II SAB/Sz 93/24

II SAB/Sz 93/24 - Postanowienie WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-01-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
I OSK 454/25 - Postanowienie NSA z 2025-04-29
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3  par. 2-3, art. 58  par. 1 pk1 i  par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1465
art. 101 ust. 1, art. 101a ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. i M. T. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie realizacji programu opieki nad zwierzętami oraz zapobieganiu bezdomności postanawia: I. odrzucić skargę, II. zwrócić M. K. uiszczony wpis od wniesionej skargi w kwocie [...]([...]) złotych
Uzasadnienie
M. K. i M. T. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność i niezgodne z prawem działanie Wójta Gminy Szczecinek polegające na niewypełnianiu przez organ obowiązków wynikających z przepisów ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2023 r., poz. 1580 ze zm.) w szczególności art. 11 ust. 1 oraz uchwały Rady Gminy Szczecinek Nr LXI/718/2023 z 30 marca 2023 r. w sprawie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy Szczecinek w szczególności jej § 2, zgodnie z którym wykonanie uchwały powierza się Wójtowi Gminy Szczecinek.
Z treści skargi wynika, że skarżące zwróciły się do organu o podjęcie działań w celu odłowienia i dokonania sterylizacji wolno żyjącej kotki bytującej na terenie posesji M. T. i dokarmianej przez nią, natomiast organ odmówił podjęcia wnioskowanych działań wyjaśniając, że kotka wraz z małymi z uwagi na objęcie ich opieką są kotami "właścicielskimi".
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, że powoływana uchwała Rady Gminy Szczecinek nr LXI/718/2023 z 30 marca 2023 r. jednoznacznie wskazuje, że Gmina zobowiązana jest do sprawowania opieki nad kotami wolnożyjącymi, co obejmuje jednak tylko ich dokarmianie w okresie niesprzyjających warunków zimowych oraz organizację opieki weterynaryjnej w określonych przypadkach (np. wypadki drogowe). Gmina nie ma natomiast obowiązku realizacji pełnej opieki ani nad kotami wolno żyjącymi ani udomowionymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.
Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Przystępując do rozpoznawania skargi sąd administracyjny jest zobowiązany w pierwszej kolejności zbadać, czy dana sprawa znajduje się w ogóle w kognicji sądów administracyjnych. Zakres kognicji sądów administracyjnych został wyznaczony przez normy z art. 3 § 2-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "p.p.s.a.") i obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. –Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w myśl art. 3 § 3 p.p.s.a. w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Z treści badanej skargi wynika, że w istocie zarzuca ona bezczynność Wójta Gminy Szczecinek w przedmiocie wykonania obowiązków wynikających z postanowień uchwały Rady Gminy Szczecinek nr LXI/718/2023 z 30 marca 2023 r. w sprawie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobieganiu bezdomności zwierząt na terenie Gminy Szczecinek polegającą na niedokonywaniu sterylizacji kotów bezdomnych i wolno żyjących.
Zdaniem Sądu przedmiotowa skarga jest niedopuszczalna, albowiem kwestionowana skargą bezczynność organu nie mieści się w kategorii aktów i czynności z zakresu administracji publicznej wskazanych w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. objętych kontrolą sądu administracyjnego. Należy podkreślić, że możliwość zaskarżania bezczynności, w myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., obejmuje akty lub czynności wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. zaś według art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. – zachodzi też w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Przedmiotowa skarga nie podlega także rozpoznaniu przez sądy administracyjne na podstawie przepisów szczególnych. Sądy administracyjne rozpoznają bowiem skargi na bezczynność w zakresie wskazanym w ww. przepisach, a więc w takich sytuacjach, gdy organ zaniecha podjęcia określonego aktu. Nie należy natomiast do kognicji sądów administracyjnych rozpoznawanie skarg na bezczynność polegającą na niewykonywaniu danej uchwały, jak w przedmiotowej sprawie, będącej aktem prawa miejscowego.
Należy zwrócić uwagę, że stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy
z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1465 ze zm., zwanej dalej: " u.s.g."), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Przepisy art. 101 stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich, o czym jest mowa w art. 101a ust. 1 u.s.g. Przepis ten stanowi specyficzną skargę na bezczynność organu gminy, niezależną od skargi na bezczynność określonej w przepisie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.
"Zakres przedmiotowy skargi wnoszonej w trybie art. 101a ust. 1 u.s.g. należy odkodowywać poprzez uwzględnienie nakazu posiłkowego doń stosowania art. 101 ust. 1 u.s.g. W następstwie odpowiedniego stosowania przepisów art. 101 u.s.g., do którego odsyła art. 101a ust. 1 u.s.g., stanowi podstawę do wnoszenia skarg sądowoadministracyjnych na niewykonywanie czynności nakazanych prawem w sprawach z zakresu administracji publicznej, których przedmiotem jest podejmowanie uchwał oraz zarządzeń oraz wnoszenia skarg w przypadku, gdy przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne w sprawach z zakresu administracji publicznej, których przedmiotem jest podejmowanie uchwał lub zarządzeń, dochodzi do naruszenia praw osób trzecich" - wyrok NSA z 5 lipca 2022 r., sygn. akt II OSK 2723.
W orzecznictwie przesądzono, że w pojęciu "czynności nakazanych prawem" mieści się działalność uchwałodawcza organów samorządu gminnego "nakazana prawem", wskazuje się ponadto, że regulacja zawarta w art. 101a u.s.g., będzie miała zastosowanie w tych przypadkach, gdy odpowiedni przepis nakłada na organ gminy obowiązek podjęcia określonej uchwały z zakresu administracji publicznej (por. wyrok NSA z 19 września 2013 r., sygn. akt II OSK 1591/13).
W ocenie Sądu, czynności faktyczne lub prawne, które miałby podejmować Wójt w realiach powołanych w skardze, dotyczących realizacji obowiązku zapobiegania bezdomności zwierząt i zapewnienia opieki nad zwierzętami bezdomnymi w trybie przepisów ustawy o ochronie zwierząt, mające prowadzić do wykonania uchwały z 30 marca 2023 r., nie stanowią czynności nakazanych prawem w rozumieniu art. 101a ust 1. u.s.g. Zdaniem Sądu, zadanie sterylizacji zwierząt bezdomnych i opieka nad tymi zwierzętami, jest jedynie czynnością wykonawczą, wtórną do zadań ustalonych przez Radę Gminy w zakresie wynikającym z ustawy. Nie jest to czynność materialno - techniczna kierowana do określonego, indywidualnego adresata, lecz środek realizacji obowiązku wynikającego z przepisów ustawy o ochronie zwierząt i przepisów prawa miejscowego.
Tym samym skoro organ nie wydaje w takim przypadku aktu podlegającego kognicji sądów administracyjnych, to skarga na bezczynność jest niedopuszczalna.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego Sąd odrzuca skargę.
Z tych względów Sąd, skargę jako niedopuszczalną odrzucił, o czym orzekł w pkt I postanowienia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.
O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (punkt II postanowienia).