II SAB/Wa 15/22

II SAB/Wa 15/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-06-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj /sprawozdawca/
Ewa Kwiecińska
Karolina Kisielewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 2194/22 - Wyrok NSA z 2024-06-20
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art.3 ust. 1 pkt 2 art 2 art 4 ust 1 art 13 ust 1 i2 art 15 art 16 ust 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na bezczynność partii politycznej Prawo i Sprawiedliwość w przedmiocie rozpoznania punktów 2, 3 i 4 wniosku z dnia [...] czerwca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje partię polityczną - Prawo i Sprawiedliwość do rozpatrzenia punktu 2 i 4 wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. - w terminie czternastu dni od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność partii politycznej - Prawo i Sprawiedliwość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od partii politycznej - Prawo i Sprawiedliwość na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Postępowanie w sprawie zainicjowało Stowarzyszenie (...) zwracając się w dniu (...) czerwca 2021 r. do partii politycznej – (...) z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, w przedmiocie:
1- informacji o wszystkich umowach zawartych przez partię z kontrahentami od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia wykonania wniosku poprzez podanie strony każdej
umowy, przedmiotu umowy, kwoty umowy oraz daty jej zawarcia;
2- Informacji o historii rachunków bankowych partii ze wszystkich kont od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia wykonania wniosku;
3- skanów uchwał podjętych w okresie od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia wykonania wniosku dotyczących wysokości składek wraz ze zmieniającymi uchwałami;
4- skanów umów i porozumień z innymi partiami politycznymi, stowarzyszeniami, fundacjami, ruchami politycznymi zawartych w okresie od dnia 1 stycznia 2020 r, do dnia wykonania wniosku.
W dniu (...) lipca 2021 r. (...) przekazało Skarżącemu pismo w sprawie objętej wnioskiem, w którym poinformowano Skarżącego, że żądane w pkt 2 i 4 wniosku informacje nie mają charakteru informacji publicznej, że żądana w pkt 3 wniosku informacja nie istnieje oraz że żądana w pkt 1 wniosku informacja ma charakter przetworzony, a zatem jej udzielenie wymaga wykazania, że jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
(...), w zakresie informacji wnioskowanej w pkt 1 - wydało decyzję odmawiającą jej udostępnienia, jako informacji przetworzonej i w tym przedmiocie toczy się odrębne postępowanie przed WSA w Warszawie.
Stowarzyszenie (...) wywiodło do tut. Sądu skargę na częściową bezczynność partii w rozpoznaniu jego wniosku i zarzucając pytanemu podmiotowi naruszenie;
1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w
zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek, a tym samym nieuzasadnione ograniczenie skarżącemu prawa do informacji;
2) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p.") w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, a podmiot zobowiązany jest do powiadomienia w terminie określonym w ust. 1 o przyczynach opóźnienia oraz jego przyczynach i możliwości udostępnienia informacji, poprzez niezrealizowanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej i uznaniu, iż przedmiotem wniosku nie jest informacja publiczna;
3) art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacją publiczną Jest każda informacja o sprawach publicznych, poprzez niezasadne uznanie, iż przedmiotem wniosku nie jest udostępnienie informacji publicznej, a w konsekwencji nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek;
4) art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2, (dalej jako: "EKPCz"), w zakresie w jakim z konwencji wynika, iż każdemu przysługuje prawo do otrzymywania i przekazywania informacji, bez ingerencji władz publicznych i bez względu na granice państwowe, poprzez zaniechanie udostępnienia informacji objętych wnioskiem, co prowadzi do ograniczenia debaty publicznej o finansach partii politycznych oraz działaniach partii politycznych.
Wobec powyższego wniesiono o:
I. zobowiązanie organu do załatwienia wniosku strony skarżącej z dnia 30 czerwca 2021 r. w zakresie niniejszych punktów wniosku tj.
2. historii rachunków bankowych partii ze wszystkich kont od 1 stycznia 2020 r. do dnia wykonania wniosku;
3. skanów uchwał podjętych w okresie od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia wykonania wniosku dotyczących wysokości składek wraz ze zmieniającymi uchwałami;
4. skanów umów i porozumień z innymi partiami politycznymi, stowarzyszeniami, fundacjami, ruchami politycznymi zawartych w okresie od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia wykonania wniosku.
II. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie gdyż podał, że nie posiada danych żądanych w pkt. 3 i o jej oddalenie gdyż poinformował, że informacja z pkt. 2 i 4 nie ma charakteru informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługiwała co do zasady na uwzględnienie.
Wskazać należy, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej określa informację publiczną bardzo szeroko, jako każdą informację w sprawach publicznych. Zgodnie z jej art. 1 ust. 1 i art. 61 Konstytucji RP informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Ustawa powyższa nie definiuje pojęcia sprawy publicznej. W związku z tym, dla wyjaśnienia pojęcia sprawy publicznej, należy kierować się treścią art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Na prawo do informacji publicznej, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, składa się również uprawnienie do wglądu do dokumentów urzędowych, których definicja zawarta jest w art. 6 ust. 2 cytowanej ustawy. Tak więc informacją publiczną jest zarówno informacja o działalności organów władzy publicznej, jak i treść dokumentów i innych materiałów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, które na gruncie tej ustawy zostały zobowiązane do udostępnienia informacji, które mają walor informacji publicznej, treści wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów urzędowych, odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi, bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących. Są więc nią też m.in. treści dokumentów i materiałów bezpośrednio wytworzonych przez organy.
Przywołując przepis art. 61 Konstytucji RP. należy pamiętać również o tym, że wyrażone w nim prawo do informacji publicznej, pozostaje w ścisłym związku z ustanowionym w art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167) oraz art. 10 ust. 1 Konwencji o ochronie prawa człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284) prawem do otrzymywania i przekazywania wszelkich informacji. Stąd ograniczenie tego prawa narusza nie tylko ww. cytowane przepisy Konstytucji RP i u.d.i.p. ale także przepisy wskazane w ww. Pakcie i Konwencji.
Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2.
Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialne - techniczną. Żaden przepis prawa nie nakłada na dysponenta takiej informacji obowiązku nadawania tejże czynności szczególnej formy. Ważne także przy tym jest, że dostęp do informacji publicznej realizowany jest w pierwszej kolejności przez wgląd do dokumentów urzędowych (art. 3 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.). Oznacza to, że skarżący, zainteresowany uzyskaniem dostępu do wskazanej informacji, swoje prawo do informacji publicznej może zrealizować udając się do organu w celu zapoznania się z treścią tych dokumentów lub też może to nastąpić w inny wskazany przez skarżącego sposób, choćby poprzez wydanie kserokopii dokumentów. Ostatecznie to bowiem wnioskodawca określa formę, w jakiej organ ma mu udostępnić żądaną informację.
Tak więc organ administracji publicznej, lub inny podmiot o jakim mowa w art. 4 ust.1 u.d.i.p., rozpatrując wniosek skarżącego, mógł:
1. udostępnić żądaną informację bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.).
2. powiadomić stronę w ww. terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.).
3. udostępnić informację zgodnie z wnioskiem - po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty, związanej z dodatkowymi kosztami spowodowanymi wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia, które to powiadomienie winno nastąpić w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 15 u.d.i.p.),
4. odmówić udostępnienia żądanej informacji w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.i.d.p.),
5. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż żądana informacja nie ma charakteru publicznego,
6. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż nie posiada żądanej informacji.
Bezczynność lub przewlekłość organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega zatem na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialne - technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje m.in. z uwagi na błędne zakwalifikowanie żądanej informacji jako nie posiadającej przymiotu informacji publicznej, lub na tym, że organ "milczy" wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji.
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należało, iż jej istota sprowadzała się do oceny tego, czy informacje żądane we wniosku strony posiadają charakter informacji publicznej, i czy informacje te zostały udostępnione wnioskodawcy w prawem zakreślonym terminie.
W pierwszej kolejności należało podkreślić, że nie budzi wątpliwości, iż w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, podmiot do którego strona skierowała wniosek, jest organem co do zasady zobowiązanym do udzielenia żądanej informacji. Ta materia pozostawała z resztą poza sporem w niniejszej sprawie.
Zdaniem tut. Sądu również sporne treści oznaczone w punktach 2 i 4 wniosku strony, jako odnoszące się do szeroko rozumianej materii informacji o działalności organów władzy publicznej, można zakwalifikować jako informację publiczną.
Przede wszystkim zwrócić należało uwagę na to, że zgodnie z zasadą wynikającą z art. 11 ust. 2 Konstytucji RP finansowanie partii politycznych jest jawne. Powtórzenie tego przepisu stanowi art. 23a ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 876). Formułuje on zasadę jawności finansów partii, odnosząc ją jedynie do źródeł finansowania. Z zasady tej wynika zakaz utajniania finansów partyjnych oraz odpowiadający mu nakaz ujawniania informacji finansowych o działalności partii. Jawność finansowania działalności partyjnej traktowana jest jako instrument zwalczania korupcji i innych negatywnych zjawisk, stwarzających zagrożenia dla stabilności politycznej państwa i demokratycznej gry wyborczej. Partie są zatem zobligowane do ujawnienia wszelkich informacji związanych ze źródłami i sposobami gromadzenia środków finansowych oraz wskazywania celów i podstaw ich wydatkowania (patrz wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1687/18).
W tym miejscu wartym przywołania jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 18.07.2012 r., sygn. akt K 14/12 (OTK-A 2012/7/82, Dz. U. z 2012 r. poz. 849). Trybunał Konstytucyjny zwrócił w nim uwagę, iż celem partii politycznych jest realizacja funkcji polegających na wpływaniu na kształt polityki państwowej, w tym także funkcji uczestniczenia w rządzeniu, przy czym funkcje te w przeważającej mierze są realizowane dzięki wykorzystywaniu budżetowych środków finansowych. Analizując zagrożenia wynikające z prowadzenia przez partie polityczne działalności gospodarczej Trybunał podkreślił znaczenie przejrzystości finansów partii politycznych w demokratycznym państwie prawa. Zdaniem Trybunału, w skrajnym przypadku brak tej przejrzystości stwarzałby zagrożenie dla realizacji wspomnianych wyżej, ważnych funkcji w systemie politycznym. Mógłby ponadto prowadzić do załatwiania prywatnych spraw przy pomocy publicznych pieniędzy. Wprowadzanie ograniczeń jawności w omawianym zakresie prowadziłoby do ograniczenia przejrzystości finansów partii - mogłoby zatem powodować wspomniane negatywne konsekwencje. Biorąc pod uwagę podstawy działania partii politycznych, należy uznać za słuszne i pożądane, aby obywatele mieli dostęp do informacji dotyczących finansów partii politycznych. Stanowisko takie wynika w szczególności z faktu, że zasoby pieniężne poszczególnych ugrupowań składają się w znacznej mierze ze środków publicznych (subwencji lub dotacji, kreowanych m.in. z wpływów podatkowych). Uwaga ta dotyczy zwłaszcza partii wchodzących do parlamentu. Tym samym obywatele, którzy co najmniej w sposób pośredni (poprzez płacenie podatków) umożliwiają prawidłowe funkcjonowanie poszczególnych ugrupowań, powinni mieć prawo do weryfikacji źródeł i sposobów gromadzenia oraz wydatkowania pieniędzy. W obecnym systemie prawnym, uprawnienie do pozyskania tego typu informacji można wywieść z przepisów u.d.i.p. (por. M. B., Jawność finansowania partii politycznych Analiza porównawcza /w:/ Obywatelskie prawo do informacji, pod red. T. G., Oficyna a Wolters Kluwer business, s. 192).
Wyjaśnić też należało, iż przepis art. 6 u.d.i.p. wymienia niektóre kategorie informacji publicznej podlegającej udostępnieniu, nie tworząc zamkniętego katalogu, a tym samym legalnej definicji tego pojęcia. Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, na co wskazuje zwrot "w szczególności". W judykaturze i doktrynie utrwalił się pogląd, że informacją publiczną będzie "każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań w zakresie władzy publicznej."
Nie ulega zaś wątpliwości tut. Sądu to, że każda partia polityczna wypełnia funkcje publiczne.
Skoro zatem działalność partii politycznych, w tym zwłaszcza dotacje budżetowe, może stanowić przedmiot informacji publicznej, to tym samym żądana przez Stowarzyszenie informacja dotycząca historii rachunków bankowych partii, spełnia warunki informacji publicznej. Dotyczy bowiem działania partii politycznej wykonującej funkcje publiczne.
Odnosząc się do żądania zawartego w punkcie 4 wniosku inicjującego postępowanie przypomnieć należało, iż według art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (Dz. U. z 2018, poz. 580), partia polityczna jest dobrowolną organizacją, występującą pod określoną nazwą, stawiającą sobie za cel udział w życiu publicznym poprzez wywieranie metodami demokratycznymi wpływu na kształtowanie polityki państwa lub sprawowanie władzy publicznej. Trybunał Konstytucyjny w przywoływanym już wyżej wyroku z dnia 18 lipca 2012 r. sygn. akt K 14/12 (OTK- A-2012/2/82, Dz. U. z 2012 r. poz. 849) stwierdził, że celem partii politycznych jest realizacja funkcji polegających na wpływaniu na kształt polityki państwowej, w tym także uczestnictwie w rządzeniu.
Skoro więc nadrzędnym celem partii politycznej jest udział w życiu publicznym, to jest to równoznaczne z przejawem działalności partii w tym właśnie obszarze. Nie sposób więc zatem zaakceptować pogląd, że działania i akty podejmowane przez partię polityczną rządzącą Państwem i dotyczące tego rządzenia, nie muszą być transparentne. Umowy i porozumienia zawierane z innymi partiami, stowarzyszeniami, fundacjami czy ruchami politycznymi, dotyczą więc kwestii -sprawowania przez pytany podmiot władzy w państwie - a więc zagadnień, które z pewnością należą do sfery życia publicznego, w której to sferze obywatele mają pełną podmiotowość. Nie do przyjęcia jest więc pogląd, by materię ową zaliczać do spraw wewnętrznych partii rządzącej. W państwie demokratycznym obywatele mają prawo znać cele działania rządzącej (a także każdej uczestniczącej w życiu publicznym) partii politycznej (patrz poglądy wyrażone przez WSA w Warszawie w sprawach o sygn. akt II SABAA/a 48/21; II SAB/Wa 682/20; II SAB/Wa 628/20).
Na marginesie dodać należało, iż mimo tego, że osoba składająca na rzeczonych porozumieniach czy umowach oświadczenie woli w imieniu partii politycznej nie czyni tego jako funkcjonariusz publiczny, nie oznacza to jednak, że dokument podpisany przez osobę, niebędącą funkcjonariuszem publicznym, jako nie będący dokumentem urzędowym, nie podlega udostępnieniu w trybie u.d.i.p. NSA w wyroku z dnia 23 października 2018 r., sygn. akt I OSK 2497/16, stwierdził, że dokumenty prywatne, w tym umowy, zawierające informacje o sprawach publicznych, stanowią informację publiczną. Naczelny Sąd Administracyjny w swym orzecznictwie wielokrotnie podkreślał, że informacja publiczna obejmuje swoim znaczeniem szerszy zakres pojęciowy niż dokumenty urzędowe, przy czym pojęcie dokumentu urzędowego rożni się od dokumentu zawierającego informację publiczną. Istotne znaczenie ma tu bowiem to, czy dokument zawiera informację publiczną (por. np. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2014 r., sygn. I OSK 687/14).
Wyjaśniając motywy wydanego wyroku nie można tracić z pola widzenia, że uczestnictwo partii politycznych w wyborach, rejestracja komitetów wyborczych i kandydatów, potencjalny lub realny wpływ na obsadzenie stanowisk publicznych oraz finansowanie działalności z budżetu państwa, są przejawami aktywności w sferze publicznej, a w konsekwencji, zdaniem Sądu, informacje na ten temat dotyczą spraw publicznych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 listopada 2013 r., sygn. akt II SABAA/a 409/13.). Zgodnie z art. 8 ustawy o partiach politycznych, partie polityczne kształtują swoje struktury oraz zasady działania zgodnie z zasadami demokracji, w szczególności przez zapewnienie jawności tych struktur, powoływania organów partii w drodze wyborów i podejmowania uchwał większością głosów. Przejawem aktywności partii politycznych w sferze publicznej będą zatem takie działania, które mają bezpośrednie przełożenie na sposób sprawowania władzy w państwie. Zawierając umowy z innymi siłami politycznymi, partie polityczne (zwłaszcza te sprawujące władzę) w istocie tworzą dokument o charakterze ustrojowym i politycznym, fundamentalnym dla ukształtowania struktury organizacyjnej i personalnej organów władzy oraz zadań i celów (programów) ich działania. Nie sposób zatem uznać, że tego rodzaju końcowe, wiążące strony umowy czy ustalenia, nie są przejawem działalności partii politycznych w sferze publicznej. Skoro poszczególne partie polityczne kształtują swoje struktury oraz zasady działania w sposób transparenty, to te same zasady powinny obowiązywać w przypadku kształtowania struktur rządowych i ich działania w ramach koalicji partii politycznych czy innych porozumień z uczestnikami życia publicznego.
Wypowiadając się w przedmiocie charakteru informacji objętej wnioskiem, w ocenie tut. Sądu nie sposób też abstrahować od tego, że jawność zapisów żądanych umów czy porozumień pozwala wyborcom na poznanie intencji liderów partyjnych. Wiedza w tym zakresie jest zaś podstawowym czynnikiem umożliwiającym świadome podjęcie decyzji w ramach aktu wyborczego. Dla każdej dojrzałej demokracji, zapewnienie społeczeństwu uczciwych reguł współzawodnictwa sił politycznych o głosy wyborców, jest (a w każdym razie powinno być) nadrzędnym nakazem. Tut. Sąd jest głęboko przekonany o tym, że żadna partia polityczna, mająca uczciwe zamiary wobec Państwa i jego obywateli, chcąca działać dla dobra społeczeństwa jako ogółu obywateli, nie będzie pozbawiać społeczeństwa wiedzy o treści umów czy porozumień zawartych z innymi siłami politycznymi czy szerzej - z uczestnikami życia politycznego czy publicznego.
Nadmienić również należy, iż powyższe konkluzje, choć wypowiedziane w konkretnej sprawie, znajdują aktualność w odniesieniu do każdej partii politycznej. Możliwość weryfikacji przez społeczeństwo intencji partii politycznych, stanowi realizację konstytucyjnej reguły Państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, zwierzchniej władzy Narodu i wpływania demokratycznymi metodami przez partie polityczne na kształtowanie polityki Państwa. Stanowi więc de facto wyznacznik standardów każdej prawdziwie praworządnej demokracji.
Przedstawione rozważania prowadzą do konkluzji, że żądana w punktach 2 i 4 wniosku przez skarżące Stowarzyszenie informacja jest informacją publiczną. Z tych
powodów, skoro nie została udostępniona, to uzasadniony jest zarzut bezczynności partii politycznej Prawo i Sprawiedliwość w tym zakresie. Jak to już bowiem wcześniej wyjaśniono, bezczynność w sprawach dotyczących dostępu do informacji publicznej nie polega wyłącznie na całkowitym milczeniu podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, ale zachodzi również wtedy, gdy ten podmiot nieprawidłowo informuje wnioskodawcę, że żądana informacja nie jest informacją publiczną.
W tym stanie sprawy. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, uznając skargę za w części zasadną, orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku na podstawie art. 149 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze. zm., dalej: "P.p.s.a.").
Tut. Sąd doszedł też do przekonania, iż stwierdzona bezczynność, nie jawiła się jako mająca cechy rażącego naruszenia prawa, o jakiej mowa w art. 149 § la ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa.
W niniejszej sprawie podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej odpowiedział zaś na wniosek skarżącego mieszcząc się w terminie ustawowym. Nieprawidłowa kwalifikacja żądanej informacji, wynikała zaś z błędnego rozumienia przepisów prawa dotyczących dostępu do informacji publicznej. Sądowi z urzędu natomiast wiadomym jest, iż przepisy u.d.i.p. mogą powodować i niejednokrotnie powodują wątpliwości interpretacyjne i wymagają dokonywania ich wykładni. Nie bez znaczenia pozostaje w tym kontekście charakter podmiotu obowiązanego, który nie jest organem administracji publicznej sensu stricto. Odnosząc się zaś do żądania zobowiązania skarżonego podmiotu do rozpoznania punktu 3 wniosku, tut. Sąd nie podzielił argumentacji Stowarzyszenia.
Przede wszystkim należy podkreślić, że walor informacji publicznej będzie mogła posiadać tylko taka informacja, którą wnioskodawca oznaczył we wniosku w sposób wielce dokładny i ścisły - taki by nie miała miejsca żądana wątpliwość co do przedmiotu żądania. Tylko tak dokładnie oznaczony zakres żądania poddaje się bowiem weryfikacji pod kątem tego, czy istotnie dotyczy spraw o charakterze publicznym, czy też nie posiada tego przymiotu.
Powyższe uwagi pozostają w zgodzie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu kasacyjnego, który po wielokroć podkreślał, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie może budzić żadnych wątpliwości interpretacyjnych z uwagi choćby na to, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie przewidują procedury wzywania wnioskodawcy do sprecyzowania żądania, zakreślając jednocześnie bardzo krótki czas na udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Swoistą kwintesencję powyższych uwag zawiera uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r. wydana w sprawie o sygn. akt I OPS 7/13, w której przesądzono, że "żądanie udostępnienia przez prokuratora akt sprawy jako zbioru materiałów zakończonego postępowania przygotowawczego nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w art. 10 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej". U podstaw przywołanej uchwały legły zaś argumenty sprowadzające się do tego, że w przypadku zbyt ogólnego sformułowania żądania, niemożliwą jest prawdziwa i realna ocena charakteru żądanych danych.
Przenosząc powyższe na realia faktyczne niniejszej sprawy tut. Sąd stwierdza, że pytanie numer 3 wniosku, zostało sformułowane na tyle ogólnie, że uniemożliwiało ocenę tego, czy jego przedmiotem jest informacja o charakterze publicznym. Wnioskodawca zażądał w nim bowiem skanów uchwał dotyczących wysokości składek, nie precyzując jednakże tego, o jakie składki mu chodzi (np. czy płacone przez członków partii na jej rzecz z tytułu członkostwa w podmiocie, czy innych – płaconych może przez partię z jakiś innych tytułów). Stąd też brak było możliwości, by ponad wszelką wątpliwość moc przypisać omawianej informacji charakter publiczny i w konsekwencji by stwierdzać bezczynność pytanego podmiotu w udostępnieniu informacji o tym właśnie charakterze.
Na marginesie dodania wymagało też to, iż nawet czysto hipotetycznie przyjmując, że pytanie numer 3 wniosku jest jasne, to pamiętać należy o tym, że pytany podmiot udzielił na nie odpowiedzi. Sąd administracyjny nie posiada zaś instrumentarium procesowego umożliwiającego sprawdzenie prawdziwości oświadczenia pytanego podmiotu, iż sporna informacja nie istnieje. Z tego więc także względu, skarga w powyższym zakresie nie mogła zostać uwzględniona, co znalazło odzwierciedlenie w punkcie 3 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wydanego w oparciu o art. 151 P.p.s.a.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto stosownie do dyspozycji przepisu art. 200 .P.p.s.a. i biorąc pod uwagę okoliczność, iż skarżący w zdecydowanej większości wygrał Sprawę, zasądzono na jego rzecz zwrot poniesionego kosztu wpisu sądowego.