II SAB/SZ 55/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2023-09-13
NSAAdministracyjneWysokawsa
informacja publicznadostęp do informacjibezczynność organuspór cywilnyinteres prywatnynadużycie prawaprezydent miastaustawa o dostępie do informacji publicznej

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w sprawie udostępnienia informacji publicznej, uznając, że wniosek miał charakter prywatny i służył celom toczącego się sporu cywilnego.

Spółka złożyła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie udostępnienia skanów dokumentów związanych z realizacją umowy, wskazując na naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Prezydent Miasta odmówił udostępnienia, argumentując, że wniosek ma charakter partykularny i służy celom toczącego się sporu sądowego. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że wniosek nie dotyczy informacji publicznej w rozumieniu ustawy, lecz służy indywidualnemu interesowi wnioskodawcy w postępowaniu cywilnym.

Spółka z o.o. spółka komandytowa wniosła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, domagając się skanów dokumentów związanych z realizacją umowy nr [...] z [...] lipca 2017 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, wskazując, że żądane informacje dotyczą prawidłowości wydatkowania środków publicznych. Prezydent Miasta odmówił udostępnienia, uznając, że wniosek nie spełnia ustawowych kryteriów, ponieważ jego celem jest uzyskanie informacji o charakterze partykularnym, związanym z toczącym się sporem sądowym między spółką a Gminą. Sąd administracyjny, analizując całokształt sprawy i powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznał, że w sytuacji, gdy wnioskodawca pozostaje w sporze cywilnym z organem, a żądana informacja ma ścisły związek z tym sporem, nie można oczekiwać od organu dostarczenia dokumentów, które mogą być wykorzystane przeciwko niemu. W takich okolicznościach informacja, nawet dotycząca spraw publicznych, traci walor informacji publicznej, ponieważ służy indywidualnemu interesowi wnioskodawcy, a nie transparentności działania administracji. Sąd stwierdził, że wniosek skarżącej nie dotyczy "sprawy publicznej", lecz indywidualnej sprawy prowadzonej przez sąd powszechny, co stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej. W związku z tym skarga została oddalona jako bezzasadna.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek taki nie może być uznany za wniosek o informację publiczną, ponieważ służy indywidualnemu interesowi wnioskodawcy w postępowaniu cywilnym, a nie zapewnieniu transparentności działania administracji publicznej.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na utrwalony pogląd orzecznictwa, zgodnie z którym pisma składane w indywidualnych sprawach, przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być nadużywana do uzyskiwania informacji w swojej własnej sprawie, zwłaszcza gdy służą temu inne procedury prawne (np. Kodeks postępowania cywilnego).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Informacja publiczna to każda informacja o sprawach publicznych, w tym o działaniu organów władzy publicznej oraz osób i jednostek organizacyjnych wykonujących zadania publiczne, w zakresie ich kompetencji, sposobu działania i sprawowania kontroli.

u.d.i.p. art. 3 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Prawo do informacji publicznej służy każdemu; ograniczenia tego prawa mogą wynikać z przepisów ustaw, a w szczególności z ochrony informacji niejawnych, tajemnicy zawodowej lub innych ustawowych tajemnic.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 13 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.

u.d.i.p. art. 14

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 149 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, sąd zobowiązuje organ do wydania aktu, interpretacji lub dokonania czynności w określonym terminie, stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o udostępnienie informacji publicznej, mający ścisły związek z toczącym się sporem cywilnym, nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy, lecz służy indywidualnemu interesowi wnioskodawcy. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być wykorzystywana do uzyskiwania dowodów w postępowaniu cywilnym.

Odrzucone argumenty

Prezydent Miasta pozostawał w bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Żądane informacje stanowią informację publiczną, ponieważ dotyczą wydatkowania środków publicznych. Organ naruszył przepisy art. 1, 2, 3 ust. 1 pkt 1, 13 i 14 u.d.i.p.

Godne uwagi sformułowania

nie można oczekiwać od tego organu, że ma on obowiązek dostarczać swojemu przeciwnikowi procesowemu dokumenty, które mogą być w toczącym się procesie wykorzystane przeciwko organowi. informacja, nawet jeżeli dotyczy spraw publicznych, traci walor informacji publicznej, bowiem nie służy zapewnieniu transparentności działania administracji publicznej, lecz indywidualnemu interesowi wnioskodawcy. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być nadużywana i wykorzystywana w czysto prywatnych sprawach. Z żądania udostępnienia informacji publicznej musi wynikać interes obiektywny a nie subiektywny. Nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej polega na próbie korzystania z tej instytucji dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne.

Skład orzekający

Anna Sokołowska

przewodniczący

Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka

sprawozdawca

Bolesław Stachura

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy udostępnienia informacji publicznej w sytuacji, gdy wniosek jest związany z toczącym się postępowaniem cywilnym i służy indywidualnym interesom wnioskodawcy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu między prawem do informacji publicznej a prawem do obrony w postępowaniu cywilnym, gdzie interes prywatny dominuje nad publicznym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak prawo do informacji publicznej może być wykorzystywane w sporach cywilnych i jak sądy interpretują granice tego prawa, gdy pojawia się ryzyko nadużycia.

Czy można wykorzystać ustawę o dostępie do informacji publicznej do zdobycia dowodów w procesie cywilnym? Sąd mówi: nie!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Sz 55/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-09-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Anna Sokołowska /przewodniczący/
Bolesław Stachura
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1,
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Sygn. [...] II SAB/Sz 55/23 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 września 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.) Sędzia WSA Bolesław Stachura Protokolant po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 13 września 2023 r. sprawy ze skargi S. Ł. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
[...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa
z siedzibą w Ł. (dalej: "strona", "skarżąca") wniosła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta S. (dalej: "Prezydent Miasta", "organ zobowiązany") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Skarga oparta została o następujący stan faktyczny:
Strona za pośrednictwem poczty elektronicznej przesłała [...] marca 2023 r. wniosek o dostęp do informacji publicznej (zgodnie z informacją z opisu załatwienia korespondencji). Strona zwróciła się o przekazanie na wskazany adres e-mail skanów dokumentów związanych z realizacją umowy nr [...] z [...] lipca 2017 r.,
pn. "[...]", tj.:
1) protokołów przeglądów gwarancyjnych robót objętych umowy nr [...] z [...] lipca 2017 r. sporządzonych przy udziale Zamawiającego w okresie od dnia podpisania ugody sądowej do dnia [...] października 2022 r.;
2) zgłoszeń wad robót objętych umową nr [...] z [...] lipca 2017 r.
w okresie od dnia podpisania ugody sądowej do dnia [...] października 2022 r.;
3) wezwań Zamawiającego kierowanego do Wykonawcy do usunięcia wad robót objętych umowy nr [...] z [...] lipca 2017 r. w okresie od dnia podpisania ugody sądowej do dnia [...] października 2022 r.;
4) umów lub pisemnych zleceń na wykonanie usunięcia wad robót umowy
nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. w okresie od dnia podpisania ugody sądowej do dnia [...] października 2022 r.;
5) potwierdzeń przelewu na rzecz podmiotów trzecich (innych niż Wykonawca firm), którym Zamawiający (Gmina Miasto S.) zlecił usunięcie zgłoszonych wad;
6) ekspertyz technicznych sporządzonych w związku ze zgłoszonymi wadami w okresie od dnia podpisania ugody sądowej do dnia [...] października 2022 r.;
7) protokołów kontroli przeprowadzonych u Zamawiającego w związku z realizacją umowy nr [...] z [...] lipca 2017 r. w okresie od dnia podpisania ugody sądowej do dnia [...] grudnia 2022 r.
Strona powołała się na przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 – dalej; "u.d.i.p."). Wskazała,
że wniosek dotyczy prawidłowości wydatkowania środków publicznych. Ponadto wyjaśniła, że żądane informacje są informacjami prostymi (nieprzetworzonymi).
Prezydent Miasta w piśmie z [...] marca 2023 r. poinformował stronę,
iż w okolicznościach aktualnie trwającego sporu sądowego pomiędzy spółką, a Gminą Miasto S., wniosek strony z [...] marca 2023 r. nie spełnia ustawowych kryteriów wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wyjaśnił, że cel uzyskania przez stronę informacji nie ma charakteru publicznego, lecz ma charakter partykularny i służyć
ma subiektywnym interesom związanym z toczącym się procesem sądowym.
Końcowo stwierdził, że wniosek ma charakter prywatny, a nie publiczny. Udostępnienie, zatem dokumentów nastąpić może na podstawie kodeksu postępowania cywilnego, każdorazowo na żądanie sądu, w ramach toczącego się postępowania.
Prezydent Miasta ww. odpowiedź przesłał stronie w dniu [...] marca 2023 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej.
Pismem z [...] marca 2023 r. (wpłynęło [...] marca 2023 r. – zgodnie z prezentatą) strona wniosła skargę na bezczynność Prezydenta [...] w rozpatrzeniu jego wniosku
z [...] marca 2023 r.
Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów:
1) art. 1 u.d.i.p. poprzez zakwestionowanie, że żądane informacje stanowią informacje niepubliczną;
2) art. 2 u.d.i.p. poprzez odmowę odwołującemu charakteru "podmiotu uprawnionego do żądania informacji publicznej";
3) art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. poprzez zaniechanie jego zastosowania i nierozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej w ustawowym terminie 14 dni od daty jego złożenia;
4) art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie,
że "Gmina Miasto S. nie spełnia ustawowych kryteriów uznania wniosku jako wniosku o udostępnienie informacji publicznej";
5) art. 14 u.d.i.p. poprzez zaniechanie jego zastosowania i nieudostępnienie informacji zgodnie i w sposób przewidziany w ustawie.
Wskazując na powyższe, na podstawie art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a.,
skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do rozpoznania w całości wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 1 marca 2023 r. w terminie 14 dni
od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem; stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenie organowi grzywny
na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., w wysokości dwukrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania,
w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżąca ponadto sformułowała alternatywne wnioski, tj.:
1) na wypadek nieprzekazania Sądowi przez organ akt sprawy wraz z jego odpowiedzią, w terminie 15 dni od dnia złożenia niniejszej skargi, o wymierzenie
na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. w zw. z art. 21 u.d.i.p.,
na posiedzeniu niejawnym, grzywny w wysokości dwukrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów;
2) na wypadek braku przekazania skargi i akt sprawy o rozpoznanie skargi
na podstawie nadesłanego odpisu skargi na podstawie art. 52 § 2 p.p.s.a. z uwagi
na niebudzący wątpliwości stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze;
3) na wypadek uwzględnienia niniejszej skargi przez organ w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy o stwierdzenie przez zobowiązanego rażącego naruszenia wskazanych powyżej przepisów ustawy;
4) na wypadek rozpoznania wniosku po złożeniu skargi i umorzeniu postępowania
na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa i zasądzenie od zobowiązanego na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ zobowiązany wskazał, że po wpłynięciu wniosku dokonał jego wnikliwej analizy
oraz kwalifikacji prawnej i w ustawowym terminie 14 dni, pismem datowanym na dzień [...] marca 2023 r. udzielił odpowiedzi. Wyjaśnił dodatkowo, że spółka jest stroną umowy nr [...] zawartej z Gminą Miasto S. z [...] lipca 2017 r., pn. "[...]", z realizacją której związane są dokumenty objęte wnioskiem. Organ zobowiązany podkreślił, że strony umowy pozostają w sporze sądowym o charakterze cywilnoprawnym, którego przedmiotem jest realizacja ww. umowy, a żądane w trybie u.d.i.p. dokumenty stanowią element sporu.
Organ zobowiązany wyjaśnił, że [...] stycznia 2023 r. spółka wniosła do Sądu Okręgowego w S. [...] pozew o zapłatę
kwoty [...]zł. tytułem realizacji robót związanych z wykonaniem umowy nr [...] z [...] lipca 2017 r. W dniu [...] lutego 2023 r. Sąd Okręgowy w S. wydał nakaz zapłaty w sprawie o sygn. akt [...],
a w wyniku wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym
z [...] lutego 2023 r., sprawa toczy się w zwykłej procedurze cywilnej pod sygn. akt
[...].
Organ zobowiązany stwierdził, że [...] marca 2023 r., a więc w dniu złożenia przez skarżącą wniosku o dostęp do informacji publicznej, ww. sprawa cywilna była w toku. Podkreślił, iż nie sposób zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, że ma ona legitymacje czynną do wniesienia skargi, ponieważ jest wnioskodawcą, któremu odmówiono udzielenia informacji publicznej, mimo obowiązku, który spoczywał na Prezydencie Miasta. Toczący się między stronami spór sądowy oraz obowiązująca w procesie cywilnym procedura ma w opinii organu zobowiązanego zasadnicze znaczenie dla klasyfikacji pisma z [...] marca 2023 r., jako wniosku o udostępnienie informacji publicznej i rozstrzygniecie sprawy. W tym zakresie organ zobowiązany przedstawił stanowisko wyrażone w doktrynie prawniczej i orzecznictwie, w przedmiocie nadużycia prawa do informacji publicznej.
Organ zobowiązany odniósł się do zarzutów skargi i wskazał, że wniosek skarżącej w okolicznościach aktualnie trwającego sporu sądowego o charakterze cywilnoprawnym, nie spełnia ustawowych kryteriów uznania wniosku jako wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę zamieszczony został wniosek o przeprowadzenie dowodów z załączonych w uwierzytelnionych kopiach dokumentów.
Sąd uwzględnił wniosek organu zobowiązanego o przeprowadzenie dowodów
z dokumentów załączonych do odpowiedzi na skargę, w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a.
(w zakresie sprzeciwu pozwanej od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym
z dnia [...] lutego 2023 r. wydanego przez Sąd Okręgowy w S., sygn. akt
[...] – pismo [...] marca 2023 r.; doręczenia nakazu zapłaty Gminie Miasto S. - pismo SO w S. z [...] lutego 2023 r.; odpisu nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym z [...] lutego 2023 r.; pozwu o zapłatę (wraz z wnioskiem o zabezpieczenie) z [...] stycznia 2023 r.; pisma powódki (wykonanie zobowiązania)
z [...] marca 2023 r.), albowiem były one niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Stanowią one istotne uzupełnienie dokumentów zamieszczonych w aktach administracyjnych nadesłanych przez organ zobowiązany wraz ze skargę i odpowiedzią na skargę, w tym w zakresie okoliczności związanych ze sporem cywilnoprawnym toczonym przez spółkę i Gminę (w tym dat czynności podejmowanych przez strony
oraz sąd powszechny).
Jednocześnie, Sąd uznał za bezzasadny wniosek o przeprowadzenie dowodu z pozostałych dokumentów (w zakresie wniosku strony o udostępnienie informacji publicznej; odpowiedzi organu z [...] marca 2023 r.; protokołów z przeglądów gwarancyjnych z [...] listopada 2020 r., [...] października 2020 r., [...] października 2022 r.;
protokołów usunięcia usterek z [...] lutego 2021 r., [...] lipca 2021 r., [...] listopada 2021 r.,
[...] lipca 2022 r.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje :
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na podstawie przepisów art. 119 pkt 4
i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 - dalej jako: "p.p.s.a."), zgodnie z którymi sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a. w zw. z art. 1 ustawy z dnia
25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądowa kontrola administracji publicznej dokonywana jest na podstawie kryterium legalności. Obejmuje ona m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego.
Skarga na bezczynność, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., ma na celu ochronę prawa strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie lub podjęcia czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie nie jest zatem działanie (akt lub czynność) organu, lecz jego ewentualny brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym terminie.
Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.
W razie uwzględnienia skargi na bezczynność, sąd na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Zgodnie zaś z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1,
może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Stosownie zaś do art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Zaznaczenia wymaga, że przepisy prawa nie definiują pojęcia bezczynności, jednakże w piśmiennictwie przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy organ administracji publicznej nie podjął w przewidzianym terminie żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności (zob. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86).
Skarżąca przedmiotem skargi uczyniła bezczynność Prezydenta Miasta w udostępnieniu jej informacji publicznej wnioskowanej pismem z [...] marca 2023 r. (wpływ w tej samej dacie), dotyczącej udostępnienia skanów dokumentów związanych z realizacja umowy nr [...] z [...] lipca 2017 r., pn. "[...]" (szczegółowo wymienionych w przedmiotowym wniosku).
Stan faktyczny w niniejszej sprawie sprowadza się do następujących okoliczności: złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej - w dniu
[...] marca 2023 r.; udzielenia przez organ zobowiązany odpowiedzi na wniosek
w dniu [...] marca 2023 r. i stwierdzenie przez organ zobowiązany, że przedmiotowy wniosek w okolicznościach aktualnie trwającego sporu sądowego pomiędzy spółką,
a Gminą nie spełnia ustawowych kryteriów dla wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a więc celem strony nie było uzyskanie informacji o charakterze publicznym, lecz partykularnym (prywatnym) związanym z toczącym się procesem sądowym.
Zdaniem skarżącej, przesądzające w sprawie jest uznanie, że organ zobowiązany ma obowiązek udostępnić dokumenty, które wskazują w jaki sposób wydatkowane były środki publiczne w ramach realizacji umowy nr [...] z [...] lipca 2017 r.
Wyjaśnić należy, że istotną kwestią z punktu widzenia oceny bezczynności jest ustalenie istnienia podstawy prawnej do podjęcia przez określony podmiot działania w zakresie zgłoszonego żądania.
Sąd poddał analizie całokształt sprawy, w tym również okoliczności związane
ze sporem cywilnoprawnym, w jakim pozostaje spółka (czyli strona postępowania) i Gmina, którą reprezentuje Prezydent Miasta.
Podkreślić należy, że jeśli wnioskodawca w sprawie z zakresu dostępu do informacji publicznej pozostaje w sporze cywilnym z organem zobowiązanym, od którego takiej informacji się domaga, a żądana informacja niewątpliwie ma ścisły związek z tym sporem, to nie można oczekiwać od tego organu, że ma on obowiązek dostarczać swojemu przeciwnikowi procesowemu dokumenty, które mogą być w toczącym się procesie wykorzystane przeciwko organowi. W takich okolicznościach informacja, nawet jeżeli dotyczy spraw publicznych, traci walor informacji publicznej, bowiem nie służy zapewnieniu transparentności działania administracji publicznej, lecz indywidualnemu interesowi wnioskodawcy (por. wyrok WSA w Krakowie
z 28 czerwca 2023 r., sygn. akt II SAB/Kr 72/23).
Powyższe zagadnienie stanowiło przedmiot badania przeprowadzonego
przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt I OSK 3127/19
(wyrok z 28 kwietnia 2020 r.). W powołanym orzeczeniu wskazano, że: w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że pisma składane w indywidualnych sprawach, przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej. Ich przedmiotem nie jest problem czy kwestia, która ma znaczenie
dla większej ilości osób, czy grup obywateli, lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. Wobec tego pismo takie nie dotyczy sprawy publicznej a żądane w nim informacje nie powinny być udostępniane w trybie u.d.i.p. Nie można bowiem przy pomocy u.d.i.p. starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie.
Strona danego postępowania, także zakończonego czy przyszłego, nie może żądać informacji o sposobie i przebiegu takiego postępowania, lub dowodów w sprawie
na poparcie swojego stanowiska - w ramach ustawy o dostępie do informacji
publicznej, bowiem służą jej określone uprawnienia wynikające z przepisów
m.in. Kodeksu postępowania administracyjnego lub Kodeksu postępowania cywilnego.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być nadużywana i wykorzystywana w czysto prywatnych sprawach. Z żądania udostępnienia
informacji publicznej musi wynikać interes obiektywny a nie subiektywny.
Kwestia ta była również poruszana w rozstrzygnięciach, także innych sądów
(por. wyroki NSA: z 20 września 2018 r., sygn. akt I OSK 1359/18; z 30 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1696/12;z 9 października 2010 r., sygn. akt I OSK 173/09;
z 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2265/11; z 14 grudnia 2012 r. sygn. akt
I OSK 2231/12; z 10 października 2012 r. sygn. akt I OSK 1500/12;
z 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1284/11).
Skoro zatem treść wniosku, datowanego na 1 marca 2023 r. wprost odnosi się do informacji, które mają posłużyć do załatwiania indywidualnych spraw osoby składającej wniosek o udostępnienie informacji publicznej, nie zaś do istotnej kontroli społeczeństwa nad organami władzy publicznej i podmiotami wykonującymi zadania publiczne, to skarga na bezczynność z tej przyczyny nie może zostać uwzględniona.
Analiza treści wniosku o udostępnienie informacji publicznej, pisma stanowiącego odpowiedź na wniosek oraz załączonych do odpowiedzi na skargę dokumentów objętych wnioskiem w trybie art. 106 p.p.s.a. (sprzeciwu pozwanej od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 9 lutego 2023 r. wydanego przez Sąd Okręgowy w S., sygn. akt [...] – pismo [...] marca 2023 r.; doręczenia nakazu zapłaty Gminie Miasto S. - pismo SO w S.
z [...] lutego 2023 r.; odpisu nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym
z [...] lutego 2023 r.; pozwu o zapłatę wraz z wnioskiem o zabezpieczenie
z [...] stycznia 2023 r.; pisma powódki z wykonaniem zobowiązania z [...] marca 2023 r.) musi prowadzić do wniosku, że celem uzyskania określonych we wniosku informacji było niewątpliwie ich wykorzystanie w procesie cywilnym.
Innymi słowy w rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu nie dotyczy informacji publicznej w rozumieniu
art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Nie odnosi się bowiem do "sprawy publicznej", ale dotyczy sprawy indywidualnej skarżącej prowadzonej z jej powództwa przez sąd powszechny.
W takich okolicznościach informacja, nawet jeżeli dotyczy spraw publicznych, traci walor informacji publicznej, bowiem nie służy zapewnieniu transparentności działania administracji publicznej, lecz indywidualnemu interesowi wnioskodawcy.
W tych okolicznościach nie sposób podzielić stanowisko skarżącej przedstawione w uzasadnieniu zarzutów skargi.
Na marginesie można wskazać, że w orzecznictwie prezentowany jest również pogląd o tzw. "nadużyciu prawa do informacji" w omawianym przypadku. Konstrukcję taką przyjął NSA np. w wyroku sygn. III OSK 4712/21, stwierdzając w nim: "Nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej polega na próbie korzystania z tej instytucji dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów itp. (...) Nadużycie prawa do informacji publicznej, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. nie neguje samego prawa oraz charakteru wnioskowanych danych jako informacji publicznej, a jedynie tamuje drogę do uzyskania informacji publicznej. Ma to miejsce najczęściej w sprawach, w których żądanie składa podmiot będący stroną innego postępowania (sądowego, administracyjnego) lub podmiot przygotowujący się do wszczęcia takiego postępowania, a z treści wniosku o udostępnienie informacji publicznej wynika,
że składa go w związku z tym postępowaniem, np. celem zgromadzenia dowodów koniecznych do osiągnięcia korzystnego dla siebie wyniku postępowania.
W konsekwencji czego przyjmuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że wówczas wnioski o udostępnienie informacji publicznej składane przez podmioty, których dotyczą bezpośrednio interesów prywatnych, nie są wnioskami o udzielenie informacji publicznej (por. wyroki NSA: z 24 lutego 2022 r., sygn. akt III OSK 4236/21; z 17 listopada 2021, sygn. akt III OSK 4362/21; z 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 848/19 i powołane w nim dalsze orzeczenia tego Sądu). Nie można bowiem przy pomocy ustawy o dostępie do informacji publicznej starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie. Taki pogląd wyrażono w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych.
Uwzględniając całokształt sprawy, zdaniem Sądu, brak udzielenia analizowanych informacji nie naruszał regulacji ustawy o dostępie do informacji publicznej, a Prezydent Miasta nie pozostawał w bezczynności.
W świetle powyższego skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Orzeczenia sądów administracyjnych przytoczone w uzasadnieniu dostępne są na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI