II SAB/Sz 40/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2023-09-06
NSAAdministracyjneŚredniawsa
informacja publicznadostęp do informacjizakład karnysłużba więziennadane osoboweRODObezczynność organuskarga administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej nagród przyznanych funkcjonariuszom, uznając, że odmowa udzielenia informacji była uzasadniona przepisami szczególnymi.

Skarga została wniesiona na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w G. w zakresie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej liczby cel przystosowanych dla osób niepełnosprawnych oraz nagród przyznanych Dyrektorowi i jego zastępcom w 2020 r. Sąd uznał, że Dyrektor ZK udzielił odpowiedzi na pierwsze dwa pytania, a w zakresie trzeciego pytania, odmowa udostępnienia informacji dotyczącej nagród była uzasadniona przepisami ustawy o Służbie Więziennej oraz RODO, które wyłączają udostępnianie danych osobowych funkcjonariuszy na wniosek osób pozbawionych wolności. Sąd uznał pismo Dyrektora ZK za wadliwie formalnie skonstruowaną decyzję administracyjną i oddalił skargę na bezczynność.

Skarżący D. C. wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wniosek z 29 listopada 2022 r. dotyczył liczby cel przystosowanych dla osób niepełnosprawnych oraz wyposażenia tych cel, a także nagród przyznanych Dyrektorowi ZK i jego Zastępcom w 2020 r. wraz z powodami ich przyznania. Dyrektor ZK pismem z 23 grudnia 2022 r. udzielił odpowiedzi na pierwsze dwa pytania, informując o istnieniu dwóch przystosowanych cel i ich wyposażeniu. W zakresie trzeciego pytania, Dyrektor ZK odmówił udostępnienia informacji, powołując się na art. 24b ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej oraz RODO, zgodnie z którymi informacji dotyczących danych osobowych funkcjonariuszy nie udziela się na wniosek osób pozbawionych wolności. Skarżący wniósł skargę na bezczynność, zarzucając organowi brak wydania decyzji odmownej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę. Sąd uznał, że Dyrektor ZK, udzielając odpowiedzi na część wniosku i odmawiając udostępnienia informacji w pozostałym zakresie, wywiązał się z obowiązku. Pismo z 23 grudnia 2022 r. zostało zakwalifikowane jako wadliwie formalnie skonstruowana decyzja administracyjna, która skutecznie odmówiła udostępnienia informacji publicznej ze względu na ochronę danych osobowych funkcjonariuszy, zgodnie z przepisami szczególnymi. Sąd podkreślił, że prawo do informacji publicznej nie jest bezwzględne i może podlegać ograniczeniom wynikającym z przepisów szczególnych, takich jak ustawa o Służbie Więziennej i RODO.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Dyrektor Zakładu Karnego nie pozostaje w bezczynności, ponieważ wydał pismo zawierające elementy decyzji administracyjnej, odmawiając udostępnienia informacji ze względu na ochronę danych osobowych funkcjonariuszy.

Uzasadnienie

Sąd uznał pismo Dyrektora ZK za wadliwie formalnie skonstruowaną decyzję administracyjną, która skutecznie odmówiła udostępnienia informacji publicznej w zakresie nagród, powołując się na przepisy ustawy o Służbie Więziennej i RODO, co wyłącza obowiązek udostępnienia danych osobowych funkcjonariuszy na wniosek osób pozbawionych wolności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.s.w. art. 24b § 3

Ustawa o Służbie Więziennej

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 1 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 5

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 14

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.s.w. art. 1

Ustawa o Służbie Więziennej

u.s.w. art. 2

Ustawa o Służbie Więziennej

u.s.w. art. 7 § 3

Ustawa o Służbie Więziennej

p.p.s.a. art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

RODO art. 4 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odmowa udostępnienia informacji o nagrodach przyznanych funkcjonariuszom jest uzasadniona przepisami ustawy o Służbie Więziennej i RODO, które chronią dane osobowe funkcjonariuszy. Pismo Dyrektora Zakładu Karnego z dnia 23 grudnia 2022 r. stanowi wadliwie formalnie skonstruowaną decyzję administracyjną, która skutecznie odmówiła udostępnienia informacji.

Odrzucone argumenty

Dyrektor Zakładu Karnego pozostaje w bezczynności, ponieważ nie wydał decyzji administracyjnej odmawiającej udostępnienia informacji publicznej.

Godne uwagi sformułowania

pismo organu z 23 grudnia 2022 r., choć nie zostało zatytułowane jako decyzja, to jednak zawiera minimum elementów niezbędnych dla zakwalifikowania tego aktu jako decyzji. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie – uznał przedmiotowe pismo za "ułomną decyzję administracyjną". Prawo do udostępnienia informacji nie ma charakteru bezwzględnego i może podlegać w określonych przypadkach ograniczeniom, czy to wskazanym w samej ustawie o dostępie do informacji publicznej (art. 5 u.d.i.p.), czy też wynikającym z przepisów szczególnych.

Skład orzekający

Anna Sokołowska

przewodniczący

Bolesław Stachura

członek

Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy udostępnienia informacji publicznej dotyczącej nagród funkcjonariuszy ze względu na ochronę danych osobowych, kwalifikacja pisma jako wadliwej decyzji administracyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy będącego osobą pozbawioną wolności i ochrony danych osobowych funkcjonariuszy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej w kontekście ochrony danych osobowych funkcjonariuszy, co jest istotne dla prawników zajmujących się tym obszarem prawa.

Czy informacje o nagrodach dla strażników więziennych są tajne? Sąd rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Sz 40/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-09-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Anna Sokołowska /przewodniczący/
Bolesław Stachura
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Zakładu Karnego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 2, art. 16 ust. 1, ust. 2, art. 1 ust. 2 , art. 13 ust. 1 i art. 14, art. 4 ust. 1 pkt 1 , art. 1 ust. 1, art. 6, art. 5,
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2470
art. 24b ust. 3, art. 1 i art. 2 , art. 7 pkt 3,
Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.) Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 6 września 2023 r. sprawy ze skargi D. C. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
D. C. (dalej: "strona", skarżący") wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w G. (dalej: "Dyrektor ZK") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Skarga oparta została o następujący stan faktyczny sprawy.
Strona pismem z 29 listopada 2022 r. (wpłynęło 13 grudnia 2022 r. – zgodnie z prezentatą) powołując się na przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902) – dalej; "u.d.i.p." zwróciła
się do Dyrektora ZK o udostępnienie informacji publicznej obejmującej:
1) wskazanie ile cel przystosowanych do wózków inwalidzkich znajduje się
w ZK G.;
2) wskazanie wyposażenia celi/cel dla niepełnosprawnych i ułatwień w funkcjonowaniu znajdujących się w tych celach dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich;
3) wskazanie nagród jakie otrzymał Dyrektor ZK i jego Zastępcy w 2020 r.
oraz powodów ich przyznania.
Dyrektor ZK pismem z 23 grudnia 2022 r., znak [...]
na wyżej wskazany wniosek, udzielił stronie odpowiedzi w zakresie pytania nr 1 i 2 i poinformował, że:
1) w jednostce penitencjarnej znajdują się dwie cele przystosowane dla osób z niepełnosprawnością fizyczną;
2) cele są wyposażone poszerzane bezprogowe drzwi wejściowe do celi oraz poszerzany kącik sanitarny z drzwiami PCV bezprogowymi. W kąciku sanitarnym znajdują się, także odpowiednie uchwyty i barierki przewidziane dla osoby poruszającej się na wózku inwalidzkim.
Natomiast, w zakresie odpowiedzi na pytanie nr 3 Dyrektor ZK wskazał, że zgodnie z treścią art. 24b ust. 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2470, ze zm.) - dalej: "u.s.w.", informacji dotyczących danych osobowych funkcjonariuszy oraz pracowników nie udziela się na wniosek osób pozbawionych wolności lub innych podmiotów. Dyrektor ZK zwrócił uwagę
na art. 4 pkt 1 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. U. UE. L. z 2016 r. Nr 119, str. 1 ze zm.) – dalej: "RODO". W tym zakresie przytoczył definicję pojęcia "dane osobowe" i wyjaśnił, że każda informacja, niezależnie od sposobu i formy jej wyrażenia, podlegać może ocenie z punktu widzenia pojęcia danych osobowych i każda informacja może zostać uznana za informację o charakterze osobowym. Status danych osobowych może zostać potencjalnie przyznany wszelkim informacjom odnoszącym się do osoby fizycznej, w tym danym o charakterze ekonomicznym, odnoszącym się do życia zawodowego itp.
W dalszej kolejności wskazał, że przesłankę uznania informacji za należącą do katalogu danych osobowych stanowi, także możliwość powiązania informacji z zidentyfikowaną lub możliwą do zidentyfikowania osobą fizyczną. Ogólne rozporządzenie o ochronie danych, nie definiuje pojęcia osoby zidentyfikowanej, lecz jedynie pojęcie osoby możliwej do zidentyfikowania. Dyrektor ZK stwierdził, że rozróżnienie pomiędzy ww. pojęciami powinno zostać oparte na definicji osoby możliwej do zidentyfikowania - skoro bowiem osobą możliwą do zidentyfikowania jest osoba, którą można bezpośrednio lub pośrednio zidentyfikować, za osobę zidentyfikowaną należy uznać taką osobę, której tożsamość jest znana administratorowi danych. Innymi słowy, administrator danych powinien mieć obiektywną możliwość powiązania konkretnej informacji z konkretną osobą, bez konieczności podejmowania jakichkolwiek innych działań, składających się na proces ustalania tożsamości.
W tym zakresie Dyrektor ZK odwołał się do stanowiska wyrażonego w piśmiennictwie, zgodnie z którym identyfikacja osoby powinna być rozumiana jako możliwość "fizycznego" wskazania tejże osoby, nie zaś jako ustalenie podstawowych danych tej osoby. Analogicznie, identyfikacja osoby nie wymaga znajomości jej imienia lub nazwiska, wymaga natomiast znajomości pewnych unikalnych cech tej osoby,
które odróżniają ją od innych osób. Zdaniem Dyrektora ZK w ten sam sposób należy więc rozumieć zwrot "można zidentyfikować" - nie tylko jako możliwość odniesienia konkretnej informacji do konkretnej osoby, lecz także jako możliwość wskazania tej osoby, rozumianego jako faktyczne wyodrębnienie jej spośród innych osób.
Dyrektor ZK podkreślił, że informacje, o których udostępnienie zwróciła się strona, tj. informacji o funkcjonariuszach Służby Więziennej, a konkretnie o nagrodach jakie otrzymali w roku 2020 i powodów ich przyznania, stanowią informacje o danych osobowych funkcjonariuszy, dotyczą bowiem ich życia zawodowego (również danych ekonomicznych) i można je powiązać ze zidentyfikowaną osobą fizyczną.
W opinii Dyrektora ZK, zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p., przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Ustawodawca stworzył w ten sposób normę kolizyjną, która wyłącza stosowanie przepisów ustawy tylko w sytuacji, w której inna ustawa reguluje ten sam zakres. Pozwala to na wyodrębnienie dwóch grup informacji: podlegających udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w u.d.i.p. oraz takich, które ujawnia się na zasadach i w trybie przewidzianym w ustawach szczególnych. W przypadku kolizji przepisy zawarte w ustawach odrębnych mają pierwszeństwo i wyłączają też stosowanie u.d.i.p.
Dyrektor ZK wyjaśnił, że w opisanej wyżej sytuacji podmiot zobowiązany zawiadamia jedynie wnioskodawcę pismem, że żądana informacja nie może być udostępniona w trybie przewidzianym w u.d.i.p. Końcowo stwierdził, że na podstawie art. 24b ust. 3 u.s.w., która stanowi ustawę szczególną w stosunku do u.d.i.p., żądane przez stronę informacje nie mogą zostać udostępnione.
Pismem z 21 lutego 2023 r. (wpłynęło 21 lutego 2023 r. – zgodnie z prezentatą) strona wniosła skargę na bezczynność Dyrektora ZK w rozpatrzeniu jego wniosku
z 29 listopada 2022 r. Skarżący w uzasadnieniu wskazał, że zakwestionowano
jego uprawnienie do otrzymania takiej informacji w zakresie wydatkowania
publicznych środków. Zdaniem skarżącego ww. działanie jest bezprawne, ponieważ
od dnia 23 grudnia 2022 r. Dyrektor ZK pozostaje w bezczynności i tym samym uniemożliwia skarżącemu złożenie odwołania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, ewentualnie jej odrzucenie i podtrzymał swoje stanowisko.
W uzasadnieniu Dyrektor ZK przedstawił zakres wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz własne stanowisko przedstawione wcześniej w piśmie
z 23 grudnia 2022 r. Końcowo wskazał, że żądane przez skarżącego informacje stanowią informację o danych osobowych funkcjonariuszy, dotyczą bowiem ich życia zawodowego (również danych ekonomicznych) i można je powiązać ze zidentyfikowaną osobą fizyczną. Ponadto, skarżący jest osobą pozbawioną wolności, wobec czego konieczne było skorzystanie z normy kolizyjnej zawartej w art. 1 ust. 2 u.d.i.p.
W piśmie z 13 lipca 2023 r. pełnomocnik skarżącego ustanowiony z urzędu w całości podtrzymał skargę, a dodatkowo wniósł o stwierdzenie, iż Dyrektor ZK dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku z 29 listopada 2022 r. oraz zobowiązanie Dyrektora ZK do udzielenia informacji zgodnie z treścią wniosku.
Zdaniem pełnomocnika, w przedmiotowej sprawie Dyrektor ZK nie mógł poprzestać tylko na poinformowaniu skarżącego zwykłym pismem o odmownym załatwieniu wniosku, ale zobowiązany był do udzielenia informacji. Ponieważ organ nie udostępnił żądanej informacji mimo, że jest w jej posiadaniu, a także nie wydał decyzji odmownej, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p., pozostaje on w bezczynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje :
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na podstawie przepisów art. 119 pkt 4
i art. 120 p.p.s.a., zgodnie z którymi sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634
- dalej jako: "p.p.s.a.") w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądowa kontrola administracji publicznej dokonywana jest na podstawie kryterium legalności. Obejmuje ona m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego.
Skarga na bezczynność, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., ma na celu ochronę prawa strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie lub podjęcia czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie nie jest zatem działanie (akt lub czynność) organu, lecz jego ewentualny brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym terminie.
Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.
W razie uwzględnienia skargi na bezczynność, sąd na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Zgodnie zaś z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1,
może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Stosownie zaś do art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Zaznaczenia wymaga, że przepisy prawa nie definiują pojęcia bezczynności, jednakże w piśmiennictwie przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy organ administracji publicznej nie podjął w przewidzianym terminie żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności (zob. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86).
Skarżący przedmiotem skargi uczynił bezczynność Dyrektora ZK w G. w udostępnieniu mu informacji publicznej wnioskowanej pismem z 29 listopada 2022 r. (data wpływu do ZK 13 grudnia 2022 r.), dotyczącej udostępnienia informacji, poprzez wskazanie: ile cel przystosowanych do wózków inwalidzkich znajduje się
w ZK G., wyposażenia celi/cel dla niepełnosprawnych i ułatwień w funkcjonowaniu znajdujących się w tych celach dla osób poruszających
się na wózkach inwalidzkich oraz nagród jakie otrzymał Dyrektor ZK
i jego Zastępcy w 2020 r. oraz powodów ich przyznania.
Sąd zwraca uwagę, że skarżący inicjował już postępowania przed tut Sądem
w przedmiocie bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej,
m.in. w zakresie danych dotyczących nagród (wynagrodzeń) przyznanych osobom pełniącym funkcje publiczne, które zakończyły się wydaniem wyroków oddalających skargi. Sąd wskazuje, że podziela stanowisko wyrażone w wyrokach WSA w Szczecinie z 21 czerwca 2023 r., sygn. akt II SAB/Sz 11/23 i z 15 czerwca 2023 r., sygn. akt
II SAB/Sz 8/23).
Wyjaśnić należy, że istotną kwestią z punktu widzenia oceny bezczynności jest ustalenie istnienia podstawy prawnej do podjęcia przez określony podmiot działania w zakresie zgłoszonego żądania.
Na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902 - dalej jako: "u.d.i.p.") o bezczynności możemy mówić wtedy, gdy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem
jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy wobec braku realizacji obowiązku jej udostępnienia w formie i terminach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
Stosownie do art. 13 ust. 1 i art. 14 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku.
Przy czym podmiot, do którego został skierowany wniosek o udzielenie informacji, może dokonać następujących działań: 1) udzielić informacji publicznej;
2) udzielić w formie pisma (zawiadomienia) odpowiedzi, że wniosek nie znajduje podstawy w przepisach prawa, gdyż żądanie nie dotyczy informacji publicznej
albo organ nie jest w posiadaniu danej informacji lub obowiązuje inny tryb jej udostępniania; 3) odmówić udostępnienia informacji publicznej lub umorzyć postępowanie administracyjne w drodze decyzji administracyjnej.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że Dyrektor ZK należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, o ile znajduje się ona w jego posiadaniu i jest uprawniony do jej udostępnienia.
Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są m.in. organy władzy publicznej, zaś stosownie do przepisów ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2023 r., poz. 1683
ze zm. - dalej jako: "u.s.w.") Służba Więzienna jest umundurowaną i uzbrojoną
formacją apolityczną podległą Ministrowi Sprawiedliwości, posiadającą własną
strukturę organizacyjną i realizującą na zasadach określonych w ustawie z dnia
6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy zadania w zakresie wykonywania tymczasowego aresztowania oraz kar pozbawienia wolności i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności (art. 1 i art. 2 u.s.w.), zaś dyrektor zakładu karnego jest jej organem (art. 7 pkt 3 u.s.w.).
Z kolei, biorąc pod uwagę, że stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy
i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie,
a w art. 6 u.d.i.p. zawarte zostało przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu, to przyjąć należy, że wszelkie informacje związane z działalnością (funkcjonowaniem) organu władzy publicznej jakim jest
Dyrektor ZK, tak w znaczeniu przedmiotowym, odnoszącym się do wykonywania w podległej Dyrektorowi jednostce zadań Służby Więziennej, jak też w znaczeniu podmiotowym, związanym z informacjami odnoszącymi się do osób pełniących funkcje publiczne i ich kompetencjami, stanowią informację publiczną. Przy czym - co należy podkreślić - prawo do udostępnienia informacji nie ma charakteru bezwzględnego i może podlegać w określonych przypadkach ograniczeniom, czy to wskazanym w samej ustawie o dostępie do informacji publicznej (art. 5 u.d.i.p.), czy też wynikającym z przepisów szczególnych.
Przenosząc powyższe w realia rozpoznawanej sprawy Dyrektor ZK, odpowiadając pismem z 23 grudnia 2022 r. na złożony przez skarżącego (osadzonego) wniosek o udostępnienie informacji publicznej udzielił wnioskodawcy odpowiedzi wskazując, w odniesieniu do punktu pierwszego wniosku, że w jednostce penitencjarnej znajdują się dwie cele przystosowane dla osób z niepełnosprawnością fizyczną,
a w odniesieniu do punktu drugiego wniosku, że cele są wyposażone poszerzane bezprogowe drzwi wejściowe do celi oraz poszerzany kącik sanitarny z drzwiami PCV bezprogowymi. W kąciku sanitarnym znajdują się także odpowiednie uchwyty i barierki przewidziane dla osoby poruszającej się na wózku inwalidzkim.
Natomiast w odniesieniu do punktu trzeciego wniosku, Dyrektor ZK wskazał, że zgodnie z treścią art. 24b ust. 3 u.s.w., informacji dotyczących danych osobowych funkcjonariuszy oraz pracowników nie udziela się na wniosek osób pozbawionych wolności lub innych podmiotów. Ponadto zwrócił uwagę na art. 4 pkt 1 RODO.
Podkreślenia wymaga, że podmiotem pełniącym funkcję publiczną jest osoba, której przysługuje co najmniej wąski zakres kompetencji decyzyjnej w ramach instytucji publicznej. Natomiast wynagrodzenie osób pełniących funkcje publiczną stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. i podlega w związku z tym udostępnieniu, jednakże zachodzi on w odniesieniu do wynagrodzenia zasadniczego osoby pełniącej funkcję publiczną oraz w odniesieniu do sposobu ustalenia tego wynagrodzenia (ale nie w odniesieniu do niektórych składników wynagrodzenia, wynikających ze statusu rodzinnego lub socjalnego pracownika). Wynagrodzenie to jest przecież rekompensatą za wykonywanie przez osobę pełniącą funkcję publiczną jej obowiązków służbowych. Wykonywanie obowiązków służbowych stanowi zaś pełnienie funkcji publicznej. Sprawowanie funkcji publicznej wiąże się z realizacją określonych zadań w urzędzie, w ramach struktur władzy publicznej lub na innym stanowisku decyzyjnym w strukturze administracji publicznej, a także w innych instytucjach publicznych (por. wyroki NSA: z 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 123/14; z 14 maja 2014 r., sygn. akt
I OSK 2561/13; wyroki WSA z 22 stycznia 2020 r., sygn. akt II SAB/Gd 125/19
i z 15 stycznia 2020 r.. sygn. akt II SA/Gd 557/19).
Wyjaśnić należy, że konsekwencją uznania przez podmiot mieszczący
się w katalogu określonym w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., że żądana informacja jest informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p. jest obowiązek podjęcia przez niego działań wymaganych przez tę ustawę. Podkreślić trzeba, że reakcja organu zobowiązanego na wniosek w trybie u.d.i.p. nie oznacza jeszcze, że żądane dane będą musiały być automatycznie udostępnione. Wnioski obejmujące udostępnienie informacji publicznej, obwarowane są terminem ich załatwienia (art. 13 u.d.i.p.), niemniej jednak mogą być załatwione pozytywnie (przez czynność udostępnienia) lub negatywnie (decyzją odmowną – art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
Innymi słowy, jeżeli pośród żądanych danych znajdują się takie, których ujawnienie na podstawie ustawy podlegać może ograniczeniu, chociażby ze względu na przepisy o ochronie informacji niejawnych, innych tajemnic ustawowo chronionych czy prywatność osoby fizycznej lub tajemnice przedsiębiorcy (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), to wówczas należy wydać stosownie do tego decyzję administracyjną (por. wyrok WSA w Poznaniu z 28 maja 2020 r., sygn. akt II SAB/Po 24/20).
W niniejszej sprawie nie jest sporne, że żądane informacje mają
charakter informacji publicznej oraz że Dyrektor ZK jest organem, który podlega
pod regulacje u.d.i.p.
Analiza materiału dowodowego sprawy pozwoliła na stwierdzenie, że w związku z wnioskiem z 29 listopada 2022 r. (wpływ nastąpił 13 grudnia 2022 r. – zgodnie
z prezentatą) organ zobowiązany przeprowadził postępowanie w oparciu o u.d.i.p.
i w rezultacie skierował do skarżącego pismo z 23 grudnia 2022 r., znak [...]
Sąd podkreśla, że pismo organu z 23 grudnia 2022 r., choć nie zostało zatytułowane jako decyzja, to jednak zawiera minimum elementów niezbędnych dla zakwalifikowania tego aktu jako decyzji. Tym samym, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie – uznał przedmiotowe pismo za "ułomną decyzję administracyjną".
Stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji, a zgodnie z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Powyższe oznacza, że przepisy k.p.a. stosuje się od momentu wydania decyzji. Stanowisko takie jest ugruntowane zarówno w orzecznictwie,
jak i piśmiennictwie (por. M. Bernarczyk, M. Jabłoński, K. Wygoda, Biuletyn Informacji Publicznej, Informatyzacja administracji, Wrocław 2005 r., s. 85; A. Knopkiewicz,
Tryby udostępniania informacji publicznej, "Ruch Prawniczy Ekonomiczny i Socjologiczny" 2004 r., nr 4, s. 97 i n.; wyroki NSA: z 30 listopada 2012 r., sygn. I OSK 1991/12, z 24 maja 2006 r., sygn. I OSK 601/05, z 26 listopada 2014 r., sygn. akt
I OSK 244/14).
Ponadto, jak wskazał NSA w wyroku z 20 lipca 1981 r., sygn. akt SA 1163/81, pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 k.p.a., jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych dla zakwalifikowania ich jako decyzji. Do takich elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji. Zatem istnienie niektórych składników wymienionych w art. 107 k.p.a. jest koniecznym, a zarazem wystarczającym warunkiem stwierdzenia bytu decyzji.
Mając to na uwadze przyjąć należało, że Dyrektor ZK udzielił skarżącemu,
w 14-dniowym ustawowym terminie, odpowiedzi w zakresie w jakim mógł to uczynić
(co do pytania nr 1 i 2 wniosku). Stwierdzając jednocześnie, że odmawia udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej (w zakresie pytania nr 3 wniosku), wskazując podstawę prawną i wyjaśniając zasadnicze motywy takiego działania (rozstrzygnięcia).
Sąd uznał, że pismo z 7 grudnia 2022 r. zawiera elementy konieczne dla stwierdzenia bytu decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 u.d.i.p. Mianowicie, pismem tym organ administracji publicznej (Dyrektor ZK) w sposób jednostronny i władczy ukształtował sytuację prawną konkretnego adresata (skarżącego) poprzez odmowę udostępnienia mu żądanej informacji publicznej z uwagi na obowiązujące szczególne uregulowanie jakim - w okolicznościach faktycznych sprawy - jest art. 24b ust. 3 u.s.w., podpisując to pismo ze wskazaniem imienia, nazwiska oraz stanowiska służbowego.
Jakkolwiek organ nie nadał swojemu działaniu expressis verbis formy decyzji - błędnie przyjmując, że w niniejszej sprawie nie ma obowiązku wydawania decyzji administracyjnej o odmowie udzielenia informacji (por. wyrok NSA z 5 października 2021 r., sygn. akt III OSK 3301/21; wyrok WSA w Lublinie z 12 lipca 2022 r., sygn. akt
II SAB/Lu 65/22), to jednak cechy jakie wskazanemu pismu nadał, zawarta w nim treść ale i władcze ukształtowanie prawa strony (adresata), pozwalają na stwierdzenie, że stanowi ono wadliwie formalnie skonstruowaną decyzję.
W realiach niniejszej sprawy skarga została zadekretowana przez Sąd jako skarga na bezczynność w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. W tych okolicznościach, Sąd rozpoznający sprawę przeanalizował materiał dowodowy sprawy pod kątem wywiązania się przez organ z obowiązku rozpoznania wniosku zgodnie z przepisami u.d.i.p., czyli m.in. co do terminu i formy załatwienia sprawy, co też szczegółowo opisał powyżej.
Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.
Orzeczenia sądów administracyjnych przytoczone w uzasadnieniu dostępne są na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI