II SAB/Sz 168/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Szczecinie odmówił przyznania prawa pomocy skarżącemu P. J. w sprawie dotyczącej bezczynności Prokuratora w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, uznając nadużywanie prawa do informacji i składania skarg.
Skarżący P. J. złożył skargę na bezczynność Prokuratora w przedmiocie udzielenia informacji publicznej i wniosek o przyznanie prawa pomocy. Sąd, analizując sytuację materialną skarżącego, odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nadużywa prawa do informacji publicznej i składania skarg, generując liczne sprawy i wnioski bez uzasadnionej potrzeby, co kłóci się z celem instytucji prawa pomocy.
Skarżący P. J. złożył skargę na bezczynność Prokuratora w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, a następnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd zobowiązał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku, co zostało uczynione poprzez złożenie wypełnionego formularza PPF. Z oświadczenia o stanie rodzinnym wynikało, że skarżący jest rencistą z niewielkim dochodem, co do zasady mogłoby uzasadniać przyznanie prawa pomocy. Jednakże Sąd, analizując całokształt działań skarżącego, w tym liczne wnioski o informację publiczną i skargi do sądu administracyjnego, uznał, że skarżący nadużywa tych praw. Sąd wskazał na chaotyczną formę składanych wniosków i skarg, posługiwanie się metodą powielaczową oraz generowanie dużej liczby spraw, co świadczy o tym, że celem skarżącego nie jest uzyskanie informacji, lecz "tworzenie spraw" i angażowanie organów. W związku z tym, Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że żądanie przerzucenia kosztów postępowania na Skarb Państwa stanowi przejaw nadużywania prawa i kłóci się z ratio legis instytucji prawa pomocy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, nadużywanie prawa do informacji publicznej i składania skarg, poprzez generowanie licznych spraw bez uzasadnionej potrzeby, może być podstawą do odmowy przyznania prawa pomocy, nawet jeśli sytuacja materialna wnioskodawcy mogłaby je uzasadniać.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżący P. J. nadużywa prawa do informacji publicznej i składania skarg, generując liczne sprawy i wnioski w sposób chaotyczny i powielaczowy, co świadczy o braku rzeczywistej potrzeby ochrony prawnej, a jedynie o chęci "tworzenia spraw". Takie działanie kłóci się z celem instytucji prawa pomocy, która ma umożliwiać dochodzenie praw osobom w trudnej sytuacji materialnej, a nie finansować nadmierne korzystanie z procedur sądowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (4)
Główne
p.p.s.a. art. 246 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis określa przesłanki przyznania prawa pomocy, w tym zwolnienia od kosztów sądowych.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 246 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wskazał na potrzebę szerszej oceny wniosku o prawo pomocy, uwzględniając nie tylko sytuację materialną, ale także sposób korzystania z praw procesowych.
p.p.s.a. art. 252 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczy rozpatrywania wniosków o prawo pomocy.
u.d.i.p.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Sprawa dotyczyła bezczynności organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nadużywanie przez skarżącego prawa do informacji publicznej i składania skarg do sądu administracyjnego. Generowanie przez skarżącego licznych spraw i wniosków bez uzasadnionej potrzeby. Działanie skarżącego sprzeczne z ratio legis instytucji prawa pomocy.
Godne uwagi sformułowania
"tworzenie spraw" i angażowanie rzeszy ludzi zajmujących się wyłącznie jego sprawami korzysta z nich w sposób nadmierny i bez żadnej, logicznie uzasadnionej potrzeby przejaw dążności do nadużywania tego prawa i kłóci się z ratio legis instytucji prawa pomocy
Skład orzekający
Elżbieta Makowska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyznania prawa pomocy w przypadku nadużywania przez stronę praw procesowych, w szczególności prawa do informacji publicznej i składania skarg."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nadużywania praw procesowych przez konkretnego skarżącego, jednak jego argumentacja dotycząca ratio legis prawa pomocy może mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy mogą oceniać nie tylko sytuację materialną, ale także sposób korzystania z praw przez stronę, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje też granice prawa do informacji publicznej.
“Czy można stracić prawo do pomocy sądowej przez "zbyt częste" składanie skarg?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Sz 168/08 - Postanowienie WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2009-02-26 Data wpływu 2008-12-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Elżbieta Makowska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 648 Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego Hasła tematyczne Prawo pomocy Sygn. powiązane I OZ 313/09 - Postanowienie NSA z 2009-04-08 Skarżony organ Prokurator Treść wyniku Odmówiono przyznania prawa pomocy Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 246 par. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Makowska po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. J. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w przedmiocie udzielenia informacji publicznej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Uzasadnienie P. J. w piśmie z dnia [...] r. (data wpływu do organu) oznaczonym nr [...] złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Prokuratora w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Następnie skarżący, wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...] zł należnego od wniesionej skargi, złożył w zakreślonym ustawowym terminie, wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem z dnia [...] r. Sąd zobowiązał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez sporządzenie go na urzędowym formularzu PPF, w terminie siedmiodniowym pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi na powyższe P. J. złożył do Sądu wypełniony formularz PPF wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada majątku, a jego miesięczny dochód stanowi świadczenie z ZUS w kwocie [...] zł, opieka [...] zł. Ponadto skarżący wskazał, że ponosi wydatek z tytułu alimentów w kwocie [...]zł miesięcznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Istotą prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest umożliwienie osobom, które nie posiadają ku temu własnych środków, dochodzenia przed sądem swych praw. Z treści wniosku P. J. o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie wynika, że sytuacja materialna skarżącego, będącego rencistą, co do zasady powinna uzasadniać pozytywne rozpatrzenie wniosku. Rozważając tę kwestię, nie sposób jest jednak poprzestać wyłącznie na argumencie materialnym. Nie da się bowiem nie widzieć, że wnioski P. J. rozpatrywane są na posiedzeniach niejawnych, na które w bieżącym roku, zostało skierowanych i rozpoznanych około [...] innych wniosków o przyznanie prawa pomocy złożonych przez tego samego skarżącego. W tej sytuacji, mimo że sąd ma świadomość istnienia takiej dominującej wykładni przepisów o prawie pomocy, która sprowadza się do dopuszczalności rozważania przesłanek ustawowych prawa pomocy wynikających z art. 252 § 1 w związku z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) tylko w kontekście okoliczności konkretnej sprawy, to jednak widzi uzasadnioną potrzebę dokonania szerszej oceny wniosku. Mianowicie, wniosek P. J. o zwolnienie od kosztów sądowych na zasadzie prawa pomocy dotyczy sprawy, której przedmiot jest związany z ustawą z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 8 października 2001 r. Nr 112, poz. 1198). Okoliczność, że każdy ma prawo do uzyskania posiadanej przez zobowiązany podmiot informacji będącej informacją publiczną bez obowiązku wykazania swojego interesu prawnego lub faktycznego (z wyjątkiem wystąpienia o udzielenie informacji przetworzonej) nie jest, zdaniem sądu, równoznaczna z uznaniem nadużywania tego prawa za przesłankę nie mającą znaczenia przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w takiej sprawie. Zdaniem Sądu, zasada rozpatrzenia wniosku o prawo pomocy w sposób zindywidualizowany, to znaczy odrębnie w każdej sprawie, nie może być stosowana automatycznie w sytuacji, gdy osoba żądająca ochrony sądowej celowo i wyłącznie dla własnej satysfakcji wynikającej z samego wdania się w spór wnosi skargi do sądu. Tymczasem z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w przypadku P. J., który najpierw zasypuje podmioty zobowiązane wnioskami o udzielenie informacji publicznej, po czym wnosi równie liczne skargi w trybie tej ustawy do sądu administracyjnego. Forma składanych do organów wniosków o udzielenie informacji publicznej, jak i skarg wnoszonych w tych sprawach do sądu, a zwłaszcza sporządzanie ich na wąskich paskach papieru, formułowanie treści w sposób chaotyczny, często niezrozumiały lub nieczytelny, rodzaj żądanych informacji, posługiwanie się metodą powielaczową i zwielokrotnianie wniosków, dowodzi, że istotą działania strony nie jest uzyskanie informacji w ramach takiego prawa, a następnie uzyskanie ochrony sądowej w razie niezałatwienia wniosku, lecz "tworzenie spraw" i angażowanie rzeszy ludzi zajmujących się wyłącznie jego sprawami. Z repertorium Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wynika, że P. J. licząc od [...] r. do [...] r. wniósł ogółem [...] skarg i wniosków do tut. sądu (vide: notatka urzędowa Kierownika Sekretariatu Wydziału II z dnia [...] r.). Wszystko to świadczy o tym, że P. J. wnosząc skargi do sądu w omawianych sprawach nie działa w imię ochrony swych praw, lecz korzysta z nich w sposób nadmierny i bez żadnej, logicznie uzasadnionej potrzeby. W tym stanie rzeczy domaganie się przez skarżącego (notabene dość często przyjeżdżającego ze [...]do Sądu w Szczecinie i niewątpliwie ponoszącego nakłady związane ze składaniem w Sądzie skarg, co podważa wiarygodność Jego oświadczeń o stanie materialnym), przyznania prawa pomocy, a zatem domaganie się przerzucenia kosztów postępowania sądowego w Jego sprawach na Skarb Państwa, którego budżet jest wypracowany przez ogół obywateli, stanowi przejaw dążności do nadużywania tego prawa i kłóci się z ratio legis instytucji prawa pomocy. Dlatego należało orzec jak na wstępie na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI