II SAB/SZ 159/23

II SAB/Sz 159/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-02-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Świerzko-Bukowska /sprawozdawca/
Joanna Wojciechowska
Katarzyna Sokołowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
659
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku
stwierdzono przewlekłość postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 149, art. 119 pkt 4, art. 3 par. 2, art. 154 par. 6,
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 655
art. 312, art. 434
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
Dz.U. 2023 poz 1610
art. 481
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska (spr.) Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 lutego 2024 r. sprawy ze skargi M. N. na przewlekłość Dowódcy [...] Brygady Obrony Terytorialnej w S. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie i wypłatę świadczenia rekompensującego utracone wynagrodzenie I. stwierdza, że Dowódca [...] Brygady Obrony Terytorialnej w S. dopuścił się przewlekłości postępowania, II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Dowódcy [...] Brygady Obrony Terytorialnej w S. do rozpoznania wniosku M. N. z dnia 5 maja 2023 r., IV. przyznaje od Dowódcy [...] Brygady Obrony Terytorialnej w S. na rzecz skarżącego M. N. sumę pieniężną w kwocie 500 (pięćset) złotych, V. w pozostałym zakresie oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z 7 listopada 2023 r. M. N. (dalej: "Wnioskodawca", "Skarżący"), wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na Dowódcę Jednostki Wojskowej (dalej: "Organ"), w przedmiocie wypłaty świadczenia rekompensującego utracony dochód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej i rolniczej. Zarzucił Organowi naruszenie art. 8 k.p.a., art. 12 § 1 k.p.a., art. 35 § 1 i 3 k.p.a., art. 36 § 1 k.p.a., art. 37 § 5 k.p.a. oraz art. 312 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny oraz § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 maja 2022 r., poprzez rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy.
Wskazując na powyższe Skarżący wniósł o:
1) stwierdzenie bezczynności oraz przewlekłości postępowania Organu, dotyczącego m.in. jego wniosku o wypłatę należnego świadczenia pieniężnego rekompensującego utracony dochód z dnia 5 maja 2023 r.,
2) zobowiązanie Organu do załatwienia sprawy i wydania decyzji - w szczególności pełnego uzasadnienia w terminie 7 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku,
3) ustalenie i wypłacenie na podstawie art. 481 k.p.a. odsetek ustawowych liczonych od dnia wymagalności zgodnie z art. 312 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny oraz § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 maja 2022 r.,
4) nałożenie na Organ kary grzywny w wysokości dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim,
5) przyznanie od Organu na rzecz Skarżącego kwoty 50% grzywny którą, Skarżący przekaże w całości na rzecz stowarzyszenia "Paczka dla Bohatera" KRS 0000675525,
6) zasądzenie od Organu kosztów postępowania.
Jak wskazał Skarżący w uzasadnieniu swojego wniosku, z uwagi na fakt, iż od daty wystąpienia z wnioskiem Organ posiadał wszystkie niezbędne dokumenty do rozpatrzenia wniosku bezczynność i przewlekłość postępowania uważa za działanie zamierzone. Oświadczył, iż złożył ponaglenie do organu II instancji, które uznało bezczynność i przewlekłość postępowania, natomiast nie wywołało to żadnej dodatkowej czynności prawnej, w szczególności wydania rozstrzygnięcia w postaci decyzji administracyjnej. Organ wypłacił częściowo, błędnie naliczone świadczenie pieniężne, uchylając się jednak od wydania uzasadnienia ustalonej kwoty, mimo wielokrotnych wezwań przez Skarżącego. Skarżący nadmienił też, że do dnia wniesienia skargi nie otrzymał pełnej kwoty świadczenia, a Organ uchyla się od wydania decyzji wraz z uzasadnieniem, wypłaty świadczeń oraz ustalenia i wypłaty odsetek ustawowych za opóźnienie.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o:
1. oddalenie skargi w zakresie stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania,
2. oddalenie skargi w zakresie wymierzenia organowi grzywny oraz przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej,
3. umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania w określonym terminie decyzji administracyjnej,
4. odrzucenie skargi w zakresie żądania ustalenia i wypłaty odsetek ustawowych za opóźnienie w oparciu o art. 481 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny.
W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wyjaśnił, iż Skarżący w dniu 11 maja 2023 r. złożył wniosek o ustalenie i wypłatę świadczenia pieniężnego rekompensującego utracony dochód z prowadzonej działalności gospodarczej i rolniczej w związku z pełnieniem terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie w terminie od dnia 25 lutego 2023 r. do dnia 4 maja 2023 r.
Następnie w dniu 6 czerwca 2023 r. do kancelarii Organu wpłynęło pismo Skarżącego, w którym oświadczył, że dni pełnienia przez niego terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie nie były dla niego czasem lub dniami wolnymi od pracy.
Kolejno, w dniu 4 lipca 2023 r. do Organu wpłynęło ponaglenie dotyczące niezałatwienia w terminie opisanej wyżej sprawy.
W rozkazie Z-135/23 z dnia 10 lipca 2023 r. ustalono świadczenie pieniężne rekompensujące utratę dochodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za okres: od dnia 25 lutego 2023 r. do dnia 1 marca 2023 r.; w dniu 3 marca 2023 r.; od dnia 4 marca 2023 r. do dnia 5 marca 2023 r.; od dnia 6 marca 2023 r do dnia 10 marca 2023 r.; od dnia 11 marca 2023 r. do dnia 12 marca 2023 r.; od dnia 13 marca 2023 r. do dnia 17 marca 2023 r.; od dnia 18 marca 2023 r. do dnia 28 marca 2023 r.; od dnia 29 marca 2023 r. do dnia 31 marca 2023 r.; od dnia 1 kwietnia 2023 r. do dnia 2 kwietnia 2023 r.; w dniu 5 kwietnia 2023 r.; od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 16 kwietnia 2023 r.; od dnia 17 kwietnia 2023 r. do dnia 30 kwietnia 2023 r. (tj: 53 dni) w kwocie 29.695,33 zł.
W dniu 8 sierpnia 2023 r. do Organu wpłynęło postanowienie organu administracji wyższego stopnia z dnia 26 lipca 2023 r., w którym stwierdzono, iż Organ w sprawie ustalenia i wypłacenia należnego świadczenia pieniężnego rekompensującego utracony dochód z prowadzonej działalności gospodarczej i rolniczej dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, przy czym bezczynność i przewlekłość nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W piśmie z dnia 13 sierpnia 2023 r. Skarżący wniósł między innymi o wydanie decyzji administracyjnej w sprawie z jego wniosku. W uzasadnieniu stwierdził, że otrzymał szczątkowe informacje dotyczące naliczenia świadczenia pieniężnego i w jego ocenie naliczenie dokonane przez organ jest nieprawidłowe. Podobny wniosek został przez Skarżącego złożony w piśmie z 16 sierpnia 2023 r. dotyczącym ponaglenia na niezałatwienie przez organ w terminie innej sprawy administracyjnej oraz w piśmie z dnia 1 września 2023 r. dotyczącym odwołania od decyzji wydanej w odrębnej sprawie administracyjnej.
Pismem z dnia 5 października 2023 r. Dowództwo Wojsk Obrony Terytorialnej przesłało do Organu wytyczne w sprawie naliczenia świadczenia rekompensującego utracone wynagrodzenie/dochód dla ustalenia uprawnienia do tego świadczenia w Wojskach Obrony Terytorialnej. Zalecono wówczas wdrożenie i stosowanie wytycznych w bieżącej działalności służbowej od dnia 29 września 2023 r. oraz wskazano, że odmowa ustalenia prawa do świadczenia pieniężnego, odmowa ustalenia świadczenia pieniężnego za część wnioskowanego okresu lub w kwocie niższej niż wnioskowana przez żołnierza powinna mieć formę decyzji administracyjnej. Dowództwo dopuściło wydanie rozstrzygnięcia w formie rozkazu dziennego dowódcy jednostki wojskowej, gdy rozstrzygnięcie jest zgodne z żądaniem strony.
Mając na względzie treść ww. wytycznych w zakresie ustalania prawa do świadczenia pieniężnego z kilku tytułów organ uznał, że w rozkazie Z-135/23 z dnia 10 lipca 2023 r. ustalił nieprawidłową wysokość świadczenia. W związku z tym, w rozkazie Z-217/23 z dnia 31 października 2023 r., Organ ustalił wyrównanie w kwocie 964,37 zł uprzednio przyznanego świadczenia. Wyrównanie to zostało wypłacone Wnioskodawcy. Następnie w rozkazie Z-243/23 z dnia 6 grudnia 2023 r. ustalono kolejne wyrównanie świadczenia pieniężnego w kwocie 456,60 zł.
W piśmie z dnia 7 listopada 2023 r. Skarżący wniósł o wydanie decyzji administracyjnej w sprawie ustalenia świadczenia pieniężnego wniosku z dnia 5 maja 2023 r. W jego ocenie świadczenie zostało bezprawnie zaniżone. W tej samej dacie Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego.
Końcowo Organ wskazał, że decyzja administracyjna w powyższym przedmiocie została wydana 6 grudnia 2023 r. Organ załatwiając sprawę w formie decyzji administracyjnej miał na względzie wytyczne organu wyższego stopnia, iż decyzja administracyjna powinna być wydana, gdy organ ustala wysokość świadczenia pieniężnego w kwocie niższej niż wnioskowana przez stronę, co też miało miejsce w przedmiotowej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Instytucja skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku. W myśl bowiem art. 149 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Ponadto sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Przedmiotem skargi uczyniono przewlekłość i bezczynność Organu w zakresie ustalenia i wypłat świadczenia rekompensującego żołnierzowi Wojsk Obrony Terytorialnej utracony dochód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej i rolniczej.
W badanej sprawie jest bezsporne, iż Skarżący wnioskiem z dnia 5 maja 2023 r. (data wpływu do Organu 11 maja 2023 r.) na podstawie art. 312 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2022 r. poz. 655 ze zm., dalej: "u.o.o."), jako żołnierz Wojsk Obrony Terytorialnej wystąpił o ustalenie i wypłatę należnego mu świadczenia pieniężnego rekompensującego utracone dochody z prowadzonej działalności gospodarczej oraz działalności rolniczej. Wskazał wówczas, iż objęta wnioskiem służba była pełniona rotacyjnie w okresie od dnia 25 lutego 2023 r. do dnia 4 maja 2023 r. (tj. przez 53 dni).
Zgodnie z art. 312 u.o.o., w brzmieniu obowiązującym w dacie wystąpienia przez Skarżącego z wnioskiem:
1. Żołnierzom OT, którzy pełnili terytorialną służbę wojskową rotacyjnie, z wyjątkiem służby pełnionej jednorazowo w czasie lub dniu wolnym od pracy, przysługuje świadczenie pieniężne rekompensujące utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy, stosunku służbowego, dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej lub rolniczej, które mogliby uzyskać w okresie pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie.
2. Świadczenie pieniężne za każdy dzień terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie stanowi kwota 1/22 całkowitego miesięcznego wynagrodzenia brutto lub dochodu, o których mowa w ust. 1, pomnożona przez liczbę dni pełnienia tej służby w danym miesiącu.
3. Kwota dziennego świadczenia pieniężnego nie może być wyższa od 1/22 dwuipółkrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw obowiązującego w roku poprzedzającym pełnienie terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie, którego wysokość ogłasza Prezes Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".
4. W przypadku gdy prowadzona przez żołnierza OT działalność gospodarcza w roku poprzedzającym okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie nie przynosiła dochodu lub przynosiła straty lub gdy nie jest możliwe ustalenie wysokości dochodu uzyskiwanego przez żołnierza z prowadzonej działalności gospodarczej albo wysokości utraconego wynagrodzenia ze stosunku pracy, świadczenie pieniężne przysługuje mu w kwocie wynikającej z podzielenia przez 22 minimalnego wynagrodzenia za pracę pracowników ustalonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, obowiązującego w okresie pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie, i następnie pomnożenia przez liczbę dni pełnienia tej służby.
5. Świadczenie pieniężne ustala i wypłaca dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz OT pełni służbę, na udokumentowany wniosek uprawnionego żołnierza OT, złożony nie później niż w ciągu 3 miesięcy po upływie okresu, w którym terytorialna służba wojskowa była pełniona rotacyjnie, w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku o jego ustalenie i wypłatę.
6. Świadczenie pieniężne wypłaca się w kwocie pomniejszonej o uposażenie, jakie żołnierz OT otrzymał z tytułu pełnienia terytorialnej służby wojskowej za dni, których dotyczy rekompensata.
7. Do okresu pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie, za które przysługuje świadczenie pieniężne, nie wlicza się dni, w których żołnierz OT:
1) samowolnie opuścił jednostkę wojskową lub wyznaczone miejsce przebywania albo samowolnie poza nimi pozostawał;
2) był pod wpływem alkoholu, środków odurzających, substancji psychotropowych lub innych podobnie działających substancji lub środków;
3) odmówił uczestnictwa w szkoleniu lub wykonywania obowiązków służbowych;
4) nie pełnił terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie w pełnym ustalonym wymiarze z powodu niestawienia się do niej w terminie lub nieusprawiedliwionego spóźnienia z przepustki, urlopu albo podróży służbowej.
8. W przypadku zbiegu uprawnień do wynagrodzenia ze stosunku pracy, stosunku służbowego albo dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej lub rolniczej, stanowiących podstawę do wyliczenia świadczenia pieniężnego, żołnierzowi OT przysługuje suma świadczeń.
9. Wydatki z tytułu wypłaty świadczeń pieniężnych są pokrywane z budżetu państwa z części, której dysponentem jest Minister Obrony Narodowej.
10. Przepisy ust. 1-9 stosuje się odpowiednio do żołnierza AR i żołnierza PR.
11. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb ustalania i wypłacania świadczenia pieniężnego żołnierzom OT oraz żołnierzom AR i żołnierzom PR, uwzględniając potrzebę rekompensaty utraconego wynagrodzenia albo dochodu oraz konieczność zapewnienia sprawności i szybkości postępowania.
Na podstawie wskazanego wyżej art. 312 pkt 11 u.o.o., Minister Obrony Narodowej wydał rozporządzenie z dnia 20 maja 2022 r. w sprawie świadczenia pieniężnego dla żołnierzy pełniących terytorialną służbę wojskową, żołnierzy aktywnej rezerwy i żołnierzy pasywnej rezerwy (Dz. U. poz. 1112, dalej: "rozporządzenie"). Powyższy akt określa dokumenty, które wraz z wnioskiem obowiązany jest przedłożyć wnioskodawca, przy czym nie jest w istocie sporne, iż dokumenty opisane w rozporządzeniu zostały w rozpatrywanej sprawie dołączone przez Skarżącego do wniosku jako jego załączniki. Warto też nadmienić, iż jak wynika z § 7 ust. 1 rozporządzenia, dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę, wypłaca mu świadczenie pieniężne w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku o jego ustalenie i wypłatę.
Wobec treści powyższych przepisów należało uznać, że wystąpienie przez żołnierza WOT z opisanym wyżej wnioskiem, stosownie do § 2 rozporządzenia, obligowało dowódcę jednostki wojskowej do ustalenia w pierwszej kolejności w rozkazie dziennym jednostki wojskowej, dni pełnienia służby przez żołnierza w danym miesiącu. Następną czynnością organu powinno być ustalanie świadczenia pieniężnego (§ 3 rozporządzenia), a następnie winna nastąpić jego wypłata (§ 6 rozporządzenia). Przy czym ustawodawca wyraźnie przewidział, iż całość powyższych działań nie może trwać dłużej niż 30 dnia od daty złożenia wniosku.
Zestawienie dat poszczególnych zdarzeń zaistniałych w rozpatrywanej sprawie nakazuje przyjąć, iż organ z powyższego obowiązku się nie wywiązał. Rozkaz dzienny został wydany dopiero w dniu 10 lipca 2023 r. (tj. po upływie 2 miesięcy od wystąpienia z wnioskiem) i to dopiero w następstwie ponaglenia Skarżącego złożonego do Organu 4 lipca 2023 r. Zaznaczyć przy tym należy, iż w zakresie należnej Skarżącemu kwoty świadczenia pieniężnego w rozkazie poprzestano na wskazaniu wartości pieniężnej, bez określenia sposobu jej obliczenia i mimo pism Skarżącego wskazującego na brak możliwości weryfikacji tak dokonanego wyliczenia oraz twierdzenia, że w jego ocenie wyliczenie to jest nieprawidłowe, organ nie przedstawił w tym zakresie żadnego stanowiska aż do daty wydania decyzji administracyjnej.
W istocie do rozpatrzenia wniosku Skarżącego i wypłaty świadczenia w pełnej (zdaniem Organu) wysokości, doszło dopiero po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego (wpływ do Organu 14 listopada 2023 r.). Bowiem w dniu 6 grudnia 2023 r. wydał decyzję administracyjną ustalającą należne w jego ocenie świadczenie pieniężne. W decyzji tej przedstawiono sposób obliczenia należnego świadczenia oraz pouczono Wnioskodawcę o możliwości jej zaskrzenia w trybie administracyjnym.
Wobec powyższego w ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że Organ nie dotrzymał terminów załatwienia sprawy administracyjnej i w oczywisty sposób naruszył termin określny w art. 312 ust. 5 u.o.o. Brak dochowania terminu trzydziestodniowego oraz podejmowane przez Organ czynności w znacznych odstępach czasu - i to dopiero w następstwie kolejnych pism Skarżącego kierowanych dowódcy jednostki - nakazuje przyjąć, iż w sprawie Organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, o czym Sąd orzekł w pkt I wyroku. Przy czym, dodatkowy brak wykazania obiektywnych okoliczności uniemożliwiających rozpatrzenie wniosku w terminie ustawowym oraz stopień przekroczenia terminu a także zaniechanie przedstawienia Skarżącemu sposobu wyliczenia kwoty ujętej w rozkazie dziennym nakazuje przyjąć, iż powyższe naruszenie prawa miało charakter rażący, co Sąd stwierdził w pkt II wyroku. Zarówno oczekiwanie przez Organ na złożenie przez Skarżącego nie wymaganego przepisami ustawy oświadczenia o tym "które dni były jego dniami wolnymi od prowadzonej działalności gospodarczej lub czasem wolnym" czy też oczekiwanie na "wytyczne Dowódcy WOT" nie może stanowić uzasadnienia zaistniałej zwłoki w rozpatrzeniu wniosku i wypłacie przysługującego Wnioskodawcy świadczenia względnie odmowy jego wypłaty w całości lub części.
Mając na względzie okoliczność wydania w dniu 6 grudnia 2023 r. decyzji administracyjnej, w której orzeczono o objętym wnioskiem świadczeniu i wypłacie całości ustalonej w nim kwoty, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku Skarżącego o zobowiązanie Organu do załatwienia sprawy i wydania decyzji. W tym też zakresie postępowanie sądowoadministracyjne podlegało umorzeniu (pkt III wyroku). Należy zaznaczyć, iż wydanie przez Organ decyzji umożliwiło Skarżącemu zapoznanie się ze stanowiskiem Organu i otworzyło Wnioskodawcy drogę do dochodzenia swoich racji w postępowaniu odwoławczym w zakresie wysokości należnego świadczenia.
W zakresie żądań Skarżącego nałożenia na Organ grzywny oraz przyznania Skarżącemu sumy pieniężnej z zadeklarowanym jej przeznaczaniem na rzecz stowarzyszenia "Paczka dla Bohatera", Sąd mając na względzie, cele powyższych środków dyscyplinujących uznał, iż wymierzenie grzywny nie jest celowe a właściwe w okolicznościach sprawy jest przyznanie od Organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 500 złotych (pkt IV wyroku). Sąd miał na uwadze, że istotą regulacji zawartej w art. 312 u.o.o. jest "rekompensata", w granicach wynikających z tego przepisu, żołnierzowi Obrony Terytorialnej straty, którą poniósł w wyniku niemożności wykonywania działalności zarobkowej w czasie pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie. Nie wymaga przy tym specjalnego wykazywania, że pełnienie tej służby powoduje całkowitą lub częściową utratę dochodów z prowadzonej na co dzień działalności zarobkowej. Brak terminowego rozliczenia i wypłaty świadczenia pieniężnego niewątpliwie miało wpływ na sytuację finansową Skarżącego. Takie działanie podważa zaufanie do organów Sił Zbrojnych nie tylko Wnioskodawcy ale i innych obywateli. Rekompensata pieniężna za niemożność wykonywania działalności zarobowej jest jej koniecznym substytutem i bezwzględnie powinna być ustalona i wypłacona na czas. Sąd miał również na uwadze, że Skarżący jasno określił cel, na który przeznaczy środki z przyznanej sumy pieniężnej.
Natomiast w zakresie artykułowanego przez Skarżącego -"na podstawie art. 481 k.p.a." - żądania ustalenia i wypłacenia odsetek ustawowych za opóźnienie, liczonych od dnia wymagalności kwot, Sąd wskazuje, iż przywołana jednostka redakcyjna nie występuje w kodeksie postępowania administracyjnego. Zapewne żądanie powyższe, wskutek oczywistej omyłki pisarskiej, miało być w istocie oparte na art. 481 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 ze zm.). Powyższy przepis jako przepis prawa cywilnego nie ma jednak zastosowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Nadto opisywane żądanie skargi wykracza poza zakres niniejszego postępowania mającego za przedmiot przewlekłość postępowania (art. 149 p.p.s.a.). Stąd w powyższym zakresie skarga polegała oddaleniu (pkt V wyroku). Sąd wskazuje, że roszczenie w powyższym zakresie może być dochodzone przez Skarżącego we właściwym trybie, przy czym w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że droga administracyjna w przedmiocie dochodzenia odsetek jest dopuszczalna tam, gdzie przepis pragmatyki służbowej przewiduje prawo do odsetek, a jednocześnie nie przewiduje dla ich dochodzenia drogi przed sądem powszechnym (zob. np. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2024 r., sygn. akt III OSK 681/22, wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 6302/21). Takich przepisów dotyczących rekompensaty utraconego wynagrodzenia za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie Skarżący nie wskazał a Sąd się ich nie dopatrzył. Przy czym warto końcowo nadmienić, że w przypadku gdy takie odsetki za zwłokę przewidziano, ustawodawca w ustawie o obronie Ojczyzny zawarł wyraźne regulacje (zob. np. art. 434 u.o.o, regulujący skutki zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności żołnierzowi zawodowemu).
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 149 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego przywołane w uzasadnieniu wyroku są dostępne w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl