II SAB/WA 155/22

II SAB/Wa 155/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-10-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-03-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Góra-Błaszczykowska /przewodniczący sprawozdawca/
Andrzej Góraj
Arkadiusz Koziarski.
Symbol z opisem
6480
658
Sygn. powiązane
III OSK 266/23 - Wyrok NSA z 2024-10-17
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność postępowania i że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 października 2022 r. sprawy ze skargi J. J. na bezczynność Starosty Powiatu N. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Starosta Powiatu N. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu punktu 5 wniosku J. J.; 2. stwierdza, że bezczynność Starosty Powiatu N. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Starosty Powiatu N. na rzecz J. J. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była skarga J. J. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:
Pismem z dnia [...] stycznia 2022 r. (złożonym za pośrednictwem platformy ePUAP) J. J. (zwany dalej: skarżący, wnioskodawca), zwrócił się do Starosty Powiatowego w [...] (zwany dalej: Starosta, organ) o udostępnienie w trybie przepisów art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 4 ust. 1 pkt 1, a także art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm., zwana dalej: u.d.i.p.), informacji publicznej w następującym zakresie:
1. skanów umów, na podstawie których w latach 2019-2021 zatrudnione były osoby do obsługi Powiatowej Komisji Lekarskiej w [...];
2. wszystkich orzeczeń Powiatowej Komisji Lekarskiej w [...] o uznaniu osób stawiających się do kwalifikacji wojskowej za trwale i całkowicie niezdolnych do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny i o zaliczeniu ww. osób do kategorii zdolności "E" wydanych w 2021 r.;
3. dwóch ostatnich orzeczeń Powiatowej Komisji Lekarskiej w [...] wydanych w 2021 r. o uznaniu osób stawiających się do kwalifikacji wojskowej za zdolnych do czynnej służby wojskowej i zaliczeniu ww. osób do kategorii zdolności "A";
4. wymiany korespondencji pomiędzy Starostwem Powiatowym [...[ a [...] Urzędem Wojewódzkim w [...] i Wojskową Komendą Uzupełnień [...] w sprawie organizacji kwalifikacji wojskowej w 2021 r.;
5. faktur i rachunków za zakupy dokonywane przez Starostwo Powiatowe, [...] na potrzeby funkcjonowania Powiatowej Komisji Lekarskiej w [...] w 2021 r.;
6. protokołu kontroli, wystąpienia pokontrolnego i odpowiedzi na wystąpienie pokontrolne z kontroli Powiatowej Komisji Lekarskiej w [...] przeprowadzonej przez [...] Wojewódzką Komisję Lekarską w [...] w 2017 r.
Jednocześnie skarżący wniósł o przesłanie wnioskowanych informacji w formie skanów na wskazany adres poczty elektronicznej (z którego złożony został wniosek).
W odpowiedzi na przedmiotowy wniosek pismem z dnia [...] lutego 2022 r. znak [...], Starosta udostępnił wnioskodawcy skany dokumentów, o których mowa w pkt 1, 5 i 6 wniosku (przy czym skany, o których mowa w 5 wniosku- po dokonaniu anonimizacji). Jednocześnie organ poinformował skarżącego, że informacje, żądane w pkt 2 i 3 wniosku zawierają dane wrażliwe, dotyczące stanu zdrowia i nie są to informacje dotyczące sfery publicznej, tym samym nie stanowią informacji publicznej. Z kolei korespondencja wnioskowana w pkt 4 nie stanowi informacji publicznej, w związku z tym nie podlega udostępnieniu.
Pismem z dnia 7 lutego 2022 r. (data złożenia skargi za pośrednictwem platformy ePUAP) skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z dnia [...] stycznia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie Starosty do załatwienia jego wniosku z dnia [...] stycznia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie pkt 2, 3, 4, 5 (przy czym w przypadku pkt 5 - w zakresie w jakim nie udostępniono (zanonimizowano) danych o kontrahentach wystawiających faktury oraz informacji o datach wystawienia faktur, datach dokonania dostawy/usługi oraz miejscach wystawienia faktur); 2) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] stycznia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej; 3) rozstrzygnięcie, czy bezczynność Starosty miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy bez rażącego naruszenia prawa; 4) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
Skarżący zarzucił organowi naruszenie: art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek; art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poprzez nieudostępnienie wnioskowanej informacji w ustawowym terminie; art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, poprzez niezasadne uznanie, iż przedmiotem wniosku nie jest udostępnienie informacji publicznej, a w konsekwencji nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek; art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) tiret pierwsze w zw. z art. 6 ust. 2 u.d.i.p. poprzez błędne uznanie, wbrew przepisom ustawy, że decyzja administracyjna wydana w indywidualnej sprawie nie stanowi informacji publicznej.
W uzasadnieniu skargi wnioskodawca szczegółowo omówił ww. zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o uznanie skargi za bezzasadną oraz zasądzenie od skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, zwana dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśli art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w ustawie.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, zwana dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśli art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w ustawie.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej zachodzi zatem w sytuacji, w której podmiot ten w ustawowo określonym terminie nie podejmie żadnej z przewidzianych prawem czynności, to jest nie udostępni informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnie z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) albo nie wyda decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej bądź decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.) albo też nie powiadomi pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskaże, w jaki sposób lub, w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).
Zatem, zgodnie z regulacją ustawową, w razie złożenia wniosku o informację publiczną, organ ma obowiązek zastosować w.w. przepisy albo poinformować pisemnie wnioskodawcę, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej lub jej udostępnienie jest przewidziane w odrębnym trybie.
Przedmiotem wniesionej w niniejszej sprawie skargi była bezczynność organu polegająca na nieudostępnieniu skarżącemu, w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, żądanych przez niego w punktach 2 do 5 informacji.
W zakresie punktu 5 wniosku, już po wniesieniu skargi, organ przesłał skarżącemu żądanie faktury i rachunki bez anonimizacji. Z tej przyczyny w punkcie 1 wyroku Sąd stwierdził bezczynność organu w tym zakresie uznając - w punkcie 2 wyroku - że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Sąd oddalił skargę dotyczącą punktów 2-3 wniosku uznając, że nie mamy do czynienia z informacją publiczną, gdyż orzeczenia o zdolności do służby podlegają ewidencji wojskowej na podstawie ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o Obronie ojczyzny, zatem stosowanie u.d.i.p. jest wobec tych danych wyłączone.
Ewidencja wojskowa prowadzona jest na potrzeby Sił Zbrojnych (art. 69 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny). W myśl art. 70 ust.1 tej ustawy, ewidencję wojskową prowadzi w postaci elektronicznej w systemie teleinformatycznym lub w postaci papierowej Minister Obrony Narodowej. Zgodnie z ust. 4, dane zawarte w ewidencji wojskowej, w zakresie niezbędnym do realizacji zadań, przetwarzają:
1) Minister Obrony Narodowej;
2) kierownik komórki organizacyjnej właściwej do spraw kadr;
3) kierownik komórki organizacyjnej właściwej do spraw zdrowia;
4) szef komórki organizacyjnej właściwej do spraw zarządzania zasobami osobowymi;
5) kierownik komórki organizacyjnej właściwej do spraw pracowniczych;
6) kierownik komórki organizacyjnej właściwej do spraw dyscypliny wojskowej;
7) przełożony dyscyplinarny;
8) organ właściwy do wyznaczania na stanowiska służbowe;
9) dowódca jednostki wojskowej, szef (kierownik, dyrektor) jednostki organizacyjnej i ich przełożeni;
10) Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji;
11) szef wojskowego centrum rekrutacji;
12) Wojskowy Inspektor Sanitarny;
13) Wojskowy Inspektor Farmaceutyczny;
14) podmioty lecznicze utworzone lub nadzorowane przez Ministra Obrony Narodowej;
15) osoby upoważnione przez Ministra Obrony Narodowej.
Stosownie do art. 73 ust.1 ustawy, dane osobowe zgromadzone w ewidencji wojskowej mogą być udostępniane:
1) dowódcom jednostek wojskowych oraz ich przełożonym - jeżeli wymagają tego ich zadania;
2) sądom wojskowym, powszechnym jednostkom organizacyjnym prokuratury, w których utworzono komórki organizacyjne do spraw wojskowych, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego i Żandarmerii Wojskowej - jeżeli wymagają tego ich zadania;
3) sądom powszechnym, powszechnym jednostkom organizacyjnym prokuratury, Policji, Straży Granicznej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu i Służbie Ochrony Państwa - jeżeli wymagają tego ich zadania i jest to niezbędne do prowadzonego przez nie postępowania;
4) pracodawcom - w zakresie stosunku zatrudnianych przez nich pracowników do obowiązku obrony oraz rodzaju i terminu wykonania tego obowiązku;
5) osobom, których dotyczą dane osobowe zgromadzone w ewidencji wojskowej;
6) innym podmiotom uprawnionym na podstawie odrębnych przepisów.
Skarżący J. J. nie należy do kręgu osób, wymienionych w powołanym przepisie, którym mogą być udostępnianie dane, żądane w punktach 2- 4 wniosku, w szczególności orzeczenia o kwalifikacji do służby wojskowej. Ponieważ ustawa o obronie ojczyzny jest lex specialis wobec ustawy o dostępie do informacji publicznej, niedopuszczalne jest domaganie się wskazanych danych na podstawie przepisów u.d.i.p.
Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 11.10.2017r., I OSK 105/17, gdy istnieją przepisy wprowadzające odmienne zasady i tryb dostępu do objętych wnioskiem informacji będących informacjami publicznymi, stosownie do art. 1 ust. 2, nie stosuje się przepisów u.d.i.p. Istnienie norm szczególnych powoduje, że znajdują one zastosowanie przed przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wykluczało to w stanie faktycznym sprawy uznanie, że (osoba fizyczna) ma uprawnienie do uzyskania żądanych informacji, co za tym idzie – adresat wniosku nie był zobowiązany (a nawet upoważniony) do udostępnienia wnioskodawcy tych danych, wobec czego nie mógł popaść w sprawie w bezczynność.
Przepis art. 71 ust.1 pkt 1) ustawy o obronie Ojczyzny stanowi, że w ewidencji wojskowej gromadzi się i przetwarza dane osób podlegających rejestracji, kwalifikacji wojskowej, obowiązkowi służby wojskowej oraz osób dobrowolnie zgłaszających się do służby wojskowej, a także podlegających albo spełniających inny rodzaj obowiązku obrony. Nie są to więc, jak twierdzi skarżący, decyzje administracyjne, podlegające udostępnianiu na wniosek, lecz dane o szczególnej doniosłości i ochronie ze względu na obronność RP.
Nie stanowi również informacji publicznej korespondencja, żądana w punkcie 4 wniosku. Po pierwsze korespondencja, jak wynika z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, jako dokumenty wewnętrzne, nie stanowią informacji publicznej. Po drugie, ze względu na swoją treść i organy, które ją między sobą wymieniały, zawarte w nich informacje również nie mogłyby podlegać udostępnianiu z uwagi na obronność kraju.
Mając na uwadze przedstawione wyżej argumenty, Sąd w punkcie 3 oddalił skargę (co do punktów 2-4 wniosku) na podstawie art.151 p.p.s.a.
O kosztach orzeczono w punkcie 4 sentencji wyroku na podstawie art.200 i 205 p.p.s.a.