III SAB/GL 39/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę osadzonego na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w przedmiocie wydania zaświadczenia, uznając, że organ nie dopuścił się bezczynności, a pismo z 27 września 2021 r. stanowiło odpowiedź na wniosek.
Osadzony R. S. złożył skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w C. w związku z wnioskiem o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pewne fakty dotyczące jego sytuacji prawnej i możliwości zapoznania się z dokumentami sprawy. Sąd uznał, że Dyrektor ZK nie dopuścił się bezczynności, ponieważ wydał pismo z 27 września 2021 r., które, mimo braku formalnego oznaczenia jako 'zaświadczenie', zawierało odpowiedź na wniosek. Sąd podkreślił, że wydawanie zaświadczeń ma charakter potwierdzający fakty wynikające z posiadanych przez organ danych, a nie ustalający nowy stan faktyczny czy prawny.
Skarga została wniesiona przez R. S., osadzonego w Zakładzie Karnym w C., przeciwko Dyrektorowi Zakładu Karnego w C. z powodu zarzucanej bezczynności w przedmiocie wydania zaświadczenia dotyczącego jego wniosku z 24 września 2021 r. Skarżący domagał się potwierdzenia kilku faktów, m.in. czy składał prośbę o zapoznanie się z zeznaniami świadków i dokumentami sprawy, jaki termin odpowiedzi wyznaczył sąd, jaki czas zapoznania się z dokumentami wyznaczył dyrektor, oraz czy dyski twarde i laptop znajdują się w posiadaniu administracji ZK. Wniosek miał być niezbędny do złożenia skargi do ETPC. Dyrektor ZK odpowiedział pismem z 27 września 2021 r., które skarżący odebrał. Skarżący uznał jednak, że nie jest to zaświadczenie, o które wnosił, i złożył skargę na bezczynność, domagając się stwierdzenia rażącego naruszenia prawa i kwoty 10.000 zł. Organ w odpowiedzi wniósł o odrzucenie lub oddalenie skargi, argumentując, że sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawach dotyczących wykonywania orzeczeń i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, a także że skarżący nie wykazał interesu prawnego w żądaniu wydania zaświadczenia, jeśli okoliczności powinny być ustalone w innym postępowaniu. Sąd administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd uznał, że choć część pytań skarżącego dotyczyła kwestii, do których zastosowanie mógłby mieć art. 217 K.p.a., to pismo z 27 września 2021 r. stanowiło odpowiedź na wniosek i nie można mówić o bezczynności organu. Sąd podkreślił, że zaświadczenie jest urzędowym potwierdzeniem istniejącego stanu rzeczy wynikającego z posiadanych przez organ danych, a nie narzędziem do ustalania nowych faktów. Pismo Dyrektora ZK, mimo braku formalnego oznaczenia jako 'zaświadczenie', zawierało odpowiedź na wniosek i potwierdzało odbiór przez skarżącego, co wykluczało zarzut nieotrzymania odpowiedzi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, w części dotyczącej potwierdzenia faktów wynikających z posiadanych przez organ danych, do czego zastosowanie ma art. 217 K.p.a. Jednakże, w części dotyczącej sposobu załatwienia wniosku osadzonego, który nie dotyczy bezpośrednio działalności organu, zastosowanie ma rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił część wniosku dotyczącą potwierdzenia faktów (np. złożenie prośby o zapoznanie się z dokumentami) od części dotyczącej sposobu wykonania czynności przez organ. Stwierdził, że wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego fakty wynikające z posiadanych przez organ danych podlega kontroli sądu administracyjnego, podczas gdy inne wnioski osadzonych mogą być regulowane przepisami szczególnymi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
k.p.a. art. 217 § § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.
P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłego prowadzenia postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeśli uzna ją za niezasadną.
Pomocnicze
k.p.a. art. 218 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.
k.p.a. art. 218 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ może przeprowadzić, ale wyłącznie w koniecznym zakresie, postępowanie wyjaśniające, nie jest jednak dopuszczalne dokonywanie ustaleń faktycznych i ocen prawnych niewynikających wprost z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w posiadaniu organów.
k.k.w. art. 6 § § 2
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy
Skazany może składać wnioski, skargi i prośby do organów wykonujących orzeczenie.
k.k.w. art. 102 § pkt 10
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy
Prawo skazanego do składania wniosków, skarg i próśb organowi właściwemu do ich rozpatrzenia oraz przedstawiania ich administracji zakładu karnego, kierownikom jednostek organizacyjnych Służby Więziennej, sędziemu penitencjarnemu, prokuratorowi i Rzecznikowi Praw Obywatelskich.
k.k.w. art. 249 § § 3 pkt 3
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy
Podstawa wydania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych.
P.p.s.a. art. 149 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa lub stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych
Reguluje sposób załatwiania wniosków, skarg i próśb przez organy właściwe do ich rozpoznania, w tym terminy i tryb.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pismo z 27 września 2021 r. stanowiło odpowiedź na wniosek, co wyklucza bezczynność organu. Sąd administracyjny nie jest właściwy do oceny wszystkich aspektów wniosku osadzonego, zwłaszcza tych regulowanych przepisami szczególnymi (rozporządzenie MS). Zaświadczenie ma charakter potwierdzający istniejące dane, a nie ustalający nowe fakty.
Odrzucone argumenty
Dyrektor Zakładu Karnego dopuścił się bezczynności poprzez niewydanie zaświadczenia o żądanej treści. Wydane pismo nie jest zaświadczeniem, o które wnosił skarżący. Organ udzielił nieprawdziwych informacji co do udostępnienia dysków.
Godne uwagi sformułowania
Zaświadczenie jest urzędowym potwierdzeniem w formie pisemnej obiektywnie istniejącego stanu rzeczy (faktycznego lub prawnego), dokonanym przez organ administracji publicznej na żądanie zainteresowanej osoby, której interes jest oparty na prawie. W trybie wydawania zaświadczeń nie jest dopuszczalne dokonywanie ustaleń faktycznych i ocen prawnych niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Natura zaświadczenia sprowadza się bowiem do prostego przeniesienia (zacytowania) danych znajdujących się w posiadaniu organu.
Skład orzekający
Anna Apollo
przewodniczący-sprawozdawca
Barbara Brandys-Kmiecik
członek
Aleksandra Żmudzińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezczynności organu w kontekście wniosków osadzonych oraz charakteru zaświadczeń wydawanych na podstawie K.p.a."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osadzonego i wniosku o wydanie zaświadczenia, z uwzględnieniem przepisów wykonawczych do K.k.w.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praw osadzonych i interpretacji przepisów proceduralnych w kontekście zakładu karnego, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie karnym wykonawczym i administracyjnym.
“Czy pismo z więzienia to zawsze 'zaświadczenie'? Sąd rozstrzyga o bezczynności Dyrektora ZK.”
Dane finansowe
WPS: 10 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SAB/Gl 39/22 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2023-02-02 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-01-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Aleksandra Żmudzińska Anna Apollo /przewodniczący sprawozdawca/ Barbara Brandys-Kmiecik Symbol z opisem 645 Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652 658 Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Dyrektor Zakładu Karnego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 217 i art. 218 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2021 poz 53 art. 6 par. 2; art 102 pkt 10; art. 249 Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.), Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Asesor WSA Aleksandra Żmudzińska, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 lutego 2023 r. sprawy ze skargi R. S. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w C. w przedmiocie wydania zaświadczenia na wniosek z dnia 24 września 2021 r. oddala skargę. Uzasadnienie Pismem z 29 października 2021 r. R. S. (dalej określany jako strona lub skarżący), przebywający w Zakładzie Karnym w C., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Zakładu Karnego w C. w związku z jego wnioskiem z 24 września 2021 r. o wydanie zaświadczenia w czterech egzemplarzach potwierdzającego następujący stan wynikający z dokumentów: 1.Czy składałem prośbę o umożliwienie mi zapoznania się z zeznaniami świadków (płyty przesłane przez sąd) oraz dokumentów sprawy w celu odpowiedzi na wezwanie sądu- pytania do świadków. 2. Czy podałem, jaki termin odpowiedzi wyznaczył sąd, 3. Jaki wskazałem minimalny czas niezbędny do zapoznania się z dokumentami, 4. Jaki czas zapoznania się z dokumentami sprawy wyznaczył dyrektor. 5. Czy dyski twarde, laptop znajdują się w posiadaniu administracji ZK czy też zostały mi zgodnie z przepisami (art. 110a § 1 k.k.w.) wydane do celi." W złożonym wniosku skarżący podniósł, iż zaświadczenie, o wydanie którego się ubiega jest mu niezbędne do złożenia skargi do ETPC w Strasburgu, Rzecznika Praw Obywatelskich, Sądu Okręgowego w K. W dniu 27 września 2021 r. skarżący otrzymał odpowiedź na złożony wniosek z 24 września 2021 r. w czterech egzemplarzach. Pismem z 4 października 2021 r. skarżący wystosował za pośrednictwem Dyrektora ZK C. do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. "Ponaglenie" podnosząc w nim, że do dnia jego złożenia "organ nie wydał mu zaświadczenia, o które ubiegał się we wniosku z 24 września 2021 r. pomimo upływu terminu określonego w art. 217 § 3 k.p.a." Wskazał również, że organ "...wydał mu jedynie pismo w 1-rn egz z dn. 27 września2021 r " a "...następnie doręczono mu to samo pismo w dn. 1.10.2021 r. w 4-ch egzemplarzach" i "pismo to nie jest zaświadczeniem, o jakie wnosił. W skardze z 29 października 2021 r. skarżący zarzucił Dyrektorowi ZA w C. bezczynność polegająca na niewydaniu mu zaświadczenia o zadanej treści. W konsekwencji domagał się stwierdzenia bezczynności organu, stwierdzenia że bezczynność miała charakter z rażącego naruszenia prawa oraz zasądzenia na swoją rzecz kwoty 10.000 zł. Podtrzymał stanowisko o nieotrzymaniu zaświadczenia o zadanej treści. Ponadto w udzielonej mu odpowiedzi poświadczono nieprawdę co do udostępnienia mu dysków. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi podstawą jej wniesienia nie są akty lub czynności, które podlegają kontroli w toku postępowania sądowoadministracyjnego tej. wskazywana przez skarżącego bezczynność organu w rozpatrzeniu wniosku o wydanie zaświadczenia zgodnie z unormowaniem Działu VII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (art. 217-220 k.p.a.) tylko sposób załatwienia tej sprawy w oparciu o regulację szczególną, jaką jest rozporządzenie z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Wspomniany akt normatywny wskazuje organy właściwe w tych sprawach, terminy ich załatwiania i określa szereg czynności trybu postępowania, jak i organy sprawujące nadzór nad jednostką, do której skierowano skargę, prośbę czy wniosek osadzonego. W ocenie Dyrektora ZIK w C. należy zatem podzielić zapatrywanie wyrażone w tej materii w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dn. 20.04.2021 i 15.06.2021 r. (sygn. III OSK 4454/21 i III OSK 4453/21) oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dn. 20.10.2021 r. (sygn. III SAB/GI 203120). Sprawa wydania skazanemu zaświadczenia dotyczącego przebiegu wykonywania kary jest sprawą związaną z wykonywaniem orzeczeń, o czym traktuje art. 6 ś 2 i art. 102 pkt 10 k.k.w. żaden przepis nie ogranicza natomiast właściwości sądu powszechnego ani też nie przekazuje do właściwości sądu administracyjnego spraw związanych z wykonywaniem orzeczeń. Brak właściwości sądu administracyjnego w sprawie odmowy wydania przez Dyrektora ZK kserokopii opinii podkreśli/ Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie także w postanowieniu z 25 lutego 2015 r. w sprawie I OZ 131/15, LEX nr 1772023. Wobec powyższego stwierdzić należy, że sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawach skarg na przewlekłość postępowania organów administracji penitencjarnej uregulowanego wskazanym wyżej rozporządzeniem. Organ zaznaczył także, że w wielu formułowanych przez skarżącego pytaniach zawartych w złożonych przez niego wnioskach o wydanie zaświadczenia z dn. 20, 21 i 24 września 2021 r. zdaje się on nie tyle wnosić o urzędowe potwierdzenie przez Dyrektora ZK w C. określonego stanu faktycznego wynikającego z prowadzonej przez niego ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, co do których skarżący nie miał dostępu a bardziej wymagać odtworzenia spornego stanu faktycznego będącego skądinąd również przedmiotem składanych przez niego uprzednio skarg na podstawie unormowań ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. kodeks karny wykonawczy. Zgodnie natomiast z ugruntowanym orzecznictwem, strona ubiegająca się o wydanie zaświadczenia nie ma interesu prawnego w żądaniu jego wydania, jeśli okoliczności, które mają być w takim zaświadczeniu potwierdzone, powinny być ustalone i ocenione wyłącznie w innym postępowaniu jurysdykcyjnym (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 października 2011 r., sygn. I SA/wa 767/11, wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 listopada 2017 r., sygn. I SA/Wa 1112/17, wyrok NSA w Warszawie z dnia 11 lutego 2014, sygn. I OSK 3121/12). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1-9 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2022 r., poz. 239 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020r. poz. 256, dalej określanej skrótem K.p.a.) oraz postępowań określonych w działach IV (udział prokuratora), V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997r.- Ordynacja podatkowa (teksy jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 900) a także postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sąd zauważa, że wydawanie zaświadczeń uregulowane jest w dziale VII K.p.a. (art. 217-220). Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądownictwa administracyjnego jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, bowiem dotyczy działalności organów administracji publicznej, skargę wniesie uprawniony podmiot po wyczerpaniu środków zaskarżenia oraz, gdy spełnia ona wymogi formalne i zostanie złożona w terminie. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 ustawy P.p.s.a.). W przypadku orzekania w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a przedmiotem kontroli sądowej nie jest objęty skargą określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie, w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy bezczynność lub przewlekłość organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu czy też spowodowana była jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinien zostać wydany. Podkreślenia wymaga także, że o ile przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia "bezczynności", to pojęcie to zostało zdefiniowane przez doktrynę i orzecznictwo. Generalnie z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął postępowania w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Istota skargi na bezczynność polega na tym, że sąd uwzględniając taką skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa lub stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 P.p.s.a.). Instytucja skargi na bezczynność ma zatem na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W sprawie, co jest niesporne, skarżący otrzymał odpowiedź na swój wniosek z 24 września 2022 r. W jego ocenie nie jest to jednak zaświadczenie. Ustawodawca w art. 218 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej określanej skrótem K.p.a.) przyjął, że w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Jednocześnie w myśl art. 218 § 2 K.p.a organ przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Dalej należy wskazać, że zaświadczenie w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego jest urzędowym potwierdzeniem w formie pisemnej obiektywnie istniejącego stanu rzeczy (faktycznego lub prawnego), dokonanym przez organ administracji publicznej na żądanie zainteresowanej osoby, której interes jest oparty na prawie. Przyjmuje się, że zaświadczenia nie są aktami administracyjnymi, lecz czynnościami faktycznymi, ponieważ nie są oświadczeniami woli, lecz wiedzy. Jeżeli zaświadczenie jest urzędowym potwierdzeniem istnienia określonego stanu prawnego lub faktów, to przy jego pomocy organ stwierdza, co mu wiadome, nie rozstrzyga jednak żadnej sprawy. Dalej należy podkreślić, że postępowanie o wydanie zaświadczenia jest postępowaniem o charakterze wnioskowym i że to na wnioskodawcy, jako na inicjatorze tego postępowania, spoczywa obowiązek wykazania swego interesu prawnego. Z kolei wymagania formalne, jakie powinien spełniać wniosek o wydanie zaświadczenia - będący w istocie rodzajem "podania" w rozumieniu art. 63 K.p.a. - wynikają z art. 63 § 2 K.p.a. i art. 217 § 2 K.p.a. Zatem wniosek taki musi zawierać wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie (art. 63 § 2 K.p.a.), a także wskazanie interesu prawnego lub przepisu prawa, z których wynika obowiązek wydania zaświadczenia (art. 217 § 2 w zw. z art. 63 § 2 in fine K.p.a.). Wniosek pisemny powinien ponadto być podpisany przez wnoszącego (art. 63 § 3 zd. pierwsze K.p.a.). W trybie wydawania zaświadczeń nie jest dopuszczalne dokonywanie ustaleń faktycznych i ocen prawnych niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające może dotyczyć zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia się domaga. Jest ono zatem ograniczone do badania dokumentacji o charakterze określonym w art. 218 § 1 k.p.a. Inaczej mówiąc, w uproszczonym postępowaniu, dotyczącym wydawania zaświadczeń, ustawodawca nie daje organowi podstaw do dokonywania jakichkolwiek ustaleń faktycznych i prawnych niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Natura zaświadczenia sprowadza się bowiem do prostego przeniesienia (zacytowania) danych znajdujących się w posiadaniu organu. Oznacza to, że w sytuacji, gdy organ nie posiada w prowadzonych rejestrach danych, które mogłyby stanowić podstawę wydania zaświadczenia stosownie do żądania wnioskodawcy, oczywistym jest, że nie może wydać zaświadczenia o żądanej treści. Dla braku możliwości potwierdzenia faktów lub stanu prawnego nie mają przy tym znaczenia przyczyny, dla których organ nie znajduje się w posiadaniu określonych danych, brak ten nie obliguje również organu do prowadzenia postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia faktów czy stanu prawnego. Jeżeli potwierdzenie faktów albo stanu prawnego nie wynika z wiedzy organu, w szczególności z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, wówczas organ - korzystając z dyspozycji art. 218 § 2 k.p.a. - może przeprowadzić, ale wyłącznie w koniecznym zakresie, postępowanie wyjaśniające. Nie jest natomiast dopuszczalne dokonywanie w tym trybie ustaleń faktycznych i ocen prawnych niewynikających wprost z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w posiadaniu organów(v. wyrok NSA z 23 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1223/19). Stosownie do regulacji art. 1 § 1 ustawy z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 53 z późn. zm. ) – dalej K.k.w. wykonywanie orzeczeń w postępowaniu karnym, w postępowaniu o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe i w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz kar porządkowych i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności odbywa się, co do zasady, według przepisów tej ustawy. Natomiast według art. 6 § 2 K.k.w. skazany może składać wnioski, skargi i prośby do organów wykonujących orzeczenie. Skazany, składając wniosek, skargę lub prośbę, jest obowiązany do uzasadnienia zawartych w niej żądań w stopniu umożliwiającym jej rozpoznanie, w szczególności do dołączenia odpowiednich dokumentów. Niezależenie, składanie wniosków, skarg i próśb organowi właściwemu do ich rozpatrzenia oraz przedstawiania ich, w nieobecności innych osób, administracji zakładu karnego, kierownikom jednostek organizacyjnych Służby Więziennej, sędziemu penitencjarnemu, prokuratorowi i Rzecznikowi Praw Obywatelskich zostało uznane na gruncie art. 102 pkt 10 K.k.w. jako prawo skazanego. Sposób załatwiania wniosków, skarg i próśb skazanych został określony w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 647; dalej: rozporządzenie). Wymieniony akt normatywny kompleksowo reguluje kwestie związane z załatwianiem wniosków, skarg i próśb przez organy właściwe do ich rozpoznania, w szczególności poprzez określenie terminów ich załatwiania, stosowanego trybu, organów właściwych w tych sprawach oraz organów sprawujących nadzór nad jednostką, do której skierowano skargę. Z tego względu uzasadnionym będzie przyjęcie, że rozporządzenie jest aktem prawnym szczególnym wobec przepisów kodeksu postępowania administracyjnego z zakresu załatwiania spraw skarg i wniosków składanych przez osoby osadzone w zakładach karnych i aresztach śledczych. Rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 249 § 3 pkt 3 K.k.w. i zgodnie z brzmieniem § 3 ust. 1 pkt 1-4 skargi dotyczące działalności jednostek organizacyjnych oraz postępowania funkcjonariusza Służby Więziennej i pracownika Służby Więziennej, załatwiają: kierownik jednostki organizacyjnej – jeżeli skarga jest do niego adresowana, a nie dotyczy jego bezpośredniej działalności lub bezpośredniej działalności jego zastępcy i podjętych przez nich decyzji, chyba że w tym zakresie zostanie uznana za zasadną; dyrektor okręgowy Służby Więziennej – jeżeli skarga dotyczy działalności nadzorowanej przez niego jednostki organizacyjnej i nie została załatwiona w trybie określonym w pkt 1 lub w ust. 2; Dyrektor Generalny Służby Więziennej lub osoba przez niego wyznaczona – jeżeli skarga dotyczy działalności okręgowego inspektoratu Służby Więziennej i nie została załatwiona w trybie określonym w pkt 1; Minister Sprawiedliwości (...). Skazany może także, jeżeli kodeks karny wykonawczy nie stanowi inaczej, na podstawie art. 7 § 1 tej ustawy zaskarżyć do sądu decyzje organów postępowania wykonawczego wymienionych w art. 2 pkt 3-6 i 10 K.k.w., w tym decyzje dyrektora zakładu karnego, aresztu śledczego, a także dyrektora okręgowego i Dyrektora Generalnego Służby Więziennej. Stosownie do treści art. 7 § 2 K.k.w., skargi rozpoznaje właściwy sąd powszechny (sąd okręgowy miejsca pobytu skazanego), zgodnie z art. 3 K.k.w.. Wskazać też należy, że zgodnie z § 6 pkt 2 rozporządzenia na żądanie organów uprawnionych na podstawie odrębnych przepisów do załatwiania skarg w sprawach osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych, kierownik jednostki organizacyjnej udziela tym organom wyjaśnień i informacji niezbędnych do załatwienia skargi, z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych oraz przepisów o ochronie danych osobowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do próśb i wniosków. Wnioski, skargi i prośby, które nie wymagają zebrania dowodów, informacji lub przeprowadzenia postepowania wyjaśniającego oraz zbadania akt, powinny być załatwione bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni. Powyższe dowodzi, że regulacja rozporządzenia jest kompleksowa i wskazuje nie tylko sposób załatwienia wniosku, formę i termin rozparzenia wniosku. Podkreślić jednak należy, że w świetle § 2 rozporządzenia odnosi się ono do wniosków osadzonych dotyczących działalności jednostek organizacyjnych Służby Więziennej, do sposobu wykonania orzeczeń sądowych, nie zaś do wydawania zaświadczeń na podstawie art. 217 K.p.a. Skarżący wnioskiem z 24 września 2021 r., powołując się na art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a., zwrócił się do Dyrektora Zakładu Karnego o wydanie zaświadczenia potwierdzającego złożenie przez niego prośby z 21 września 2021 r. o umożliwienie mu zapoznanie się z nagraniami rozpraw sądowych, o wskazanie czy uzyskał zgodę organu. Niewątpliwie , czemu Dyrektor ZK nie przeczy, skarżący domagał się wydania zaświadczenia potwierdzającego konkretne fakty, ewidencjonowane przez organ i nie dotyczące samego faktu osadzenia skarżącego w zakładzie karnym, lecz dotyczyły możliwości i sposobu zapoznania się przez niego z materiałami toczonej wobec skarżącego sprawy w sądzie powszechnym. W ocenie Sądu, ta część wniosku w żaden zatem sposób nie dotyczy zdarzeń związanych z działalnością organu, ale odnosi się do potwierdzenia faktu dokonywania przez skarżącego określonej czynności. Brak jest zatem podstaw do uznania, że przedmiotowa skarga odnosi się wyłącznie do sposobu wykonywania czynności przez Dyrektora Zakładu Karnego, jak i załatwienia wniosku osadzonego mającego na celu potwierdzenie pewnych zdarzeń, postępowania Dyrektora. Do tej części wniosku niewątpliwie ma zastosowanie art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. Zatem skarga, co do zasady była dopuszczalna. Pytania nr 2 i 3 dotyczą nie tyle potwierdzenia faktu złożenia przez skarżącego wniosku, co złożenia wniosku o określonej treści, pozostają w ścisłym związku z pytaniem pierwszym. Dlatego można przyjąć, ze do nich także miał zastosowanie art. 217 § 2 K.p.a. Natomiast pytanie nr 5 dotyczy już działalności organu, deponowania dysków i laptopa w magazynie Zakładu Karnego. W tym zakresie sposób załatwienia prośby osadzonego podlega regulacjom powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. W doktrynie najczęściej przyjmuje się, że "zaświadczenie" charakteryzuje pięć przesłanek: 1) jest to akt przewidziany przepisem prawa; 2) wydawany jest na żądanie osoby, która o niego się ubiega; 3) osoba ubiegająca się o ten akt musi wykonać obowiązek uprawdopodobnienia swojego interesu prawnego w jego uzyskaniu; 4) jest to akt potwierdzający określone fakty lub stan prawny; 5) akt jest wydawany przez organ administracyjny . Jest to zatem dokument urzędowy. Jak wskazuje art. 76 § 1 K.p.a., dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Sformułowanie "wydaje zaświadczenie" wskazuje zatem, że to organ administracji publicznej podejmuje czynności zmierzające do potwierdzenia istniejących faktów lub stanu prawnego na wytworzonym przez siebie dokumencie. W ocenie Sadu, wszystkie wyżej wymienione elementy zawiera pismo Dyrektora Zakładu Karnego w C. z 27 września 2022 r. I chociaż nie zawarto w nim wyrazu "Zaświadczenie", to dla oceny tego dokumentu istotna jest treść. Z przesłanych przez kopii dokumentów wynika, że skarżący pismo z 27 września 2022 r. załatwiające jego wniosek z 24 września 2022 r. odebrał 27 września 2022 r. i potwierdził ten fakt swoim podpisem. Stad tez podniesiony przez niego w skardze zarzut nieotrzymania zaświadczenia nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do argumentu organu, ze skarżący nie wykazał interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia zauważyć należy, ze sprawa dotyczy jedynie bezczynności organu. W tej sprawie Sąd nie ocenia merytorycznych przesłanek wydania zaświadczenia. Konkludując, Sąd, po rozpatrzeniu wyżej opisanych wątpliwości związanych ze sposobem procedowania w sprawie w związku z mieszanym charakterem wniosku skarżącego, nie dopatrzył się bezczynności w działaniu Dyrektora Zakładu Karnego. W konsekwencji, skargę, jako niezasadną oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI