II SAB/Sz 72/23

II SAB/Sz 72/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-09-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Anna Sokołowska /przewodniczący/
Bolesław Stachura
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Prezes Sądu
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1, ust. 2,  art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 3,  art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret trzecie, art. 6 ust. 1 pkt 4,
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Sygn. [...] II SAB/Sz 72/23 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 września 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.) Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 13 września 2023 r. sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Prezesa Sądu [...] S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
J. K. (dalej: "strona", skarżący") wniósł skargę na bezczynność
Prezesa Sądu (dalej: "Prezes SO", "organ zobowiązany") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Skarga oparta została o następujący stan faktyczny sprawy.
Strona pismem z [...] marca 2023 r. (wpływ 29 marca 2023 r. – zgodnie z prezentatą) powołując się na przepis art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902) – dalej; "u.d.i.p."
oraz art. 61 ust. 1 Konstytucji RP zwróciła się do Prezesa SO o udostępnienie informacji publicznej obejmującej: dane o wszystkich wyrokach dotyczących
M. A. J. – byłego Wojewody L., byłego podsekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych, a obecnie Członka Zarządu Województwa L.. Ponadto wskazała, że informacja powinna zostać przesłana na podany we wniosku adres e-mail.
Organ zobowiązany w piśmie z 12 kwietnia 2023 r. wezwał stronę
do usunięcia braków formalnych wniosku, przez wskazanie jakiego okresu dotyczy przedmiotowy wniosek. Wiadomość została w tym samym dniu przesłana pocztą elektroniczną.
W odpowiedzi strona wskazała, że wniosek dotyczy "wszystkich
wyroków". Jednocześnie podkreśliła, że organ zobowiązany żądając wskazania okresu, pozostaje w bezczynności.
Organ zobowiązany 4 maja 2023 r. wydał decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej, o którą strona wystąpiła we wniosku z 29 marca 2023 r. Rozstrzygniecie wyekspediowano do strony 5 maja 2023 r., natomiast doręczenie nastąpiło 8 maja 2023 r. (zgodnie z ZPO).
Pismem z 8 maja 2023 r. (wpłynęło 10 maja 2023 r. – zgodnie z prezentatą) strona wniosła skargę na bezczynność organu zobowiązanego w sprawie udostępnienia informacji publicznej na jej wniosek z 29 marca 2023 r.
Skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych
oraz art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka I podstawowych Wolności poprzez niezastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek i tym samym naruszenie prawa człowieka do otrzymywania informacji;
2) art. 17 ust. 2 i art. 16 ust. 2 u.d.i.p. oraz art. 138 § 1 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r.,
poz. 775 - dalej: "k.p.a.") poprzez niewydanie decyzji administracyjnej, stanowiącej o ponownym rozpatrzeniu sprawy, ani nieudostępnienie wnioskowanej informacji.
Skarżący wniósł o stwierdzenie, że doszło do bezczynności, o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku poprzez udostępnienie wnioskowanej informacji, bądź wydania decyzji administracyjnej w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżący podkreślił, że ustawowy termin udostępnienia informacji minął
12 kwietnia 2023 r. Do dnia złożenia skargi organ zobowiązany ani nie udostępnił wnioskowanej informacji publicznej, ani nie wydał decyzji administracyjnej w sprawie. Ponadto zwrócił uwagę, że organ zobowiązany nie wydłużył terminu udostępnienia informacji publicznej. Zdaniem skarżącego, wobec bezczynności organu zobowiązanego skarga jest uzasadniona.
W odpowiedzi na skargę, organ zobowiązany wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu przedstawił przebieg postępowania o udzielenie informacji
publicznej z wniosku skarżącego. Zdaniem organu zobowiązanego wypełniono dyspozycję przepisu art. 13 ust. 2 u.d.i.p., co spowodowało że w dacie wniesienia skargi nie pozostawał w bezczynności.
W piśmie z 12 czerwca 2023 r. skarżący wyjaśnił, że 8 maja 2023 r. w godzinach porannych wysłał za pośrednictwem poczty tradycyjnej skargę na bezczynność organu zobowiązanego. Natomiast w tym samym dniu w godzinach popołudniowych odebrał z rąk kuriera decyzję organu zobowiązanego odmawiającą udostępnienia informacji publicznej objętej wnioskiem z 29 marca 2023 r.
W dalszej kolejności skarżący wyjaśnił, że od ww. decyzji odwołał się
i w konsekwencji organ odwoławczy uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi zobowiązanemu. Końcowo skarżący stwierdził, że organ zobowiązany dopuścił się bezczynności i w tym względzie podtrzymał skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje :
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na podstawie przepisów art. 119 pkt 4
i art. 120 p.p.s.a., zgodnie z którymi sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634
- dalej jako: "p.p.s.a.") w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądowa kontrola administracji publicznej dokonywana jest na podstawie kryterium legalności. Obejmuje ona m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego.
Skarga na bezczynność, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., ma na celu ochronę prawa strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie lub podjęcia czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie nie jest zatem działanie (akt lub czynność) organu, lecz jego ewentualny brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym terminie.
Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.
W razie uwzględnienia skargi na bezczynność, sąd na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Zgodnie zaś z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1,
może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Stosownie zaś do art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Skarżący przedmiotem skargi uczynił bezczynność Prezesa Sądu w udostępnieniu mu informacji publicznej wnioskowanej pismem
z 29 marca 2023 r. (wpływ w tej samej dacie) w zakresie danych o wszystkich wyrokach dotyczących M. A. J. - byłego Wojewody L., byłego podsekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych, a obecnie Członka Zarządu
Województwa L..
Z uwagi na przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego podkreślić należy, że celem skargi na bezczynność jest wymuszenie na organie zobowiązanym określonych w przepisach zachowań. W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący był obowiązany do udzielenia informacji publicznej
oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej będzie miała miejsce w sytuacji, w której podmiot ten w ustawowo określonym terminie nie podejmie w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie żądnej informacji czynności określonych w przepisach u.d.i.p., tj. nie udostępni informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem
(art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wyda decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), nie powiadomi pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskaże, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).
Nie ulega wątpliwości, że Prezes Sądu Okręgowego w S. jako organ władzy publicznej jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, o ile jest w jej posiadaniu (art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 u.d.i.p.). Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w u.d.i.p. Taką informację stanowi w szczególności treść orzeczeń sądowych, co wynika z przykładowego wyliczenia rodzajów informacji publicznej zamieszczonego przez ustawodawcę w art. 6 u.d.i.p.
W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret trzecie u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść orzeczeń sądów powszechnych,
Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu.
Niewątpliwe jest, że żądana przez skarżącego informacja w postaci wyroków sądu okręgowego jest informacją publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. Jednakże w zależności od konkretnej sprawy ze względu na treść art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. może okazać się konieczne dokonanie anonimizacji informacji wynikających z wyroku albo nawet wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w danym zakresie.
W zaistniałej sprawie skarżący wystąpił 29 marca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, a w wezwaniu z 12 kwietnia 2023 r. organ zwrócił się do strony o uzupełnienie wniosku, poprzez wskazanie jakiego okresu dotyczy wniosek.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
W zaistniałej sprawie organ zobowiązany w terminie 14 dni od otrzymania wniosku wystąpił do skarżącego o dodatkowe informacje, wskazując na konieczność doprecyzowania jaki okres stanowi przedmiot zainteresowania skarżącego.
Skarżący pismem z 17 kwietnia 2023 r. odpowiedzi udzielił, wskazując podobnie jak we wniosku, że jest zainteresowany informacją obejmującą "wszystkie wyroki" dotyczące wskazanej tam osoby.
Zdaniem Sądu, w terminie przewidzianym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. organ zobowiązany podjął czynności zmierzające do rozpatrzenia wniosku. Okoliczność,
że w treści pisma z 12 kwietnia 2023 r. nie powołał regulacji dotyczącej przesunięcia terminu do udzielenia informacji, nie może być potraktowane na równi z brakiem podjęcia przez organ jakichkolwiek czynności. Trzeba podkreślić, że całe postępowanie prowadzone na podstawie u.d.i.p. nie jest sformalizowane i dopiero od momentu odmowy udostępnienia informacji w drodze decyzji stosuje się procedurę k.p.a.
Kwestię tę uregulowano w art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p.
Zwrócić również należy uwagę, że pomimo wskazanego wyżej braku formalizmu w postępowaniu na podstawie u.d.i.p. organ zobowiązany zawsze może domagać się uzupełnienia lub sprecyzowania wniosku. Sąd zauważa, że od odpowiedzi uzależniony może być tryb udzielenia informacji przez organ zobowiązany, albo odmowa udzielenia tej informacji.
W konsekwencji w zaistniałym stanie faktycznym skarga z 8 maja 2023 r.
nie zasługiwała na uwzględnienie, a zarzut bezczynności okazał się nieuzasadniony, gdyż organ zobowiązany w terminie wskazanym w ustawie podejmował czynności.
Dostrzec należy, że od dnia wpływu wniosku do dnia wezwania skarżącego
do jego uzupełnienia minęło 14 dni. W związku z tym organ zobowiązany wystąpił do skarżącego w terminie przewidzianym w art. 13 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 2 u.d.i.p.
Natomiast rozstrzygniecie w sprawie zapadło po nadesłaniu 18 kwietnia 2023 r. wyjaśnień skarżącego. Decyzja odmawiająca udostępnienia informacji publicznej została wydana i wysłana 5 maja 2023 r., a podjęcie korespondencji 8 maja 2023 r.
Skarżący w skardze zamieścił zarzut, że organ zobowiązany nie poinformował o powodach opóźnienia w udostępnieniu informacji publicznej i terminie,
w jakim udostępni tę informację. Sąd wyjaśnia w tym zakresie, że uchybienie
w postaci braku wskazania daty nowego terminu z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. nie powoduje stanu bezczynności organu. Organ zobowiązany wezwał skarżącego do sprecyzowania wniosku i złożenia wyjaśnień koniecznych do zgodnego z prawem załatwienia sprawy. Wskazany w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. termin 2 miesięcy biegnie niezależnie od tego czy, organ go powoła czy nie.
Zgodnie z treścią art. 13 ust. 2 u.d.i.p. ustawodawca zakreślił organom graniczny okres rozpatrywania wniosków, tj. 2 miesiące od dnia złożenia. W zaistniałej sprawie termin ten upływałby z dniem 29 maja 2023 r., ww. czynność organ zobowiązany podjął 5 maja 2023 r. o czym zawiadomił 8 maja 2023 r.
W opinii Sądu, nie zasługiwał na uwzględnienie żaden ze sformułowanych w skardze zarzutów. Sąd podkreśla, że organ zobowiązany podjął czynność przewidzianą w przepisach u.d.i.p., tj. wydał i doręczył decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, a stało się to przed wpływem skargi na bezczynność.
Zdaniem Sądu zasadnie także organ odmówił udzielenia wnioskowanej informacji publicznej, przywołując w decyzji z 4 maja 2023 r. stosowną argumentację.
Jednocześnie wskazać należy, że Sądowi z urzędu wiadomym jest, że skarżący od kilku lat wnosi do organów administracji dziesiątki wniosków o udostępnienie informacji publicznych dotyczących różnorodnych kwestii, a następnie kieruje do sądów administracyjnych skargi na bezczynność tych organów.
Mając na uwadze powyższe, a także ogólnikowe stwierdzenia zawarte w piśmie skarżącego stanowiące odpowiedź na pismo Prezesa Sądu z 12 kwietnia 2023 r., działanie strony należy ocenić jako nadużycie prawa do informacji publicznej, którego nie można powiązać z działaniem w interesie publicznym.
Mając na uwadze powyższe, skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.