II SAB/Wa 188/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie zobowiązał Dyrektora Biblioteki Narodowej do rozpoznania części wniosku o informację publiczną, stwierdzając jednocześnie, że jego dotychczasowa bezczynność nie miała rażącego charakteru.
Skarżący M. G. złożył skargę na bezczynność Dyrektora Biblioteki Narodowej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej m.in. zgłoszeń wydawców na policję i powodów wzywania służb. Organ częściowo odmówił udostępnienia informacji, uznając je za przetworzone i wymagające wykazania szczególnego interesu publicznego, czego zdaniem skarżącego nie powinien wymagać. Sąd uznał bezczynność organu w zakresie punktów 1, 3 i 4 wniosku za uzasadnioną, zobowiązując Dyrektora do ich rozpoznania w formie decyzji administracyjnej, ale stwierdził, że nie miała ona rażącego charakteru.
Sprawa dotyczyła skargi M. G. na bezczynność Dyrektora Biblioteki Narodowej w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący domagał się m.in. informacji o zgłoszeniach wydawców na policję, powodach wzywania służb oraz kradzieżach materiałów bibliotecznych. Dyrektor Biblioteki Narodowej częściowo odmówił udzielenia informacji, uznając je za przetworzone i wymagające wykazania szczególnego interesu publicznego, co zostało zakomunikowane w zwykłym piśmie. Skarżący zarzucił organowi bezczynność i brak wydania decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę, stwierdził, że Dyrektor Biblioteki Narodowej pozostaje w bezczynności w zakresie punktów 1, 3 i 4 wniosku, ponieważ nie wydał decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji, a jedynie pismo. Sąd zobowiązał organ do rozpoznania tych punktów wniosku w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku, w formie decyzji administracyjnej. Jednocześnie sąd uznał, że stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a wynikała z błędnej interpretacji przepisów. W pozostałym zakresie skarga została oddalona, gdyż organ udzielił odpowiedzi na pozostałe pytania w ustawowym terminie. Sąd oddalił również wniosek o wymierzenie organowi grzywny i zasądzenie sumy pieniężnej, uznając, że nie zachodziły przesłanki do zastosowania takich sankcji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ pozostaje w bezczynności, jeśli nie wydał decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub nie udostępnił jej w terminie, a jedynie wysłał zwykłe pismo.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że odmowa udostępnienia informacji publicznej lub umorzenie postępowania w określonych przypadkach wymaga formy decyzji administracyjnej. Wydanie zwykłego pisma zamiast decyzji oznacza, że organ nie zakończył postępowania w wymaganej prawem formie, co skutkuje bezczynnością.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
u.d.i.p. art. 4 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Określa podmioty zobowiązane do udostępniania informacji publicznej, w tym organy władzy publicznej.
u.d.i.p. art. 13 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Obowiązek udostępnienia informacji publicznej.
u.d.i.p. art. 16 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji administracyjnej.
P.p.s.a. art. 149 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania aktu, stwierdzenia uprawnienia lub obowiązku, lub stwierdza bezczynność.
P.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 3 § 1 pkt 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informacje przetworzone podlegają udostępnieniu, gdy jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wnioskodawca nie ma obowiązku wykazywania tego interesu w samym wniosku.
u.d.i.p. art. 13 § ust. 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Obowiązek powiadomienia o niemożliwości udzielenia informacji w terminie.
u.d.i.p. art. 14 § ust. 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Powiadomienie o przeszkodach technicznych.
P.p.s.a. art. 149 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny lub przyznaniu sumy pieniężnej.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie wniosku o grzywnę lub sumę pieniężną.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
P.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Ustawa o bibliotekach art. 17 § ust. 1 i ust. 2
Określa zakres działalności Biblioteki Narodowej.
Ustawa o finansach publicznych art. 9 § pkt 13
Klasyfikuje Bibliotekę Narodową jako jednostkę sektora finansów publicznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ pozostaje w bezczynności, jeśli zamiast decyzji administracyjnej wydaje zwykłe pismo w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Konieczność przeprowadzenia kwerendy nie przesądza o przetworzonym charakterze informacji i nie zwalnia organu z obowiązku wezwania do wykazania interesu publicznego.
Odrzucone argumenty
Argument organu, że wnioskodawca nie wykazał szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji przetworzonej, co uzasadniało odmowę udostępnienia w formie pisma. Argument organu, że udzielił wyczerpujących odpowiedzi na pytania 6-9 wniosku.
Godne uwagi sformułowania
organ pozostaje w bezczynności nie wydał decyzji administracyjnej informacja publiczna przetworzona szczególnie istotne dla interesu publicznego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Skład orzekający
Karolina Kisielewicz-Sierakowska
przewodniczący sprawozdawca
Danuta Kania
członek
Dorota Kozub-Marciniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezczynności organu w kontekście udostępniania informacji publicznej, zwłaszcza gdy organ zamiast decyzji wydaje pismo, oraz kwestia informacji przetworzonej."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w sprawie bezczynności w zakresie informacji publicznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu bezczynności organów w udostępnianiu informacji publicznej i precyzuje, kiedy takie działanie jest niezgodne z prawem, co jest istotne dla obywateli i prawników.
“Organ milczy? Sąd wyjaśnia, kiedy bezczynność w sprawie informacji publicznej jest niezgodna z prawem.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Wa 188/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-08-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania
Dorota Kozub-Marciniak
Karolina Kisielewicz-Sierakowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Sygn. powiązane
III OSK 2657/24 - Wyrok NSA z 2025-03-21
Skarżony organ
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku
Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi M. G. na bezczynność Dyrektora Biblioteki Narodowej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Dyrektora Biblioteki Narodowej do rozpoznania punktów 1,3 i 4 wniosku z dnia [...] lutego 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Biblioteki Narodowej, o której mowa w pkt 1 wyroku, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Dyrektora Biblioteki Narodowej na rzecz skarżącego M. G. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] lutego 2024 r. M. G. zwrócił się do Dyrektora Biblioteki Narodowej o udzielenie następującej informacji publicznej:
1. Ile razy Biblioteka Narodowa zgłosiła na policję i/lub prokuraturę wydawcę, który nie dostarczył egzemplarza obowiązkowego? Kiedy Biblioteka Narodowa zrobiła takie zgłoszenie po raz ostatni?;
2. Ile razy Biblioteka Narodowa w ogóle wzywała policję lub zawiadamiała prokuraturę w latach 2007-2024? Jeśli byłby problem z przedstawieniem danych za cały ten zakres lat, wniósł o uzasadnienie dlaczego i podanie chociaż danych np. z 2023 roku i/lub 2022;
3. Jakie były najczęstsze powody wzywania policji lub powiadamiania prokuratury?;
4. Ile zgłoszeń wynikało z wykrycia lub z podejrzenia prób kradzieży materiałów bibliotecznych? Ilu sprawców ujęto? Ile jednostek bibliotecznych uratowano dzięki tym zgłoszeniom i interwencji policji i/lub prokuratury?;
5. Ile materiałów bibliotecznych straciła Biblioteka Narodowa w latach 2007-2024 w wyniku kradzieży i jakie to były materiały? Ile z nich stanowiły książki, a ile zbiory specjalne? Jeśli byłby problem z przedstawieniem danych za cały ten zakres lat, wniósł o uzasadnie dlaczego i podanie chociaż danych np. z 2023 roku i/lub 2022;
6. Czy Biblioteka Narodowa dysponuje listą nazwisk (fałszywych i/lub prawdziwych) podejrzanych o kradzieże w latach 2022-2023 w Bibliotece Uniwersyteckiej w W.? Jeśli nie kompletną listą, to może niekompletną?;
7. Jeśli tak, to czy Biblioteka Narodowa weryfikowała, czy te osoby korzystały
z Biblioteki Narodowej?;
8. Jeśli tak, to kiedy i jaki był wynik tej weryfikacji?;
9. Jeśli stwierdzono obecność choć jednej osoby podejrzanej o ww. kradzieże, to czy Biblioteka Narodowa zawiadomiła o tym policję i/lub prokuraturę? Jeśli tak, to kiedy? I czy Biblioteka Narodowa zweryfikowała zbiory pod kątem podmiany oryginałów na falsyfikaty?
W odpowiedzi na wniosek Dyrektor Biblioteki Narodowej pismem z dnia [...] marca 2024 r. (znak [...]) poinformował M. G., że wnioskowane w pkt 1, pkt 2, pkt 3 i pkt 4 wniosku informacje wymagają przeprowadzenia kwerendy w dokumentacji Biblioteki Narodowej i wobec tego są informacjami przetworzonymi, których zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., zwana dalej: u.d.i.p.) udziela się, gdy jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. We wniosku nie wykazano ww. okoliczności.
Odnosząc się do pkt 2 wniosku organ wyjaśnił, że w 2023 r. Biblioteka Narodowa wzywała policję dwukrotnie. Wezwania nie były spowodowane podejrzeniem kradzieży materiałów bibliotecznych. W 2023 r. Biblioteka Narodowa nie zawiadamiała prokuratury. Pozostałe wnioskowane informacje wymagają przeprowadzenia kwerendy w dokumentacji Biblioteki Narodowej i wobec tego mają charakter przetworzony, zatem ich udostępnienie następuje, gdy jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, czego wnioskodawca nie wykazał.
W zakresie pkt 5 wniosku organ podał, że zgodnie z obecnym stanem wiedzy
w 2023 r. z Biblioteki Narodowej nie skradziono materiałów bibliotecznych. Potwierdzenie informacji sprzed 2023 r. wymaga przeprowadzenia kwerendy
w dokumentacji Biblioteki Narodowej, zatem informacje te są informacjami przetworzonymi, które zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. podlegają udostępnieniu, gdy jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, czego wnioskodawca nie wykazał.
Organ wyjaśnił (odnosząc się do pkt 6 wniosku), że Biblioteka Uniwersytecka
w W. nie przekazała listy nazwisk podejrzanych o kradzieże w latach 2022-2023 w BUW. Biblioteka Narodowa po upublicznieniu wiadomości o kradzieży
w Bibliotece Uniwersyteckiej w W. zweryfikowała swoje egzemplarze, które mogły być w kręgu zainteresowań złodziei z Biblioteki Uniwersyteckiej w W. (pkt 7 wniosku). Nie stwierdzono braków (pkt 8 wniosku).
Odnosząc się natomiast do pkt 9 wniosku organ stwierdził, że ponieważ Biblioteka Uniwersytecka w W. po otrzymaniu informacji o możliwych kradzieżach w swoich zbiorach, w tym nazwisk podejrzanych, nie poinformowała przez prawie rok innych bibliotek, w tym Biblioteki Narodowej, nie było możliwe "zawiadomienie o tym policji i/lub prokuratury". Na drugie pytanie udzielono odpowiedzi wyżej.
M. G. pismem z dnia [...] marca 2024 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Dyrektora Biblioteki Narodowej w rozpoznaniu jego wniosku z dnia [...] lutego 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Skarżący wniósł o: zobowiązanie Dyrektora Biblioteki Narodowej do udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, stwierdzenie, że dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie na jego rzecz grzywny oraz kwoty pieniężnej, pozbawienie wolności dyrektora Biblioteki Narodowej i osoby z jego upoważnienia odpowiedzialnej za udzielanie informacji publicznej oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł m. in., że Dyrektor Biblioteki Narodowej w piśmie z dnia [...] marca 2024 r. uchylił się od udzielenia żądanej informacji, nie wydał też decyzji administracyjnej, zatem pozostaje w bezczynności. Nadto wywiódł, że przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. nie może stanowić podstawy odmowy udzielenia informacji publicznej, a konieczność przeprowadzenia kwerendy nie oznacza, że ujawniona informacja ma charakter przetworzony.
Odnosząc się do treści udzielonej przez organ odpowiedzi M. G. podał, że w zakresie pkt 6 wniosku odpowiedź jest wymijająca, nie wynika z niej czy organ posiadał wiedzę o nazwiskach podejrzanych o kradzieże w latach 2022-2023 w Bibliotece Uniwersyteckiej w W., czy też nie. W zakresie pkt 7 wniosku organ udzielił wymijającej odpowiedzi, informacja udzielona co do pkt 8 wniosku nie jest pełna, organ nie podał bowiem, kiedy dokonał weryfikacji. Również odpowiedź na pytanie z pkt 9 wniosku nie jest właściwa, ponieważ nie pytał o to, z jakiego powodu organ nie zawiadomił policji o kradzieży, a o osoby podejrzane o kradzież z podaniem kiedy zawiadomienie to miało miejsce, a także, czy przeprowadzono weryfikację zbiorów.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Biblioteki Narodowej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że na gruncie u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ "milczy" wobec tego wniosku, tj. nie udostępnił informacji publicznej (art. 4 ust. 3 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), nie powiadomił wnioskodawcy o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), nie poinformował o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), nie informował wnioskodawcy w formie pisemnej, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).
Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 dalej, jako: P.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji lub dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. (art. 149 § 2 P.p.s.a.).
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez nią informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (vide P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego z 2012 r. nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem).
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne,
w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Z kolei w kwestii kryterium przedmiotowego należy wskazać na art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach
i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. precyzuje pojęcie informacji publicznej, przedstawiając przykładowy katalog danych mających walor informacji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej, co podyktowane jest transparentnością życia publicznego i zwiększaniem świadomości prawnej społeczeństwa. Podkreślić jednak należy, że informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Zatem informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, jak również wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 28 września 2022 r., sygn. akt II SAB/Bk 73/22).
Odnosząc powołane przepisy prawa do okoliczności rozpatrywanej sprawy należy uznać, że Biblioteka Narodowa jako państwowa instytucja kultury prowadząca działalność biblioteczną, bibliograficzną, naukową, informacyjną, wydawniczą a także metodyczną i unifikacyjną w zakresie bibliotekarstwa (art. 17 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach, Dz.U. z 2022 r., poz. 2393), zaliczona do sektora finansów publicznych (art. 9 pkt 13 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, Dz.U. z 2023 r., poz. 1270), jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a Dyrektor Biblioteki Narodowej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu pkt 1, pkt 3 i pkt 4 wniosku skarżącego z dnia [...] lutego 2004 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Przypomnieć należy, że w odpowiedzi na powyższe pytania (pkt 1, pkt 3 i pkt 4 wniosku) podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej odwołał się do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. i stwierdził, że wnioskowane informacje z uwagi na konieczność przeprowadzenia kwerendy akt stanowią informację publiczną przetworzoną i nie podlegają udostępnieniu z uwagi na fakt, że M.G. we wniosku nie wykazał, że ich udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Wbrew zapatrywaniu Dyrektora Biblioteki Narodowej, wnioskodawca nie ma obowiązku wykazywania szczególnej istotności dla interesu publicznego w samym wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej kwalifikując powyższe informacje jako przetworzone, zobowiązany był wezwać wnioskodawcę do wykazania w wyznaczonym terminie, że jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Niewykazanie przez wnioskodawcę interesu prawnego w uzyskaniu informacji przetworzonej lub brak odpowiedzi na wezwanie organu obligują organ do wydania decyzji odmownej (v. wyrok WSA w Warszawie z 22 lutego 2006 r., II SA/Wa 1720/05, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreślenia wymaga, że w takim przypadku skierowanie zwykłego pisma do wnioskodawcy nie jest właściwą formą załatwienia sprawy. Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania
w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 następuje w drodze decyzji administracyjnej. Przepisy te określają prawną formę działania organów w trybie u.d.i.p, przy czym mają zastosowanie w ściśle określonych sytuacjach. Wynika z nich, że decyzja jest wydawana, gdy wystąpią przesłanki uzasadniające odmowę udostępnienia informacji publicznej oraz, że umorzenie postępowania dotyczyć może jedynie sytuacji opisanej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., czyli w przypadku, gdy w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu. Decyzje odmowne w sprawach z zakresu informacji publicznej wydaje się po pierwsze w przypadkach, które dotyczą informacji publicznej, ale odmawiają jej udostępnienia z uwagi na brak szczególnie istotnego interesu publicznego uzasadniającego udostępnienie wnioskowanej informacji o charakterze przetworzonym, wymaganego zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Po drugie, gdy żądane informacje publiczne nie mogą być udostępnione ze względu na dobra prawnie chronione (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 lub ust. 2 u.d.i.p.).
Zdaniem Sądu odpowiedź organu z dnia [...] marca 2024 r. dotycząca punktów 1, pkt 3 i pkt 4 wniosku z dnia [...] lutego 2024 r. nie stanowi decyzji administracyjnej, nie zawiera bowiem rozstrzygnięcia, co oznacza, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie wydał decyzji administracyjnej o odmowie jej udostępnienia, a w konsekwencji zarzut jego bezczynności jest uzasadniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że w pozostałym zakresie skarga jest nieuzasadniona. Dyrektor Biblioteki Narodowej odpowiedział skarżącemu na pozostałe pytania jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej i uczynił to w terminie wymaganym przepisami prawa. Odpowiedź na pytania nr 2 i nr 5 wniosku została ograniczona do roku 2023 i w świetle treści wniosku ("proszę chociaż o dane np. z 2023 roku i/lub 2022") nie ma podstaw do przyjęcia, że jest niewystarczająca. Zdaniem Sądu, podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej odpowiedział również na pytania 6-9 wniosku, w sposób "uwalniający" go od zarzutu bezczynności. Wbrew zapatrywaniu skarżącego odpowiedz na pytanie nr 6 (czy Biblioteka Narodowa dysponuje listą nazwisk podejrzanych o kradzieże w latach 2022-2023 w Bibliotece Uniwersyteckiej w W.?) nie jest wymijająca i wskazuje, że skoro Biblioteka Uniwersytecka w W. nie przekazała Bibliotece Narodowej listy osób podejrzanych o kradzieże, to Biblioteka Narodowa nie zna ich nazwisk. Podobnie niewymijające są odpowiedzi udzielone na pytania nr 7 i nr 8 wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wynika z nich, że Biblioteka Narodowa dokonała stosownej weryfikacji posiadanych zbiorów i nie stwierdziła braków w egzemplarzach. W odpowiedzi na pytanie nr 9, dotyczące tego czy Biblioteka Narodowa zawiadomiła policję o osobach podejrzanych o kradzieże w Bibliotece Uniwersyteckiej, Biblioteka Narodowa podała, że nie zawiadomiła o tym prokuratury i wyjaśniła powody tego stanu rzeczy.
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259), dalej jako p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Biorąc to wszystko pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał Dyrektora Biblioteki Narodowej do rozpoznania pkt 1, pkt 3 i pkt 4 wniosku skarżącego z dnia [...] lutego 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Organ zobowiązany zatem będzie załatwić wniosek skarżącego zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej, udzielając żądanych informacji albo ich odmawiając w formie decyzji administracyjnej.
Jednocześnie Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie słownikowe znaczenie słowa "rażący" oznacza "rzucający się w oczy, bardzo duży, oczywisty" (Mały słownik języka polskiego pod red. S. Skorupki, H. Auderskiej, Z. Łempickiej, PWN, Warszawa 1969).
Z okoliczności sprawy nie wynika, aby zaistniała zwłoka wynikała z celowego zaniechania, czy też z lekceważącego traktowania przez organ obowiązków informacyjnych. W ocenie Sądu bezczynność w załatwieniu niniejszej sprawy we wskazanym zakresie nie jest efektem zaniechań podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia (udostępnienia informacji publicznej), lecz wynika z nieprawidłowego interpretowania i zastosowania przepisów prawa dotyczących dostępu do informacji publicznej. Ta okoliczność w ocenie Sądu nie pozwala uznać, że stwierdzona bezczynność miała postać kwalifikowaną.
W konsekwencji powyższego nie mógł zostać uwzględniony wniosek skargi o wymierzenia organowi grzywny i zasądzenie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej – jako taki został więc oddalony w oparciu o dyspozycję art. 151 P.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku). Zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność może orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Z powyższego przepisu wynika, że zarówno wymierzenie grzywny, jak i przyznanie sumy pieniężnej, nie jest obligatoryjne. Stwierdzenie bezczynności organu nie jest powiązane z obowiązkiem wymierzenia grzywny, czy też przyznania od organu sumy pieniężnej. Tego rodzaju sankcja dodatkowa jest zarezerwowana dla szczególnie jaskrawych przypadków pozostawania w bezczynności. Taka sytuacja nie zaistniała jednak w niniejszej sprawie.
O kosztach postępowania sądowego, obejmujących wpis od skargi w kwocie 100 zł, orzeczono w punkcie 4 sentencji wyroku na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 P.p.s.a.
Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI