termin rozpatrzenia skargi dotyczącej ochrony danych osobowych bądź poinformowania osoby, której dane dotyczą o postępach lub efektach rozpatrywania skargi wynosi 3 miesiące. Odwołując się do orzecznictwa organ podniósł, że od 25 maja 2018 r. w polskim porządku prawnym obowiązuje ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1000 ze zm.), dalej: "u.o.d.o.", jak również rozporządzenie 2016/679, które stosuje się bezpośrednio. Zgodnie z art. 7 ust. 1 u.o.d.o., w postępowaniach prowadzonych przez Prezesa Urzędu, stosuje się przepisy k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w u.o.d.o. W myśl art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, przy czym - w myśl § 3 tego przepisu - załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca,
a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Jednocześnie, zgodnie ze szczególnym przepisem art. 78 ust. 2 RODO, termin rozpatrzenia skargi dotyczącej ochrony danych osobowych bądź poinformowania osoby, której dane dotyczą o postępach lub efektach rozpatrywania skargi - wynosi trzy miesiące. Art. 78 ust. 2 RODO stanowi przepis szczególny względem uregulowań zawartych w k.p.a.
PUODO podniósł, że w ciągu 2 miesięcy od wpływu skargi D. K. wszczął postępowanie. W dniu [...] października 2022 r. wydana natomiast została decyzja w tej sprawie.
Dalej organ wskazał, że w żadnym razie nie uchylał się od wydania rozstrzygnięcia. Przeciwnie, przedsięwziął przewidziane prawem czynności służące wnikliwemu i rzetelnemu ustaleniu okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy. Przedmiotem niniejszego postępowania były nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych skarżącego przez [...] Sp. z o.o.
z siedzibą w [...], polegające na udostępnieniu jego danych osobowych
w zakresie imienia, nazwiska oraz adresu zamieszkania na rzecz [...] - [...] Sp. z o.o. z siedzibą [...], oraz na braku odpowiedzi na jego wniosek z [...] lipca 2019 r. o udzielenie informacji dotyczących przetwarzania jego danych osobowych. Organ podał, że analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy musiał zbadać twierdzenia podnoszone przez skarżącego w jego skardze, jak również okoliczności, na które powoływała się [...] Sp. z o.o. z siedzibą
w [...] w swoich wyjaśnieniach oraz ocenić dowody złożone w sprawie przez każdą ze stron na poparcie podnoszonych okoliczności.
Odnosząc się do zarzutu wskazującego, że PUODO nie zwrócił się do [...] - [...] Sp. z o.o. z siedzibą [...] o złożenie wyjaśnień w tym samym czasie co do [...] Sp. z o.o. z siedzibą
w [...], organ wskazał, że dopiero po analizie wyjaśnień Spółki [...] pod względem merytorycznym w celu ustalenia, czy udzielone wyjaśnienia są wystarczające do wydania decyzji administracyjnej, mógł stwierdzić, czy niezbędne jest ich uzupełnienie poprzez złożenie wyjaśnień przez [...] - [...] Sp. z o.o. Zdaniem PUODO postępowania przed organem właściwym do spraw ochrony danych osobowych, w tym także przedmiotowa sprawa, charakteryzują się skomplikowanym charakterem, wymagają analizy zarzutów i wyjaśnień składanych
w odpowiedzi na wezwania organu, a także wnikliwej analizy przepisów i ich zastosowania do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. W postępowaniach tych,
w przeciwieństwie do innych postępowań administracyjnych, niemożliwym jest wydanie rozstrzygnięcia bez wezwania podmiotu skarżonego o wyjaśnienia oraz innych podmiotów w trybie art. 77 § 1 w zw. z art. 50 § 1 k.p.a., ponieważ organ zobowiązany jest zgromadzić wewnętrznie spójny i wystarczający do wydania decyzji materiał dowodowy, co konieczne było także w przedmiotowej sprawie.
Dodatkowo PUODO podniósł, że jest jedynym urzędem na całą Polskę, bez jednostek pomocniczych, czy oddziałów zamiejscowych. Do Urzędu Ochrony Danych Osobowych składają skargi osoby z całej Polski, jak również z zagranicy. PUODO prowadzi szereg działań w zakresie poszerzania świadomości obywateli na temat ochrony danych osobowych, co również przekłada się nie tylko na liczbę wpływających skarg do Urzędu, ale także próśb o interwencję, czy też wniosków
o wydanie opinii, których liczba z każdym rokiem się zwiększa. Od momentu wejścia
w życie RODO oraz ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych do Urzędu wpływa coraz więcej skarg, a wnoszone skargi mają coraz bardziej skomplikowany charakter i wymagają zwiększonej ilości czasu na ich rozpatrzenie, co znacznie może wydłużać czas prowadzonych postępowań administracyjnych.
Wyrokiem z 25 stycznia 2023 r., sygn. akt II SAB/Wa 693/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej także jako "WSA" lub "Sąd I instancji"), po rozpoznaniu sprawy ze skargi D. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez PUODO w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z [...] grudnia 2020 r.: 1. stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania
w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z [...] grudnia 2020 r.; 2. stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznał skarżącemu od PUODO sumę pieniężną w wysokości 1000 złotych; 4. zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu tego wyroku WSA wskazał, że postępowanie w sprawie rozpoznania skargi skarżącego na niezgodne z prawem przetwarzanie jego danych osobowych prowadzone było w sposób przewlekły. Przedmiotowe postępowanie trwało o wiele dłużej niż było to konieczne, ze znaczącymi, a nieznajdującymi uzasadnienia
w świetle akt sprawy, przerwami w podejmowanych czynnościach. Nie można było uznać, że postępowanie prowadzone jest bez zbędnej zwłoki w sytuacji, gdy w okresie 21 miesięcy działania organu sprowadzały się do skierowania dwóch pism do dwóch różnych spółek. Podkreślił przy tym, że takie czynności, jak gromadzenie i rozpatrzenie materiału dowodowego są elementami postępowania wyjaśniającego i zasadniczo powinny zostać zakończone w terminie określonym w przepisach. Sąd I instancji zwrócił także uwagę, że organ zignorował całkowicie wniesione przez skarżącego ponaglenie
z [...] lutego 2022 r. oraz że w toku postępowania nie informował skarżącego o terminie jego zakończenia. Przyjmując nawet, że sprawa ta miała charakter szczególnie skomplikowany, jest bezsporne, że organ nie zakończył postępowania w ustawowym terminie. Organ dopuścił się zatem przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wniosku skarżącego z [...] grudnia 2020 r.
Sąd I instancji zaakcentował także to, że RODO nie zawiera odrębnych od k.p.a. przepisów dotyczących terminów załatwienia sprawy, jak również nie wyłącza stosowania przepisów k.p.a. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno zatem nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania. Konieczność zbadania zasadności podniesionych skardze skierowanej do organu argumentów oraz dokonania wnikliwej analizy stanu faktycznego sprawy nie zwalniają z zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania. Pogląd ten jest zgodny z powszechnie aprobowaną zasadą, że realizacja kompetencji organu administracji publicznej jest jego prawnym obowiązkiem, od którego nie zwalniają go tzw. trudności obiektywne w postaci np. złożoności sprawy. Z uwagi na wydanie decyzji w sprawie, Sąd I instancji nie miał podstaw do zobowiązania organu do rozpoznania skargi skarżącego, stwierdzając jedynie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, a przewlekłe prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
PUODO wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA z 25 stycznia 2023 r., sygn. akt II SAB/Wa 693/22, zaskarżając go w całości. Skarżący kasacyjnie organ – na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej "p.p.s.a.") - zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1) art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 35 § 3 k.p.a. i art. 78 ust. 2 RODO poprzez błędne przyjęcie, że przepis art. 35 § 3 k.p.a. ma zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy do określenia terminu załatwienia przedmiotowej sprawy miał zastosowanie przepis art. 78 ust. 2 RODO;
2) art. 149 § 1a p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że PUODO dopuścił się przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa;
3) art. 149 § 2 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej,
a w konsekwencji przyznanie od PUODO na rzecz skarżącego sumy pieniężnej
w wysokości 1000 złotych.
Również D. K. wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA z 3 października 2023 r., sygn. akt II SAB/Wa 693/22, zaskarżając go w części – co do pkt. 3 w zakresie przyznania skarżącemu sumy pieniężnej w wysokości 1000 zł. Skarżący kasacyjnie – na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 149 § 2 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że nie zachodzą podstawy do przyznania sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej w wysokości 1000 zł w sytuacji, gdy orzeczona kwota nie rekompensuje okresu oczekiwania skarżącego na załatwienie sprawy, przy czym nie działa mobilizująco i prewencyjnie na organ postępowania, który dopuścił się rażącego naruszenia prawa poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania. Z uwagi na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o zmianę pkt 3 zaskarżonego wyroku poprzez przyznanie skarżącemu od PUODO sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz skarżącego od organu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W wyniku wniesienia ww. skarg kasacyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 6 grudnia 2024 r. sygn. akt III OSK 1008/23 oddalił skargę kasacyjną D. K., w uwzględnieniu zaś skargi kasacyjnej PUODO uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA oraz zasądził od D. K. na rzecz PUODO kwotę 460 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna skarżącego D. K. nie ma usprawiedliwionych podstaw i tym samym podlega oddaleniu, natomiast skarga kasacyjna organu zasługuje na uwzględnienie.
Odnosząc się do sformułowanego w skardze kasacyjnej skarżącego zarzutu naruszenia art. 149 § 2 p.p.s.a., zauważył, że zastosowanie tego przepisu odbywa się zgodnie z uznaniem sądu stosującego przewidziane nim środki. Uznanie sądowe cechuje brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy, opiera się ono na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego. Kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego zastosowanego środka pieniężnego polega natomiast przede wszystkim na ocenie zachowania ustawowych granic stosowanej instytucji materialnoprawnej, a ponadto, czy wybór oparty został na obiektywnych kryteriach wynikających z celu stosowanych norm (zob. wyrok NSA z 26 marca 2024 r., III OSK 724/23). Rozstrzygnięcie w przedmiocie sumy pieniężnej oparte jest na instytucji uznania sędziowskiego. Dlatego też ewentualna ingerencja sądu drugiej instancji w tę sferę dyskrecjonalnej władzy sędziowskiej powinna być ograniczona do przypadków oczywistego, niebudzącego wątpliwości, przekroczenia granic uznania sędziowskiego (zob. wyrok NSA z 3 kwietnia 2024 r., II OSK 965/23).
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji wyjaśnił motywy rozstrzygnięcia zawartego w pkt 3 jego sentencji. WSA w tym kontekście wskazał, że przyznał skarżącemu sumę pieniężną w kwocie 1000 zł, uznając ją za swoiste zadośćuczynienie za ignorowanie jego uzasadnionego interesu
w terminowym załatwieniu sprawy. Zdaniem Sądu I instancji przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej w tej kwocie rekompensuje okres oczekiwania na załatwienie sprawy. Sąd I instancji miał przy tym na uwadze przede wszystkim długość okresu, w którym organ rozpatrzył sprawę. Sąd I instancji nie znalazł podstaw do przyznania skarżącemu sumy pieniężnej we wnioskowanej wysokości, tj. w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Skarżący – zdaniem Sądu I instancji – nie powołał żadnych okoliczności, które by przemawiały za takim rozstrzygnięciem.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie WSA jawi się jako przekonujące, a w skardze kasacyjnej skarżącego nie sformułowano argumentacji mogącej je skutecznie podważyć. Wskazał przy tym, że z użytej w art. 149 § 2 p.p.s.a. formuły "może orzec" wynika, iż sąd administracyjny jest uprawniony, a nie zobowiązany do przyznania stronie skarżącej sumy pieniężnej bądź wymierzenia organowi grzywny w razie stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłości (zob. wyrok NSA z 16 maja 2023 r., II OSK 1764/22). W niniejszej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej ani ich uzasadnienie nie naprowadzają na takie okoliczności, które wskazywałyby na przekroczenie przez Sąd I instancji granic uznania sędziowskiego.
Nawiązując z kolei do sformułowanego w skardze kasacyjnej PUODO zarzutu naruszenia przepisów postępowania przez błędne przyjęcie, że art. 35 § 3 k.p.a. ma zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy do określenia terminu załatwienia sprawy miał zastosowanie art. 78 ust. 2 RODO, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zarzut ten jest zasadny. Zgodnie z powołanym przepisem, bez uszczerbku dla innych administracyjnych lub pozasądowych środków ochrony prawnej każda osoba, której dane dotyczą, ma prawo do skutecznego środka ochrony prawnej przed sądem, jeżeli organ nadzorczy właściwy zgodnie z art. 55 i 56 nie rozpatrzył skargi lub nie poinformował osoby, której dane dotyczą, w terminie trzech miesięcy
o postępach lub efektach rozpatrywania skargi wniesionej zgodnie z art. 77. Trzymiesięczny termin z art. 78 ust. 2 RODO nie odnosi się tylko do obowiązku poinformowania osoby, której dane dotyczą, o postępach lub efektach rozpatrywania skargi wniesionej zgodnie z art. 77 RODO, ale w pierwszej kolejności odnosi się do rozpatrzenia skargi, co wynika z treści przepisu ("jeżeli organ nadzorczy właściwy zgodnie z art. 55 i 56 nie rozpatrzył skargi lub nie poinformował..."). Rozpatrzenie skargi w rozumieniu art. 78 ust. 2 RODO w zw. z art. 7 ust. 1 u.o.d.o. oznacza wydanie decyzji administracyjnej. Nie jest więc uprawnione twierdzenie, że art. 78 ust. 2 RODO nie wyznacza terminu na załatwienie sprawy administracyjnej. Skoro upływ trzymiesięcznego terminu, o jakim mowa w art. 78 ust. 2 RODO, uprawnia do wniesienia skargi na bezczynność – a bezczynność wiąże się z niezałatwieniem sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (zob. art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.) – to termin z art. 78 ust. 2 RODO musi być traktowany jako termin szczególny, w rozumieniu art. 35 § 4 k.p.a. Art. 78 ust. 2 RODO należy odczytywać zatem w ten sposób, że obowiązek organu nadzoru poinformowania osoby, której dane dotyczą, w terminie trzech miesięcy o postępach lub efektach rozpatrywania skargi staje się aktualny, jeśli skarga nie została rozpatrzona w tym terminie (czyli nie została wydana decyzja administracyjna)
i zachodzi potrzeba jego wydłużenia, w trybie art. 36 k.p.a., co koresponduje z art. 62 u.o.d.o., nakazującym dodatkowo w takiej sytuacji poinformowanie stron o stanie sprawy i przeprowadzonych w jej toku czynnościach. Zgodnie bowiem z art. 62 u.o.d.o. w przypadku, o którym mowa w art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, Prezes Urzędu, zawiadamiając strony
o niezałatwieniu sprawy w terminie, jest obowiązany również poinformować o stanie sprawy i przeprowadzonych w jej toku czynnościach. Nic nie stoi na przeszkodzie
w złożeniu przez dany podmiot skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.) – niemniej jednak ocena jej zasadności powinna być dokonywana
z uwzględnieniem tego, że termin z art. 78 ust. 2 RODO jest terminem szczególnym
w rozumieniu art. 35 § 4 k.p.a. Tymczasem Sąd I instancji przyjął odmienne założenie, co implikuje konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku (por. wyrok NSA z 25 września 2024 r., III OSK 2184/22, oraz powołane tam orzecznictwo).
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w zaistniałej sytuacji odniesienie się do pozostałych zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej organu byłoby przedwczesne. Wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną.
W piśmie procesowym z 21 marca 2025 r. skarżący reprezentowany przez pełnomocnika - adwokata podtrzymał w pełni stanowisko wyrażane w toku dotychczasowego postępowania. Wskazał, że wbrew orzeczeniu NSA z 6 grudnia 2024 r. zgodzić się należy ze stanowiskiem WSA zawartym w wyroku z 25 stycznia 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 693/22 w zakresie zastosowania art. 78 ust. 2 RODO. Przepis ten nie jest bowiem szczególnym względem uregulowań Kodeksu postępowania administracyjnego, a tym samym organ jest związany terminami załatwienia sprawy określonymi w k.p.a. Sąd I instancji ponownie rozpoznając sprawę powinien brać pod uwagę zasadę nie odstępowania od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym wyrażoną w art. 8 § 2 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną,
z zastrzeżeniem art. 57a.
Stosownie do treści art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie działa w warunkach związania oceną prawną dokonaną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 grudnia 2024 r., w sprawie o sygn. akt III OSK 1008/23, który oddalił skargę kasacyjną D. K., w uwzględnieniu zaś skargi kasacyjnej PUODO uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przywołana norma prawna w zdaniu pierwszym wskazuje wprost na ograniczenie swobody sądu pierwszej instancji przy wydawaniu nowego orzeczenia, po wyroku NSA przekazującym mu sprawę do ponownego rozpoznania. Nadto zgodnie
z regulacją zawartą w zdaniu drugim art. 190 p.p.s.a. - skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy nie można oprzeć na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jak podkreśla się w judykaturze "w tym sensie wykładnia prawa,
o której mowa w zdaniu pierwszym art. 190 p.p.s.a., wiąże nie tylko sąd pierwszej instancji i kasatora, ale także Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną od wyroku wydanego w tej sprawie po ponownym jej rozpoznaniu" (por. wyrok NSA z 25 marca 2009 r., sygn. akt. II GSK 830/08). Użyte w art. 190 p.p.s.a. pojęcie "wykładni prawa" należy rozumieć jako wyjaśnienie znaczenia przepisów prawa. Sąd pierwszej instancji rozpoznający sprawę ponownie nie może zatem dokonać odmiennej interpretacji przepisów niż interpretacja wynikająca z orzeczenia wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, nie może też ocenić prawidłowości rozstrzygnięcia sądu odwoławczego. Jak akcentuje się w orzecznictwie sądowym, istnienie możliwości oceny przez sąd pierwszej instancji orzeczenia sądu instancji wyższej stanowiłoby bowiem zaprzeczenie zasady dwuinstancyjności i zasad ustrojowych, wynikających z art. 176 Konstytucji RP oraz przepisów ustrojowych - art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Na wyrażoną w art. 176 ust. 1 Konstytucji RP zasadę postępowania sądowego co najmniej dwuinstancyjnego składa się bowiem m.in. konieczność zapewnienia sprawności sądowej i określenia oznaczonej liczby instancji. Trybunał Konstytucyjny
w wyroku z 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt SK 77/06 (opubl. W OTK ZU nr 3/A/2008, poz. 39) interpretując ten przepis stwierdził, że w pewnym momencie musi zapaść rozstrzygnięcie, które nie podlega kontroli innych organów i z którym wiąże się domniemanie zgodności z prawem, niepodlegające obaleniu w dalszym postępowaniu (por. wyrok NSA z 4 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1064/08). Odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a., dotyczyć może tylko dwóch sytuacji. Pierwsza z nich związana jest z ewentualną zmianą stanu faktycznego. Gdy w trakcie ponownego rozpoznania sprawy sąd pierwszej instancji stwierdzi, że stan faktyczny, który stanowił podstawę faktyczną rozstrzygnięcia dokonanego przez Naczelny Sąd Administracyjny nie został dostatecznie wyjaśniony bądź jest odmienny od przyjętego przez NSA, nie jest związany wyrażoną poprzednio oceną, ponieważ do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny (podobnie w wyrokach: SN z 9 lipca 1998 r., sygn. akt I PKN 226/98; NSA z 4 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1064/08; NSA z 14 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 342/05; NSA z 4 września 2007 r., sygn. akt I FSK 1130/06). Drugi z przypadków utraty mocy wiążącej wykładni prawa wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego to podjęcie, po wydaniu przez NSA, a przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd pierwszej instancji, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania - przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały, w której wyrażona zostanie odmienna wykładnia prawa od przyjętej w wyroku wydanym w tej sprawie w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej.
W takim przypadku moc wiążącą będzie miała wykładnia wynikająca z uchwały (art. 269 § 1 P.p.s.a., por. także: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2006, s.420-421; B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Kraków 2006, s. 451; uchwała NSA
z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt I FPS 1/08). Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że nie miała miejsca żadna z okoliczności, pozwalająca Sądowi przy ponownym rozpoznaniu sprawy na odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w ww. wyroku NSA
i dlatego Sąd obowiązany jest orzekać w warunkach związania wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przypomnieć wypada, że kontroli Sądu podlega skarga D. K. na przewlekłe prowadzenia postępowania przez PUODO.
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a tego przepisu, tj. w sytuacjach, gdy organ ma obowiązek wydać decyzję administracyjną, postanowienie w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służą odwołanie bądź zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (...) oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w §1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
W myśl art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Stosownie do art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność) bądź jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie, o którym mowa we wskazanym przepisie, równoznaczne jest ze środkiem zaskarżenia i spełnia kryterium "wyczerpania środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 2 p.p.s.a. Z treści tego przepisu wynika zatem, że uprzednie ponaglenie stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
W niniejszej sprawie powyższy warunek został spełniony, bowiem pismem z [...] lutego 2022 r. skarżący wystąpił do Prezesa UODO z ponagleniem na niezałatwienie sprawy w terminie.
Mając na uwadze przywołane przepisy prawa Sąd stwierdził, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna, a także merytorycznie uzasadniona.
Przewlekłe prowadzenie postępowania zachodzi wówczas, gdy zwłoka
w rozpoznaniu sprawy przez organ przekracza rozsądne granice i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne powinna być dokonywana na podstawie analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy (por. wyrok NSA z 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12; postanowienie NSA z 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12; publ. CBOSA).
Z art. 78 ust. 2 RODO wynika, że bez uszczerbku dla innych administracyjnych lub pozasądowych środków ochrony prawnej każda osoba, której dane dotyczą, ma prawo do skutecznego środka ochrony prawnej przed sądem, jeżeli organ nadzorczy nie rozpatrzył skargi lub nie poinformował osoby, której dane dotyczą, w terminie trzech miesięcy o postępach lub efektach rozpatrywania skargi na niezgodne z prawem przetwarzanie jej danych osobowych. Przepis ten pozostaje w związku z art. 77 ust. 2
i art. 57 ust. 1 lit. f ww. rozporządzenia, w których jest mowa o informowaniu skarżącego - w rozsądnym terminie - o postępach i wynikach prowadzonych postępowań, w szczególności jeżeli niezbędne jest dalsze prowadzenie postępowań lub koordynacja działań z innym organem nadzorczym.
Biorąc pod uwagę wiążące dla wyniku niniejszej sprawy wywody Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku uchylającym wcześniejsze rozstrzygnięcie, że norma art. 78 ust. 2 RODO w pierwszej kolejności odnosi się do rozpoznania skargi
i musi być traktowana jako norma szczególna w rozumieniu art. 35 § 4 k.p.a. uznać należało, że organ procedując przewlekle, naruszył regulację omawianego przepisu art. 78 ust. 2 RODO.
Jak bowiem wynika z akt sprawy, wniosek skarżącego inicjujący postępowanie
w sprawie wpłynął do organu w dniu [...] stycznia 2021 r. Pierwsza czynność jaką organ podjął w sprawie, tj. zwrócenie się do [...] Sp. z o.o. z wezwaniem
o złożenie wyjaśnień, miała miejsce dopiero [...] marca 2021 r. Nastąpiło to zatem ponad dwa miesiące od wpływu skargi do organu. Wyjaśnienia od wskazanej wyżej Spółki wpłynęły do organu [...] kwietnia 2021 r. Kolejną czynność w sprawie organ podjął dopiero ponad sześć miesięcy później, tj. [...] października 2021 r. PUODO wezwał wówczas do złożenia wyjaśnień [...] Sp. z o.o. Odpowiedź na to wezwanie wpłynęła do organu [...] października 2021 r. Następnie, pismami z [...] lutego 2022 r. organ poinformował strony, że w sprawie została zebrana dokumentacja niezbędna do wydania merytorycznej decyzji oraz pouczył je o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1, art. 73 § 1 i art. 73a § 1a k.p.a. Decyzja administracyjna
w tej sprawie została wydana natomiast dopiero w dniu [...] października 2022 r., a więc po skierowaniu przez D. K. skargi do Sądu na przewlekłość i bezczynność postępowania administracyjnego prowadzonego przez PUODO.
W toku postępowania, w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy organ skierował pismo do [...] Sp. z o.o. (pismo z [...] marca 2021 r.) oraz do [...] Sp. z o. o. (pismo z [...] grudnia 2021 r.) Z akt sprawy nie wynika zaś aby organ podejmował inne czynności mające na celu załatwienie sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że zwrócenie się do [...] Sp. z o. o. o wyjaśnienia było możliwe dopiero po wcześniejszym złożeniu wyjaśnień przez [...] Sp. z o.o. i ich analizie.
Nawet jednak uznając takie działanie za uzasadnione zauważyć należy, że analiza stanowiska [...] Sp. z o.o. oraz rozważanie czy należy wystąpić o wyjaśnienia także do [...] Sp. z o.o. zajęło organowi ponad sześć miesięcy.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stwierdzić należy, że oceniane postępowanie było prowadzone przewlekle, o wiele dłużej niż jest to konieczne, ze znaczącymi,
a nieznajdującymi uzasadnienia w świetle akt sprawy przerwami w podejmowanych czynnościach. Nie można bowiem uznać, że postępowanie prowadzone jest bez zbędnej zwłoki w sytuacji, gdy w okresie 21 miesięcy działania organu sprowadzały się do skierowania dwóch pism do dwóch różnych spółek. Zwrócić przy tym należy też uwagę, że organ zignorował całkowicie wniesione przez skarżącego ponaglenie z [...] lutego 2022 r. oraz że w toku postępowania nie informował skarżącego o terminie jego zakończenia.
Przyjmując nawet, że sprawa ta miała charakter szczególnie skomplikowany, jest bezsporne, że organ nie zakończył postępowania w terminie trzech miesięcy o którym stanowi art. 78 ust. 2 RODO. Organ dopuścił się zatem przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wniosku skarżącego z [...] grudnia 2020 r.
Z uwagi na wydanie decyzji w sprawie, Sąd nie miał podstaw do zobowiązania organu do rozpoznania skargi D. K. myśl art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd stwierdził jednak, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania - stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Zdaniem Sądu przewlekłe prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Wyjaśnić należy, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Innymi słowy, istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. Rażące naruszenie prawa jest bezsprzecznie kwalifikowaną postacią naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezsporne, ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Nie każde zatem naruszenie prawa wskutek prowadzenia postępowania w sposób przewlekły będzie naruszeniem rażącym. Ocena jednak, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych (vide wyrok NSA z 17 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 652/15).
Długość postępowania, brak zintensyfikowanych działań ze strony organu zmierzających do jak najszybszego zakończenia postępowania, długotrwałe przerwy pomiędzy nielicznymi czynnościami podjętymi w tym postępowaniu przez organ, brak jakichkolwiek działań po [...] października 2021 r. i zignorowanie wniesionego przez skarżącego ponaglenia, doprowadziły Sąd do wniosku, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Oczywistym jest, że wydanie decyzji administracyjnej w sprawie musi być poprzedzone dokładnym zbadaniem jej okoliczności faktycznych i zebraniem kompletnego, wewnętrznie spójnego materiału dowodowego, jednak z tego powodu nie można usprawiedliwić tak znacznego, wielomiesięcznego opóźnienia w wydaniu decyzji administracyjnej.
Kwestie związane z trudnościami organu wynikającymi z konieczności wnikliwego rozpatrzenia skarg (wniosków) nie usprawiedliwiają zarzutu rażącej przewlekłości. Realizacja kompetencji organu administracji publicznej jest jego prawnym obowiązkiem, od którego nie zwalniają go tzw. trudności obiektywne w postaci złożoności sprawy, kumulacji spraw, braku etatów czy też środków pieniężnych. Poza tym strona nie może ponosić negatywnych skutków braku działań leżących po stronie organu, w tym w zakresie dotrzymywania terminów załatwienia sprawy. Sąd uwzględnił też fakt, że organ miał dodatkowe trudności wynikające z epidemii COVID-19. Niemniej jednak nawet te dodatkowe okoliczności nie mogą stanowić usprawiedliwienia dla niezałatwienia sprawy do dnia wyrokowania oraz wielokrotnych przerw w działaniach organu.
Sąd ponadto orzekł o przyznaniu skarżącemu sumy pieniężnej w wysokości
900 zł.
W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, może orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Ten ostatni przepis stanowi, że grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
O ile wymierzenie grzywny organowi ma na celu przede wszystkim oddziaływać na organ mobilizująco i prewencyjnie, o tyle przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej ma charakter głównie kompensacyjny. Ma ono niejako zrekompensować skarżącemu stratę, jaką poniósł na skutek bezczynności bądź przewlekłości organu (vide wyrok NSA z 14 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1268/16).
Sąd, w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a., w punkcie trzecim sentencji wyroku przyznał skarżącemu sumę pieniężną w kwocie 900 zł, uznając ją za swoiste zadośćuczynienie za ignorowanie jego uzasadnionego interesu w terminowym załatwieniu sprawy. Zdaniem Sądu przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej w tej kwocie rekompensuje okres oczekiwania na załatwienie sprawy. Sąd miał przy tym na uwadze przede wszystkim długość okresu, w którym organ rozpatrzył sprawę. Zaznaczyć jednak należy, że Sąd nie znalazł podstaw do przyznania skarżącemu sumy pieniężnej we wnioskowanej wysokości, tj. w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Skarżący nie powołał żadnych okoliczności, które by przemawiały za przyznaniem sumy pieniężnej w tej wysokości. Przyznana skarżącemu suma pieniężna spełnia kryterium określone w ww. przepisie, wedle którego nie może ona przekraczać wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a w zw. z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 wyroku. Orzeczenie zawarte w pkt 2 wyroku wydano na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Przyznając skarżącemu sumę pieniężną Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. – pkt 3 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego, jak w punkcie 4 wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku
z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800, z późn. zm.). Na wysokość zasądzonych kosztów (597 zł) składa się wpis stały od skargi
w wysokości 100 zł, koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł oraz opłata od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.