II SAB/Wa 150/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie zobowiązał Agencję Rozwoju Przemysłu S.A. do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, stwierdzając bezczynność, ale bez rażącego naruszenia prawa.
Stowarzyszenie Watchdog Polska złożyło skargę na bezczynność Agencji Rozwoju Przemysłu S.A. (ARP S.A.) w sprawie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej umów odkupu akcji i udziałów. ARP S.A. twierdziła, że nie działa jako organ władzy publicznej, a wnioskowane informacje nie są informacją publiczną. Sąd uznał jednak, że ARP S.A., jako spółka z dominującym udziałem Skarbu Państwa, wykonuje zadania publiczne i jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej.
Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia Sieć Obywatelska Watchdog Polska na bezczynność Agencji Rozwoju Przemysłu S.A. (ARP S.A.) w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 14 stycznia 2019 r. Stowarzyszenie domagało się udostępnienia umów dotyczących odkupienia akcji S. S.A. i udziałów G. Sp. z o.o. ARP S.A. odmówiła udostępnienia informacji, argumentując, że nie działa w charakterze organu władzy publicznej, a wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Sąd uznał jednak, że ARP S.A., jako spółka z istotnym znaczeniem dla gospodarki państwa i z dominującym udziałem Skarbu Państwa, wykonuje zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd podkreślił szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej i zadań publicznych. W konsekwencji, sąd zobowiązał ARP S.A. do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni, stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, i zasądził koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, spółka z dominującym udziałem Skarbu Państwa, wykonująca zadania publiczne, jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej obejmuje spółki, w których Skarb Państwa ma pozycję dominującą, a które wykonują zadania publiczne. Fakt, że Skarb Państwa jest jedynym akcjonariuszem, pozwala przypisać spółce cechę pozycji dominującej, a szeroka działalność spółki realizuje cele publiczne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (11)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych.
u.d.i.p. art. 4 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne.
u.d.i.p. art. 4 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa ma pozycję dominującą, są zobowiązane do udostępniania informacji publicznej.
u.d.i.p. art. 6
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Katalog informacji stanowiących informację publiczną ma charakter przykładowy.
P.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności w określonym terminie.
P.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 61 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do uzyskiwania informacji o działalności jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
u.o.k.k. art. 4 § 3
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów
Definicja pozycji dominującej przedsiębiorcy.
u.o.k.k. art. 4 § 4
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów
Definicja pozycji dominującej przedsiębiorcy.
Ustawa o zasadach zarządzania mieniem państwowym art. 31 § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Agencja Rozwoju Przemysłu S.A., jako spółka z dominującym udziałem Skarbu Państwa, wykonuje zadania publiczne i jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej. Ustawa o dostępie do informacji publicznej jest ustawą szczególną, a skarga na bezczynność nie wymaga wyczerpania innych środków zaskarżenia.
Odrzucone argumenty
Agencja Rozwoju Przemysłu S.A. nie działa w charakterze organu władzy publicznej, a wnioskowane informacje nie są informacją publiczną.
Godne uwagi sformułowania
każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną podmioty wykonujące zadania publiczne pozycja dominująca Skarbu Państwa bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Skład orzekający
Andrzej Wieczorek
sprawozdawca
Ewa Kwiecińska
przewodniczący
Łukasz Krzycki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że spółki z udziałem Skarbu Państwa, nawet jeśli nie są organami władzy, mogą być zobowiązane do udostępniania informacji publicznej, jeśli wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. Potwierdzenie szerokiego zakresu stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej."
Ograniczenia: Konkretna interpretacja 'zadań publicznych' i 'pozycji dominującej' może być różna w zależności od specyfiki spółki i jej działalności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego prawa obywatelskiego – dostępu do informacji publicznej – i wyjaśnia, kiedy spółki z udziałem Skarbu Państwa są zobowiązane do jej udostępniania, co ma znaczenie dla przejrzystości działań państwa.
“Czy spółka Skarbu Państwa ukrywa informacje? Sąd Administracyjny wyjaśnia, kiedy musisz ujawnić dane.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Wa 150/19 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2019-09-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-03-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Wieczorek /sprawozdawca/ Ewa Kwiecińska /przewodniczący/ Łukasz Krzycki Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane III OSK 2227/21 - Wyrok NSA z 2023-03-02 Skarżony organ Inne Treść wyniku Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1330 art. art. 1 ust. 1, 4 ust. 1, 6 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 - tekst jedn. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. art. 3 par. 2 pkt 1-4, 52, 149 par. 2, 149 par. 1a, 154 par. 6 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 września 2019 r. sprawy ze skargi S. S.O. W.P. w W. na bezczynność Agencji R. P. S.A. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 14 stycznia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje A. R.P. S.A. z siedzibą w W. do rozpatrzenia wniosku o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia otrzymania akt; 2. stwierdza, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Agencji Rozwoju Przemysłu S.A. z siedzibą w Warszawie na rzecz Stowarzyszenia Sieć Obywatelska Watchdog Polska w Warszawie kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania . Uzasadnienie Stowarzyszenie S. (Stowarzyszenie) wniosło skargę na bezczynność A. S.A. (Spółka, A. S.A.) w zakresie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] stycznia 2019 r. Stowarzyszenie zarzuciło Spółce bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] stycznia 2019 r. (dostarczony [...] grudnia) o udostępnienie informacji publicznej w zakresie udostępnienia: umowy (umów), wraz z wszystkimi załącznikami, dotyczącej (dotyczących) odkupienia przez A., 81,05% akcji S. S.A. oraz 50% udziałów G. Sp. z o.o., o którym mowa w. informacji prasowej: https: [...]. Spółka pismem z [...] stycznia 2019 r. wskazała, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 oraz art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a Spółka nie działała w charakterze organu wykonującego władzę publiczną, a w charakterze spółki prawa, handlowego. Zdaniem Stowarzyszenia takie stanowisko Spółki stanowi naruszenie: - art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP zapewniającego prawo do uzyskiwania informacji o działalności jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa poprzez jego nieuzasadnione ograniczenie, w tym dostępu do dokumentów – w przypadku wniosku Stowarzyszenia umowy (umów) wraz z załącznikami, - art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. 2018 poz. 1330 ze zm.; dalej u.d.i.p.) w zakresie, w jakim zobowiązuje organ do udostępnienia informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia jego złożenia, poprzez brak udzielenia odpowiedzi na wniosek. Wnosiło o zobowiązanie Spółki do rozpatrzenia wniosku [...] stycznia 2019 r. i zasądzenie od Spółki zwrotu kosztów postępowania na rzecz Stowarzyszenia wedle norm przepisanych. Podniosło, że w świetle art. 4 ust. 1 u.d.i.p., zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a następne punkty wymieniają w sposób przykładowy i bardziej konkretnie poszczególne podmioty, podlegające obowiązkom informacyjnym. W związku z tym w ocenie Stowarzyszenia podstawowym kryterium uznawania za zobowiązane inne podmioty, niż władze publiczne, jest wykonywanie zadań publicznych. Zdaniem Stowarzyszenia w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że przedmiotem działalności Spółki jest wykonywanie zadań publicznych - tj. art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.. Podniosło, że Spółka, której bezczynność jest przedmiotem skargi w niniejszej sprawie, jest ujęta w wykazie spółek o istotnym znaczeniu dla gospodarki państwa, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 2017 r. w sprawie określenia wykazu spółek o istotnym znaczeniu dla gospodarki państwa. Zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym, spółka z udziałem Skarbu Państwa lub państwowej osoby prawnej, prowadząca działalność gospodarczą we wskazanym w tym przepisie zakresie, może być uznana za spółkę o istotnym znaczeniu dla gospodarki państwa. Ujęcie Spółki, której bezczynność jest przedmiotem skargi w niniejszej sprawie, w Wykazie spółek o istotnym znaczeniu dla gospodarki państwa, bezspornie dowodzi, że jest to spółka, po pierwsze, z udziałem Skarbu Państwa lub państwowej osoby prawnej, zaś po drugie, że wykonuje zadania publiczne, które są nadto istotne dla gospodarki państwa. W tym stanie rzeczy uważa wniosek i skargę do Sądu jako zasadne. Spółka wskazał, że przekazuje odpowiedź na skargę dotyczącą rzekomej bezczynność z zastrzeżeniem, że nie następuje ono w trybie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. dalej P.p.s.a.), gdyż A. S.A. w sprawie merytorycznej wnioskowanej przez Stowarzyszenie (udostępnienie umów nabycia przez akcji S. S.A. oraz udziałów G. Sp. z o.o.) nie ma cech, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Wskazała, że mimo iż zostały wykazane przesłanki podmiotowe wymienione w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., tj. przesłanka podmiotowa statusu jednoosobowej spółki Skarbu Państwa, to nie została spełniona przesłanka przedmiotowa w postaci realizacji zadania publicznego. W konsekwencji uznała, że A. S.A. nie może być uznana za zobowiązaną do przekazania wnioskowanej przez Stowarzyszenie informacji publicznej w formie aktu wydanego po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, a w konsekwencji A. S.A. nie może być uznana za podmiot wydający akt lub dokonujący czynności z zakresu administracji publicznej, zobowiązany do przedłożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w trybie określonym w art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nadto podniosła, że wspomnianym wyżej pismem z [...] stycznia 2019 r. wskazała, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 oraz art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a Spółka nie działała w charakterze organu wykonującego władzę publiczną, a w charakterze spółki prawa, handlowego. Jednocześnie Spółka wskazała, że nawet jeżeli byłoby można przyjąć, że wnioskowane informacje stanowią informację publiczną to podlegają one wyłączeniu z jawności. Jej zdaniem cała transakcja, jak i informacja o jej warunkach związana jest z działalnością gospodarczą Kupującego - odnosi się do funkcjonowania Kupującego w obrocie gospodarczym i nie podlega udostępnieniu w trybie u.d.i.p.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest bezczynność A. S.A. (Spółka, A. S.A.) w zakresie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] stycznia 2019 r. Na wstępie rozważań w niniejszej sprawie należy wskazać, że na gruncie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm.) generalnie dopuszczalność skargi na bezczynność nie jest uzależniona od uprzedniego złożenia środka zaskarżenia. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2603/13 (CBOSA), ustawa o dostępie do informacji publicznej, jako ustawa szczególna, reguluje w sposób kompleksowy kwestie związane z prawem dostępu do informacji publicznej. Wobec tego, to jej uregulowania decydują o trybie postępowania w tych sprawach, a przepisy K.p.a. znajdują zastosowanie tylko wtedy, gdy przepisy tej ustawy tak stanowią. Odsyła ona do przepisów tego kodeksu jedynie w art. 16 ust. 2, a więc należy wyłączyć ich stosowanie do faz poprzedzających wydanie decyzji (nota bene w razie jej wydania uruchamia się ten reżim prawny, co uzasadnia wyczerpanie trybu zaskarżenia w razie zaskarżenia bezczynności organu II instancji, nierozpatrującego w terminie odwołania – por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt I OSK 125/15, publ. w CBOSA, jak i cytowane w jego uzasadnieniu orzecznictwo). Tym samym, w przypadku bezczynności w sprawach dotyczących udzielania informacji publicznej, przepis art. 37 K.p.a. w ogóle nie ma zastosowania. Środków zaskarżenia w razie bezczynności nie przewiduje też omawiana ustawa. Oznacza to, że w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej przepisy art. 52 § 1 i § 2 P.p.s.a. również nie mogą być stosowane. Ta ostatnia uwaga dotyczy również art. 52 § 3 i § 4 P.p.s.a., gdyż tryb przewidziany w tych przepisach odnosi się do aktów i czynności, a nie bezczynności podmiotu zobowiązanego w zakresie podejmowania aktów i czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., bo nie jest przedmiotom żądania wnioskodawcy wydanie przezeń decyzji, a udzielenie informacji. Przeto nigdy zaskarżenie bezczynności organu nie będzie wymagało wyczerpania ww. trybu. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie Sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. - stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W przypadku nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Należy podkreślić, że celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem, że nie istnieje obowiązek wydania stosowanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Poza tym należy wskazać, że Sąd ocenia skargę na bezczynność na moment jej wniesienia, niemniej zobowiązany jest również uwzględnić wszelkie okoliczności zaistniałe od tego zdarzenia prawnego do chwili orzekania. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy. Wobec powyższego dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że był on zobowiązany na podstawie obowiązujących przepisów prawa do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. Ocena, co do bezczynności organu, dokonana być musi na gruncie właściwego dla załatwienia sprawy prawa materialnego, gdyż ono rozstrzyga o legitymacji organu oraz wynikających z przepisów uprawnieniach i obowiązkach. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.) informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Prawo obywateli do uzyskania informacji publicznej przewidziano w art. 4 u.d.i.p. Przepis ten przewiduje m.in., iż do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są m.in. organy władzy publicznej, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego publicznych. Ustawodawca w art. 6 u.d.i.p. zamieścił przykładowy wykaz (katalog) informacji i dokumentów, które stanowią informację publiczną, przy czym wyszczególnienie to nie jest wyliczeniem wyczerpującym (zamkniętym), lecz ma charakter przykładowy. O zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje jej treść i charakter. Przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest więc spełnienie przez nią kryterium przedmiotowego i stąd też decydującymi są treść i charakter konkretnej informacji, nie zaś podmiot, który jest w jej posiadaniu. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, czyli każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 u.d.i.p). Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność Spółki, polegająca na nieudostępnieniu skarżącemu Stowarzyszeniu, w trybie u.d.i.p., informacji oraz dokumentów wskazanych we wniosku z dnia z dnia [...] stycznia 2019 r. Oceniając, czy Spółka pozostaje w bezczynności w rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia sąd wojewódzki miał na uwadze, że każdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej podlegać winien ocenie z punktu widzenia przesłanek podmiotowych i przedmiotowych. Udostępnienie informacji objętej wnioskiem może bowiem nastąpić jedynie wówczas, gdy podmiot, do którego zostało skierowane żądanie należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej określonych w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p., oraz gdy stwierdzone zostanie, że żądana informacja stanowi informację o charakterze publicznym w rozumieniu art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 u.d.i.p.. Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Analiza tego przepisu wskazuje, że ustalony przez ustawodawcę krąg podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej nie jest ograniczony wyłącznie do tych, które mieszczą się w pojęciu organów władzy publicznej, lecz obejmuje również inne podmioty. W szczególności, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., są to podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Taka regulacja służyć miała zobowiązaniu do udzielenia informacji publicznej wszystkich podmiotów gospodarczych, nad którymi kontrolę sprawują Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, a więc zarówno tych zorganizowanych w formie np. państwowych osób prawnych, jak i spółek handlowych kontrolowanych przez państwo. Spółka w niniejszej sprawie jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Niewątpliwe jest to i pozostaje także poza sporem, że Skarb Państwa posiada w Spółce dominującą, rozumianą jako stosunek Skarbu Państwa (jednostki samorządu terytorialnego, samorządu gospodarczego albo zawodowego) do danej spółki. Zgodnie bowiem z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2018 r., poz. 798; dalej jako u.o.k.k.), przedsiębiorcą dominującym jest przedsiębiorca, który posiada kontrolę nad innymi przedsiębiorcą, przy czym kryterium stwierdzenia "pozycji dominującej" Skarbu Państwa jest wszelka forma bezpośredniego lub pośredniego uzyskiwania przez Skarb Państwa uprawnień, które osobno albo łącznie, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności prawnych lub faktycznych, umożliwiają wywieranie decydującego wpływu na daną osobę prawną, zgodnie z art. 4 pkt 3 i 4 u.o.k.k.. Również prawo Unii Europejskiej posługuje się pojęciem "przedsiębiorstwo publiczne", które zgodnie z art. 2 pkt b) Dyrektywy Komisji 2006/111/WE z dnia 16 listopada 2006 r. w sprawie przejrzystości stosunków finansowych między państwami członkowskimi a przedsiębiorstwami publicznymi, a także w sprawie przejrzystości finansowej wewnątrz określonych przedsiębiorstw (Dz. U. UE.L.2006.318.17) należy rozumieć jako "każde przedsiębiorstwo, na które władze publiczne mogą, bezpośrednio lub pośrednio, wywierać dominujący wpływ z racji bycia jego właścicielem, posiadania w nim udziału kapitałowego lub ze względu na zasady, które nim rządzą. Dominujący wpływ ze strony władz publicznych zakłada się wówczas, gdy władze te, pośrednio lub bezpośrednio, w odniesieniu do przedsiębiorstwa: 1) posiadają większą część subskrybowanego kapitału przedsiębiorstwa; lub 2) kontrolują większość głosów przypadających na akcje wyemitowane przez przedsiębiorstwa, lub 3) mogą mianować więcej niż połowę członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego przedsiębiorstwa.". Jednocześnie, zgodnie z art. 2 pkt a) powołanej Dyrektywy, "organy publiczne oznaczają wszystkie władze publiczne, w tym władze państwowe i regionalne, a także lokalne i wszelkie inne władze terytorialne". W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie podnosi się, iż dla prawidłowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skargi na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej niezbędne jest uprzednie przesądzenie, czy żądana informacja jest w ogóle informacją publiczną, a adresat wniosku należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielenia takich informacji. Wprawdzie w u.d.i.p. ustawodawca posługując się terminem "zadania publiczne" nie zdefiniował go, lecz w judykaturze przyjmuje się, że pojęcie to ma znaczenie szersze od zwrotu "zadania władzy publicznej" zawartego w art. 61 Konstytucji RP. Zwrot użyty w ustawie ignoruje bowiem element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiągania celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Dalej podkreśla się w orzecznictwie, że jeżeli zadania danego podmiotu mają na celu zaspokojenie powszechnych potrzeb obywateli i są istotne z punktu widzenia celów państwa, to mieszczą się w zakresie zadań publicznych w rozumieniu u.d.i.p. Mając to wszystko na uwadze, zdaniem sądu wojewódzkiego, fakt, że Skarb Państwa jest jedynym akcjonariuszem pozwala na przypisanie mu cechy pozycji dominującej. To zaś oznacza i jest wystarczające dla przyjęcia, że Spółka jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.. Zatem w realiach niniejszej sprawy wskazać trzeba, na podstawie z informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z rejestru przedsiębiorców KRS, że Spóła prowadzi bardzo szeroką działalność m.in. udział w tworzeniu przez organy państwowe oraz samorządowe prawnych i instytucjonalnych rozwiązań dla dalszej transformacji gospodarki. Tak więc w ocenie sądu wojewódzkiego Spółka prowadząc szeroką działalność realizuje cele publiczne zadania publiczne w rozumieniu art. 4 u.i.d.p.. Przechodząc do oceny spełnienia przesłanki przedmiotowej wskazać trzeba, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o prawach publicznych stanowi informację publiczna w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie w niej określonym. Uszczegółowienie zakresu pojęcia informacji publicznej nastąpiło w art. 6 u.d.i.p., przy czym zawarty w tym przepisie katalog ma charakter otwarty i stanowi zasadniczo wskazówkę interpretacyjną uwzględnianą przy analizowaniu ad casum charakteru informacji. Co do zasady więc informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. W art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy wskazano natomiast, że informacją publiczną będą dane o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują. Także w art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d wskazano, że informacja o majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a-c, oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach, stanowi informację publiczną. O ile zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych treść umów cywilnoprawnych, zawieranych przez podmioty podlegające ustawie, jeśli umowy te dotyczą majątku publicznego, będzie stanowić informację publiczną, to takiego waloru nie mają robocze projekty takich umów lub ugód i związana z nimi korespondencja pomiędzy stronami. W doktrynie wyrażono pogląd, że od dokumentów urzędowych odróżnić należy tzw. dokument wewnętrzny, tj. taki dokument, który został wytworzony w zakresie działania danego podmiotu i wyraża opinię w sprawach szczegółowych, poglądy przedstawione w toku narad albo dyskusji, a także porady udzielane w ramach konsultacji (zob. E. Jarzęcka-Siwik, Dostęp do informacji publicznej - uwagi krytyczne, "Kontrola Państwowa" 2002, nr 1, s. 29). Sprawami publicznymi nie będą zatem konkretne i indywidualne sprawy określonej osoby lub podmiotu. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że pisma składane w indywidualnych sprawach, przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej. Ich przedmiotem nie jest problem czy kwestia, która ma znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli, lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. Przedmiotem takiego pisma jest realizacja lub ochrona indywidualnych interesów podmiotu, który pismo to składa. Wobec tego pismo takie nie dotyczy sprawy publicznej i nie powinno być udostępniane w trybie u.d.i.p. Podobnie nie można przy pomocy u.d.i.p. starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie (por. wyroki NSA: z dnia 30 października 2012 r., I OSK 1696/12, z dnia 9 października 2010 r., I OSK 173/09, z dnia 7 marca 2012 r., I OSK 2265/11). Z tych względów stwierdzić należało, iż do dnia wniesienia skargi organ nie załatwił (nie rozpatrzył) wniosku skarżącego Stowarzyszenia z dnia [...] stycznia 2019 r. Przedstawione okoliczności faktyczne i przepisy prawne uzasadniają, w ocenie Sądu, uznanie zasadności skargi oraz zobowiązanie organu do załatwienia wniosku Skarżącego w oznaczonym zakresie i terminie (art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, art. 149 § 1a i art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł, jak w sentencji wyroku. Zawarte w wyroku postanowienie w przedmiocie kosztów sądowych zostało oparte na przepisach art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a..
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI