II SAB/Sz 170/22

II SAB/Sz 170/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2022-10-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Arkadiusz Windak /przewodniczący/
Katarzyna Sokołowska /sprawozdawca/
Renata Bukowiecka-Kleczaj
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
658
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
1. stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności 2. umorzono postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 119 pkt 4,art. 120, art. 149 par. 1a, art. 200, art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 37 par. 1 pkt 1, art. 35 par. 1-3, art. 12 par. 1, art. 36 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 października 2022 r. sprawy ze skargi W. S. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie wydania decyzji I. stwierdza, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku M. Z. z dnia 7 kwietnia 2020 r., II. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. umarza postępowanie w przedmiocie zobowiązania organu do wydania decyzji kończącej postępowanie w sprawie wywołanej wnioskiem M. Z. z dnia 7 kwietnia 2020 r., IV. zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącej W. S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W. S., dalej jako "skarżąca", reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na bezczynność Wójta Gminy, w sprawie zainicjowanej wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2020 r., o rozgraniczenie nieruchomości.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniła, że Wójt Gminy wszczął, na wniosek M. Z., postępowanie rozgraniczeniowe, celem ustalenia przebiegu granic działki oznaczonej numerem [...], w obrębie ewidencyjnym Bardy z działkami sąsiednimi, w tym działką skarżącej nr [...].
Wskazała, że w toku postępowania organ upoważnił do przeprowadzenia czynności ustalenia przebiegu granic geodetę, który zmarł i w związku z tym, postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r., organ upoważnił kolejnego geodetę. Przy czym czynność ta nastąpiła po upływie 10 miesięcy od dnia złożenia wniosku.
Skarżąca, pismem z dnia 11 kwietnia 2022 r. wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z ponagleniem na bezczynność organu i ponaglenie to zostało uznane za zasadne, a Kolegium wyznaczyło Wójtowi Gminy termin do załatwienia sprawy do dnia 31 maja 2022 r.
Pomimo upływu tego terminu organ nie podjął rozstrzygnięcia w sprawie, chociaż z informacji przekazanych przez organ pełnomocniczce skarżącej wynikało, iż geodeta złożył kompletną dokumentację, co umożliwi organowi wydanie decyzji, o której mowa w art. 34 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ze względu na spór co do przebiegu linii granicznych i brak zawartej ugody.
Do dnia wniesienia skargi decyzja w sprawie nie została wydana, co zdaniem skarżącej oznacza, że organ pozostaje w bezczynności.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wyjaśnił, że w związku z wnioskiem M. Z., postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2022 r., wszczął postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Do przeprowadzenia czynności ustalenia granic został upoważniony geodeta W. S.. W dniu 22 stycznia 2021 r. do organu wpłynął wniosek M. Z. o zmianę geodety, w związku ze śmiercią geodety wyznaczonego. W związku z powyższym, postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r., wyznaczono kolejnego geodetę do ustalenia przebiegu granic.
Organ wskazał, że w trakcie czynności geodezyjnych w terenie okazało się, że granica pomiędzy działkami nr [...] i [...] jest sporna i nie jest możliwe zawarcie ugody. Z tego powodu postępowanie zostało podzielone na dwie części – bezsporną, w której ustalono granice pomiędzy działką [...] i działkami nr [...] i 220 (granice te zostały zatwierdzone decyzją Wójta Gminy z dnia [...] maja 2022 r.) oraz część sporną (dotyczącą granicy z działką skarżącej), której rozpatrzenie należało przekazać do właściwego sądu powszechnego.
Organ wyjaśnił, że w dniu 28 czerwca 2022 r. geodeta złożył kompletną dokumentację, dotyczącą spornej granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...], która pozwoliła na wydanie, w dniu [...] lipca 2022 r., decyzji o umorzeniu postępowania w tej sprawie i przekazanie z urzędu sprawy do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w K., o czym strony zostały poinformowane.
Organ podkreślił, że w związku ze złożeniem dokumentów przez geodetę dopiero w dniu 28 czerwca 2022 r., nie było możliwości wcześniejszego załatwienia sprawy. Wskazał jednocześnie, że organ prowadzący postępowanie rozgraniczeniowe nie ma bezpośredniego wpływu na czynności wykonywane przez geodetę, który działa na zlecenie wnioskodawcy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:
Na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 – j.t.), dalej jako "p.p.s.a.", sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że pojęcie "bezczynność" zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Bezczynność zachodzi wówczas, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1". W doktrynie, i orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym przepisami terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej (wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.).
Konkretyzując terminy do załatwienia sprawy administracyjnej w art. 35 § 1 k.p.a. powtórzono, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3).
Formułując zasadę szybkości postępowania, w art. 12 § 1 k.p.a. wskazano, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Z kolei w § 2 tego przepisu przewidziano, że sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie.
Z przywołanych wyżej przepisów wyprowadzić można wniosek, że prawidłowo przeprowadzone postępowanie administracyjne powinno zmierzać do szybkiego i sprawnego załatwienia sprawy, przy czym w przypadku, gdy sprawa ma nieskomplikowany charakter, a do wniosku załączone zostały wszystkie niezbędne dokumenty, rozstrzygnięcie kończące postępowanie powinno zostać podjęte niezwłocznie. W pozostałych przypadkach, w szczególności, gdy organ przed wydaniem rozstrzygnięcia musi przeprowadzić postępowanie dowodowe, sprawa powinna zostać zakończona w rozsądnym terminie, a postępowanie powinno być prowadzone w taki sposób, aby ten rozsądny termin zachować. W szczególności dotyczy to sprawnego i szybkiego podejmowania kolejnych działań zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy.
Na gruncie badanej sprawy, kluczowym dowodem, który umożliwia przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego i jego zakończenie, są czynności upoważnionego geodety, których finalnym efektem jest dokumentacja geodezyjna złożona do zlecającego organu.
Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, że postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2020 r. Brak jest w aktach postanowienia wyznaczającego geodetę W. S., znajduje się w nich natomiast postanowienie z dnia [...] stycznia 2021 r., upoważniające do przeprowadzenia czynności związanych z ustaleniem granic geodetę Z. K.. Przy czym jak wskazano, zmiana nastąpiła na skutek wniosku M. Z., który wskazał organowi, że upoważniony przez ten organ geodeta zmarł.
Wyznaczony postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r. geodeta, jak wynika z wyjaśnień organu i pisma przewodniego znajdującego się w aktach sprawy, złożył dokumentację w dniu 28 czerwca 2022 r., a decyzja o umorzeniu spornej części postępowania została podjęta w dniu [...] lipca 2022 r., czyli w dacie wniesienia skargi, co uprawnia Sąd do dokonania oceny działania organu w kontekście podniesionych w skardze zarzutów.
W świetle przedstawionych okoliczności nie ulega, zdaniem Sądu, wątpliwości, że w badanej sprawie organ dopuścił się bezczynności. Sprawa nie została załatwiona w żadnym z terminów, o których mowa w art. 35 k.p.a., przy czym organ nie informował stron ani o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie, ani nie wskazywał nowego terminu jej załatwienia, czym ewidentnie uchybił swoim obowiązkom wynikającym z art. 36 § 1 k.p.a.
Podkreślić przy tym należy, że samo powierzenie wykonania niezbędnych czynności podmiotowi posiadającemu wiadomości specjalne nie zwalnia organu z obowiązku czuwania nad sprawnym przebiegiem postępowania i nie zdejmuje z niego odpowiedzialności za niezałatwienie sprawy w terminie. W szczególności w takich sytuacjach, gdy – jak w niniejszej sprawie, organ nie interesuje się postępami w pracach geodety, nie uzyskuje od niego na bieżąco informacji o przewidywanym terminie zakończenia prac i złożenia dokumentacji, a o jego śmierci dowiaduje się od strony postępowania. Zaznaczyć przy tym należy, że od wszczęcia postępowania do dnia wyznaczenia kolejnego geodety upłynęło 9 miesięcy, a od jego wyznaczenia do złożenia dokumentacji blisko półtora roku. Brak jest w aktach sprawy dokumentów, które wskazywałyby na jakąkolwiek aktywność organu ukierunkowaną na zmobilizowanie wyznaczonego geodety do wykonania zleconej pracy, bądź uzyskanie informacji o przyczynach tak znacznego opóźnienia.
Analiza przedłożonych Sądowi dokumentów wskazuje, że protokół graniczny wraz z załącznikami został sporządzony w dniu [...] września 2021 r., natomiast opinia geodety, w której wskazano na konieczność umorzenia postępowania rozgraniczeniowego i przekazania sprawy ustalenia granic pomiędzy działkami nr [...] i [...] do sądu, stosownie do art. 34 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, została sporządzona w dniu [...] września 2021 r., a więc 9 miesięcy przed przekazaniem tej dokumentacji organowi.
Przytoczone wyżej okoliczności przesądzają o tym, że bezczynność organu miała charakter rażący, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 – j.t.), dalej jako "p.p.s.a."
Nie stanowi, wbrew wywodom organu, usprawiedliwienia dla niezałatwienia sprawy w terminie opieszałość geodety w sporządzeniu dokumentacji, czy też opóźnienie w jej przekazaniu. To do organu bowiem należy czuwanie nad przebiegiem postępowania, a do jego obowiązków sprawdzanie postępów prac zleconych biegłym.
Ponieważ decyzja kończąca postępowanie w sprawie została wydana w dacie wniesienia skargi, Sąd umorzył postępowanie w sprawie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2020 r.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania znajduje oparcie w art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.