II SAB/Wa 190/20
Podsumowanie
WSA w Warszawie zobowiązał Dyrektora DPS do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej zwolnień lekarskich pracowników, stwierdzając bezczynność organu, ale bez rażącego naruszenia prawa.
Skarżąca Federacja Związkowa wniosła o stwierdzenie bezczynności Dyrektora Domu Pomocy Społecznej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej o zwolnieniach lekarskich pracowników. Organ odmówił udostępnienia, twierdząc, że informacje te nie mają charakteru informacji publicznej lub nie posiada ich. Sąd uznał, że żądane dane dotyczące funkcjonowania instytucji publicznej stanowią informację publiczną i stwierdził bezczynność organu, zobowiązując go do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni, jednocześnie uznając, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.
Polska Federacja Związkowa złożyła skargę na bezczynność Dyrektora Domu Pomocy Społecznej, który odmówił udostępnienia informacji publicznej dotyczącej zwolnień lekarskich pracowników. Wnioskodawca pytał o liczbę pracowników na zwolnieniach, liczbę zwolnień, liczbę pracowników wielokrotnie korzystających ze zwolnień, a także o to, czy pracodawca występował o kontrolę ZUS i ile razy wobec tych samych pracowników. Organ argumentował, że nie posiada takich informacji, a ich zebranie wymagałoby analizy dokumentacji osobowej i płacowej, co mogłoby stanowić informację przetworzoną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że informacje dotyczące funkcjonowania instytucji publicznej, w tym dane o zwolnieniach lekarskich pracowników samorządowych, stanowią informację publiczną. Sąd stwierdził bezczynność organu, ponieważ nie udostępnił on informacji ani nie wydał decyzji odmownej w ustawowym terminie. Zobowiązał Dyrektora DPS do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku. Jednocześnie sąd uznał, że stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, podkreślając, że kwalifikacja naruszenia jako rażącego wymaga oczywistego lekceważenia wniosku i braku woli jego załatwienia, czego w tej sprawie nie stwierdzono. Zasądzono również od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, informacje dotyczące zwolnień lekarskich pracowników zatrudnionych w jednostce organizacyjnej miasta, będącej podmiotem publicznym, stanowią informację publiczną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dane o zwolnieniach lekarskich pracowników samorządowych zatrudnionych przez podmiot publiczny są informacją o funkcjonowaniu instytucji publicznej i tym samym stanowią informację publiczną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (13)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nakazuje zobowiązanie organu do załatwienia wniosku w określonym terminie.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 5 lit. c
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Informacją o sprawach publicznych jest m.in. informacja o majątku jednostek samorządu terytorialnego.
u.d.i.p. art. 13
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Dotyczy obowiązku udostępnienia informacji publicznej w ustawowym terminie.
u.d.i.p. art. 16 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Dotyczy wydania decyzji w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej.
u.d.i.p. art. 3 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Dotyczy informacji przetworzonej i konieczności wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego.
u.d.i.p. art. 14 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Dotyczy powiadomienia wnioskodawcy o charakterze przetworzonym informacji i konieczności wykazania interesu publicznego.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia stwierdzenie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Żądane informacje dotyczące funkcjonowania instytucji publicznej stanowią informację publiczną. Organ dopuścił się bezczynności, nie udostępniając informacji ani nie wydając decyzji w ustawowym terminie.
Odrzucone argumenty
Żądane informacje nie mają charakteru informacji publicznej. Organ nie posiada żądanych informacji. Udzielenie informacji wymagałoby analizy dokumentacji osobowej i płacowej, co stanowiłoby informację przetworzoną, której udostępnienie wymaga wykazania interesu publicznego.
Godne uwagi sformułowania
bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa brak udzielenia odpowiedzi, względnie zwłoka w wykonaniu obowiązku, musi być efektem nacechowanego złą wolą, uporczywego zaniechania, pozbawionego racjonalnego uzasadnienia kwalifikacja naruszenia prawa, jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego, jako zwykłe naruszenie
Skład orzekający
Joanna Kube
przewodniczący-sprawozdawca
Ewa Kwiecińska
członek
Ewa Marcinkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji publicznej w kontekście danych o zwolnieniach lekarskich pracowników jednostek samorządowych oraz definicja i kryteria rażącego naruszenia prawa przy bezczynności organu."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego rodzaju informacji i konkretnego organu, ale ogólne zasady dotyczące bezczynności i informacji publicznej są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy dostępu do informacji publicznej, co jest tematem istotnym dla obywateli i organizacji. Pokazuje, jak sądy rozstrzygają spory o to, co jest informacją publiczną i kiedy bezczynność organu jest rażąca.
“Czy dane o zwolnieniach lekarskich pracowników DPS to informacja publiczna? WSA rozstrzyga spór.”
Lexedit Research — analiza prawna z AI
Zadaj pytanie prawne i otrzymaj dogłębną analizę opartą o orzecznictwo, przepisy i doktrynę. Agent AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne przepisy.
Analiza orzecznictwa
Wyszukiwanie i analiza orzeczeń sądów powszechnych, SN i NSA
Aktualne przepisy
Treść ustaw i kodeksów w brzmieniu na dowolną datę z ISAP
Komentarze doktrynalne
Dostęp do komentarzy do kluczowych przepisów prawa
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SAB/Wa 190/20 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2020-10-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-04-01 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Ewa Kwiecińska Ewa Marcinkowska Joanna Kube /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane III OSK 4284/21 - Wyrok NSA z 2021-11-26 Skarżony organ Inne Treść wyniku Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 149 par 1 pkt 1, art. 149 par 1a Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2019 poz 1429 art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 5 lil. c, art. 14 ust. 2 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 października 2020 r. sprawy ze skargi Polskiej [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Dyrektora Domu Pomocy Społecznej w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Dyrektora Domu Pomocy Społecznej w [...] do rozpatrzenia wniosku Polskiej [...] z siedzibą w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Dyrektora Domu Pomocy Społecznej w [...] na rzecz Polskiej [...] z siedzibą w [...] kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Pismem z [...] stycznia 2020 r. Polska Federacja Związkowa [...] z siedzibą w [...] na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej zwróciła się do Dyrektora [...] przy ul. [...] w [...], dalej: "Dyrektor [...]" z wnioskiem o udzielenie następujących informacji tj.: 1. ilu pracowników w okresie od [...] stycznia 2019 r. do dnia [...] stycznia 2020 r. było na zwolnieniach lekarskich w placówce? 2. ile było zwolnień lekarskich w wymienionym okresie? 3. ilu pracowników było więcej niż jeden raz na zwolnieniu lekarskim w wymienionym okresie? 4. wobec ilu pracowników pracodawca wystąpił o kontrolę ZUS dla osób przebywających na zwolnieniach lekarskich w wymienionym okresie? 5. czy były sytuacje, że pracodawca występował o ww. kontrolę więcej niż jeden raz wobec tego samego pracownika? Jeśli tak, to ile było takich sytuacji? Ile razy maksymalnie i minimalnie występował o kontrolę wobec jednego pracownika? Dyrektor [...] pismem z dnia [...] lutego 2020 r., w odpowiedzi na wniosek z dnia [...] stycznia 2020 r. wskazał, że żądane informacje nie mają charakteru informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1249) i jako takie nie podlegają udostępnieniu na zasadach określonych w tej ustawie. W skardze skierowanej 9 marca 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Polska Federacja Związkowa [...] z siedzibą w [...] zarzuciła Dyrektorowi [...] bezczynność polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek z [...] stycznia 2020 r., a tym samym naruszenie art. 4, art. 13 oraz art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Wniosła o stwierdzenie, że doszło do bezczynności lub rażącej bezczynności, zobowiązanie organu do rozpatrzenia powyższego wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi, argumentując przytoczyła szereg tez sądów administracyjnych wydanych w sprawach z zakresu informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, jako oczywiście bezzasadnej. Odnosząc się do treści złożonego wniosku wskazał, iż Dyrektor [...] nie dysponuje informacjami, o które wnosi skarżący - Polska Federacja Związkowa [...]. Pierwsze z trzech pytań, bowiem dotyczą kwestii przebywania pracowników [...] w [...] przy ul. [...] na zwolnieniach lekarskich, w szczególności ilu było takich pracowników we wskazanym okresie, ile było zwolnień lekarskich w tym okresie oraz "ilu pracowników było więcej niż jeden raz na zwolnieniu lekarskim w wymienionym okresie". [...] w [...] przy ul. [...] nie prowadzi zbiorczej ewidencji zwolnień lekarskich, a tym samym udzielenie żądanych informacji wymagałoby analizy posiadanej dokumentacji osobowej i płacowej, mającej na celu, w pierwszej kolejności, ustalenie liczby zwolnień w odniesieniu do każdego z niemal stu pracowników [...], a następnie opracowanie informacji zbiorczej. W kolejnych dwóch, jeszcze dalej idących pytaniach, skarżący, domaga się wskazania "wobec ilu pracowników pracodawca wystąpił o kontrolę ZUS dla osób przebywających na zwolnieniach lekarskich w wymienionym okresie?" oraz "czy były sytuacje, że pracodawca występował o ww. kontrole więcej niż jeden raz wobec tego samego pracownika? Jeśli tak, to ile było takich sytuacji? Ile razy maksymalnie i minimalnie występował o kontrolę wobec jednego pracownika?" Udzielenie żądanej informacji nie jest możliwe, bowiem [...] nie dysponuje wskazanymi informacjami. Hipotetyczne przyjęcie, że informacje objęte wnioskiem skarżącego, stanowią informację publiczną, prowadzi do wniosku, że będą to informacje przetworzone, których udzielenie odbywa się w innym trybie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Z uwagi na to, że przedmiotem złożonej skargi jest bezczynność Dyrektora [...] przy ul. [...] w [...], Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a." Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w pkt 1 - 4a. Z bezczynnością podmiotu zobowiązanego według przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1429 z późn. zm.), dalej: "u.d.i.p." mamy do czynienia wówczas, gdy podmiot ten milczy w sprawie wniosku strony o udostępnienie informacji publicznej, w szczególności nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej, tj. nie udostępnia żądanej informacji w ustawowym terminie (art. 13 powołanej ustawy), nie wydaje decyzji w sytuacji, gdy zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej z przyczyn wskazanych w art. 5 powołanej ustawy, bądź z uwagi na niewykazanie szczególnej istotności dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy), jak też gdy nie informuje wnioskodawcy o tym, że objęta wnioskiem informacja nie stanowi informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu w trybie przepisów wyżej wymienionej ustawy. Przepis art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wskazuje, że informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie to doprecyzowano w art. 6 ust. 1 ustawy wskazując, że informacją o sprawach publicznych jest m.in. informacja o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c). Niezależnie od tego, należy także wskazać na pkt 4 ust. 1 art. 6 u.d.i.p., który przewiduje, że udostępnieniu podlega informacja publiczna m. in. o danych publicznych. Zdaniem Sądu, żądana przez stronę skarżącą informacja na temat zwolnień lekarskich pracowników zatrudnionych w [...] przy ul. [...] w [...] - jednostce organizacyjnej Miasta [...], a więc pracowników samorządowych o szczególnym statusie, zatrudnionych przez podmiot publiczny – pracodawcę samorządowego, stanowi – co do zasady – informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., ponieważ wnioskowane informacje są danymi dotyczącymi funkcjonowania instytucji publicznej. Bezsporne jest w sprawie, że Dyrektor [...] do [...] marca 2020 r. tj. daty złożenia skargi do Sądu (data wpływu skargi) nie udzielił stronie skarżącej informacji publicznej z wniosku z dnia [...] stycznia 2020 r., ani nie wydał decyzji administracyjnej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Na tle przedmiotowej sprawy, budzi wątpliwości twierdzenie organu, iż żądanej informacji nie posiada, skoro podaje jednocześnie, że wynika to z braku prowadzenia zbiorczej ewidencji zwolnień lekarskich i wskazuje, że uzyskanie tej informacji wymagałoby poddania analizie posiadanej dokumentacji osobowej i płacowej i ustalenie w pierwszej kolejności liczby zwolnień w odniesieniu do każdego z niemal stu pracowników [...]. W sytuacji uznania, że czynności związane z przygotowaniem żądanego zestawu informacji stanowią o powstaniu informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., to stosownie do art. 14 ust. 2 u.d.i.p., dysponent informacji publicznej przetworzonej powinien powiadomić pisemnie wnioskodawcę o takim jej charakterze i wskazać, że jej udostępnienie może nastąpić niezwłocznie po wykazaniu, w zakreślonym terminie, powodów, dla których spełnienie żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wnioskodawca musi mieć bowiem realną możliwość uzyskania informacji, a co za tym idzie, możliwość wykazania w zakreślonym przez podmiot zobowiązany terminie, że zachodzi przesłanka warunkująca uzyskanie informacji, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W sytuacji gdy wnioskodawca nie wykaże interesu publicznego, organ winien wydać decyzję odmawiającą udzielenia żądanej informacji. W przedmiotowej sprawie brak działania organu administracji nie odpowiada żadnej z form załatwienia sprawy przewidzianych przez przepisy u.d.i.p. Skoro zatem sprawa żądania zawartego we wniosku strony skarżącej z dnia [...] stycznia 2020 r. nie została do dnia rozpoznania sprawy przez Sąd załatwiona w sposób przewidziany w u.d.i.p, należało stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności. W związku z tym, koniecznym stało się zobowiązanie organu do załatwienia przedmiotowego wniosku w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w pkt 1 sentencji wyroku. Zdaniem Sądu, stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. w punkcie 2 sentencji wyroku. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowo wyznaczonego terminu do wypełnienia obowiązku udzielenia informacji publicznej. Brak udzielenia odpowiedzi, względnie zwłoka w wykonaniu obowiązku, musi być efektem nacechowanego złą wolą, uporczywego zaniechania, pozbawionego racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13 oraz wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r. sygn. II SAB/Po 69/13; w Szczecinie z dnia 16 maja 2013 r. o sygn. II SAB/Sz 34/13 - dostępne: https://cbois.nsa.gov.pl). W kontrolowanej sprawie nie można przypisać organowi bezczynności o charakterze rażącego naruszenia prawa. Oceniając tę kwestę Sąd wziął pod uwagę, że kwalifikacja naruszenia prawa, jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego, jako zwykłe naruszenie. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosku oraz braku woli do jego załatwienia, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa, co więcej ma być pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Sąd, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności przedmiotowej sprawy nie stwierdził, aby organ pozostawał w bezczynności o charakterze kwalifikowanym. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku). Do kosztów postępowania niezbędnych do dochodzenia praw Sąd zaliczył uiszczony przez stronę skarżącą wpis sądowy w wysokości 100 złotych.