II SAB/SZ 62/23

II SAB/Sz 62/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Wojciechowska
Patrycja Joanna Suwaj /przewodniczący/
Wiesław Drabik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6053 Obywatelstwo
658
Hasła tematyczne
Cudzoziemcy
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 2262/23 - Wyrok NSA z 2024-03-12
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
1. stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa 2. zobowiązano organ do rozpoznania wniosku
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 12, art. 35, art. 36
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 149  1a, , art. 149 par.2 pkt 1, art. 200, art. 205 par.2. art. 119 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2018 poz 265
par.14 ust.1 pkt 1 lit.c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości  z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Dz.U. 2022 poz 465
art. 30 ust.1
Ustawa z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik (spr.), Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi Y. T. na bezczynność Wojewody w przedmiocie uznania za obywatela polskiego I. zobowiązuje Wojewodę do rozpoznania wniosku skarżącego Y. T. z dnia [...] r. o uznanie za obywatela polskiego, w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, II. stwierdza, że bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa, III. przyznaje od Wojewody na rzecz skarżącego Y. T. sumę pieniężną w kwocie [...]([...]) złotych, IV. oddala skargę w pozostałym zakresie, V. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego Y. T. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
V. T. (zwany dalej "skarżącym"), reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę na bezczynność postępowania przez Wojewodę przy rozpoznaniu wniosku z dnia 23 marca 2022 r. o uznanie go za obywatela polskiego.
Skarżący zarzucił Wojewodzie naruszenie art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a.") przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym.
Wobec przedstawionych zarzutów skarżący wniósł m.in. o:
1. zobowiązanie Wojewody do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi;
2. orzeczenie, ze bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
3. przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości [...] zł (słownie : dwóch tysięcy złotych);
5. zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego od organu w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W dniu 22 lutego 2023 r. pełnomocnik skarżącego złożył ponaglenie do MSWiA za pośrednictwem Wojewody w związku z przewlekłym prowadzeniem postępowania.
Postanowieniem z dnia 8 marca 2023 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził bezzasadność ponaglenia wniesionego w trybie art. 37 kpa..
W tych okolicznościach, pismem z dnia 13 kwietna 2023 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł opisaną na wstępie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na bezczynność oraz niezałatwienie sprawy w terminie (przewlekłość) przez Wojewodę przy rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 23 marca 2022 r. Skarżący podniósł, że pomimo upływu ponad 12 miesięcy od dnia złożenia wniosku organ nie dokonał jego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi podniósł zarzut, że organ bezzasadnie przedłuża okres postępowania, informując go za każdym razem, że sprawa ta nie może być załatwiona w terminie z uwagi na prowadzone przeciwko niemu postępowanie karne, o czyn z art.190 § 1 k.k. Autor skargi podkreśla, że takie postępowanie jest bezprawne, bowiem ustawodawca nie powiązał przesłanki odmowy uznania za obywatela polskiego z prawomocnym ukaraniem cudzoziemca wyrokiem, przytaczając na tę okoliczność stosowne orzeczenie.
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie.
Argumentacją uwzględniającą stanowisko organu jest to, że postępowanie administracyjne w przedmiocie uznania za obywatela polskiego wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie i z założenia jest to procedura wymagająca współdziałania organu z innymi organami o których mowa w ustawie prawo o obywatelstwie polskim z dnia 2 kwietnia 2009 r. (Dz.U. z 2022 r. poz. 465). Organ potwierdza fakt, że przyczyną niezałatwienia sprawy w terminie brak jest uzyskania wyroku sądu karnego, w sprawie toczącej się przeciwko wnioskodawcy.
Wojewoda wyjaśnił, że sposób prowadzenia postępowania nie jest związany z opieszałością i pozornością, złą wolą, czy nieuzasadnionym przedłużaniem terminu przez organ w celu opóźnienia załatwienia sprawy, ale jest skutkiem tylko i wyłącznie uzasadnionej przepisami prawa konieczności całkowitego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, który będzie miał fundamentalne znaczenie dla treści mającej zapaść decyzji. Ponadto Wojewoda zauważył, że strona nie wskazała żadnego ewentualnego uszczerbku majątkowego, którą miałaby ponieść, na skutek toczącego się przed organem postępowania, nie podał też podstawy prawnej dochodzenia przedmiotowego roszczenia.
Wojewoda wskazał także, że w toku postępowania nie pozostawał bezczynny i dokonywał niezbędnych ustawowych działań, koniecznych do wnikliwego wyjaśnienia sprawy zmierzających do jej załatwienia
Wojewoda potwierdził okoliczność, że w dniu 23 marca 2022 r. został przez skarżącego złożony kompletny wniosek - o uznanie go za obywatela polskiego w trybie art. 30 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 465).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 30 ust. 1 ww. ustawy, za obywatela polskiego uznaje się:
1) cudzoziemca przebywającego nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej od 3 lat na podstawie zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej lub prawa stałego pobytu, który posiada w Rzeczypospolitej Polskiej stabilne i regularne źródło dochodu oraz tytuł prawny do zajmowania lokalu mieszkalnego;
2) cudzoziemca przebywającego nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej od 2 lat na podstawie zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej lub prawa stałego pobytu, który:
a) pozostaje co najmniej od 3 lat w związku małżeńskim zawartym z obywatelem polskim lub
b) nie posiada żadnego obywatelstwa;
3) cudzoziemca przebywającego nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej od 2 lat na podstawie zezwolenia na pobyt stały, które uzyskał w związku z posiadaniem statusu uchodźcy nadanego w Rzeczypospolitej Polskiej;
4) małoletniego cudzoziemca przebywającego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej lub prawa stałego pobytu, którego jedno z rodziców jest obywatelem polskim, a drugie z rodziców, nieposiadające obywatelstwa polskiego, wyraziło zgodę na to uznanie;
5) małoletniego cudzoziemca przebywającego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej lub prawa stałego pobytu, którego co najmniej jednemu z rodziców zostało przywrócone obywatelstwo polskie, a drugie z rodziców, nieposiadające obywatelstwa polskiego, wyraziło zgodę na to uznanie;
6) cudzoziemca przebywającego nieprzerwanie i legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej od 10 lat, który spełnia łącznie następujące warunki:
a) posiada zezwolenie na pobyt stały, zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej lub prawo stałego pobytu,
b) posiada w Rzeczypospolitej Polskiej stabilne i regularne źródło dochodu oraz tytuł prawny do zajmowania lokalu mieszkalnego;
7) cudzoziemca przebywającego nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej od roku na podstawie zezwolenia na pobyt stały, które uzyskał w związku z polskim pochodzeniem lub posiadaną Kartą Polaka.
W dniu 13 maja 2022 r. Wojewoda skierował zapytania do Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Komendanta Wojewódzkiego Policji, a także wystąpił do Komendy Głównej Straży Granicznej z wnioskiem o udostępnienie informacji granicznej dotyczącej cudzoziemca. Zgodnie bowiem z art. 36 ust. 2 ustawy o obywatelstwie polskim, Wojewoda przed wydaniem decyzji, o której mowa w ust. 1, zwraca się do komendanta wojewódzkiego Policji, dyrektora delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby do innych organów, o udzielenie informacji, czy nabycie przez cudzoziemca obywatelstwa polskiego nie stanowi zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa, albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
W odpowiedzi na zapytania Wojewoda został poinformowany przez organy opiniodawcze, że brak jest materiałów, które mogłyby stanowić przeciwwskazanie do nabycia przez cudzoziemca obywatelstwa polskiego, jedynie Wojewódzki Komendant Policji w S. pismem z dnia 4 lipca 2022 r poinformował organ o toczącym się postępowaniu przeciwko wnioskodawcy. Należy stwierdzić, że organ już w drugiej dekadzie lipca posiadał wymagane opinie niezbędne do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być brak działań administracji publicznej w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie. Z treści przywołanych przepisów p.p.s.a. wynika, że zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postaci - bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego omawianej skargi jest to, aby została ona poprzedzona stosownym środkiem z art. 37 § 1 k.p.a. skierowanym do właściwego organu, co też w niniejszej sprawie miało miejsce (ponaglenia skarżącego – wpływ do organu - 17 lutego 2023 r. – w aktach sprawy).
Skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, w przypadkach określonych w powołanym wyżej przepisie (art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.), może zostać złożona w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.).
Wyjaśnić należy, że celem skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest zobligowanie organu administracji publicznej do podjęcia działań, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 149 § 1 tej ustawy, Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).
Stosownie do § 1b ww. przepisu, Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.
Na podstawie § 2 cytowanego przepisu, Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 7 p p s a.
Oceniając zatem, czy w sprawie doszło do bezczynności organu czy też przewlekłego prowadzenia postępowania przez Wojewodę, Sąd zobowiązany jest podkreślić, że jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale podjętej w składzie siedmiu sędziów w dniu 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, "Pojęcia bezczynności i przewlekłości zdefiniowane zostały w art. 37 § 1 pkt 1) i pkt 2) k.p.a. po zmianach tej ustawy dokonanych ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2017 r. poz. 935), uzyskując odmienny znaczeniowo sens. I tak bezczynność zdefiniowana została jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 tej ustawy, zaś przewlekłość określono jako prowadzenie postępowania dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Z treści przywołanych definicji normatywnych należy wywieść, iż organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód."
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy więc do czynienia wówczas, gdy w określonym w prawie terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności. Wniesienie skargi na bezczynność organu jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu. Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracji zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Innymi słowy, bezczynność organu administracyjnego można najogólniej określić jako taki stan rzeczy, w którym zawisła przed organem sprawa nie została załatwiona, mimo upływu przewidzianych w przepisach prawa terminów, a organ nie podejmuje w tym zakresie żadnych działań.
Podkreślić należy, że zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. (art. 35 § 3 k.p.a.). Do wyżej określonych terminów nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 569 i 1002), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. Stosownie natomiast do treści art. 36 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (§ 1). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Sąd uznał, że Wojewoda, dopuścił się bezczynności mającej charakter rażącego naruszenia prawa, w postępowaniu przy rozpoznaniu wniosku skarżącego złożonego w dniu 23 marca 2022 r. o uznanie za obywatela polskiego (pkt II wyroku).
Ocena stanu zagrożenia, o którym mowa w art. 31 ust. 2 ustawy o obywatelstwie, niewątpliwie wiąże się z ustaleniem postawy cudzoziemca, poprzez ustalenie czy dotychczasowe zachowanie cudzoziemca kolidowało z obowiązującym w Polsce porządkiem prawnym. Wskazać przy tym należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym reprezentowany jest pogląd, który Sąd w całości podziela, że w ochronę bezpieczeństwa i porządku publicznego godzi każde popełnione przestępstwo lub wykroczenie, niezależnie od jego rodzaju, gdyż stanowią one niewątpliwie zaprzeczenie poszanowania norm ustalających porządek prawny na terytorium państwa a zatem prawomocny wyrok skazujący nie jest konieczny dla oceny wystąpienia przesłanek negatywnych określonych w ww. przepisie ustawy o obywatelstwie (v. wyrok WSA z 11 czerwca 2019 r., IV SA/Wa 804/19; wyrok NSA z 15 grudnia 2016 r., II OSK 1251/16).
Wobec przedstawianego ww. stanowiska Sąd podziela zarzut skarżącego, iż organ posiadał dostateczny materiał dowodowy do rozstrzygnięcia sprawy, zbędnym w ocenie Sądu było oczekiwanie na orzeczenia sądu karnego.
W ocenie tutejszego Sądu, okoliczności w jakich ostatecznie nie doszło do wydania przez Wojewodę decyzji kończącej postępowanie wskazują, że powinna i mogła ona zostać wydana w terminie nie późniejszym niż w sierpniu 2022 r., bowiem w tej dacie zgromadzono pełen materiał dowodowy. Niewątpliwie dynamika podejmowanych przez Wojewodę czynności nie tylko była wątpliwa, ale ukazuje też znaczną niewydolność działań procesowych organu. Należy podkreślić, że wniosek skarżącego wraz z załączoną do niego dokumentacją wpłynął do organu w dniu 23 marca 2022 r. Dopiero zaś w dniu 13 maja 2022 r. organ wystosował pisma w sprawie zaopiniowania wniosku do Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Komendy Wojewódzkiej Policji oraz do Komendanta Morskiego Oddziału Straty Granicznej w G..
Biorąc pod uwagę czas trwania postępowania, jak i opisane wyżej działania organu, Sąd uznał (w pkt II sentencji wyroku), że bezczynność Wojewody miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.), przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Sąd podziela pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 25 czerwca 2019 r., (sygn. akt II SAB/Ol 21/19), że dokonując oceny, czy naruszenie prawa jest rażące, należy wziąć pod uwagę nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie, braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Podkreślenia wymaga, że stwierdzona bezczynność nie wynikała z bierności organu, lecz z wykonywania czynności, które winien wykonać jeszcze przed wydaniem postanowienia. Sytuacja, w której strona czeka na rozstrzygnięcie organu, który wykazuje niewystarczające zainteresowanie sprawą i ignoruje zupełnie istnienie prawem przewidzianych terminów, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Na ocenę tę ma również wpływ nieskomplikowany charakter sprawy, w której procedowanie w zasadzie odbywa się na podstawie dostarczanych przez stronę dokumentów oraz przepisów prawa miejscowego. Sposób prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej i przeczy procesowym obowiązkom organu w zakresie szybkości postępowania i dążenia do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki.
W ocenie Sądu, organ naruszył terminy zastrzeżone dla rozpoznania sprawy i to w sposób rażący, nie mający uzasadnienia w okolicznościach sprawy. Wszczęcie postępowania nastąpiło na wniosek skarżącego z dniem 23 lutego 2022 r. i do daty wpływu skargi do Sądu, organ nie wydał rozstrzygnięcia. Niezbędny materiał dowodowy został już zgromadzony w III dekadzie miesiąca lipca 2022 r. Oczekiwanie organu na odpowiedź od prokuratury od 20 lipca 2022 r. w sprawie toczącego się postępowania wobec skarżącego należy uznać za bezczynność.
Oczekiwanie skarżącego na wydanie rozstrzygnięcia przez okres ponad 12 miesięcy, należy uznać za rażącą bezczynność i w sytuacji gdzie materiał dowodowy został zgromadzony już w lipcu 2022 r., a przedmiotowa sprawa ma doniosłe znaczenie dla skarżącego i jego rodziny, bowiem wpływa wprost na ich prawa i obowiązki.
Sąd stwierdził bezczynność o charakterze kwalifikowanym i na podstawie art. 149 § 2 pkt 1 p.p.s.a zobowiązał Wojewodę do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 22 września 2021 r. w terminie 30 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku z aktami sprawy.
W orzecznictwie przyjmuje się, że suma pieniężna pełni przede wszystkim funkcję kompensacyjną. Przyznanie podmiotowi skarżącemu od organu określonej sumy pieniężnej stanowi nie tyle sankcję dla organu za wadliwe prowadzenie postępowania, co rekompensatę dla strony za wszelkiego rodzaju dolegliwości i niedogodności, jakich doznała na skutek bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania (por. wyrok NSA z 11 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 2230/17, wyrok NSA z 13 listopada 2019r sygn. akt II OSK 2382/19).
Przyznanie odpowiedniej sumy pieniężnej stanowi swoistą rekompensatę dla strony skarżącej za doznane negatywne przeżycia psychiczne i moralne związane z bezczynnością postępowania administracyjnego i może nastąpić, jak wyżej powiedziano, tak z urzędu jak i na wniosek. Ustawodawca nie przewidział w tym zakresie żadnych ograniczeń (tak NSA w wyroku z dnia 19 lutego 2021 r., II OSK 2972/20).
Określając wysokość sumy pieniężnej, w pkt. III wyroku Sąd miał na uwadze rodzaj sprawy, w której nastąpiła bezczynność i jej znaczenie dla skarżącego oraz nieusprawiedliwiony ponad roczny czas trwania postępowania administracyjnego,
O kosztach postępowania Sąd orzekł (pkt V wyroku) na podstawie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z zasadą zwrotu skarżącemu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw i celowej obrony, ustalając je na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych - Dz. U. z 2018 r., poz. 265 (wpis od skargi - [...] zł, wynagrodzenie pełnomocnika - [...] zł.). W tym względzie wyjaśnić nalezy, że Sąd nie stwierdził, aby rodzaj i zawiłość sprawy oraz nakład pracy pełnomocnika skarżącego uzasadniał zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego w wysokości wyższej niż przyznana. W ocenie Sądu, wysokość zasądzonego wynagrodzenia pełnomocnika jest adekwatna do wkładu pracy radcy prawnego działającego w postępowaniu sądowym.
Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa mogła być i została rozpoznana w trybie uproszczonym, skoro przedmiotem skargi jest bezczynność postępowania przez organ administracji. Stosownie natomiast do art. 120 p.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Orzeczenia przywołane w uzasadnieniu wyroku są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).