II SAB/Sz 71/21

II SAB/Sz 71/21 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Katarzyna Sokołowska /przewodniczący/
Wiesław Drabik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
658
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze~Wójt Gminy
Treść wyniku
stwierdzono przewlekłość postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 37 ,  art.12, art. 35, art. 97, art. 98 par.1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1990
art.30
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 149 par 1 pkt 3, art. 149 par.1a, art. 149 par.2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik (spr.),, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 maja 2023 r. sprawy ze skargi Z. L.-S. na bezczynność i przewlekłość postępowania Wójta Gminy G. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości I. umarza postępowanie w przedmiocie bezczynności, II. stwierdza przewlekłe prowadzenie postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. przyznaje od Wójta Gminy G. na rzecz skarżącej Z. L.-S. sumę pieniężną w wysokości [...] złotych.
Uzasadnienie
Skarżąca pismem z dnia 02.04.2021 roku zatytułowanym "Pozew" stanowiącym w istocie skargę na bezczynność i przewlekłość prowadzonego postępowania rozgraniczeniowego przez Wójta Gminy G. wniosła powyższą skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Następnie pełnomocnik skarżącej ustanowiony z urzędu pismem z dnia 15 grudnia 2022 r. uznając ww. "Pozew" za skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania rozgraniczeniowego prowadzonego przez Wójta [...] wniósł o:
1) stwierdzenie, iż wójt Gminy G. dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie rozgraniczenia (ustalenia przebiegu granic) należącej do skarżącej nieruchomości w postaci działki nr [...] obręb [...] R.;
2) zobowiązanie wójta Gminy G. do:
a. wydania postanowienia o umorzeniu postępowania w przedmiocie rozgraniczenia - (ustalenia przebiegu granic) należącej do skarżącej nieruchomości w postaci działki nr [...] obręb [...] R. i przekazania sprawy z urzędu do rozpatrzenia sądowi powszechnemu (art. 34 ust. 2 PgiK); ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. 2021 r. tj. z dnia 03.11.2021 r.)
b. ewentualnie - wydania decyzji merytorycznej w przedmiocie rozgraniczenia (ustalenia przebiegu granic) należącej do skarżącej nieruchomości w postaci działki nr [...] obręb [...] R. i doręczenia skarżącej odpisu decyzji - celem umożliwienia skarżącej skorzystania z uprawnienia do złożenia żądania, o którym mowa w art. 33 ust. 3 PGiK;
3) wymierzenie wójtowi Gminy G. grzywny w wysokości dwukrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim;
4) zasądzenie od wójta Gminy G. na rzecz skarżącej Z. L. sumy pieniężnej w wysokości jednokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim;
5) przyznanie na rzecz adwokat N. M. kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, oświadczając, że nie zostały one pokryte w całości ani w części.
Pełnomocnik skarżącej wyjaśniła, iż pismo skarżącej skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 lutego 2021 r. pt. "Skarga" (k.51) , które należy uznać za ponaglenie organu I instancji w rozumieniu art. 37 k.p.a., wniesione zostało do organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 pkt 1 k.p.a.).
Skarżąca wypełniła tym samym obowiązek proceduralny z art. 53 § 2b p.p.s.a., poprzedzający złożenie właściwej skargi i otwierający dla skarżącej drogę do złożenia skargi na bezczynność .
W tym miejscu pełnomocnik oświadczyła, iż tytuły poszczególnych pism skarżącej nie powinny powodować negatywnych skutków, gdy z ich treści jednoznacznie wynika zamiar skarżącej - rozpoznania kwestii rozgraniczenia nieruchomości, w tym przez sąd powszechny - po wyczerpaniu drogi administracyjnej. Skarżąca jest osobą w podeszłym wieku i nie posiada pełnej wiedzy prawnej w zakresie zaskarżania decyzji administracyjnych czy składania skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, jednakże lektura pism skarżącej pozwala na ujawnienie jej rzeczywistego zamiaru.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy G. wskazał, że brak jest podstaw do uwzględnienia Skargi na bezczynność, a także w części dotyczącej przewlekłości postępowania.
Działania podejmowane przez organ pierwszej instancji były podejmowane w rozsądnych terminach bez zbędnych zwłoki zgodnie z przepisami prawa, okolicznością niesporną jest oczywiście fakt, że postępowanie administracyjne toczy się od 31 lipca 2018 roku.
Zdaniem zaskarżonego Organu strona skarżąca zdaje się jednak całkowicie nie zauważać, że w okresie od [...] od [...] czerwca 2019 r. do [...] listopada 2021 r. postępowanie administracyjne było zawieszone do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, decyzje merytoryczne które były w sprawie wydawane, były na każdym etapie postępowania zaskarżane przez wnioskodawczynię co nie pozostawało bez wpływu na długość prowadzonego postępowania.
Na dzień złożenia przez organ odpowiedzi na skargę postępowanie administracyjne jest zakończone wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Z tych przyczyn Wójt Gminy G. wnosi o oddalenie skargi jako niezasadnej.
Dnia 25 lipca 2018 r. Pani Z. L. zwana dalej "Wnioskodawcą", "Stroną" wystąpiła zgodnie z art. 30 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne o rozgraniczenie własnej nieruchomości działki, ewidencyjnej nr [...] położonej na terenie obrębu R. gm. G. z nieruchomościami sąsiednimi.
W dniu 20 maja 2019 r. (data wpływu 22 maja 2019 r. - do organu I instancji) Strona, wystąpiła o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia kwestii granicy przez Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej w przedmiocie ustalenia linii brzegu rzeki [...] graniczącej z działką skarżącej.
W konsekwencji powyższego wniosku Wójt Gminy G. działając na podstawie art. 98 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego zawiesił niniejsze postępowanie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r sygn. akt [...]
Wnioskiem z dnia 30 lipca 2021 r. uzupełnionym pismem z dnia 18 sierpnia 2021 r. po wezwaniu z dnia 9 sierpnia 2021 r. znak [...] do usunięcia braków formalnych Pani Z. L. wystąpiła o podjęcie postępowania administracyjnego zawieszonego postanowieniem Wójta Gminy G. z dnia [...] czerwca 2019 r. znak [...]
Postanowieniem z dnia [...] września 2021 r. znak [...], Wójt Gminy G. odmówił Wnioskodawcy podjęcia zawieszonego postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości, działki ewidencyjnej nr [...] położonej na terenie obrębu R. gm. G. z nieruchomościami sąsiednimi.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, iż "na dzień dzisiejszy" brak jest informacji czy postępowanie sądowoadministracyjne przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie dotyczące złożonej skargi Pani Z. L. na decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia [...] lipca 2019 r., znak D. E.,[...] w przedmiocie ustalenia linii brzegu rzeki [...] i rozgraniczenia gruntów przed wykonaniem urządzenia wodnego na wysokości działki ewidencyjnej nr [...] położonej we wsi R. gm. G. zostało zakończone.
W konkluzji rozstrzygnięcia wskazano, iż z uwagi na powyższy fakt w dalszym ciągu brak jest podstaw do podjęcia postępowania w przedmiotowej sprawie.
W ustawowym terminie Strona złożyła zażalenie na niniejsze rozstrzygnięcie, data doręczenia postanowienia według podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru korespondencji 21 września 2021 r. Zażalenie to zostało złożone bezpośrednio i osobiście do Kolegium w dniu 23 września 2021 r. oraz za pośrednictwem poczty polskiej do organu I instancji-data nadania korespondencji 23 września 2021 r.
Pismem z dnia 29 września 2021 r., znak [...] (data wpływu do Kolegium 1 października 2021 r.) Wójt Gminy G. przekazał do Kolegium akta wraz ze stanowiskiem w przedmiotowej sprawie. W ocenie Wójta Gminy G. z uwagi na brak informacji na temat wyniku postępowania sądowoadministracyjnego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie dotyczącym skargi Pani Z. L. na decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia [...] lipca 2019 r., znak [...], [...] w przedmiocie ustalenia linii brzegu rzeki [...], brak jest podstaw do podjęcia zawieszonego postępowania rozgraniczeniowego, jednocześnie Wójt Gminy G. wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po zapoznaniu się z zażaleniem skarżącej ustaliło, że zasługuje ono na uwzględnienie.
Przedmiotem procedowania Kolegium było zażalenie Pani Z. L. na postanowienie z dnia [...] września 2021 r. znak [...] wydane przez Wójta Gminy G. o odmowie podjęcia zawieszonego na wniosek strony postępowania w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości, działki ewidencyjnej nr [...] położonej na terenie obrębu R. gm. G. z nieruchomościami sąsiednimi.
Faktem przemawiającym za zawieszeniem niniejszego postępowania było uzasadnione procedowanie w sprawie dotyczącej ustalenia linii brzegu rzeki [...] przez Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej.
Mając powyższe na uwadze Kolegium ustaliło, iż decyzja Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej została wydana. Zgodnie z przywołaną decyzją utrzymano w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...] grudnia 2017 r., znak [...], którą ustalono przebieg linii brzegu rzeki [...] oraz dokonano rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami przed wykonaniem urządzenia wodnego od pozostałych gruntów dla ujętego w rurociąg odcinka rzeki [...] w sąsiedztwie działek [...] i [...], zlokalizowanych w obrębie R., gm. G..
W dniu 19 sierpnia 2020 r. zapadł w niniejszej sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym wyrok o sygnaturze akt IV SA/Wa 2039/19, którym oddalono skargę na ww. decyzję organu II instancji (Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej). Przedmiotowe orzeczenie jest prawomocne.
Tym samym z chwilą wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia przez Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej odpadła przyczyna zawieszenia postępowania.
Konkludując w realiach niniejszej sprawy Kolegium uznało zażalenie wniesione przez Panią Z. L. na postanowienie w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania za uzasadnione. Zawieszenie postępowania uzasadnione było kwestią procedowania w sprawie przez Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej w zakresie rozgraniczenia działki skarżącej z działką stanowiąca brzeg rzeki [...] . Z uwagi na fakt, iż orzeczenie wydane przez Ministra ostało się w sądzie (wyrok prawomocny), organ I instancji- Wójt Gminy G. winien podjąć zawieszone postępowanie.
Po przekazaniu sprawy przez Kolegium organ I instancji winien podjąć zawieszone postępowanie z uwagi na fakt, iż przesłanki zawieszenia się zdezaktualizowały, tj. decyzja Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej stała się ostateczna i prawomocna. W postępowaniu prowadzonym po podjęciu postępowania organ winien procedować z poszanowaniem ogólnych zasad wysłowionych w kodeksie postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 77 kpa. Odnosząc się do kwestii przekazywanej do Kolegium dalszej korespondencji, w tym pisma z dnia 25 października 2021 r. zatytułowanego skarga - zażalenie Kolegium wyjaśniło, iż nie jest organem nadzoru i nie może władczo ingerować w działalność organów jednostek samorządu terytorialnego, w tym w działalność pochodzących z wyborów powszechnych organów stanowiących (rada gminy, rada powiatu) i wykonawczych (zarząd powiatu, starosta, wójt). Stąd też Kolegium nie posiądą w tym zakresie uprawnień. Kolegium posiada uprawnienia jedynie do rozpatrywania odwołań od decyzji administracyjnych wydawanych przez te organy w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych właśnie w drodze decyzji administracyjnych. Natomiast zgodnie z art. 19 kpa, organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej.
Zasadnie Kolegium wydając niniejsze postanowienie, w pełni zaakceptowało złożony wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] uchyliło decyzję Wójta Gminy G. z dnia [...].01.2019 r. nr [...] o umorzeniu postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Przy czym sąd administracyjny pierwszej instancji rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany wyartykułowanymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami, co wprost wynika z art. 134 § 1 p.p.s.a.
W związku z przedmiotem skargi wskazać należy, że pojęcie przewlekłości postępowania zostało zdefiniowane przez ustawodawcę w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. jako "postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy" . W tym zakresie należy ponadto sięgnąć do ogólnych zasad postępowania administracyjnego i przepisów dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. Z punktu widzenia zarzucanej przewlekłości postępowania ocenie podlega zatem zachowanie terminów określonych w art. 35 k.p.a. i wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc trzeba ogólną zasadę postępowania administracyjnego, sformułowaną w art. 12 k.p.a., wedle której organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia.
W związku z tym, o przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być przy tym jednak na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.
Wymaga też zaakcentowania, że przy ocenie zwłoki organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej, nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Zatem, rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawę samej strony i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla strony. W efekcie, w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów, obowiązkiem organu jest sprawne, co nie oznacza, że zawsze szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy.
W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć należy, że pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (zob. wyrok NSA z 7 marca 2013 r. sygn. II OSK 34/13).
Reasumując tę część rozważań stwierdzić należy, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności, ale również wówczas, gdy podejmuje nieefektywne działania, które nie zmierzają do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, nie wyjaśniają istotnych okoliczności i nie prowadzą do zakończenia postępowania. Ponadto wtedy, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowanego - z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej - wydłużenia czasu trwania postępowania.
Nie można bowiem zapominać, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie, ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Przepis art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie omawianej zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wymaga podkreślenia, że niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
Przede wszystkim, w kontekście wynikających z k.p.a. terminów załatwienia sprawy, budzi zastrzeżenia czas, w jakim organ podjął jakąkolwiek aktywność wobec wniosku Skarżącej tj. od wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania 30 lipca 2021 r. oraz konsekwencja organu w dalszym procedowaniu wobec tego wniosku. Skoro wniosek był datowany na 30 lipca 2021 r., to nie są jasne powody odstąpienia od niezwłocznego podjęcia czynności wobec sformułowanych w nim żądań, a faktyczne załatwienie sprawy poprzez wydanie decyzji nastąpiło w dniu [...] czerwca 2022 r. o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego, czyli w dość dużym odstępie czasu (kilkanaście miesięcy), podczas gdy mogły być podjęte zdecydowanie wcześniej. Przepisy K.p.a. stanowią przede wszystkim o niezwłocznym terminie załatwienia sprawy, a dopiero w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej – o terminie miesięcznym. Organ dowiedziawszy się o toczącym się postępowaniu w sprawie rozgraniczenia działki skarżącej z działką nr [...] tj. ustalenia linii brzegowej rzeki [...] winien był zawiesić postępowanie z urzędu a nie na wniosek strony i monitorować stan sprawy i po zakończeniu sprawy z urzędu podjąć postępowanie, a nie oczekiwać wniosku ze strony skarżącej.
Sąd, w składzie rozpoznającym sprawę zgadza się z powyższym stanowiskiem i oceną pełnomocnika skarżącej, iż doszło do przewlekłości postępowania rozgraniczeniowego analiza dalszego prowadzenia kontrolowanego postępowania potwierdza zaistniałe uchybienia w zakresie koncentracji czynności dowodowych, a właściwie uchybienia co do sprawnego, systematycznego prowadzenia toku czynności. Działania organu należy zakwalifikować jako przewlekłość postępowania z rażącym naruszeniem prawa.
W badanej sprawie organowi zarzucono bezczynność i przewlekłość postępowania. W sprawie, po wniesieniu skargi została wydana decyzja kończąca postępowanie, stąd postępowanie w zakresie bezczynności należało umorzyć.
Rzeczą Sądu było zbadanie, czy w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącej 25 lipca 2018 r. doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jak wynika z akt sprawy organ, postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r. wszczął postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, ustalając datę zakończenia postępowania na dzień 30 listopada 2018 r.
Wskazać należy, że postępowanie rozgraniczeniowe wszczynane jest na wniosek lub z urzędu, przy czym w art. 30 ust. 2 p.g.k. wskazano w jakich sytuacjach organ może wszcząć postępowanie z urzędu i żadna z tych okoliczności w niniejszej sprawie nie zachodzi. Zatem datę wszczęcia postępowania wyznacza data, w której wniosek skarżącej wpłynął do organu.
Rzeczą organu było więc w tych okolicznościach załatwienie sprawy z terminie jednego miesiąca od dnia jego wszczęcia, bądź w terminie dwóch miesięcy, przy założeniu, że sprawa ma charakter szczególnie skomplikowany - w terminie dwóch miesięcy. Dopiero wówczas, gdyby okazało się, że sprawa nie może zostać załatwiona w tych terminach organ winien zawiadomić stronę o niezałatwieniu sprawy i jego przyczynach, wyznaczając nowy termin do jej załatwienia. Zaznaczyć bowiem należy, że w postanowieniu o wszczęciu, którego wydanie było w niniejszej sprawie zbędne, nie wyjaśniono z jakich względów organ założył, że postępowanie nie zostanie ukończone w żadnym z terminów, o których mowa w przytoczonych wyżej przepisach. Nie wskazano również, aby sprawa miała szczególnie skomplikowany charakter.
Wadliwie zostało zawieszone postępowanie administracyjne. Organ uczynił to na wniosek strony, podczas, gdy z akt sprawy, w szczególności z postanowienia o odmowie wszczęcia zawieszonego postępowania administracyjnego z dnia 15 września 2021 r. wynika, że organ rozstrzygnięcie dotyczące kwestii ustalenia linii brzegowej uznał za zagadnienie prejudycjalne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W takich okolicznościach organ winien był zawiesić postępowanie z urzędu i również z urzędu ustalić kiedy zapadła ostateczna decyzja w tej sprawie oraz z urzędu podjąć postępowanie. Na marginesie jedynie należy zauważyć, że zawieszenie postępowania na wniosek strony skarżącej nastąpiło z naruszeniem art. 98 § 1 k.p.a., bowiem nie zwrócono się do pozostałych stron o wyrażenie zgody na zawieszenie.
Zawieszając postępowanie na wniosek strony organ uzależnił jego podjęcie od złożenia stosownego wniosku przez stronę, co niewątpliwie przyczyniło się do wydłużenia postępowania.
Jak wynika z akt sprawy taki wniosek został złożony w dniu 18 sierpnia 2021 r., jednak organ, pomimo tego, że w przypadku zawieszenia postępowania na wniosek strony żądanie jego podjęcia jest wiążące, odmówił podjęcia postępowania, co spotkało się z krytyczną oceną organu odwoławczego, który postanowieniem z dnia [...] listopada 2021 r. uchylił postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania, wskazując, że przyczyna zawieszenia postępowania odpadła w dniu [...] lipca 2019 r., z chwilą wydania decyzji przez Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej.
Należy przy tym zauważyć, że o wydaniu decyzji przez ww. organ Wójt Gminy G. wiedział co najmniej od dnia 25 marca 2020 r., to jest od dnia, w którym wpłynęło do urzędu pismo z Ministerstwa zawierające tę informację.
Postępowanie zostało podjęte w dniu [...] listopada 2021 r. i w tym też dniu organ przekazał operat pomiarowy do uprawnionego geodety "celem zakończenia czynności".
Od tego momentu organ co prawda, w związku z licznymi pismami skarżącej, informował ją o tym, że oczekuje na przekazanie dokumentacji przez uprawnionego geodetę, jednak w żadnym ze skierowanych do skarżącej pism nie ma informacji o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy.
Jak wynika z akt postępowania, dopiero po wniesieniu skargi na przewlekłość i po upływie sześciu miesięcy od dnia, w którym przekazano uprawnionemu geodecie materiały, o których mowa w piśmie organu z dnia 19 listopada 2021 r. zwrócono się do niego o pilne sporządzenie opinii i przekazanie całości materiałów organowi. W tym czasie organ nie podjął żadnych innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. W szczególności nie ponaglał geodety do wywiązania się ze swoich obowiązków.
Taki sposób procedowania świadczy o przewlekłym prowadzeniu postępowania z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślenia bowiem wymaga, że w relacji państwo - obywatel to organ administracji publicznej, jako podmiot dysponujący wszelkimi narzędziami do sprawnego i szybkiego przeprowadzenia postępowania jest stroną silniejszą. Stąd istotnym jest prowadzenie postępowania w taki sposób, aby strona, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie poniosła szkody w związku z działaniami organu. Temu ma służyć koncentracja czynności procesowych oraz podejmowanie działań w sposób efektywny, a więc tak, aby postępowanie zostało zakończone bez zbędnej zwłoki, a strona nie oczekiwała zbyt długo na rozstrzygnięcie. Istotnym jest także przekazywanie stronie informacji o nowym terminie załatwienia sprawy, czego w niniejszej sprawie zaniechano.
Działania organu powinny wzbudzać zaufanie strony, która powinna być przekonana o tym, że są one podejmowane zgodnie z obowiązującymi przepisami, a ich celem jest szybkie i sprawne załatwienie sprawy.
Nie ulega, zdaniem Sądu wątpliwości, że popełnione przez organ w badanej sprawie błędy przyczyniły się do przewlekłego prowadzenia postępowania.
Rozważając sprawę przyznania sumy pieniężnej na wniosek pełnomocnika skarżącej, zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (Sąd "może") i nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd przyznał skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1000 zł (pkt III sentencji wyroku), o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że kwota ta będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności (opisanej wcześniej postawy organu wobec strony postępowania administracyjnego), jak i trudności, z jakimi skarżąca musiała zmagać się, nie będąc przez Organ Gminy należycie i wyczerpująco informowana o okolicznościach faktycznych i prawnych oraz zaniedbał obowiązek czuwania aby strona z powodu nieznajomości prawa nie poniosła szkody. Sąd wyraża nadzieję, że konieczność wypłaty wspomnianej kwoty przez organ posłuży zwalczeniu przewlekłości organu w sprawie (zdyscyplinuje organ).
Jednocześnie Sąd uznał, że żądana przez skarżącego kwota sumy pieniężnej jest zbyt wygórowana i w tym zakresie oddalił dalej idącą skargę (pkt III wyroku). W ocenie Sądu, zasądzona kwota : po pierwsze, zrekompensuje stronie skarżącej negatywne przeżycia psychiczne i krzywdy moralne związane z przewlekłością postępowania oraz z naruszeniem prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki; po drugie, będzie stanowiła sankcję dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania; po trzecie, jest potrzebna dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygnięcia skargi na przewlekłość, tj. zwalczania przewlekłości organu oraz jego zdyscyplinowania.
Z przedstawionych wyżej względów, Sąd - na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2 p.p.s.a - orzekł jak w pkt l-III sentencji wyroku. Koszty postępowania zostaną przyznane w odrębnym postanowienie referendarza sądowego.