II SAB/SZ 72/25

II SAB/Sz 72/25 - Postanowienie WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-04-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Krzysztof Szydłowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 1 pkt 1, art. 104 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par. 2 pkt 8 i 9,  art. 58 par. 1 pkt 1, par. 3,  art. 232 par. 1 pkt 1, par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 15 kwietnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. J. na bezczynność Skarbu Państwa Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie p o s t a n a w i a: I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącej [...] (słownie: [...] ) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.
Uzasadnienie
Pismem z 3 lutego 2025 r. E. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Skarbu Państwa Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo P. , dalej: "Nadleśnictwo P. ", w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za wycięcie drzewa (złomu) z terenu jej nieruchomości. Skarżąca wskazała na naruszenie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, ze zm., zwany dalej: "k.p.a."), tj.: art. 8, art. 12 § 1 k.p.a., art. 35 § 1 i § 3 k.p.a., art. 36 § 1 k.p.a. i art. 37 § 5 k.p.a. poprzez przekroczenie terminów załatwienia sprawy. Skarżąca wskazała, że oczekuje na rozstrzygnięcie od siedmiu miesięcy.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wskazał, że skarga jest niedopuszczalna i powinna zostać odrzucona. Wyjaśnił, że Nadleśnictwo P. nie jest organem administracji publicznej w znaczeniu ustrojowym i funkcjonalnym. Przy tym dodał, że zakres kognicji sądów administracyjnych określony jest w art. 3 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem sądy administracyjne kontrolują: decyzje administracyjne, postanowienia administracyjne, inne czynności administracyjne dotyczące praw i obowiązków wynikających z przepisów prawa. W niniejszej sprawie Nadleśnictwo nie wydało żadnego aktu administracyjnego ani decyzji, ponieważ nie ma żadnych kompetencji do ich wydania. Sprawa ma charakter cywilnoprawny, co oznacza, że skarga nie może być rozpatrzona przez WSA.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, zważył co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu z przyczyn procesowych bez badania jej zarzutów merytorycznych. Sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się bowiem we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) - dalej "p.p.s.a.".
Stosownie do treści art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.), oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności, wynikających z przepisów prawa, nie wykonuje ich w terminie przez te przepisy określonym. Innymi słowy bezczynność oznacza stan, w którym organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania aktu administracyjnego lub podjęcia innej czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej określonej sprawy administracyjnej. Skarga na bezczynność dopuszczana jest jedynie w odniesieniu do tych aktów lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie może zatem ona dotyczyć innych czynności. Podkreślić należy, że bezczynność organu powiązana być musi z kompetencją do wydania w danej sprawie decyzji, postanowienia, czy też innego aktu albo podjęcia czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest zatem wystąpienie określonej podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony.
W sprawach ze skarg na bezczynność organów administracji, w których podnoszone jest niewydanie decyzji administracyjnej w terminie określonym w k.p.a., lub niepodjęcie czynności z zakresu administracji publicznej, kontrola sądu administracyjnego sprowadza się przede wszystkim do sprawdzenia, czy istotnie sprawa, w której skarżący zarzuca organowi administracji bezczynność podlega załatwieniu przez ten organ na drodze aktu administracyjnego (wyrok NSA 13 grudnia 2001 r. r., sygn. akt IV SA 961/99; LEX nr 78938).
W niniejszej sprawie skarżąca przedmiotem skargi uczyniła bezczynność Nadleśnictwa P. w rozpoznaniu wniosku o ustalenie odszkodowania za wycięcie drzewa (złomu) gatunku dąb z działki nr [...], stanowiącej, według oświadczenia wnoszącej skargę, jej własność.
Zauważyć w pierwszej kolejności należy, że stosownie do treści powołanych wyżej przepisów, sąd administracyjny uprawniony jest do orzekania w sprawie bezczynności organu jedynie w przypadkach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Wobec powyższego, istotą sprawy jest zatem ocena, czy na organie, tj. na Nadleśnictwie P. ciążył obowiązek wydania w niniejszej sprawie decyzji administracyjnej, postanowienia na które służy zażalenie, kończącego postępowanie, albo rozstrzygającego sprawę co do istoty, lub też innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
W ocenie Sądu, skarżony organ - Nadleśnictwo P. - nie jest w niniejszej sprawie zobowiązany do wydania władczego rozstrzygnięcia administracyjnego, a zatem nie można mówić w tym wypadku o bezczynności organu administracji publicznej. Niniejsza skarga dotycząca bezczynności w ustaleniu odszkodowania dotyczy roszczenia cywilnoprawnego uregulowanego w art. 222-231 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2024 r., poz. 1061 ze zm.). Wynika to wprost z brzmienia art. 11 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2024 r., poz. 530 ze zm.), który przewiduje, że jednostka organizacyjna, osoba fizyczna lub prawna odpowiedzialna za powstanie szkody w lasach jest obowiązana do jej naprawienia według zasad określonych w Kodeksie cywilnym. Warto pomocniczo sięgnąć również do przepisów ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r. (Dz.U. z 2024 r., poz. 1478 ze zm.), gdzie w art. 83e ustawodawca stwierdza, że usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości, na wniosek właściciela urządzeń, o którym mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, następuje za odszkodowaniem na rzecz właściciela nieruchomości, a w przypadku gdy na nieruchomości jest ustanowione prawo użytkowania wieczystego – na rzecz użytkownika wieczystego nieruchomości. Natomiast z ust. 2 tego artykułu wynika, że ustalenie wysokości odszkodowania za drzewa i krzewy oraz za ich usunięcie następuje w drodze umowy stron.
Oznacza to, że sprawa ta należy do właściwości sądu powszechnego. Nie mają więc do niej zastosowania przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Należy mieć bowiem na uwadze, że zgodnie z art. 1 pkt 1 k.p.a., Kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Sprawa ustalenia odszkodowania w związku z wycięciem drzewa (złomu) nie jest załatwiana w drodze indywidualnej decyzji administracyjnej, postanowienia lub innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. Brak jest podstawy prawnej do wydania takiej decyzji (postanowienia bądź innego aktu lub czynności) w trybie administracyjnym. Obowiązek zaś wydania aktu administracyjnego musi wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego, na podstawie którego strona żąda spełnienia czynności. Tym samym złożenie przez skarżącą wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania nie spowodowało wszczęcia postępowania administracyjnego, które zgodnie z art. 104 § 1 k.p.a. podlega załatwieniu w drodze władczego jednostronnego rozstrzygnięcia organu w formie decyzji administracyjnej. Skoro zaś postępowanie administracyjne nie zostało wszczęte nie można mówić o bezczynności w załatwieniu sprawy.
Skargę na bezczynność należało zatem odrzucić, uznając, że zaskarżona w niniejszej sprawie bezczynność organu nie mieści się w granicach przepisu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a., a tym samym skarga, jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. postanowił jak w punkcie I sentencji. Orzeczenie w przedmiocie zwrotu wpisu wydano na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 tej ustawy w punkcie II sentencji postanowienia.