II SAB/WA 190/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-06-29
NSAAdministracyjneŚredniawsa
przewlekłość postępowaniapolicjaekwiwalent za urlopTrybunał Konstytucyjnyprawo administracyjnesądownictwo administracyjnezadośćuczynienieKGP

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta Głównego Policji w sprawie wniosku o wyrównanie ekwiwalentu za urlop, zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 500 zł zadośćuczynienia.

Skarżący T. J. złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta Głównego Policji w sprawie wniosku o wypłacenie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, złożonego po wyroku Trybunału Konstytucyjnego kwestionującym sposób obliczania ekwiwalentu. Pomimo upływu ponad dwóch lat i złożenia ponaglenia, organ nie wydał decyzji. Sąd uznał przewlekłość postępowania za rażące naruszenie prawa, zasądził od organu na rzecz skarżącego 500 zł tytułem sumy pieniężnej i oddalił skargę w pozostałym zakresie, zasądzając koszty postępowania.

Przedmiotem sprawy była skarga T. J. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta Głównego Policji (KGP) w sprawie wniosku z listopada 2018 r. o wypłacenie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Skarżący powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z października 2018 r. (sygn. akt K 7/15), który uznał przepis art. 115a ustawy o Policji za niezgodny z Konstytucją RP w zakresie sposobu obliczania ekwiwalentu (1/30 miesięcznego uposażenia). Skarżący, który nie wykorzystał 177 dni urlopu, domagał się wyrównania. KGP wielokrotnie informował o braku przepisów wykonawczych i oczekiwaniu na regulacje prawne, co skarżący uznał za przewlekłość. Po złożeniu ponaglenia, w lutym 2021 r. skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się zobowiązania organu do załatwienia wniosku, stwierdzenia przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa, przyznania 2000 zł sumy pieniężnej oraz zwrotu kosztów. KGP wydał decyzję odmowną dopiero w lutym 2021 r., po wniesieniu skargi. WSA stwierdził przewlekłość postępowania i rażące naruszenie prawa, zasądzając od KGP na rzecz skarżącego 500 zł tytułem sumy pieniężnej (zadośćuczynienie za krzywdę) oraz 480 zł kosztów postępowania, oddalając skargę w pozostałym zakresie. Sąd uznał, że organ powinien był wydać decyzję administracyjną (np. odmowną) zgodnie z art. 104 k.p.a. lub postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., zamiast informować zwykłym pismem o braku przepisów. Sąd nie uwzględnił żądania przyznania pełnomocnikowi wyższych kosztów zastępstwa procesowego, uznając sprawę za nieskomplikowaną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania.

Uzasadnienie

Organ nie załatwił sprawy w terminie, nie podjął czynności zmierzających do jej szybkiego zakończenia, a jedynie informował o braku przepisów, zamiast wydać decyzję administracyjną lub postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_przewlekłość

Przepisy (17)

Główne

p.p.s.a. art. 149 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 53 § § 2b

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 12

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 37

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 104

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61a § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

u.p. art. 115a

Ustawa o Policji

Przepis w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z Konstytucją RP.

ustawa COVID art. 15 zzs § ust. 10 pkt 1

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

u.p. art. 114 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o Policji

ustawa mundurowa art. 9 § ust. 1

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozp. MS opłaty radcowskie art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Rażące naruszenie prawa przez organ. Niewydanie przez organ decyzji administracyjnej lub postanowienia w sprawie wniosku, pomimo upływu długiego czasu i złożenia ponaglenia.

Odrzucone argumenty

Organ nie dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ udzielał odpowiedzi na wystąpienia skarżącego i nie unikał rozpatrzenia wniosku. Nie zachodzą przesłanki do przyznania sumy pieniężnej. Niezasadny wniosek o przyznanie wyższych kosztów zastępstwa procesowego.

Godne uwagi sformułowania

organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa skierowanie do wnioskodawcy zwykłego pisma informującego, że brak jest regulacji prawnych [...] nie stanowi załatwienia sprawy w wymaganej przepisami prawa formie kwota ta ma znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, że jej przyznanie ma na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła na skutek wadliwie działającej administracji publicznej.

Skład orzekający

Joanna Kruszewska–Grońska

przewodniczący

Piotr Borowiecki

członek

Agnieszka Góra–Błaszczykowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia przewlekłości postępowania administracyjnego, zwłaszcza w kontekście braku przepisów wykonawczych i obowiązku wydania decyzji administracyjnej. Podstawa do dochodzenia zadośćuczynienia za przewlekłość."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku przepisów wykonawczych po wyroku TK i specyfiki postępowania w sprawie ekwiwalentu za urlop funkcjonariuszy Policji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak długotrwałe milczenie organu administracji może prowadzić do stwierdzenia przewlekłości i rażącego naruszenia prawa, a także do przyznania zadośćuczynienia. Jest to przykład praktycznego zastosowania przepisów o przewlekłości postępowania.

Ponad dwa lata czekania na decyzję ws. urlopu. Policjant wygrał z Komendantem Głównym Policji o przewlekłość postępowania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Wa 190/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-03-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Góra-Błaszczykowska /sprawozdawca/
Joanna Kruszewska-Grońska /przewodniczący/
Piotr Borowiecki
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
659
Sygn. powiązane
III OSK 7057/21 - Wyrok NSA z 2024-01-17
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Stwierdzono przewlekłość postępowania  administracyjnego i że przewlekłość postępowania  miała charakter rażący
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska–Grońska, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Agnieszka Góra–Błaszczykowska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi T. J. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta Głównego Policji w przedmiocie wniosku z dnia [...] listopada 2018 r. o wypłacenie wyrównania ekwiwalentu 1. stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz T. J. kwotę 500 (słownie: pięćset) złotych tytułem sumy pieniężnej; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz T. J. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była skarga T. J. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta Głównego Policji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2018 r. o wypłacenie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:
Pismem z dnia [...] listopada 2018 r. (data wpływu do organu – [...] listopada
2018 r.) T. J. (zwany dalej: skarżący, wnioskodawca), zwrócił się do Komendanta Głównego Policji (zwany dalej: KGP, organ) z wnioskiem o wypłacenie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji.
Jako podstawę powyższego wskazał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 (opublikowany 6 listopada 2018 r. - Dz. U. z 2018 r. poz. 2102), orzekający, iż przepis art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w sposób tam wskazany, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, zdanie drugie Konstytucji RP, gdyż powoduje, że za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego wypłacony zostaje ekwiwalent odpowiadający jedynie 73% dziennego uposażenia, czego w ocenie Trybunału, nie sposób nazwać rekompensatą ekwiwalentną.
Skarżący podał, że w okresie służby nie wykorzystał 177 dni urlopu wypoczynkowego, za co został mu wypłacony ekwiwalent pieniężny zgodnie z przelicznikiem: 1 dzień urlopu wypoczynkowego = 1/30 części miesięcznego uposażenia.
Tożsamy wniosek skarżący złożył w dniu [...] listopada 2018 r. (data wpływu do organu – [...] listopada 2018 r.).
W odpowiedzi na przedmiotowy wniosek organ pismem znak [...] z dnia [...] marca 2019 r. poinformował skarżącego, że jego wniosek zostanie rozpatrzony z chwilą wejścia w życie przepisów określających sposób obliczania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy oraz przepisów dlań przejściowych. Na dzień wpływu wniosku nie wprowadzono regulacji prawnych określających inny wymiar części miesięcznego uposażenia do naliczenia ekwiwalentu, brak więc podstaw do realizacji jego wniosku.
Tożsame stanowisko organ prezentował w kolejnych pismach (znak [...] z dnia [...] marca 2019 r., [...] z dnia [...] maja 2020 r., [...] z dnia [...] lipca 2020 r., [...] z dnia [...] listopada 2020 2r. i nr [...] z dnia [...] lutego 2021 r.).
Pismem z dnia [...] lutego 2019 r. (data wpływu do organu – [...] lutego 2019 r.) w związku z przewlekłością prowadzonego przez organ postępowania w rozpoznaniu jego wniosku, skarżący złożył ponaglenie na podstawie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., zwana dalej: k.p.a.).
Pismem z dnia [...] lutego 2021 r. skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta Głównego Policji w przedmiocie wniosku z dnia [...] listopada 2018 r. o wypłacenie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Skarżący wniósł o:
1) zobowiązanie organu do załatwienia jego wniosku (wydania decyzji) w określonym terminie; 2) stwierdzenie, iż organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oraz 3) przyznanie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości 2.000 zł, 4) zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 960 zł. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów procedury i prawa materialnego, tj. :
1. art. 12 § 1 w związku z art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., zwana dalej: k.p.a.), z uwagi na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, przejawiające się w nieefektywnym jego prowadzeniu i wykonywaniu czynności pozornych, w dużych odstępach czasu.
2. art. 190 ust. 1 i 4 Konstytucji RP w związku z art. 87 ust. 1 i art. 66 ust. 2 Konstytucji RP z uwagi na niezastosowanie się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. o sygn. akt K 7/15 i bezprawne zwlekanie w załatwieniu sprawy, tj. brak wyrównania wysokości i wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, wyliczony w dniu zwolnienia ze służby w oparciu o równoważnik 1/30, którego ułamek (jak wskazał w orzeczeniu Trybunał Konstytucyjny) nie rekompensuje w całości, zagwarantowanego w Konstytucji RP prawa do corocznego płatnego urlopu.
W uzasadnieniu złożonego środka zaskarżenia skarżący wskazał, że do dnia złożenia niniejszej skargi organ pozostaje w zwłoce z załatwieniem sprawy. W sprawie doszło do przewlekłego prowadzenie postępowania, bowiem postępowanie jest prowadzone w sposób nieefektywny, czynności podejmowane są w dużych odstępach czasu i cechują się pozornością powodując, że tylko formalnie organ nie jest bezczynny. Stwierdził też, że przeszło dwuletnia przewlekłość organu, który nie wykonuje orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, z dnia 30 października 2018 r. o sygn. akt K 7/15, powoduje, że ma ona rażący charakter.
Owo naruszenie, w ocenie skarżącego rażące, daje pełne prawo do ubiegania się o przyznanie od organu sumy pieniężnej w wysokości 2.000 zł. Kwota ta będzie stanowić formę rekompensaty dla skarżącego, który żyje w permanentnej niepewności i stresie, co do sposobu, a przede wszystkim terminu załatwienia jego sprawy. Wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 960 zł tj. w wysokości jednokrotnie przekraczającej stawkę minimalną, skarżący uzasadnia dużym nakładem pracy reprezentującego go pełnomocnika, niezbędnym do przygotowania i prowadzenia sprawy, zapoznania z aktami, czynnościami podejmowanymi przed złożeniem skargi oraz sporządzeniem skargi.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2021 r. Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 2 i art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r., poz. 360, ze zm.) w związku z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1610), po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku skarżącego, orzekł o odmowie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i zawartych w niej wniosków. Wskazał, że kolejnymi pismami informował skarżącego o przeszkodach w rozpoznaniu wniosku. Organ miał alternatywę: albo oczekiwać na wejście w życie odpowiednich przepisów albo wydać decyzję odmowną w niejasnym stanie prawnym. Dlatego nie sposób uznać, aby organ w sposób rażący naruszył przepisy prawa dotyczące terminów na załatwienie sprawy, bowiem organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na każde wystąpienie w sprawie. Powyższe dowodzi, że organ nie dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, ani nie prowadził go w sposób rażąco przewlekły. W ocenie organu nie zachodzą przesłanki do przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł, organ bowiem nie unikał rozpatrzenia wniosku. Podniósł także, że w dniu [...] lutego 2021 r. w sprawie wydana została decyzja rozpoznająca wniosek skarżącego. Za niezasadny uznał też wniosek o przyznanie wynagrodzenia radcy prawnego za udział i czynności w sprawie w kwicie 960 zł tj. w podwójnej wysokości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z treścią art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.), skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność; art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). W niniejszej sprawie skarżący dopełnił ww. formalnoprawnej przesłanki do wniesienia skargi, bowiem pismem z dnia [...] lutego 2019 r. wniósł ponaglenie w związku z nierozpoznaniem przez organ jego wniosku z dnia [...] listopada 2018 r.
W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Zgodnie z art. 12 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie.
W art. 35 k.p.a. określone zostały terminy do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej, a przepis ten zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, co stanowi realizację zasady, zawartej w art. 12 k.p.a. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później, niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Ponadto, w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ powinien podać stronom przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy, co wynika z art. 36 § 1 k.p.a. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Podkreślić trzeba też, że samo informowanie o niezałatwieniu sprawy w terminie nie chroni organu przed zarzutem przewlekłości postępowania, ponieważ działania organu w tym zakresie również podlegają kontroli sądu administracyjnego. W sprawach ze skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego sąd administracyjny bada, czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy. Natomiast z bezczynnością organu mamy do czynienia wtedy, gdy organ w ogóle nie podejmuje żadnych czynności.
Pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" pojmowane jest jako prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 69-70). Również w dotychczasowym orzecznictwie sądowym przewlekłe prowadzenie postępowania określane jest jako nieefektywne. Przewlekłość obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12; podobnie: postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12).
Przyczyną usprawiedliwiającą bezczynność organu nie może być – w kontekście całokształtu sprawy – dyspozycja art. 15 zzs ust. 10 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem w okresie, o którym mowa w ust. 1, tj. w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID, przepisów o bezczynności organów oraz o obowiązku organu i podmiotu, prowadzących odpowiednio postępowanie lub kontrolę, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się. Biorąc to pod uwagę, Sąd przy dokonywaniu oceny, czy organ dopuścił się rażącej bezczynności, nie uwzględniał okresu od dnia 14 marca 2020 r. (stan zagrożenia epidemicznego) do 24 maja 2020 r. (uchylenie powyższego przepisu). Niemniej nie miało to żadnego wpływu na ocenę stanu rażącego naruszenia prawa, bowiem zaniechanie organu trwało od listopada 2018 r.
Wniosek skarżącego z dnia [...] listopada 2018 r. o ponowne ustalenie i wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy wpłynął do KGP w dniu [...] listopada 2018 r.
Stanowiącym podstawę wniosku skarżącego wyrokiem z dnia 30 października 2018 r. sygn. K 7/15, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 115a u.p. w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdaniem drugim Konstytucji RP. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał, że metoda obliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, zawarta w ustawie o Policji, jest mniej korzystna niż metoda, w której czynnikiem jest 1/22 lub 1/21. Przepis art. 115a u.p. utracił w tej części moc z dniem 6 listopada 2018 r. (data publikacji wyroku w Dzienniku Ustaw). Skutkiem wyeliminowania powołanego przepisu ustawy o Policji z porządku prawnego i jak dotąd zaniechania legislacyjnego przez ustawodawcę wprowadzenia normy, która określałaby mechanizm naliczania ekwiwalentu za urlop według wskazań Trybunału Konstytucyjnego, jest brak aktu wykonawczego, wskazującego sposób procedowania organu w zakresie wypłacenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub urlopy dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby.
Właśnie na brak przepisów prawnych, dających podstawę innego określenia wymiaru ekwiwalentu, powołuje się organ. W ocenie Sądu argument ten stanowi jednak o przewlekłym prowadzeniu postępowania przez organ z wniosku skarżącego: wniosek ten winien zostać załatwiony zgodnie z obowiązującymi w tej materii przepisami prawa.
Przypomnieć należy, iż na tle przepisów ustawy o Policji ukształtował się w orzecznictwie pogląd, że ekwiwalent za niewykorzystany urlop przyznawany jest w drodze czynności materialno-technicznej (tj. przez wypłatę), zaś odmowa przyznania tego świadczenia powinna przybrać formę decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2014 r. o sygn. akt I OSK 542/13; cbois). Tymczasem w odpowiedzi na zgłoszony przez skarżącego wniosek, organ zwykłym pismem z dnia [...] marca 2019 r. poinformował go, iż na obecnym etapie brak jest normy prawnej, umożliwiającej rozpoznanie jego żądania. Ponadto pomimo złożenia ponaglenia w związku z przewlekaniem postępowania, KGP nie podjął w sprawie żadnej czynności zmierzającej do załatwienia sprawy.
W tej sytuacji stwierdzona przez Sąd przewlekłość organu polega na niezastosowaniu przez KGP regulacji unormowanych w art. 104 k.p.a. tj. obowiązku załatwienia sprawy przez wydanie stosownej decyzji (odmowa dokonania czynności materialno-technicznej wypłaty świadczenia następuje bowiem w drodze decyzji administracyjnej), czy też w art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przez "inne uzasadnione przyczyny", o których stanowi art. 61a § 1 k.p.a., uzasadniające wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią formalną przeszkodę do wszczęcia postępowania. Przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo zapadło już rozstrzygnięcie w tej samej sprawie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Skierowanie do wnioskodawcy zwykłego pisma informującego, że brak jest regulacji prawnych określających inny wymiar części miesięcznego uposażenia do naliczenia ekwiwalentu, w związku z czym brak jest podstaw do realizacji jego wniosku, nie stanowi załatwienia sprawy w wymaganej przepisami prawa formie. Stwierdzić zatem należy, iż w dacie wniesienia skargi do Sądu, organ pozostawał w przewlekłości, gdyż decyzja, którą rozpoznany został wniosek skarżącego, wydana została przez organ już po wniesieniu skargi (tj. dnia [...] lutego 2021 r.).
W tej sytuacji Sąd w wyroku nie mógł zobowiązać organu do rozpoznania wniosku skarżącego o wypłacenie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Zaistnienie powyżej okoliczności nie zwalnia jednak Sądu od obowiązku orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy w sprawie miała miejsce przewlekłość i czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd bowiem, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., dysponuje obecnie kompetencją do uwzględnienia skargi na przewlekłość.
W ocenie Sądu, zarówno czas trwania postępowania z wniosku skarżącego o wypłacenie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, jak i brak działań ze strony organu, zmierzających do jak najszybszego zakończenia postępowania, powodują, że konieczne stało się stwierdzenie, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (o czym Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku).
Sąd uwzględnił też w części wniosek skarżącego o przyznanie od organu sumy pieniężnej (o czym orzekł w pkt 3 sentencji wyroku). Przepis art. 149 § 2 p.p.s.a. nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty pieniężnej. Przyjąć jednak należy, że kwota ta ma znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, że jej przyznanie ma na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła na skutek wadliwie działającej administracji publicznej. Użycie przez ustawodawcę w powołanym przepisie zwrotu "sąd (...) może" oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie m.in. przyznania od organu sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. Za przyznaniem skarżącemu sumy pieniężnej w niniejszej sprawie w wysokości 500 zł przemawiał znaczny upływ czasu od daty złożenia wniosku ([...] listopada 2018 r.), do daty wydania decyzji. Tak długi okres przewlekłości organu uzasadniał zrekompensowanie skarżącemu negatywnych skutków tego stanu rzeczy poprzez przyznanie sumy pieniężnej we wskazanej wysokości. W pozostałym zakresie tego żądania Sąd oddalił skargę (pkt 4 sentencji wyroku).
O kosztach postępowania (pkt 5 sentencji wyroku) obejmujących koszty zastępstwa procesowego (w kwocie 480 zł) Sąd orzekł na mocy art. 200 p.p.s.a w związku z art. 205 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z §14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Jednocześnie Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do przyznania wynagrodzenia dla pełnomocnika w żądanej wysokości, podjęte bowiem przez pełnomocnika czynności nie wymagały bowiem większego (czy zwiększonego) nakładu pracy niż zwykłe czynności, podejmowane w sprawie. Również sam charakter sprawy nie był skomplikowany ani precedensowy. Dlatego zasądzenie kwoty wyższej niż 480 zł nie było zasadne.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI