II SAB/Wa 103/20

II SAB/Wa 103/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-05-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-02-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania /przewodniczący/
Ewa Kwiecińska /sprawozdawca/
Ewa Marcinkowska
Symbol z opisem
647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
658
Hasła tematyczne
Ochrona danych osobowych
Skarżony organ
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku
Stwierdzono przewlekłość postępowania  administracyjnego i że przewlekłość postępowania  miała charakter rażący
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 149 par. 1 pkt 3 i par. 1a; art. 149 par. 2; art. 154 par. 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 36 par. 1 i 2; art. 35
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 maja 2020 r. sprawy ze skargi K. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania skargi z dnia [...] grudnia 2017 r. 1. stwierdza, że Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz K. P. sumę pieniężną w wysokości 500 (słownie: pięćset) złotych; 4. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz K. P. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (obecnie: Urząd Ochrony Danych Osobowych, dalej również: Urząd) w dniu 3 stycznia 2018 r. wpłynęła skarga K. P. Skarga ta dotyczyła udostępnienia danych osobowych K. P., zawartych w służbowej teczce akt personalnych prowadzonej przez Ministerstwo Obrony Narodowej, a obecnie zarchiwizowanej w Wojskowym Biurze Historycznym w [...], na rzecz tygodnika [...] i portalu internetowego [...] z siedzibą w [...].
W dniu 4 lutego 2020 r. do Urzędu Ochrony Danych Osobowych wpłynęła skarga K. P. na przewlekłość i bezczynność Prezesa Urzędu z dnia [...] lutego 2020 r. w rozpatrzeniu ww. wniosku.
Skarżący na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 i § 1a P.p.s.a. wniósł o:
1. stwierdzenie, że ww. organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, które miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
2. zobowiązanie Prezesa UODO do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a.;
i na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. wniósł o:
3. przyznanie od Prezesa UODO na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów;
oraz o:
4. rozpatrywanie sprawy także pod nieobecność skarżącego;
5. zasądzenie kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wskazał, iż w dniu [...] lutego 2018 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych pisma z dnia [...] grudnia 2017 r. poprzez zidentyfikowanie członków rodziny, których dotyczyła złożona przez niego skarga oraz przedłożenie pełnomocnictwa do występowania w ich imieniu. Skarżący nie udzielił na ww. pismo odpowiedzi, wobec czego skarga w zakresie przetwarzania danych osobowych członków jego rodziny została w dniu [...] kwietnia 2018 r. pozostawiona bez rozpoznania. Tym samym, w dniu [...] kwietnia 2018 r. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych (obecnie: Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych), wszczął postępowania administracyjne w zakresie udostępnienia danych osobowych skarżącego zawartych w służbowej teczce akt personalnych prowadzonej przez Ministerstwo Obrony Narodowej, a obecnie zarchiwizowanej w Wojskowym Biurze Historycznym w [...], na rzecz tygodnika [...] i portalu internetowego [...] z siedzibą w [...] oraz zwrócił się do Ministra Obrony Narodowej o złożenie wyjaśnień w sprawie. Odpowiedź na wezwanie do wyjaśnień wpłynęło do Biura Generalnego Inspektorach Ochrony Danych Osobowych w dniu [...] maja 2018 r. (data nadania: [...] maja 2018 r.). Z uwagi na niedostarczenie pełnomocnictwa do składania wyjaśnień, w dniu 7 stycznia 2019 r. Ministerstwo Obrony Narodowej zostało wezwane do uzupełnienia braków formalnych pisma z dnia [...] maja 2018 r. Odpowiedź na wezwanie została przesłana do Urzędu w dniu [...] stycznia 2019 r. (data wpływu do Urzędu: [...] stycznia 2019 r.). W dniu [...] lutego 2019 r. Prezes Urzędu zwrócił się do Wojskowego Biura Historycznego oraz do Prokuratury Okręgowej w [...], Wydział ds. Wojskowych o złożenie wyjaśnień w sprawie celem uzupełnienia materiału dowodowego. Odpowiedzi na powyższe żądanie wpłynęły do Urzędu odpowiednio w dniu [...] marca 2019 r. oraz [...] marca 2019 r.
W dniu [...] maja 2019 r. strony postępowania zostały poinformowane o zgromadzeniu materiału dowodowego wystarczającego do wydania decyzji administracyjnej w przedmiotowej sprawie.
W dniu [...] grudnia 2019 r. do Urzędu wpłynęło ponaglenie na bezczynność Prezesa UODO z dnia [...] grudnia 2019 r., a w dniu [...] lutego 2020 r. do Urzędu wpłynęła przedmiotowa skarga z dnia 3 lutego 2020 r. na przewlekłość i bezczynność Prezesa UODO.
W dniu [...] lutego 2020 r. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych wydał decyzję administracyjną w przedmiotowej sprawie, mocą której odmówił uwzględnienia wniosku.
Mając na uwadze powyżej opisane czynności, Prezes UODO wskazał, że skarga K. P. na przewlekłość i bezczynność niniejszego organu winna zostać odrzucona.
Organ podkreślił, iż stosownie do dyspozycji art. 3 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawie skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a ww. ustawy. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowo-administracyjnym (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SAB/Bk 15/12) cyt: "(...) ze stanem bezczynności mamy do czynienia wówczas, gdy dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy (czy to na skutek nie podjęcia żadnych czynności czy też prowadzenia postępowania i nie zakończenia go wydaniem aktu administracyjnego lub podjęciem stosownej czynności), natomiast ze stanem przewlekłości mamy do czynienia wówczas, gdy organ podejmuje czynności w toku postępowania w sposób nieefektywny lub pozorny, nie przekraczając jednocześnie terminu załatwienia sprawy (najczęściej będą to przypadki nieuzasadnionego korzystania z możliwości wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy)".
Zdaniem organu skarżący był każdorazowo informowany o czynnościach podejmowanych przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Organ przedsięwziął przewidziane prawem czynności służące wnikliwemu i rzetelnemu ustaleniu okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy i zebraniu materiału dowodowego potrzebnego do rozstrzygnięcia jej decyzją administracyjną. Organ zaznaczył, iż to na Prezesie Urzędu spoczywa statuowany w art. 77 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy. Jak wielokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny, z art. 77 § 1 k.p.a. oraz wyrażonej w art. 7 tego aktu prawnego zasady prawdy obiektywnej wynika, że ciężar dowodu spoczywa na organie administracji (por. wyrok NSA OZ w Lublinie z dnia 15 września 1992 r.; sygn. akt SA/Lu 601/92, wyrok NSA OZ w Gdańsku z dnia 16 października 1998 r.; sygn. akt: I SA/Gd 92/98). Wydanie decyzji administracyjnej w sprawie należącej do właściwości Prezesa Urzędu musi być poprzedzone dokładnym zbadaniem jej okoliczności faktycznych i zebraniem kompletnego, wewnętrznie spójnego materiału dowodowego.
Organ podkreślił nadto, iż Urząd Ochrony Danych Osobowych jest jedynym urzędem na całą Polskę, bez jednostek pomocniczych, czy oddziałów zamiejscowych. Prezes Urzędu w swojej pracy prowadzi szereg działań w zakresie poszerzania świadomości obywateli na temat ochrony danych osobowych, co również przekłada się nie tylko na liczbę wpływających skarg do Biura, ale także próśb o interwencję, czy też wniosków o wydanie opinii, których liczba z każdym rokiem się zwiększa. W efekcie do Urzędu Ochrony Danych Osobowych wpływają skargi z całego kraju, które w większości dotyczą odmiennych stanów faktycznych, regulowanych przez różne dziedziny prawa. Na marginesie organ wskazał, że liczba skarg, które wpłynęły do Urzędu Ochrony Danych Osobowych (poprzednio Biura Generalnego Inspektora) w ciągu ostatnich kilku lat wzrosła ponad dwukrotnie. Z 1114 w roku 2010, do 2481 w roku 2014 i 2950 w 2017 r., co bezpośrednio przekłada się na obciążenie pracowników bardzo dużą liczbą spraw. W tym samym czasie, prawie trzykrotnie, zwiększono liczbę wydawanych decyzji, z 548 w roku 2014, do 1420 w roku 2017.
Odnosząc się do zarzutu Skarżącego co do bezczynności, Prezes UODO wskazał zatem, że pomimo dłuższego terminu rozpatrywania sprawy organ w żadnym razie nie uchylał się od wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Postępowanie administracyjne zostało zakończone decyzją z dnia [...] lutego 2020 roku, w związku z czym zarzut bezczynności organu jest niezasadny.
Uwzględniając podniesione okoliczności, Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych wniósł o odrzucenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w świetle przepisu art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej "P.p.s.a."), odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż wniosek organu o odrzucenie skargi nie zasługuje na uwzględnienie i jest całkowicie niezrozumiały.
W świetle normy prawnej wyrażonej w przepisie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" pojmowane jest jako prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz /w:/ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, s. 69-70). Również w dotychczasowym orzecznictwie sądowym przewlekłe prowadzenie postępowania określane jest jako nieefektywne. Wskazuje się bowiem, że przewlekłość obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12; podobnie: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12).
Przepis art. 149 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b).
W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Jak wynika z akt sprawy skarżący wystąpił w dniu [...] stycznia 2018 r. do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dawniej: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, jako organu właściwego, o wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji – w sprawie dotyczącej udostępnienia danych osobowych skarżącego przez Wojskowe Biuro Historyczne z siedzibą w [...] na rzecz tygodnika [...] i portalu internetowego [...] z siedzibą w [...].
Zgodnie z art. 12 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie.
Zasada szybkości postępowania wyrażona w powyżej przytoczonym przepisie jest ściśle związana z regulacjami zawartymi w art. 35-38 k.p.a., nie może jednak pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Niekiedy może to się wiązać z koniecznością dłuższego prowadzenia postępowania, wówczas – stosownie do treści art. 36 § 1 k.p.a. – organ obowiązany jest zawiadomić o tym strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
W art. 35 k.p.a. określone zostały terminy do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej, a przepis ten zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, co stanowi realizację zasady zawartej w art. 12 k.p.a. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później, niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Ponadto, w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ powinien podać stronom przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy, co wynika z art. 36 § 1 k.p.a., zaś ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Podkreślić trzeba też, że samo informowanie o niezałatwieniu sprawy w terminie nie chroni organu przed zarzutem przewlekłości postępowania, ponieważ działania organu w tym zakresie również podlegają kontroli sądu administracyjnego. W sprawach ze skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego sąd administracyjny bada, czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy. Natomiast z bezczynnością organu mamy do czynienia wtedy, gdy organ w ogóle nie podejmuje żadnych czynności.
Chociaż zgodnie z treścią art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, to przedmiotowa sprawa do dnia 3 lutego 2020 r., tj. do dnia wniesienia skargi na przewlekłość, nie została zakończona poprzez wydanie decyzji, a czynności w niej podejmowane, opisane w skardze i znajdujące odzwierciedlenie w aktach administracyjnych, podejmowane były w kilkumiesięcznych odstępach czasu. W tej sytuacji, zwłoka, jakiej dopuścił się organ w załatwieniu sprawy, nie może budzić żadnych wątpliwości w świetle art. 35 § 1 k.p.a.
Na marginesie, warto zauważyć, że do dnia orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i wydania w niniejszej sprawie wyroku z dnia 29 maja 2020 r., organ rozpatrzył wniosek strony skarżącej z dnia [...] stycznia 2018 r. i wydał stosowną decyzję w dniu [...] lutego 2020 r. Decyzja ta wydana jednak została dopiero w następnym dniu po dniu, w którym niniejsza skarga wpłynęła do organu.
W ocenie Sądu, działania organu mieszczą się w zakresie pojęcia przewlekłości, zwłaszcza, gdy weźmie się pod uwagę odstępy czasu pomiędzy poszczególnymi czynnościami oraz ich pozorność.
W szczególności Sąd zwraca uwagę, iż odpowiedź Ministra Obrony Narodowej na wezwanie organu została sporządzona w dniu [...] maja 2018 r. Do pisma tego dołączone zostały wyjaśnienia Dyrektora Wojskowego Biura Historycznego z siedzibą w [...] z dnia [...] maja 2019 r. Dopiero pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. organ wezwał Ministra Obrony Narodowej do uzupełnienia braku formalnego tego pisma poprzez dołączenie pełnomocnictwa dla Dyrektora Departamentu Kadr MON. Opisana zwłoka w działaniu organu niewątpliwie nie znajduje żadnego uzasadnienia.
Minister Obrony Narodowej bez zbędnej zwłoki udzielił odpowiedzi na ww. wezwanie organu w piśmie z dnia [...] stycznia 2019 r.
W dniu [...] lutego 2019 r. organ załączył do akt administracyjnych sprawy wydruki artykułów prasowych dotyczących wniosku skarżącego w celu udokumentowania, że autor tych artykułów miał dostęp do teczki akt personalnych skarżącego (karta 78 i 82 akt administracyjnych). W tym samym dniu organ podjął działanie wyjaśniające dotyczące statusu prawnego Wojskowego Biura Historycznego w [...] (karta 85 akt administracyjnych sprawy).
Dopiero jednak pismem z dnia [...] lutego 2019 r. organ zwrócił się do Dyrektora Wojskowego Biura Historycznego o złożenie wyjaśnień w sprawie. W tym samym dniu organ zwrócił się o wyjaśnienie do Prokuratury Okręgowej w [...] Wydziału do Spraw Wojskowych.
Odpowiedzi na ww. wezwania sporządzono odpowiednio w dniu [...] marca 2019 r. i [...] marca 2019 r.
Pismem z dnia [...] maja 2019 r. organ poinformował skarżącego oraz MON, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest wystarczający do wydania decyzji administracyjnej. Strony zapoznały się z aktami sprawy odpowiednio w dniu [...] i [...] maja 2019 r. Skarżący w dniu 9 grudnia 2019 r. wystosował do organu ponaglenie, a w dniu 3 lutego 2020 r. sporządził skargę na przewlekłość prowadzenia postępowania. Skarga ta wpłynęła do organu w dniu [...] lutego 2020 r., a w dniu następnym, tj. w dniu [...] lutego 2020 r. organ wydał w sprawie decyzję, chociaż już w maju 2019 r. dysponował kompletnym materiałem dowodowym.
Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że złożona skarga jest w pełni uzasadniona. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu organ uchybił powołanym powyżej przepisom k.p.a. Nie można zatem przyjąć, że organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki oraz że na bieżąco monitorował sprawę.
W aktach sprawy znajdują się co prawda zawiadomienia skierowane do strony skarżącej, w których organ informował ją, że sprawa zostanie załatwiona w późniejszym terminie, jednakże zawiadomienia te nie zostały sporządzone w sposób prawidłowy, gdyż brak jest w nich wskazania konkretnego terminu załatwienia sprawy (karty: 91, 54 i 14 akt administracyjnych), stosownie do wyraźnego brzmienia art. 36 § 1 k.p.a. W ocenie Sądu świadczy to w oczywisty sposób o przewlekłości organu.
Ponadto, należy zwrócić uwagę, że w przedmiotowej sprawie podejmowane przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych czynności nie zmierzały do jej szybkiego rozstrzygnięcia.
Podkreślić należy, że ustawa o ochronie danych osobowych nie zawiera odrębnych od k.p.a. przepisów dotyczących terminów załatwienia sprawy, jak również nie wyłącza stosowania przepisów k.p.a. Kwestie związane z trudnościami organu wynikającymi z konieczności dokonania postępowania wyjaśniającego nie zwalniają organu administracji publicznej z zarzutu przewlekłości. Pogląd ten jest zgodny z powszechnie aprobowaną zasadą, że realizacja kompetencji organu administracji publicznej jest jego prawnym obowiązkiem, od którego nie zwalniają go tzw. trudności obiektywne w postaci złożoności sprawy, kumulacji spraw, braku etatów, czy też środków pieniężnych. Poza tym, nie ulega wątpliwości, że strona skarżąca nie może ponosić negatywnych skutków braku działań leżących po stronie organu, w tym w zakresie dotrzymywania terminów załatwienia sprawy.
Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a., uznając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ za zasadną, Sąd stwierdza, czy przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Obowiązek wydania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie wprowadzony został ustawą z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. z 2011 r. Nr 34, poz. 173), która weszła w życie z dniem 17 maja 2011 r.
W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12). W judykaturze przyjmuje się jednocześnie, że za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. i art. 36 k.p.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu. Jednocześnie słownikowe znaczenie słowa "rażący" oznacza "rzucający się w oczy, bardzo duży, oczywisty" (vide: Mały słownik języka polskiego pod red. S. Skorupki, H. Auderskiej, Z. Łempickiej, PWN, Warszawa 1969).
W ocenie Sądu, zarówno dotychczasowy czas trwania postępowania z wniosku K. P. w przedmiocie wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania decyzji w sprawie dotyczącej przetwarzania danych osobowych skarżącego przez Wojskowe Biuro Historyczne z siedzibą w [...], jak i brak po stronie organu w toku trwania postępowania zintensyfikowanych działań, które wskazywałyby jednoznacznie, że Prezes UODO faktycznie zmierzał do jak najszybszego zakończenia postępowania, lecz na przeszkodzie stanęła okoliczność, która usprawiedliwiałaby choćby czasowy brak działania, powodują, że konieczne stało się stwierdzenie, że przewlekłość miała charakter rażącego naruszenia prawa.
Odnosząc się do żądania sumy pieniężnej, Sąd wskazuje, iż przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej ma przede wszystkim na celu danie stronie swoistego zadośćuczynienia za ignorowanie jego uzasadnionego interesu w terminowym załatwieniu sprawy. Ustalając wysokość tej kwoty (500 zł) Sąd wziął pod uwagę okres oczekiwania przez skarżącego na wydanie rozstrzygnięcia, pomimo skierowanego do organu ponaglenia, ale także skomplikowaną pod względem dowodowym materię postępowania.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a., orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku. O przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej Sąd orzekł w punkcie 3 sentencji wyroku w oparciu o art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.