II SAB/WA 113/22

II SAB/Wa 113/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-05-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-02-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj /przewodniczący/
Ewa Marcinkowska /sprawozdawca/
Ewa Radziszewska-Krupa
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 1961/22 - Wyrok NSA z 2024-06-19
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 3 par. 2 pkt 8, art. 119 pkt 4, art.120, art. 149
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2020 poz 2176
art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 13 ust. 1
Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 maja 2022 r. sprawy ze skargi G. P. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] stycznia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2022 r. G. P. zwrócił się do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o udostępnienie informacji publicznej zawierającej wartości umów w roku 2020 i 2021 faktycznie zapłaconych z tytułu przetwarzania (utrzymania i eksploatacji) systemów [...] (systemy emerytalne) przez przedsiębiorstwa z tzw. "[...]" wskazane we wniosku. Wnioskodawca określił, że informacje mają być udostępnione w postaci pliku pdf lub (excel) na wskazany adres e-mail.
Pismem z dnia [...] stycznia 2022 r., przesłanym pocztą elektroniczną, organ poinformował wnioskodawcę, że jest w trakcie gromadzenia danych żądanych zgodnie z okresem wskazanym we wniosku. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej – zwanej dalej u.d.i.p., zachodzi konieczność przedłużenia do [...] lutego 2022 r. terminu udzielenia odpowiedzi na wniosek.
Następnie w piśmie z dnia [...] lutego 2022 r., przesłanym pocztą elektroniczną, Prezes ZUS poinformował G. P., że treść wniosku oraz jego czasowy i merytoryczny związek z toczącym się postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego (znak sprawy: [...]), prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego na świadczenie usług ciągłości działania oraz usług dodatkowych dla środowiska systemu [...], w którym jednym z wykonawców, który złożył ofertę jest firma [...] z siedzibą w [...], w której G. P. pełni funkcję [...], (zgodnie z treścią wpisu ujawnionego w Krajowym Rejestrze Sądowym o numerze [...]), oznacza to, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie jest związany z interesem publicznym, ale że informacje, o które wnioskodawca wnioskuje, są związane z prywatnym interesem, dlatego też nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p. i nie mogą zostać udostępnione w trybie dostępu do informacji publicznej. Powołując orzeczenia sądów administracyjnych Prezes ZUS wyjaśnił, że u.d.i.p. ma zapewniać transparentność działań władzy publicznej i umożliwiać społeczną kontrolę tych działań, nie może być zatem podstawą do otrzymania informacji we własnej sprawie. Organ wskazał też, że określenia istoty pojęcia "sprawa publiczna" powinno się dokonywać na podstawie kryterium interesu ogólnego a nie jednostkowego, prawo dostępu do informacji publicznej nie może stanowić instrumentu do poszukiwania dowodów w sprawie indywidualnej, a u.d.i.p. nie może być nadużywana i wykorzystywana w czysto prywatnych sprawach.
Prezes ZUS wyjaśnił nadto, że u.d.i.p. nie może być i nie jest środkiem do wykorzystywania jej w celu występowania z wnioskiem o udzielenie każdej informacji. Zakres przedmiotowy u.d.i.p. wytycza i obejmuje dostęp tylko do informacji publicznej, a nie publiczny dostęp do wszystkich informacji. Tymczasem, w ocenie organu, wniosek G. P. charakteryzuje istnienie wyłącznie subiektywnego interesu prywatnego, a nie obiektywnie publiczny charakter. Prezes ZUS zaznaczył przy tym, że poza zatytułowaniem wniosku "o udostępnienie informacji publicznej", pozostałe okoliczności związane ze sprawą i G. P.jako wnioskującym wskazują, że pozyskane dane nie posłużą dobru publicznemu, czyli społeczeństwo nigdy nie pozna udostępnionych danych, a więc obiektywnie pozna je tylko wnioskodawca, a takie działanie nie może być postrzegane jako działanie w interesie publicznym i społecznym, a zatem powinno być oceniane jako nadużycie prawa podmiotowego do informacji publicznej.
W piśmie z dnia [...] lutego 2022 r. G. P.wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej.
W skardze wniósł o:
1) nakazanie niezwłocznego rozpoznania jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] stycznia 2022 r.,
2) stwierdzenie, że doszło do rażącego naruszenia prawa,
3) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ (ZUS) jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, a żądana przez niego informacja dotyczy tylko i wyłącznie wydatkowania środków publicznych przez organ. Dlatego też zakwestionował stanowisko organu wskazujące, że wydatkowanie pieniędzy publicznych nie jest sprawą publiczną, a tylko sprawą prywatną osoby fizycznej w żaden sposób nie związanej z umowami z ZUS. Jednocześnie podkreślił, że kwestie majątkowe są wprost wymienione w art. 6 u.d.i.p., zaś umowy, których wniosek dotyczy, zawarte zostały lata temu pomiędzy ZUS, a spółkami - osobami prawnymi. Skarżący zaznaczył też, że nie jest i nigdy nie był członkiem jakiegokolwiek organu stanowiącego tych podmiotów, nie jest i nigdy nie był udziałowcem tych podmiotów, a umowy nie były zawarte w trybie ustawy prawo zamówień publicznych ani wcześniejszej ustawy o zamówieniach publicznych. Zatem, w ocenie skarżącego, fakt, że umowy były zawierane poza trybami właściwymi dla zamówień publicznych, dodatkowo wzmacnia potrzebę udostępniania informacji na ich temat, tym bardziej, że danych o żądanych umowach nie ma w BIP ani w biuletynach zamówień publicznych. Nadto, według wiedzy skarżącego, organ nigdy nie upubliczniał informacji o treści tych umów ani o ich warunkach finansowych, czy podpisywanych aneksach.
Skarżący wyjaśnił również, że zgodnie z jego wiedzą umowy zostały już wypowiedziane przez ZUS i są zakończone. Podkreślił też, że dane na temat tych umów nie mogą być przez niego pozyskane w jakimkolwiek innym trybie niż u.d.i.p.
G. P. podniósł nadto, że przywołane przez organ postępowanie przed Krajową Izbą Odwoławczą, dotyczy aktualnego postępowania o zamówienie publiczne (w toku), jednak on nie jest stroną ani uczestnikiem tego postępowania. Wyjaśnił jednocześnie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 11 grudnia 2018 r. sygn. II SAB/Wa 517/18 wyjaśnił organowi (wyrok dotyczył ZUS), że niedopuszczalne jest utożsamianie osób zarządzających spółką z samą spółką. Powyższe stanowisko podtrzymał Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 28 września 2021 r. sygn. akt III OSK 1060/21 oddalił skargę kasacyjną ZUS. Skarżący podniósł jednocześnie, że Prezes ZUS nie wykonał ww. wyroków i nie udzielił żądanej informacji publicznej, stąd też takie działanie organu winno skutkować uznaniem, że w rozpoznawanej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa.
Skarżący zarzucił nadto, że stanowisko organu sprowadza się do tez, że: informacje niekorzystne dla organu nie stanowią informacji publicznej i nie są udostępniane; niedopuszczalne jest wykorzystanie uzyskanej informacji publicznej do kontrolowania działań organu; jeżeli osoba fizyczna próbuje użyć uzyskaną informację publiczną do celów prywatnych to taka informacja przestaje być informacją publiczną.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Prezesa ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w piśmie z dnia [...] lutego 2022 r. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnił, że wobec faktu, iż żądana informacja nie stanowi informacji o sprawach publicznych, do których udostępniania służy tryb przewidziany w u.d.i.p., sprawa została załatwiona w formie zwykłego pisma, a prawidłowość powyższego działania organu potwierdza liczne w tym przedmiocie orzecznictwo sądów administracyjnych.
Pełnomocnik organu podkreślił, że zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że wnioski składane w sprawie indywidualnej nie mają charakteru informacji publicznej oraz, że wnioski o udostępnienie informacji publicznej składane przez podmioty, których interesów dotyczą, nie są wnioskami o udzielenie informacji publicznej, nie odnoszą się bowiem do "sprawy publicznej".
Pełnomocnik organu zaznaczył jednocześnie, że okoliczności sprawy jednoznacznie potwierdzają, że celem uzyskania wiedzy na temat wartości umów w roku 2020 i 2021 faktycznie zapłaconych z tytułu przetwarzania (utrzymania i eksploatacji) systemów [...] (systemy emerytalne) przez przedsiębiorstwa z tzw. "[...]" jest zamiar zebrania przez G. P. materiałów oraz dowodów na potrzeby postępowania odwoławczego przed Krajową Izbą Odwoławczą, w związku z toczącym się postępowaniem o udzielenie zamówienia, w którym jednym z wykonawców jest firma [...]. Pełnomocnik organu dodał też, że w ocenie prawnej sprawy nie można pominąć związków formalnych i personalnych łączących w przedmiotowej sprawie skarżącego z ww. Spółką. G. P. jako współwłaściciel firmy jest bezpośrednio zainteresowany wynikiem postępowania o udzielenie zamówienia, w którym to postępowaniu bierze udział [...], jak i wynikiem postępowania odwoławczego przed Krajową Izbą Odwoławczą.
Zdaniem pełnomocnika organu, działanie skarżącego nie może być więc postrzegane jako działanie w interesie publicznym i społecznym, powinno być natomiast oceniane jako nadużycie prawa podmiotowego do informacji publicznej.
Pełnomocnik organu nie zgodził się również ze stwierdzeniem zawartym w uzasadnieniu skargi, że organ nie wykonał wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2018 r. sygn. akt. II SAB/Wa 517/18, wskazując, że organ jest zobowiązany do jego wykonania w terminie 14 dni od daty doręczenia mu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, co do dnia przekazania do sądu odpowiedzi na przedmiotową skargę jeszcze nie nastąpiło.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że Prezes ZUS podejmuje działania jako przyjęte zasady, jak np. nieudostępnianie przez organ informacji niekorzystnych dla organu, uznawanie takich informacji za niedopuszczalne do wykorzystania do kontrolowania działań organu lub nieuznawanie za informację publiczną, informacji, które osoba fizyczna próbuje uzyskać do celów prywatnych, pełnomocnik organu wyjaśnił, że organ rzetelnie rozpoznaje wnioski o udostępnienie informacji publicznej stosując przy tym zasady i tryb przewidziane przez u.d.i.p., a interpretując obowiązujące przepisy, korzysta również ze wskazówek i poglądów wyrażanych w doktrynie prawniczej oraz judykaturze sądowej, które w najbardziej aktualny sposób objaśniają wątpliwości związane ze stosowaniem powołanych przepisów prawa, wraz z szerokim rozumieniem wszystkich zasad i wartości, z którymi są związane. Powołując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2021 r. sygn. akt III OSK 3907/21 pełnomocnik organu podniósł, że "Nadużycie prawa podmiotowego do informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy dany podmiot wnioskuje o udostępnienie informacji publicznej w celu innym niż chęć zachowania jawności życia publicznego, czy uzyskania informacji mającej znaczenie dla większej liczby osób. Nadużycie to z reguły ma miejsce wówczas, gdy żądana informacja ma znaczenie wyłącznie indywidualne, będąc istotna tylko z perspektywy wnioskodawcy. Przy czym, z reguły wnioskodawca przez nadużycie prawa zmierza do realizacji własnych interesów, na przykład przez zamiar wykorzystania udostępnionej informacji na potrzeby procesu cywilnego, którego wnioskodawca jest stroną."
W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2022 r. skarżący zaprzeczył, by jego wniosek dotyczył toczącego się postępowania o zamówienie publiczne wyjaśniając, że wniosek dotyczy tylko i wyłącznie kwot wydatkowanych przez ZUS w latach 2020 i 2021, a więc w przeszłości. Podtrzymał jednocześnie zarzut, co do ignorowania przez organ wyroków sądów administracyjnych wydanych, po rozpoznaniu jego skargi na bezczynność Prezesa ZUS w przedmiocie dostępu do informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjny sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej zwana jako "P.p.s.a.", obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów.
Stosownie do art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowany akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86).
Bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej występuje wyłącznie wtedy, gdy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Ma ona miejsce wówczas, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176, dalej jako u.d.i.p.) terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo, podejmując te czynności, nie udzieli informacji w maksymalnym 2 miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wyda na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udzielenia żądanej informacji publicznej.
Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).
Pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca określił natomiast w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. W orzecznictwie przyjmuje się, że informacją publiczną w rozumieniu powyższego przepisu będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Bliższa analiza powołanego przepisu wskazuje, że wnioskiem objęte może być pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkami do ich kwestionowania. W omawianym trybie nie można też domagać się oceny zgodności z prawem wytworzonych dokumentów (por. wyrok z 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2445/11, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).
W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest podmiotem zobowiązanym na gruncie u.d.i.p. do udostępnienia informacji mających charakter informacji publicznej będącej w jego posiadaniu. W ocenie Sądu nie powinno również budzić wątpliwości, że żądana informacja dotycząca wartości umów w roku 2020 i 2021 faktycznie zapłaconych przez ZUS z tytułu przetwarzania (utrzymania i eksploatacji) systemów [...] (systemy emerytalne) przez przedsiębiorstwa z tzw. "[...]" wskazane we wniosku, ma walor informacji publicznej.
Dokonując kontroli niniejszej sprawy sąd doszedł jednak do przekonania, że skarga winna zostać oddalona, a podstawą takiego rozstrzygnięcia jest nadużycie prawa do uzyskania informacji publicznej.
Obywatelskie prawo do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego. Z uwagi na konstrukcję prawa dostępu do informacji publicznej jako publicznego prawa podmiotowego, w praktyce już samo stwierdzenie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej implikuje obowiązek udzielania informacji każdemu podmiotowi, który się o to zwróci. Ten stan rzeczy powoduje, że często dochodzi do nadużywania prawa do informacji do realizacji celów, które nie wynikają ani z Konstytucji RP, ani z ustawy o dostępie do informacji publicznej, oraz celów, które są trudne do pogodzenia z założeniami całego systemu prawa, składającego się z leżących u jego fundamentów wartości i zasad aksjologicznych. Zachowanie podmiotu wnoszącego o udzielenie informacji publicznej winno być więc w każdym przypadku oceniane indywidualnie nie tylko w kontekście uprawnienia do uzyskania takiej informacji, ale w konkretnych sytuacjach również przy uwzględnieniu nadrzędnych wobec niego zasad i wartości. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego funkcjonuje pogląd dopuszczający możliwość stosowania konstrukcji nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej. Nadużywanie publicznego prawa podmiotowego ma miejsce wówczas, gdy jakiś podmiot podejmuje prawnie dozwolone działania dla osiągnięcia celów innych niż przewidziane przez ustawodawcę. Takie działanie lub zaniechanie jest wprawdzie zachowaniem podmiotu "mającego prawo", ale nie służy społecznie uzasadnionym interesom tego podmiotu (H. Knysiak-Molczyk, Granice prawa do informacji w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym). Nadużycie prawa definiowane jest więc jako wykorzystywanie tego prawa w sposób, który nie jest zgodny z założeniami aksjologicznymi leżącymi u jego podstaw [A. Piskorz-Ryń (w:) G. Szpor, A. Piskorz-Ryń (red.), Jawność i jej ograniczenia. Dostęp i wykorzystywanie. Tom V, 2015, wyd. el./Legalis]. W kontekście prawa dostępu do informacji publicznej nadużycie prawa definiuje się więc jako próbę korzystania z instytucji dostępu do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest w szczególności prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzegania prawa przez podmioty życia publicznego, jawności funkcjonowania administracji i innych organów (vide: J. Drachal, Prawo do informacji publicznej w świetle wykładni funkcjonalnej [w:] J. G., R. Hauser i J. T., Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980-2005, Naczelny Sąd Administracyjny, W-wa, 2005 r., s. 146–147; wyrok NSA z 16 października 2015 r., sygn. akt I OSK 1992/14; wyrok NSA z 23 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1601/15; wyrok NSA z 14 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2642/16 – publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wprawdzie osoba korzystająca z prawa do informacji publicznej nie jest zobowiązana wskazywać celów ani motywów swego działania, to jednak w każdym indywidualnym przypadku istnieje możliwość oceny zachowania wnioskującego o informację publiczną pod kątem tego, czy korzysta on ze swojego uprawnienia zgodnie z jego celem i funkcją. Ocena ta powinna być oparta o okoliczności faktyczne, w szczególności uwzględniać treść wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz dotychczasowe relacje z wnioskodawcą (na płaszczyźnie korzystania przez niego z prawa do informacji publicznej) (por. A. Kręcisz-Sarna, Informacja w Administracji Publicznej 2019/1, s. 50 i nast.).
Nadużycie prawa podmiotowego do informacji publicznej ma z reguły miejsce wówczas, gdy żądana informacja ma znaczenie wyłącznie indywidualne, będąc istotna tylko z perspektywy wnioskodawcy. Przy czym z reguły wnioskodawca przez nadużycie prawa zmierza do realizacji własnych interesów, na przykład przez zamiar wykorzystania udostępnionej informacji na potrzeby procesu cywilnego, którego wnioskodawca jest stroną. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazano, że "nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej polega na próbie skorzystania z tej instytucji dla osiągnięcia celu innego niż troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa i jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność działania administracji i innych organów władzy publicznej" (zob. wyrok NSA z 23 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 1601/15, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu, okoliczności niniejszej sprawy pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, że G. P. zamierza wykorzystać prawo do informacji publicznej w sposób niezgodny z intencjami ustawodawcy. Jak wynika z Krajowego Rejestry Sądowego skarżący jest wspólnikiem oraz prokurentem [...] z siedzibą w [...]. Spółka ta brała udział w postępowaniu ogłoszonym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych o udzielenie zamówienia publicznego (znak sprawy: [...]), w trybie przetargu nieograniczonego na świadczenie usług ciągłości działania oraz usług dodatkowych dla środowiska systemu [...]. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt sprawy, w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego Spółka była wzywana przez zamawiającego (ZUS) do złożenia wyjaśnień dotyczących wyliczenia ceny oferty, a następnie jej oferta została odrzucona z uwagi na rażąco niską cenę. [...] Sp. z o.o. odwołała się do Krajowej Izby Odwoławczej w związku powyższym postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego. Z treści pisma z dnia [...] lutego 2022 r. złożonego przez Spółkę w toku postępowania przed Krajową Izbą Odwoławczą wynika w sposób jednoznaczny, że informacje, o które wnioskował G. P.w trybie dostępu do informacji publicznej były potrzebne Spółce na potrzeby postępowania odwoławczego. W punkcie III ppkt 17 tego pisma napisano, że "ZUS uniemożliwił odwołującemu zapoznanie się z kompletem umów z przedsiębiorstwami sieci [...] nie dochowując ustawowego terminu ich udostępnienia" (powołano się przy tym na pismo ZUS skierowane do G. P. o przedłużeniu terminu do udostępnienia informacji publicznej).
Z powyższego wynika, że informacje o które wystąpił G. P.we wniosku z dnia [...] stycznia 2022 r., dotyczące wartości umów w roku 2020 i 2021 faktycznie zapłaconych z tytułu przetwarzania (utrzymania i eksploatacji) systemów [...] (systemy emerytalne) przez przedsiębiorstwa z tzw. "[...]", skarżący chciał wykorzystać na potrzeby prowadzonego postępowania odwoławczego przed Krajową Izbą Odwoławczą przez [...], której jest wspólnikiem i prokurentem.
W zaistniałej sytuacji nie można uznać, że Prezes ZUS był zobowiązany do załatwienia wniosku skarżącego w trybie u.d.i.p., a tym samym, że występuje bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] stycznia 2022 r.
Podsumowując powyższe rozważania Sąd stwierdza, iż podstawą oddalenia skargi w omawianej sprawie jest nadużycie prawa do uzyskania informacji publicznej.
Odnosząc się natomiast do przywołanego w skardze wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2021 r. sygn. akt III OSK 1060/21, należy zwrócić uwagę, że w wyroku tym NSA nie poddał ocenie ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd I instancji, w zakresie wniosku inicjującego postępowanie o udostępnienie informacji publicznej, z uwagi na sposób sformułowania zarzutów kasacyjnych. Nie można w związku z tym wywodzić, że NSA oddalając skargę kasacyjną, uznał te ustalenia faktyczne Sądu I instancji za prawidłowe.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.