II SAB/Wa 140/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-07-24
NSAAdministracyjneŚredniawsa
inspekcja pracyprzewlekłość postępowaniaprawo przedsiębiorcówczas trwania kontrolikonwencja MOPPaństwowa Inspekcja Pracyzarzutyuzasadnienierozstrzygnięcie

WSA w Warszawie oddalił skargę Fundacji na przewlekłe prowadzenie postępowania kontrolnego przez Okręgowego Inspektora Pracy, uznając, że wstrzymanie czynności kontrolnych z powodu sprzeciwów przedsiębiorcy uzasadniało przedłużenie terminu kontroli.

Fundacja zarzuciła Okręgowemu Inspektorowi Pracy przewlekłe prowadzenie postępowania kontrolnego, kwestionując m.in. czas trwania kontroli i podstawę prawną jej przedłużenia. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że wstrzymanie czynności kontrolnych z powodu wniesionych przez skarżącą sprzeciwów było uzasadnione i stanowiło przyczynę niezależną od organu, co pozwalało na przedłużenie terminu kontroli zgodnie z przepisami.

Fundacja wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania kontrolnego przez Okręgowego Inspektora Pracy, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących maksymalnego czasu trwania kontroli oraz kwestionując podstawę prawną jej przedłużenia. Skarżąca argumentowała, że kontrola przekroczyła dopuszczalny limit 12 dni roboczych dla mikroprzedsiębiorców i że powołanie się na Konwencję nr 81 MOP było nieuzasadnione. Okręgowy Inspektor Pracy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wskazując, że wstrzymanie czynności kontrolnych z powodu sprzeciwów skarżącej było okolicznością niezależną od organu, co uzasadniało przedłużenie terminu kontroli. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Stwierdził, że przepis art. 55 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, ograniczający czas trwania kontroli, nie miał zastosowania w tej sprawie ze względu na art. 55 ust. 2 pkt 1 P.p., który wyłącza jego stosowanie w przypadku, gdy ratyfikowane umowy międzynarodowe stanowią inaczej. Sąd uznał, że Konwencja nr 81 MOP, jako ratyfikowana umowa międzynarodowa, wyłącza stosowanie ograniczeń czasowych wynikających z Prawa przedsiębiorców. Ponadto, sąd uznał, że wstrzymanie czynności kontrolnych z powodu wniesionych przez skarżącą sprzeciwów było uzasadnione i stanowiło przyczynę niezależną od organu, co pozwalało na przedłużenie terminu kontroli. Sąd podkreślił również, że skarżąca błędnie wskazała organ, którego dotyczy skarga, co samo w sobie czyniło ją niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga została oddalona, ponieważ wstrzymanie czynności kontrolnych z powodu sprzeciwów skarżącej było uzasadnione i stanowiło przyczynę niezależną od organu, co pozwalało na przedłużenie terminu kontroli.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wstrzymanie czynności kontrolnych z powodu sprzeciwów skarżącej było okolicznością niezależną od organu, co zgodnie z art. 55 ust. 3 Prawa przedsiębiorców uzasadniało przedłużenie terminu kontroli. Ponadto, sąd stwierdził, że skarżąca błędnie wskazała organ, którego dotyczy skarga.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 149

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.p. art. 55 § 1

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

u.p.p. art. 55 § 2

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

u.p.p. art. 55 § 3

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

u.p.p. art. 59

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

ustawa o PIP art. 13

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy

ustawa o PIP art. 17

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy

ustawa o PIP art. 22 § 1

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy

ustawa o PIP art. 24

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wstrzymanie czynności kontrolnych z powodu sprzeciwów skarżącej było uzasadnione i stanowiło przyczynę niezależną od organu, co pozwalało na przedłużenie terminu kontroli. Ograniczenia czasowe dotyczące kontroli przedsiębiorców wynikające z Prawa przedsiębiorców nie mają zastosowania do kontroli prowadzonych przez Państwową Inspekcję Pracy ze względu na Konwencję nr 81 MOP. Skarżąca błędnie wskazała organ, którego dotyczy skarga.

Odrzucone argumenty

Kontrola przekroczyła dopuszczalny limit 12 dni roboczych dla mikroprzedsiębiorców. Powołanie się na Konwencję nr 81 MOP jako podstawę prawną przedłużenia kontroli było nieuzasadnione, zwłaszcza że nie zostało wskazane w upoważnieniu. Organ dopuścił się rażącego naruszenia przepisów dotyczących czasu trwania kontroli.

Godne uwagi sformułowania

nie można uznać, iż postępowanie kontrolne było prowadzone przewlekle nie sposób uznać, że postepowanie kontrolne było prowadzone przewlekle nie można uznać, że sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również, że przedłużanie terminu kontroli było nieuzasadnione Na czas przeprowadzenia kontroli niewątpliwie miały wpływ wnoszone przez skarżącą sprzeciwy.

Skład orzekający

Arkadiusz Koziarski

sprawozdawca

Joanna Kruszewska-Grońska

przewodniczący

Łukasz Krzycki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących czasu trwania kontroli przez Państwową Inspekcję Pracy oraz wpływu sprzeciwów przedsiębiorcy na bieg terminu kontroli."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wstrzymania kontroli z powodu sprzeciwów i zastosowania Konwencji nr 81 MOP.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu kontroli przedsiębiorców – czasu ich trwania i wpływu procedur na ten czas. Jest to istotne dla firm, ale argumentacja prawna może być nieco techniczna.

Czy kontrola PIP może trwać w nieskończoność? Sąd wyjaśnia granice czasu kontroli.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Wa 140/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-07-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Koziarski. /sprawozdawca/
Joanna Kruszewska-Grońska /przewodniczący/
Łukasz Krzycki
Symbol z opisem
6198 Inspekcja pracy
659
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 2756/24 - Wyrok NSA z 2025-04-08
Skarżony organ
Inspektor Pracy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 lipca 2024 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w [...] na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Okręgowego Inspektora Pracy w [...] w przedmiocie postępowania kontrolnego oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu [...] listopada 2023 r. Okręgowy Inspektor Pracy w [...] wystawił upoważnienie nr rej.: [...] do przeprowadzenia kontroli przedsiębiorcy - Fundacji [...]" z siedzibą
w [...], dalej "skarżąca". Upoważnienie zostało udzielone J.D. [...] oraz S.R. inspektorowi pracy.
Zgodnie z punktem E. ww. upoważnienia "Przewidywany okres kontroli" datę rozpoczęcia kontroli określono na [...] listopada 2023 r., zaś przewidywany termin zakończenia kontroli na [...] grudnia 2023 r.
W punkcie A upoważnienia jako podstawę prawną przeprowadzenia kontroli wskazano:
- art. 10, art. 22, art. 24 i art. 25 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2022 r. poz. 1614),
- art. 38 ust. 2 pkt 2 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2021 r. poz. 1344, z późn. zm.)
- art. 58 ust. 2 pkt 2 i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku (Dz. U. z 2022 r. poz. 5. z późn. zm.),
- art. 62zc ust. 2 pkt 2 i art. 62zł ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2002 r.
o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 204, z późn. zm.),
- art. 89 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 180, z późn. zm.),
- art. 45-65 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162, z późn. zm.), z wyjątkiem art. 48, art. 50, art. 54 i art. 55 ust. 1.
Pismem z [...] listopada 2023 r. doręczonym skarżącej w dniu [...] listopada
2023 r. organ kontroli wezwał skarżącą do przedstawienia dokumentów i złożenia wyjaśnień.
W dniu [...] grudnia 2023 r. skarżąca wniosła sprzeciw wobec, jej zdaniem, podjęcia i wykonywania kontroli z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 6 marca
2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r. poz. 221, z późn. zm.), dalej "u.p.p." w zakresie czasu trwania kontroli. Zdaniem skarżącej kontrola winna się zakończyć
z dniem [...] grudnia 2023 r., stosownie do treści art. 55 ust. 1 pkt 1 u.p.p.
Postanowieniem z [...] grudnia 2023 r. nr [...], wydanym przez starszego inspektora pracy upoważnionego do prowadzenia kontroli, postanowiono kontynuować czynności kontrolne. Postanowienie doręczono stronie w dniu 7 grudnia 2023 r.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że do kontroli prowadzonych przez organy Państwowej Inspekcji Pracy (w tym przypadku inspektora pracy) nie stosuje się ograniczeń wynikających z art. 55 ust. 1 u.p.p. Na poparcie powyższej tezy wskazano treść art. 55 ust. 2 ww. ustawy, który stanowi, że ograniczeń czasowych dotyczących długości trwania kontroli nie stosuje się w przypadku gdy ratyfikowane umowy międzynarodowe albo bezpośrednio stosowane przepisy prawa Europejskiego stanowią inaczej. Organ stwierdził, że w sprawie znajdą zastosowanie przepisy Konwencji Nr 81 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej inspekcji pracy
w przemyśle i handlu przyjętej w Genewie w dniu 11 lipca 1947 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 450) jako ratyfikowanej umowy międzynarodowej, w tym przede wszystkim art. 16, co stanowi podstawę prawną wyłączającą zastosowanie art. 55 ust. 1 u.p.p. w sprawie.
Na powyższe postanowienie w dniu 8 grudnia 2023 r. skarżąca wniosła zażalenie.
Postanowieniem z [...] grudnia 2023 r. nr: [...] Okręgowy Inspektor Pracy w [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie inspektora pracy.
Zawiadomieniem z [...] stycznia 2023 r. nr rej.: [...] (doręczone 22 stycznia 2024 r.) Zastępca Okręgowego Inspektora Pracy ds. Nadzoru, działając na podstawie art. 55 ust. 3 u.p.p., przedłużył termin zakończenia kontroli
i wyznaczył nowy termin zakończenia kontroli na [...] lutego 2024 r. W uzasadnieniu wskazano, że zmiana przewidywanego terminu zakończenia czynności kontrolnych spowodowana jest zawieszeniem postępowania kontrolnego w związku z wniesionym przez skarżącą sprzeciwem.
Pismem z [...] stycznia 2024 r. wniesionym za pośrednictwem platformy e-PUAP skarżąca wniosła ponaglenie do Okręgowego Inspektora Pracy w [...].
Następnie pismem z [...] stycznia 2024 r. skarżąca wniosła sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organ kontroli dalszych czynności w stosunku do skarżącej, przez wydanie zawiadomienia z dnia [...] stycznia 2024 r. o przedłużeniu terminu kontroli. Zdaniem skarżącej narusza to przepisy określające maksymalny czas prowadzenia kontroli.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] wydanym przez inspektora pracy, postanowiono kontynuować czynności kontrolne. Postanowienie zostało doręczone skarżącej w dniu [...] stycznia 2024 r.
W dniu [...] stycznia 2024 r. wpłynął do Okręgowego Inspektoratu Pracy
w [...] kolejny sprzeciw skarżącej. W sprzeciwie tym podniesiono, że w stosunku do skarżącej toczy się postępowanie kontrolne prowadzone przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...], a jak wynika z treści art. 54 ust. 1 u.p.p. nie można równocześnie podejmować i prowadzić więcej niż jednej kontroli działalności przedsiębiorcy.
Po rozpoznaniu powyższego sprzeciwu z dnia [...] stycznia 2024 r. inspektor pracy postanowieniem z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] postanowił kontynuować czynności kontrolne. Postanowienie to zostało doręczone skarżącej w dniu 30 stycznia 2024 r.
Skarżąca pismem z [...] stycznia 2024 r. wniosła zażalenie na wskazane wyżej postanowienie z dnia [...] stycznia 2024 r., zaś pismem z dnia [...] lutego 2024 r. wniosła zażalenie na postanowienie z [...] stycznia 2024 r.
Postanowieniem z [...] lutego 2024 r. nr [...], doręczonym
w dniu 7 lutego 2024 r., Okręgowy Inspektor Pracy w [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie inspektora pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy
w [...] z [...] stycznia 2024 r.
Pismem z dnia [...] lutego 2024 r. Zastępca Okręgowego Inspektora Pracy udzielił skarżącej odpowiedzi na pismo z dnia [...] stycznia 2024 r. zatytułowane ponaglenie.
Następnie postanowieniem z [...] lutego 2024 r. nr [...], doręczonym w dniu 13 lutego 2024 r. Okręgowy Inspektor Pracy w [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie inspektora pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] z [...] stycznia 2024 r.
W dniu [...] lutego 2024 r. skarżąca wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania kontrolnego. Jako organ, którego dotyczy skarga, skarżąca wskazała "Państwową Inspekcja Pracy Okręgowy Inspektorat Pracy w [...]".
Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie:
1. art. 55 ust. 1 pkt 1 u.p.p. przez jego niezastosowanie:
a) i prowadzenie postępowania kontrolnego z naruszeniem dopuszczalnego maksymalnego czasu trwania kontroli organu kontroli
u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym wynoszącym 12 dnia roboczych,
b) i prowadzenie postępowania kontrolnego za zawiadomieniem
o przedłużeniu postępowania kontrolnego z [...] stycznia 2024 r. do przeprowadzenia kontroli przedsiębiorcy z naruszeniem dopuszczalnego maksymalnego czasu trwania kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym wynoszącym 12 dni roboczych,
2. art. 16 Konwencji nr 81 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej inspekcji pracy w przemyśle i handlu - przyjętej w Genewie w dniu 11 lipca 1947 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 450, dalej Konwencja) przez jego zastosowanie, podczas gdy ww. przepis nie został wskazany w podstawie prawnej upoważnienia nr rej.: [...], jak i w zawiadomieniu o przedłużeniu postępowania kontrolnego
z [...] stycznia 2024 r. nr rej.: [...], a nadto dotyczy inspekcji pracy w przemyśle, więc nie może stanowić podstawy prawnej upoważniającej do przeprowadzenia kontroli,
3. art. 24 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 24 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2022 r., poz. 1614, z późn. zm.), dalej "ustawa o PIP", przez jego błędną wykładnie i uznanie, że:
a) podstawa prawna upoważnienia nr rej.: [...] wydanego przez Okręgowego Inspektora Pracy może zostać uzupełniona o art. 16 Konwencji nr 81 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej inspekcji pracy w przemyśle i handlu - przyjętej w Genewie w dniu 11 lipca 1947 r., na mocy postanowienia wydanego w trybie art. 59 ust. 7 pkt 2 u.p.p. w zw. z art. 17 pkt 3 i art. 22 ust. 1 ustawy o PIP,
b) postanowienie o przeprowadzeniu kontroli może zostać wydane przez inspektora pracy, działającego w ramach właściwości terytorialnej okręgowych inspektoratów pracy, pomimo, że nie był upoważniony do wydawania upoważnień do przeprowadzenia kontroli,
c) wystarczające do zastosowania art. 16 Konwencji nr 81 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej inspekcji pracy w przemyśle i handlu - przyjętej w Genewie w dniu 11 lipca 1947 r. przez Inspektora pracy w toku kontroli
u przedsiębiorcy jest przywołanie jej treści w pouczeniach o prawach i obowiązkach kontrolowanego, bez przywołania expressis verbis w podstawie prawnej upoważnienia do przeprowadzenia kontroli,
4. art. 55 ust. 3 u.p.p. przez jego błędną i dowolną wykładnie i uznanie, że uzasadnienie postanowienia o przedłużeniu postępowania kontrolnego z [...] stycznia 2024 r. dostatecznie wyjaśnia przyczyny, dla których organ przedłużył czas trwania postępowania kontrolnego o dwa miesiące kalendarzowe, podczas gdy łączny czas trwania postępowania w sprawie rozpoznania sprzeciwu z [...] listopada 2023 r. oraz zażalenia z [...] grudnia 2023 r. wyniósł 15 dni kalendarzowych.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i:
1. zobowiązanie do zakończenia postępowania kontrolnego w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi akt wraz z prawomocnym wyrokiem,
2. zobowiązanie organu do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z art. 55 ust. 1 pkt 1 u.p.p. w postępowaniu kontrolnym
u skarżącej,
3. stwierdzenie przewlekłego prowadzenia postępowania Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowy Inspektorat Pracy w [...] nastąpiło bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa,
4. wymierzenie Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowy Inspektorat Pracy
w [...] grzywny w wysokości 1 000,00 zł,
5. zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenie osób winnych niezakończenia postępowania kontrolnego u skarżącej w terminie, o którym mowa art. 55 ust. 1 pkt 1 u.p.p.,
6. wyznaczenie terminu rozprawy w sprawie z udziałem stron postępowania.
Ponadto skarżąca wniosła o zasądzenie na jej rzecz od Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowy Inspektorat Pracy w [...] kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że postępowanie kontrolne prowadzone przez Państwową Inspekcję Pracy Okręgowy Inspektorat Pracy
w [...] nie zostało zakończone ani w terminie ustawowym przewidzianym art. 55 ust. 1 pkt 1 u.p.p, ani w terminie przewidzianym w upoważnieniu z [...] listopada
2023 r. nr rej.: [...] do przeprowadzenia kontroli przedsiębiorcy. Do zachowania obowiązujących terminów czasu trwania kontroli nie zobligowało organu kontroli nawet złożenie ponaglenia, które zostało zignorowane. Zdaniem skarżącej Państwowa Inspekcja Pracy Okręgowy Inspektorat Pracy w [...] naruszała dyspozycję art. 55 ust. 1 pkt 1 u.p.p. przez jego niezastosowanie i oparcie czasu kontroli na treści upoważnienia nr rej.: [...] do przeprowadzenia kontroli przedsiębiorcy z naruszeniem dopuszczalnego maksymalnego czasu trwania kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym wynoszącym 12 dni roboczych. Państwowa Inspekcja Pracy Okręgowy Inspektorat Pracy w [...] naruszała dyspozycję art. 55 ust. 1 pkt 1 u.p.p. w zw. z art. 55 ust. 3 u.p.p. przez jego niezastosowanie i oparcie czasu kontroli na treści zawiadomienia z [...] stycznia 2024 r. z naruszeniem dopuszczalnego maksymalnego czasu trwania kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym wynoszącym 12 dni roboczych. Wobec powyższego, przewidywany łączny czas trwania u przedsiębiorcy wynosić ma łącznie 63 dni robocze w przeciągu dwóch lat kalendarzowych.
Skarżąca wskazała, że wstrzymanie biegu czasu trwania kontroli w sprawie
w związku z postępowaniem wywołanym sprzeciwem z dnia [...] grudnia 2023 r. zakończyło się z dniem [...] grudnia 2023 r., tj. 11 dni roboczych. Natomiast wstrzymanie biegu czasu trwania kontroli w sprawie w związku z postępowaniem wywołanym sprzeciwem z dnia [...] stycznia 2024 r. zakończyło się z dniem [...] lutego 2024 r., tj. 12 dni roboczych.
Dalej skarżąca zwróciła uwagę, że na podstawie art. 55 ust. 1 u.p.p. czas trwania wszystkich kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym nie może przekraczać w odniesieniu do:
1) mikroprzedsiębiorców -12 dni roboczych;
2) małych przedsiębiorców - 18 dni roboczych;
3) średnich przedsiębiorców - 24 dni roboczych;
4) pozostałych przedsiębiorców - 48 dni roboczych.
Skarżąca podniosła, że czas trwania kontroli określony w upoważnieniu z dnia [...] listopada 2023 r. do przeprowadzenia kontroli przedsiębiorcy oraz zawiadomieniu z [...] stycznia 2023 r. narusza przepisy prawa powszechnie obowiązującego w zakresie czasu trwania kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym. W ocenie skarżącej Państwowa Inspekcja Pracy Okręgowy Inspektor Pracy
w [...] zignorowała bowiem fakt, że skarżąca jest mikroprzedsiębiorcą
w rozumieniu przepisów prawa przedsiębiorców, przez co czas trwania kontroli organu kontroli u tego przedsiębiorcy nie może być dłuży niż 12 dni roboczych w roku kalendarzowym.
Skarżąca zwróciła uwagę, że organ kontrolujący nie wskazał w treści upoważnienia z [...] listopada 2023 r. do przeprowadzenia kontroli u przedsiębiorcy, jak i zawiadomieniu z [...] stycznia 2024 r., podstawy prawnej, dla której wyłączył
z zastosowania w niniejszej kontroli art. 55 ust. 1 pkt 1 u.p.p. Zdaniem skarżącej podstawą prawną ww. wyłączenia nie jest art. 16 Konwencji Nr 81 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej inspekcji pracy w przemyśle i handlu przyjętej w Genewie w dniu 11 lipca 1947 r. jako ratyfikowanej umowy międzynarodowej, albowiem nie została wymieniona w punkcie A Upoważnienia z [...] listopada 2023 r.
do przeprowadzenia kontroli przedsiębiorcy, a nadto dotyczy inspekcji pracy
w przemyśle, podczas gdy przedsiębiorca świadczy usługi.
Następnie skarżąca wskazała, że organ rozpoznający sprzeciw z [...] grudnia 2023 r. stwierdził, że faktycznie w podstawach prawnych przeprowadzenia kontroli
z punktu A Upoważnienia z [...] listopada 2023 r. do przeprowadzenia kontroli przedsiębiorcy nie wskazano podstawy do wyłączenia zastosowania w sprawie art. 55 ust. 1 u.p.p., stąd też w sposób dowolny postanowił ten brak uzupełnić w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia z [...] grudnia 2023 r. powołując się na to, że przedmiotowa Konwencja i tak obowiązuje w porządku prawnym Rzeczypospolitej Polskiej jako ratyfikowana umowa międzynarodowa. Skarżąca zauważyła, że kontrolę przedsiębiorcy przeprowadza się po okazaniu legitymacji służbowej i upoważnienia do jej przeprowadzenia (art. 24 ust. 3 u.p.i.p.), a upoważnienie ma zawierać podstawy prawne przeprowadzenia kontroli (art. 24 ust. 4 pkt 1 u.p.i.p.). Ustawodawca zobowiązał więc organy kontroli do przestrzegania zarówno obowiązków ustawowych, jak również wypełnianie tych obowiązków w przewidzianej kolejności. W konsekwencji, gdy organ kontroli zorientował się, że w podstawach prawnych przeprowadzenia kontroli z punktu A Upoważnienia z [...] listopada 2023 r. do przeprowadzenia kontroli u przedsiębiorcy, jak i zawiadomieniu z [...] stycznia 2024 r. brakuje art. 16 Konwencji Nr 81 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej inspekcji pracy w przemyśle i handlu przyjętej w Genewie w dniu 11 lipca 1947 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 450) jako ratyfikowanej umowy międzynarodowej, to postanowił ten brak uzupełnić.
Skarżąca podkreśliła, że zarówno postanowienie z [...] grudnia 2023 r. jak
i postanowienie z [...] stycznia 2024 r. nie stanowi właściwej formy uzupełnienia podstaw prawnych przeprowadzenia kontroli przewidzianych w upoważnieniu z [...] listopada 2023 r. do przeprowadzenia kontroli przedsiębiorcy, albowiem jest rozstrzygnięciem, które wydawane jest w trybie art. 59 ust. 7 pkt 2 u.p.p. Abstrahując od formy uzupełnienia upoważnienia do przeprowadzenia kontroli u przedsiębiorcy
z [...] listopada 2023 r., to do dokonania takiego uzupełnienia uprawniona jest osoba uprawniona do wydania upoważnienia do przeprowadzenia kontroli. Upoważnienie do przeprowadzenia kontroli z [...] listopada 2023 r. wydane zostało przez Okręgowego Inspektora Pracy. W konsekwencji ww. upoważnienie może zostać uzupełnione przez inspektora pracy, działającego w ramach właściwości terytorialnej okręgowych inspektoratów pracy wyłącznie w sytuacji odpowiedniego scedowania na niego uprawnienia do wydania upoważnień do przeprowadzenia kontroli, co w ogóle nie zostało wskazane w treści postanowienia z [...] grudnia 2023 r., jak i postanowienia z [...] stycznia 2024 r.
Tym samym, w ocenie skarżącej, organ dopuszcza się rażącego naruszenia dyspozycji art. 24 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 24 ust. 6 i 7 ustawy o PIP przez jego błędną wykładnię i uznanie, że podstawa prawna upoważnienia nr rej.: [...] wydanego przez Okręgowego Inspektora Pracy może zostać uzupełniona na mocy postanowienia wydanego w trybie art. 59 ust. 7 pkt 2 u.p.p. w zw. z art. 17 pkt 3 i art. 22 ust. 1 ustawy o PIP, jak również, że postanowienie o przeprowadzeniu kontroli może zostać wydane przez inspektora pracy, działającego w ramach właściwości terytorialnej okręgowych inspektoratów pracy, pomimo, że nie był on upoważniony do wydawania upoważnień do przeprowadzenia kontroli.
Dodatkowo skarżąca zwróciła uwagę na uchybienie przez organ kontroli dyspozycji art. 55 ust. 3 u.p.p. przez jego błędną i dowolną wykładnię i uznanie, że uzasadnienie zawiadomienia o przedłużeniu postępowania kontrolnego z [...] stycznia 2024 r. dostatecznie wyjaśnia przyczyny, dla których organ przedłużył czas trwania postępowania kontrolnego o dwa miesiące kalendarzowe, podczas gdy łączny czas trwania postępowania w sprawie rozpoznania sprzeciwu z [...] grudnia 2023 r. oraz zażalenia z [...] grudnia 2023 r. wyniósł 11 dni roboczych. Zgodnie zaś z art. 55 ust. 3 u.p.p. "przedłużenie czasu trwania kontroli jest możliwe jedynie z przyczyn niezależnych od organu kontroli i wymaga uzasadnienia na piśmie. Przedłużenie czasu trwania kontroli nie może naruszać terminów, o których mowa w ust. 1." Z treści uzasadnienia zawiadomienia z [...] stycznia 2024 r. wynika, że przyczyną przedłużenia postępowania kontrolnego jest wstrzymanie czynności kontrolnych na skutek rozpatrzenia sprzeciwu oraz zażalenia złożonego przez pełnomocnika jednostki kontrolowanej. Wyjaśnić jednak należy, że czas trwania postępowania dotyczącego rozpatrzenia sprzeciwu z [...] grudnia 2023 r. oraz zażalenia z [...] grudnia 2023 r. przez organ kontroli trwał 15 dni kalendarzowych, tym samym nie przemawia za przedłużeniem postępowania kontrolnego o dwa miesiące kalendarzowe, tym bardziej, gdy przewidywany czas zakończenia kontroli w upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli u przedsiębiorcy wynosił miesiąc kalendarzowy.
W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w [...] wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu swojego stanowiska organ zwrócił uwagę na okoliczność wstrzymania czynności kontrolnych w związku z wniesionymi sprzeciwami. Organ wskazał, że z treści przepisu art. 55 ust. 3 u.p.p. wynika, że przedłużenie czasu trwania kontroli jest możliwe jedynie z przyczyn niezależnych od organu kontroli i wymaga uzasadnienia na piśmie. Uzasadnienie doręcza się przedsiębiorcy, co uczyniono zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2024 r., które skarżąca odebrała 22 stycznia
2024 r.
Zdaniem organu z zaistniałych zdarzeń prawnych wynika, że zainicjowane przez skarżącą postępowanie odwoławcze, zakończy się wraz z uprawomocnieniem się orzeczenia wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
w niniejszej sprawie. Zatem nie może być mowy o przewlekłości postępowania prowadzonego przez PIP, ponieważ wszelkie czynności kontrolne w sprawie uległy wstrzymaniu z mocy prawa, na podstawie przepisów u.p.p., a przyczyna wstrzymania czynności, powstała z mocy prawa i jako taka jest niezależna od organu kontroli, na podstawie czynności prawnych, dokonanych przez skarżącą. Zatem, organ wszczął kontrolę zgodnie z prawem, następnie wstrzymał czynności kontrolne, po czym
w związku z trwającym (nadal niezakończonym procesem administracyjnym), przedłuża czas trwania kontroli, na prawem przewidzianych zasadach, by podjąć wstrzymane czynności kontrolne, po zakończonym postępowaniu w niniejszej sprawie. Organ może i powinien kontynuować czynności kontrolne po dniu zakończenia postępowania wywołanego sprzeciwem/zażaleniem/skargą do WSA. Tym samym organ był zobowiązany do zaprzestania przeprowadzania czynności kontrolnych
w okresie od dnia [...] grudnia 2023 r. (tj. od dnia, w którym wpłynął do niego sprzeciw). Organ przypomniał, że w dniach [...] i [...] stycznia 2024 r. wpłynęły do organu kolejne sprzeciwy, które spowodowały ponowne wstrzymanie biegu czasu trwania kontroli. Powyższe okoliczności uniemożliwiały inspektorom pracy zakończenie postępowania kontrolnego w terminie wskazanym w upoważnieniu do kontroli.
Organ wskazał, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, czas kontroli liczony w dniach roboczych należy odnieść do kontroli w ścisłym rozumieniu tego pojęcia, więc do tych czynności organów kontroli, które przeprowadzane są
u przedsiębiorcy, w jego siedzibie (lub we wskazanym przez niego miejscu), mając przez to wpływ na bieżące funkcjonowanie przedsiębiorstwa. Są to czynności organu kontrolującego w siedzibie przedsiębiorstwa, związane m.in. z zapoznaniem się
z dokumentacją i zabezpieczeniem dokumentów, akt oraz innych środków dowodowych znajdujących się u kontrolowanego na cele dalszego postępowania (por. wyrok WSA w Gliwicach z 12 marca 2018 r., sygn. akt II SA/GI 948/17). Tymczasem, wstrzymanie wszelkich czynności kontrolnych nastąpiło w dniu [...] grudnia 2024 r.
i nadal nie są realizowane.
Następnie organ podniósł, że upoważnienie do kontroli, wręczone przedsiębiorcy przez inspektora pracy, zawiera w pkt. A wykaz aktów normatywnych, stanowiących podstawę prawną przeprowadzania kontroli. Znajduje się tam informacja o zastosowaniu podczas kontroli przepisów art. 45-65 u.p.p. Organ zarzucił, że skarżąca nie zapoznała się ze szczegółowym "Pouczeniem o prawach i obowiązkach kontrolowanego", stanowiącym załącznik do cyt. upoważnienia doręczony przedsiębiorcy, który wyjaśnia, że do kontroli przedsiębiorcy prowadzonej przez organy Państwowej Inspekcji Pracy, nie stosuje się ograniczeń wynikających z ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, dotyczących:
1) zawiadamiania przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli (art. 48 UPP);
2) przeprowadzania kontroli w obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej (art. 50 UPP);
3) zakazu równoczesnego podejmowania i prowadzenia więcej niż jednej kontroli przedsiębiorcy (art. 54 UPP);
4) ograniczenia czasu trwania wszystkich kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym (art. 55 ust. 1 UPP);
- z uwagi na postanowienia Konwencji Nr 81 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej inspekcji pracy w przemyśle i handlu przyjętej w Genewie w dniu 11 lipca 1947 r., w szczególności z uwagi na art. 12 i 16 tej Konwencji.
Organ zwrócił uwagę, że skarżąca stawia tezę, iż zakres przedmiotowy Konwencji Nr 81 Międzynarodowej Organizacji Pracy z dnia 11 lipca 1947 r. dotyczącej inspekcji pracy w przemyśle i handlu (Dz. U. z 1997 r. Nr 72, poz. 450 - dalej Konwencja nr 81), ratyfikowana przez Sejm RP w 1995 r., w warunkach polskich ogranicza się do zakładów pracy o charakterze przemysłowym, natomiast konwencja nie dotyczy innych pracodawców, a w szczególności samej skarżącej, ponieważ świadczy ona usługi.
Zdaniem organu z zaprezentowanym poglądem, nie można się zgodzić. Konwencja Nr 81 obejmuje, jak wynika z jej tytułu, system inspekcji pracy w zakładach przemysłowych i handlowych. Jednakże budowa Konwencji Nr 81 wskazuje, że jej zakres przedmiotowy może być przez państwo członkowskie stosowany w różnej strukturze. Sama Konwencja Nr 81 wymaga, aby istniał system inspekcji pracy
w zakładach przemysłowych i handlowych, pozostawiając członkowi MOP decyzję, co do szerszego zakresu podmiotowego stosowania systemu inspekcji pracy (art. 2 ust. 1, art. 12 ust. 1a KMOP). W ocenie organu skarżąca argumentuje w sposób świadczący o ograniczonym zakresie podmiotowym stosowania Konwencji Nr 81
w sposób nieracjonalny, albowiem Polska od momentu uchwalenia Konwencji Nr 81, systemem inspekcji pracy obejmowała wszystkie zakłady pracy, a mówiąc ściślej
w ujęciu podmiotowym - wszystkich pracodawców. Wprost wskazuje na to art. 13 ustawy o PIP, zgodnie z treścią którego kontroli PIP podlegają:
1) pracodawcy - a w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz kontroli legalności zatrudnienia także niebędący pracodawcami przedsiębiorcy i inne jednostki organizacyjne - na rzecz których jest świadczona praca przez osoby fizyczne, w tym przez osoby wykonujące na własny rachunek działalność gospodarczą, bez względu na podstawę świadczenia tej pracy,
2) podmioty świadczące usługi pośrednictwa pracy, doradztwa personalnego, poradnictwa zawodowego oraz pracy tymczasowej w rozumieniu art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - w zakresie przestrzegania obowiązków, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 lit. d i e,
3) podmioty, o których mowa w art. 18c ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - w zakresie przestrzegania warunków określonych w art. 19c, art. 19d, art. 19fa, art. 19ga, art. 85 ust. 2 i art. 85a tej ustawy,
3a) przedsiębiorcy, do których stosuje się przepisy ustawy z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni,
4) pracodawcy delegujący pracowników na terytorium RP w zakresie określonym z dnia 10 czerwca 2016 r. o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług,
4a) przewoźnicy drogowi delegujący kierowców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz kierowcy delegowani na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie określony w ustawie z dnia 28 lipca 2023 r. o delegowaniu kierowców w transporcie drogowym,
4b) przewoźnicy drogowi z państwa trzeciego delegujący kierowców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz kierowcy delegowani na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z państwa trzeciego, w zakresie określonym w ustawie z dnia 28 lipca 2023 r. o delegowaniu kierowców w transporcie drogowym,
5) przedsiębiorcy albo inne jednostki organizacyjne, na rzecz których w ramach prowadzonej przez te podmioty działalności jest wykonywane zlecenie lub są świadczone usługi przez przyjmującego zlecenie lub świadczącego usługi - w zakresie wypłacania takim osobom wynagrodzenia w wysokości wynikającej z wysokości minimalnej stawki godzinowej, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę,
6) podmioty zatrudniające, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 21 ustawy z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych - w zakresie obowiązków wynikających z przepisów tej ustawy.
Ten stan faktyczny i prawny istniał także w 1995 r., tj. w momencie ratyfikowania Konwencji przez Sejm RP. W konsekwencji, skoro w warunkach krajowych przyjęto Konwencję Nr 81, jako mającą zastosowanie do wszystkich pracodawców, to ratyfikowanie przez RP protokołu do tej konwencji rozciągającego stosowanie jej postanowień na pracodawców zajmujących się działalnością poza handlową było oczywiście zbędne.
Wobec tego, że krajowy prawodawca może dowolnie kształtować zakres stosowania inspekcji pracy, w Polsce przyjęto powszechne stosowanie kontroli
i nadzoru inspekcji pracy w stosunku do wszystkich pracodawców, a także w stosunku do innych podmiotów, na rzecz których jest świadczona praca przez osoby fizyczne (cyt. art. 13 ustawy o PIP).
Organ podniósł, że w tym zakresie istotny jest art. 26 Konwencji Nr 81 MOP, zamieszczony w części III pt. Postanowienia Różne, zgodnie z którym w każdym przypadku, w którym nie jest pewne, czy postanowienia konwencji mają zastosowanie do jakiegoś zakładu, jego części lub miejsca pracy, właściwa władza powinna rozstrzygnąć dany problem.
Zdaniem organu w świetle powyższego nie ma wątpliwości, że rodzimy ustawodawca rozstrzygnął o zakresie stosowania Konwencji Nr 81 w zakresie podmiotowym określonym ustawą PIP. W świetle powyższych faktów, ustawodawca objąwszy systemem inspekcji pracy wszystkich pracodawców, stworzył korzystniejsze dla pracowników rozwiązanie o charakterze kontrolno-nadzorczym, aniżeli przewiduje omawiana konwencja. Taki sposób postępowania jest w pełni legalny i rzutuje bezpośrednio, z woli ustawodawcy, na zakres podmiotowy stosowania postanowień Konwencji Nr 81.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, z późn. zm.), sądy administracyjny sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej "p.p.s.a.", obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie zaś z art. 122 p.p.s.a. sąd rozpoznający sprawę w trybie uproszczonym może przekazać sprawę do rozpoznania na rozprawie.
Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym albowiem stwierdził, że nie zachodzi potrzeba przekazania sprawy do rozpoznania na rozprawie.
Wyjaśnić należy, że Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie skarżąca uczyniła przewlekłe prowadzenie postępowania kontrolnego.
W sprawie miały zastosowanie przepisy ustawy u.p.p. oraz ustawy o PIP.
Zgodnie z art. 59 ust. 1 u.p.p. przedsiębiorca może wnieść sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organ kontroli czynności z naruszeniem przepisów art. 48, art. 49, art. 50 ust. 1 i 5, art. 51 ust. 1, art. 54 ust. 1, art. 55 ust. 1 i 2 oraz art. 58. Sprzeciw wymaga uzasadnienia.
Sprzeciw przedsiębiorca wnosi na piśmie do organu kontroli, którego czynności sprzeciw dotyczy. O wniesieniu sprzeciwu przedsiębiorca zawiadamia na piśmie kontrolującego (art. 59 ust. 3 u.p.p.).
Stosownie do treści art. 59 ust. 5 u.p.p. wniesienie sprzeciwu powoduje wstrzymanie:
1) czynności kontrolnych przez organ kontroli, którego czynności sprzeciw dotyczy - z chwilą doręczenia kontrolującemu zawiadomienia o wniesieniu sprzeciwu;
2) biegu czasu trwania kontroli - od dnia wniesienia sprzeciwu do dnia zakończenia postępowania wywołanego jego wniesieniem.
Art. 59 ust. 7 u.p.p. stanowi natomiast, że organ kontroli w terminie 3 dni roboczych od dnia otrzymania sprzeciwu rozpatruje sprzeciw oraz wydaje postanowienie o:
1) odstąpieniu od czynności kontrolnych;
2) kontynuowaniu czynności kontrolnych.
Nierozpatrzenie sprzeciwu w terminie, o którym mowa w ust. 7, jest równoznaczne w skutkach z wydaniem przez organ właściwy postanowienia o odstąpieniu od czynności kontrolnych (art. 59 ust. 8 u.p.p.).
Zgodnie z art. 59 ust. 9 u.p.p. na postanowienie, o którym mowa w ust. 7 pkt 2, przedsiębiorcy przysługuje zażalenie w terminie 3 dni od dnia doręczenia postanowienia. Właściwy organ rozpatruje zażalenie w terminie 7 dni od dnia jego wniesienia oraz wydaje postanowienie o:
1) utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia;
2) uchyleniu zaskarżonego postanowienia i odstąpieniu od czynności kontrolnych.
Stosownie zaś do treści art. 59 ust. 11 u.p.p. organ kontroli może kontynuować czynności kontrolne z dniem, w którym postanowienie, o którym mowa w ust. 7 pkt 2, stało się ostateczne, a w przypadku wniesienia przez przedsiębiorcę zażalenia -
z dniem, w którym postanowienie, o którym mowa w ust. 9 pkt 1, zostało doręczone przedsiębiorcy.
W razie przewlekłości czynności kontrolnych, po wydaniu postanowienia,
o którym mowa w ust. 9 pkt 1, przedsiębiorca może wnieść do sądu administracyjnego skargę na przewlekłe prowadzenie kontroli. Wniesienie skargi nie powoduje wstrzymania czynności kontrolnych (art. 59 ust. 14 u.p.p.). Do skargi, o której mowa w ust. 14, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, 1705 i 1860) dotyczące skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 59 ust. 15 u.p.p.). Do postępowań, o których mowa w ust. 6, 7 i 9, w zakresie nieuregulowanym stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 59 ust. 16 u.p.p.).
Wyjaśnić też należy, że przewlekłe prowadzenie postępowania zachodzi wówczas, gdy zwłoka w rozpoznaniu sprawy przez organ przekracza rozsądne granice i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne powinna być dokonywana na podstawie analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12; postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12; publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Pojęcie "Przewlekłego prowadzenia postępowania" pojmowane jest jako prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70).
Dokonując oceny, czy postępowanie kontrolne jest prowadzone w niniejszej sprawie przewlekle, przede wszystkim należy zauważyć, że zgodnie z art. 17 ustawy o PIP organami Państwowej Inspekcji Pracy są:
1) Główny Inspektor Pracy;
2) okręgowi inspektorzy pracy;
3) inspektorzy pracy, działający w ramach właściwości terytorialnej okręgowych inspektoratów pracy.
Stosownie natomiast do treści art. 22 ust. 1 ustawy o PIP kontrole przeprowadzają inspektorzy pracy, działający w ramach właściwości terytorialnej okręgowych inspektoratów pracy.
W niniejszej sprawy kontrola u skarżącej przeprowadzana była przez inspektora pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...]. W stosunku do tego organu można zatem było sformułować zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania kontrolnego. Tymczasem w skardze skarżąca jako organ, którego dotyczy skarga wskazała "Państwową Inspekcję Pracy Okręgowy Inspektorat Pracy w [...]." Podmiot wskazany przez skarżącą jako organ, którego dotyczy skarga, nie jest zatem organem prowadzącym kontrolę u skarżącej. Skarga jest więc niezasadna już choćby z tego względu. Nawet bowiem uznając, że w sprawie postępowanie kontrolne jest prowadzone przewlekle Sąd uwzględniając skargę nie mógłby zastosować środków wskazanych w art. 149 § 1 p.p.s.a. w stosunku do podmiotu, który nie prowadził kontroli i chociażby w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązać Państwową Inspekcję Pracy Okręgowy Inspektorat Pracy w [...] do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności.
Niezależnie od powyższego skarga jest również niezasadna z tego względu, że, w ocenie Sądu, na dzień wniesienia skargi nie można było uznać, iż postępowanie kontrolne było prowadzone przewlekle.
Przede wszystkim należy podnieść, że niezasadna jest argumentacja skarżącej wskazująca, iż w sprawie miał zastosowanie przepis art. 55 ust. 1 pkt 1 u.p.p. stanowiący, że czas trwania wszystkich kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy
w jednym roku kalendarzowym w odniesieniu do mikroprzedsiębiorców nie może przekraczać 12 dni roboczych.
Sąd podziela w tym zakresie stanowisko organu wskazujące, że przepis ten nie miał w sprawie zastosowania z uwagi na treść art. 55 ust. 2 pkt 1 u.p.p. Zgodnie z tym przepisem przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli ratyfikowane umowy międzynarodowe albo bezpośrednio stosowane przepisy prawa Unii Europejskiej stanowią inaczej.
W przypadku kontroli przeprowadzanej przez inspektora pracy, znajdują zastosowanie przepisy Konwencji MOP będącej (jako ratyfikowana umowa międzynarodowa) częścią porządku prawnego Rzeczpospolitej Polskiej (od 2 czerwca 1996 r.). W myśl art. 16 Konwencji MOP przedsiębiorstwa będą kontrolowane tak często i tak starannie, jak to jest konieczne dla zapewnienia skutecznego stosowania odpowiednich przepisów prawnych. Powołany przepis wyłącza zatem stosowanie art. 55 ust. 1 u.p.p. m.in. w zakresie czasu trwania kontroli.
Wyjaśnić w tym zakresie należy, że wedle art. 26 Konwencji MOP w każdym przypadku, w którym nie jest pewne, czy postanowienia tego aktu mają zastosowanie do jakiegoś zakładu, jego części, działu lub miejsca pracy, właściwa władza powinna rozstrzygnąć dany problem. Polski ustawodawca rozstrzygnął powyższą kwestię, obejmując systemem inspekcji pracy wszystkich pracodawców oraz przedsiębiorców, na rzecz których jest świadczona praca przez osoby fizyczne, bez względu na rodzaj prowadzonej przez nich działalności. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 ustawy o PIP, kontroli PIP podlegają pracodawcy, a w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz kontroli legalności zatrudnienia także niebędący pracodawcami przedsiębiorcy i inne jednostki organizacyjne - na rzecz których jest świadczona praca przez osoby fizyczne, w tym przez osoby wykonujące na własny rachunek działalność gospodarczą, bez względu na podstawę świadczenia tej pracy. Taki zakres właściwości PIP znajduje swoje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide wyroki: NSA z 26 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 10/14; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 14 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 403/18; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 2 października 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 823/18, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skoro zatem postanowienia Konwencji MOP znajdują zastosowanie do wszystkich podmiotów, które podlegają polskiemu systemowi inspekcji pracy, to
w odniesieniu do skarżącej zachodzi wyłączenie przewidziane w art. 55 ust. 2 pkt 1 u.p.p. Prowadzący kontrolę inspektorzy pracy nie byli zatem związani maksymalnym czasem kontroli określonym w tym przepisie.
Wskazać przy tym należy, co słusznie zauważa Okręgowy Inspektor Pracy
w [...] w odpowiedzi na skargę, że w upoważnieniu do przeprowadzenia przedmiotowej kontroli u skarżącej, w części A, wskazano, iż do kontroli mają zastosowanie mają przepisy art. 45-65 u.p.p. z wyłączeniem przepisów art. 48, art. 50, art. 54 i art. 55 ust. 1. Nawet jeżeli w upoważnieniu tym wprost nie wskazano, że w sprawie ma zastosowanie art. 16 konwencji MOP, to przepis ten i tak wiązał organ, jako przepis stanowiący część polskiego porządku prawnego. Chybiona jest przy tym argumentacja skarżącej wskazująca na wadliwość upoważnienia, czy też niezgodne
z prawem uzupełnienie tego upoważnienia, co zdaniem skarżącej nastąpiło w drodze postanowienia wydanego w trybie art. 59 ust. 7 pkt 2 u.p.p. Kwestie te nie mają żadnego znaczenia przy ocenie, czy postępowanie kontrolne prowadzone jest przewlekle.
Dalej należy podnieść, że kontrola u skarżącej została wszczęta w dniu [...] listopada 2023 r. i miała pierwotnie zakończyć się w dniu [...] grudnia 2023 r. W dniu [...] listopada 2023 r. pismem nr [...] doręczonym skarżącej tego samego dnia, wezwano skarżącą do przedstawienia dokumentów i złożenia wyjaśnień. W dalszej kolejności skarżąca wniosła sprzeciw z [...] grudnia 2023 r. Postanowieniem
z dnia [...] grudnia 2023 r. utrzymane zostało w mocy postanowienie inspektora pracy z dnia [...] grudnia 2023 r. o kontynuowaniu czynność kontrolnych. Stosownie zaś do treści art 59 ust. 5 pkt 1 u.p.p. wniesienie sprzeciwu powoduje wstrzymanie czynności kontrolnych przez organ kontroli, którego czynności sprzeciw dotyczy - z chwilą doręczenia kontrolującemu zawiadomienia o wniesieniu sprzeciwu. Ponadto zgodnie z art. 59 ust. 11 organ kontroli może kontynuować czynności kontrolne z dniem,
w którym postanowienie, o którym mowa w ust. 7 pkt 2, stało się ostateczne,
a w przypadku wniesienia przez przedsiębiorcę zażalenia - z dniem, w którym postanowienie, o którym mowa w ust. 9 pkt 1, zostało doręczone przedsiębiorcy. Wskazane wyżej postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w [...] z dnia [...] grudnia 2023 r. zostało doręczone skarżącej w tym samym dniu.
Zdaniem Sądu, skoro w związku z wniesionym sprzeciwem z dnia [...] grudnia 2023 r. nastąpiło wstrzymanie czynności kontrolnych, za uzasadnione należy uznać przedłużenie okresu kontroli do [...] lutego 2024 r., o czym skarżąca została zawiadomiona w dniu [...] stycznia 2024 r. Wniesienie sprzeciwu i konieczność jego rozpoznania było okolicznością niewątpliwie niezależną od organu kontroli. Przedłużenie kontroli miało zatem umocowanie w art. 55 ust. 3 zdanie pierwsze u.p.p., który stanowi, że przedłużenie czasu trwania kontroli jest możliwe jedynie z przyczyn niezależnych od organu kontroli i wymaga uzasadnienia na piśmie.
Dalej należy zwrócić uwagę, że skarżąca w dniach [...] i [...] stycznia 2024 r. wniosła kolejne sprzeciwy. Sprzeciwy te zostały rozpoznane postanowieniami z dnia [...] oraz [...] stycznia 2024 r. Postanowieniami z dnia [...] oraz [...] lutego 2024 r. Okręgowy Inspektor Pracy w [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienia. Czynności kontrolne w tym przypadku zostały zatem wstrzymane na okres od [...] stycznia do [...] lutego 2024 r. Skierowana do Sądu skarga na przewlekłość została zaś wniesiona
w dniu [...] lutego 2024 r.
Biorąc pod uwagę opisane wyżej działania organu oraz uwzględniając wnoszone przez skarżącą sprzeciwy nie sposób uznać, że postepowanie kontrolne było prowadzone przewlekle. Trudno bowiem stwierdzić aby organ kontroli w niniejszej sprawie działał opieszałe, niesprawne i nieskutecznie. Sąd nie dopatrzył się też tego, aby podejmowane przez organ czynności i działania nosiły znamiona niecelowości lub pozorności Nie można też uznać, że sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również, że przedłużanie terminu kontroli było nieuzasadnione. Na czas przeprowadzenia kontroli niewątpliwie miały wpływ wnoszone przez skarżącą sprzeciwy.
W związku z tym należy stwierdzić, że skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI