II SAB/WA 2/07

II SAB/Wa 2/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-04-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Kwiecińska /sprawozdawca/
Jacek Fronczyk
Joanna Kube /przewodniczący/
Symbol z opisem
647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Skarżony organ
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku
Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Jacek Fronczyk, Protokolant apl. radc. Michał Ślązak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi R.Z. na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie ochrony danych osobowych zobowiązuje Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych do rozpatrzenia wniosku skarżącego R.Z. z dnia 4 listopada 2005 r. w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania przez organ odpisu prawomocnego niniejszego wyroku wraz z aktami postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
W dniu 20 listopada 2006 r. R.Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, zwanego dalej również GIODO, w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia 4 listopada 2005 r. w zakresie zgodności z prawem przetwarzania danych osobowych skarżącego przez W. Inc. z siedzibą [...] oraz Bank [...] SA.
Skarżący w uzasadnieniu skargi wskazał, że pomimo upływu roku od dnia złożenia wniosku z dnia 4 listopada 2005 r. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych nie wydał dotychczas decyzji w przedmiotowej sprawie, nie wskazał nadto możliwego ostatecznego terminu zakończenia postępowania w tej sprawie. R. Z. podkreślił, że kolejnymi pismami organ zawiadamiał go jedynie, iż o sposobie załatwienia sprawy zostanie poinformowany odrębnym pismem. Takie postępowanie organu skarżący uznał za naruszające jego prawa oraz podważające zaufanie do instytucji demokratycznego państwa prawa. Wniósł o zobowiązanie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych do niezwłocznego wydania decyzji
w sprawie z jego wniosku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Generalny Inspektor podał, że działając na podstawie art. 14 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.
o ochronie danych osobowych (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.), odebrał pisemne wyjaśnienia od Banku [...] SA. W związku z tym, że pozyskane w ten sposób informacje nie pozwalały na ustalenie wszystkich istotnych okoliczności przedmiotowej sprawy oraz na zweryfikowanie wszystkich zarzutów R. Z. wobec wymienionych wyżej podmiotów, GIODO zwrócił się do Banku [...] SA o udzielenie dalszych niezbędnych wyjaśnień i przedstawienie dowodów. Organ podał, że skarżący był każdorazowo informowany o czynnościach podejmowanych w toku postępowania. Organ wskazał przy tym, że nie bez znaczenia z punktu widzenia przebiegu postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie był fakt, że skarżący, po przejrzeniu akt sprawy i sporządzaniu z nich notatek i odpisów, kwestionował następnie prawdziwość twierdzeń [...] SA oraz składał dodatkowe wnioski. GIODO podał,
że zweryfikowanie zarzutów skarżącego i rozpatrzenie jego wniosków wymagało uzyskania pisemnych wyjaśnień w niniejszej sprawie także od W. z siedzibą w USA (W., spółka amerykańska) oraz od W. z siedzibą w Irlandii.
Organ podkreślił, że o fakcie zwrócenia się o wyjaśnienia do tych podmiotów skarżący został poinformowany. Niestety wyjaśnienia uzyskane od wymienionych podmiotów nie rozstrzygnęły wszystkich wątpliwości w sprawie, a dodatkowo podważyły wiarygodność informacji przedstawionych w dotychczasowym postępowaniu przez Bank. Z tego też względu organ uznał za konieczne przeprowadzenie czynności kontrolnych w [...] SA. GIODO podał, że w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego, w dniu 6 listopada 2006 r. do organu wpłynęło pismo zatytułowane zażalenie na niezałatwienie sprawy w ustawowym terminie. W odpowiedzi organ poinformował skarżącego o podejmowanych w dalszym ciągu czynnościach służących ustaleniu wszystkich istotnych okolicznościach sprawy.
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych podkreślił, że nie uchyla
się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy z wniosku R. Z. Wskazał, że przedsięwziął przewidziane prawem czynności zmierzające do ustalenia stanu faktycznego i rozstrzygnięcia sprawy decyzją administracyjną. Podjął szereg działań służących zweryfikowaniu zarzutów skarżącego w stosunku do Banku, jak i W. Organ podkreślił, że do wydłużenia postępowania w znacznym stopniu przyczyniła się konieczność prowadzenia korespondencji z podmiotami mającymi siedzibę w Stanach Zjednoczonych i Irlandii oraz szczególnie skomplikowany charakter przedmiotowej sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta stosownie do art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie:
1. wydawania decyzji administracyjnych,
2. postanowień wydawanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty,
3. postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
4. innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy
w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty. (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2001 r. sygn. akt V SAB 315/2000 Monitor Prawniczy 2002/12 str. 562, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 1998 r. sygn. akt III SAB 77/98, Serwis Podatkowy 2001/4 str. 43). Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności
w każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej również kpa, jeżeli nie dopełnił czynności określonych
w art. 36 lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych,
a mających na celu usunięcie przeszkody do wydania decyzji (v. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2004 r. sygn. akt I SAB 253/2003 (Lexpolonica Online).
Rozpoznając skargę R. Z. na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 35 § 3 kpa, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Do terminów określonych w powołanym przepisie nie wlicza się - stosownie do art. 35 § 5 kpa, terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Zgodnie zaś
z art. 36 kpa, o każdym niezałatwienu sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki
i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Obowiązek ten ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa).
W niniejszej sprawie nie jest sporne, że Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych podejmował czynności w postępowaniu wszczętym wnioskiem R. Z. Jednakże, działania organu - mające na celu zebranie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co podkreślono w odpowiedzi na skargę - nie doprowadziły do załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 § 3 kpa, przewidzianym dla sprawy szczególnie skomplikowanej.
W toku postępowania występowały opóźnienia, których nie można uznać - przy uwzględnieniu § 5 powołanego artykułu, za niepodlegające wliczeniu do terminów przewidzianych w art. 35 kpa, co w konsekwencji powoduje konieczność uwzględnienia skargi. Organ kilkakrotnie pozostawał w nieuzasadnionej, zależnej wyłącznie od organu, zwłoce w dokonywaniu czynności w sprawie.
Przed wydaniem decyzji administracyjnej organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 kpa). Postępowanie mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego i wydanie rozstrzygnięcia prowadzone musi być jednak z poszanowaniem również innych przepisów kpa, w tym m.in. art. 35 powołanej ustawy. GIODO zawiadamiał wprawdzie skarżącego pięciokrotnie, że w jego sprawie podejmowane są czynności wyjaśniające oraz wskazywał, że o rozstrzygnięciu zawiadomiony zostanie odrębnym pismem, nigdy jednak nie wskazał przewidywanego (przybliżonego choćby) terminu zakończenia postępowania.
Pokreślić należy, że już po wpłynięciu do organu w dniu 1 grudnia 2005 r. wniosku R. Z. o zbadanie zgodności z prawem przetwarzania jego danych osobowych, uzupełnionego na żądanie organu, znakami opłaty skarbowej, pierwsza czynność w sprawie dokonana została przez organ dopiero w dniu 27 grudnia 2005 r., a zatem po upływie aż 26 dni od dnia złożenia wniosku. W tym czasie organ nie podjął w sprawie żadnej czynności. Nie można przy tym uznać, że tak długa przerwa pomiędzy złożeniem wniosku, a dokonaniem pierwszej czynności była uzasadniona
i niezależna od organu. Zaznaczyć należy, że pismo z dnia 27 grudnia 2005 r., którym Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych zwrócił się do Banku [...] SA
o złożenie pisemnych wyjaśnień w przedmiocie zgodności z prawem przetwarzania danych osobowych skarżącego, niezależnie od charakteru niniejszej sprawy, nie było pismem skomplikowanym w treści, wymagającym znacznego nakładu pracy i czasu.
Po uzyskaniu wyjaśnień od Banku [...] SA organ po raz drugi zwrócił się do tego podmiotu o dalsze wyjaśnienia (pismo z dnia 1 lutego 2006 r.). Po uzyskaniu w dniu 21 lutego 2006 r. odpowiedzi Banku [...] SA, Generalny Inspektor następnej czynności dokonał dopiero w dniu 7 kwietnia 2006 r., kiedy to zwrócił się do W. , Inc. z siedzibą w Stanach Zjednoczonych z prośbą o wskazania podmiotu, który stosownie do art. 31 a ustawy o ochronie danych osobowych, wyznaczony został jako przedstawiciel tego podmiotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Czynności tej organ dokonał zatem dopiero po upływie 44 dni, co wydaje się terminem niezwykle odległym, jeśli weźmie się pod uwagę treść pisma.
Tak długie niepodejmowanie w sprawie żadnych czynności nie było działaniem niezależnym od organu. Nie można też stwierdzić, że tak długa przerwa powstała
z winy strony. Skarżący nie podejmował bowiem w postępowaniu żadnych nieuzasadnionych działań.
Następnie w dniu 4 maja 2006 r. organ uzyskał kolejne wyjaśnienia Banku [...] SA, a w dniu 29 maja 2006 r. wpłynęła odpowiedź W. , Inc. z siedzibą w Stanach Zjednoczonych. Po uzyskaniu tej odpowiedzi organ kolejnej czynności dokonał dopiero w dniu 20 czerwca 2006 r., tj. aż po 21 dniach od uzyskania odpowiedzi W.. Również ta przerwa w czynnościach organu, nie może zostać uznana za usprawiedliwioną i niepodlegającą wliczeniu do terminu określonego w art. 35 § 3 kpa. Nadto, wymienionym pismem Generalny Inspektor podziękował jedynie Prezesowi spółki W. , Inc. z siedzibą w Stanach Zjednoczonych za przekazane informacje oraz zwrócił się o wskazanie adresu siedziby W., w celu umożliwienia prowadzenia korespondencji bezpośrednio z tym podmiotem. Pismem z tego samego dnia poinformowano skarżącego, że GIODO w dalszym ciągu podejmuje czynności wyjaśniające, w tym
w szczególności prowadzi korespondencję z W., Inc. z siedzibą w Stanach Zjednoczonych, a o dalszych czynnościach i sposobie rozstrzygnięcia skarżący zostanie poinformowany odrębnym pismem.
W czerwcu 2006 r. organ uznał za konieczne przeprowadzenie czynności kontrolnych w Banku [...] SA zmierzających do wyjaśnienia istniejących w sprawie wątpliwości w zakresie stanu faktycznego niniejszej sprawy. W dniu 13 lipca 2006 r. do GIODO wpłynęły wyjaśnienia W. z siedzibą w Irlandii, z których wynikało, że usługa W. [...] świadczona była przez ten właśnie podmiot z siedzibą z siedzibą w Irlandii. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że kontrola zgodności przetwarzania danych osobowych skarżącego przez Bank [...] SA przeprowadzona została w dniach 21-25 sierpnia 2006 r.
Od czasu zakończenia kontroli w Banku [...] do dnia 23 października 2006 r., kiedy to ponownie zwrócono się do Banku o złożenie wyjaśnień, czyli przez okres 59 dni, Generalny Inspektor, poza pismami do skarżącego z informacją o prowadzeniu dalszych czynności oraz prowadzeniem wewnętrznej korespondencji pomiędzy komórkami organizacyjnymi organu, nie podjął żadnych działań mających na celu rozstrzygnięcie sprawy, przez wydanie decyzji.
Podkreślić należy, że wszelkie czynności podejmowane przez organ w toku postępowania powinny zmierzać do załatwienia sprawy w sposób, w formie
i w terminach przewidzianych Kodeksem postępowania administracyjnego. Nie ma przeszkód prawnych, aby organ prowadził postępowanie jednocześnie w stosunku do wszystkich podmiotów, których wyjaśnienia mogą się przyczynić do załatwienia sprawy w ustawowym terminie. Celem wszelkich czynności wyjaśniających powinno być dążenie organu do tego, aby wniosek załatwić bez zbędnej zwłoki.
W sprawach na bezczynność organu administracji publicznej Sąd rozpoznaje skargę w stanie sprawy z daty orzekania. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy z wniosku R. Z. , bowiem do chwili orzekania - pomimo podejmowania w postępowaniu określonych czynności - sprawa nie została załatwiona w sposób wymagany kpa, a jednocześnie przekroczony został ustawowy termin przewidziany w art. 35 § 3 powołanej ustawy, dla sprawy szczególnie skomplikowanej. Podkreślić należy przy tym, że przy obliczaniu terminu Sąd wziął pod uwagę § 5 art. 35 kpa. Jednocześnie zauważyć należy, że organ nie dopełnił też obowiązku wynikającego z art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego. Pomimo bowiem kilkakrotnego kierowania do skarżącego pism z informacją o dokonywaniu dalszych czynności w sprawie, organ nie zakomunikował stronie nowego terminu wyznaczonego do załatwienia sprawy.
Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony, poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zgodnie z art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, Sąd zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności.
Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie
art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zobowiązał Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych do rozpatrzenia wniosku R.Z. z dnia 4 listopada 2005 r. w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania przez organ prawomocnego odpisu niniejszego wyroku wraz z aktami postępowania administracyjnego. Wyznaczając organowi termin rozpatrzenia wymienionego wyżej wniosku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie miał na uwadze szczególnie skomplikowany charakter niniejszej sprawy oraz obszerność zgromadzonego w niej materiału dowodowego.