II SAB/Sz 158/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2024-02-15
NSAAdministracyjneŚredniawsa
żołnierzeWojska Obrony Terytorialnejświadczenie rekompensująceutracony dochódprzewlekłość postępowaniaprawo administracyjnekodeks postępowania administracyjnegoustawa o obronie Ojczyzny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dowódcę Jednostki Wojskowej w sprawie wypłaty świadczenia rekompensującego utracony dochód żołnierzowi WOT, przyznając mu zadośćuczynienie.

Skarżący, żołnierz WOT, złożył skargę na przewlekłość postępowania Dowódcy Jednostki Wojskowej w sprawie ustalenia i wypłaty świadczenia rekompensującego utracony dochód z działalności gospodarczej. Sąd stwierdził przewlekłość postępowania z rażącym naruszeniem prawa, umorzył postępowanie w części dotyczącej zobowiązania organu do wydania decyzji (gdyż decyzja została wydana po wniesieniu skargi), przyznał skarżącemu zadośćuczynienie w kwocie 2000 zł i oddalił skargę w pozostałym zakresie, w tym w części dotyczącej odsetek.

Skarżący, M. N., żołnierz Wojsk Obrony Terytorialnej, wniósł skargę na przewlekłość postępowania Dowódcy Jednostki Wojskowej w przedmiocie ustalenia i wypłaty świadczenia pieniężnego rekompensującego utracony dochód z działalności gospodarczej i rolniczej. Zarzucił organowi naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o obronie Ojczyzny poprzez rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy. Skarżący domagał się stwierdzenia bezczynności i przewlekłości, zobowiązania organu do wydania decyzji, ustalenia i wypłaty odsetek, nałożenia grzywny oraz przyznania kwoty na rzecz stowarzyszenia. Organ w odpowiedzi wniósł o oddalenie skargi, wyjaśniając, że świadczenie zostało ustalone i częściowo wypłacone, a decyzja administracyjna została wydana po wniesieniu skargi. Sąd uznał, że organ nie dotrzymał ustawowego terminu 30 dni na załatwienie sprawy, co stanowiło rażące naruszenie prawa. Stwierdzono przewlekłość postępowania, umorzono postępowanie w części dotyczącej zobowiązania do wydania decyzji (ponieważ została ona wydana), przyznano skarżącemu sumę pieniężną w kwocie 2000 zł jako zadośćuczynienie, a w pozostałym zakresie skargę oddalono, w tym w części dotyczącej odsetek, które nie mogły być dochodzone w tym trybie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa.

Uzasadnienie

Organ nie dotrzymał ustawowego terminu 30 dni na załatwienie wniosku, podejmował czynności w znacznych odstępach czasu i nie wykazał obiektywnych okoliczności uniemożliwiających terminowe rozpatrzenie sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_przewlekłość_postępowania

Przepisy (12)

Główne

u.o.o. art. 312 § ust. 5

Ustawa o obronie Ojczyzny

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8 i 9

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § par. 1 i 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 37 § par. 5

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 149 § § 1a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozp. MON art. 7 § pkt 1

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej

k.c. art. 481

Kodeks cywilny

Nie ma zastosowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym w kontekście skargi na przewlekłość.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie dotrzymał ustawowego terminu 30 dni na załatwienie wniosku. Organ podejmował czynności w znacznych odstępach czasu. Organ nie wykazał obiektywnych okoliczności uniemożliwiających terminowe rozpatrzenie sprawy. Brak uzasadnienia sposobu naliczenia świadczenia przez organ.

Odrzucone argumenty

Żądanie ustalenia i wypłaty odsetek ustawowych za opóźnienie na podstawie art. 481 k.p.a. (ostatecznie oddalone).

Godne uwagi sformułowania

nie można było nie dostrzegać, iż pomimo wpływu do Organu postanowienia z 26 lipca 2023 r. organu wyższego stopnia stwierdzającego bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania oraz zwracającego uwagę na obowiązek zachowania miesięcznego terminu ustawowego, skarżony Organ rozpatrzył wniosek Skarżącego w całości dopiero po kolejnych trzech miesiącach i po wniesieniu przezeń skargi do sądu administracyjnego. Tego typu działanie jawi się jako zasługująca na szczególną aprobatę postawa obywatelska, budująca u podstaw etos żołnierza polskiego jako osoby działającej nie tylko w interesie własnym, lecz osoby wspierającej cele istotne społecznie, dbającej w szczególny sposób o osoby, które w przeszłości wniosły osobisty wkład w obronę niepodległości i wyzwolenie Polski.

Skład orzekający

Krzysztof Szydłowski

sprawozdawca

Patrycja Joanna Suwaj

przewodniczący

Wiesław Drabik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przewlekłości postępowania w sprawach świadczeń dla żołnierzy WOT oraz zasady przyznawania zadośćuczynienia w takich przypadkach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy WOT i świadczeń rekompensujących utracony dochód; zasady ogólne dotyczące przewlekłości postępowania są szerzej stosowane.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy żołnierzy i ich praw do świadczeń, co może być interesujące dla szerszej grupy odbiorców. Dodatkowo, aspekt obywatelskiej postawy skarżącego i jego chęć przekazania zadośćuczynienia na cele charytatywne dodaje jej wartości.

Żołnierz WOT wygrał z wojskiem o zaległe świadczenie. Sąd ukarał organ za opieszałość.

Sektor

obronność

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Sz 158/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-02-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Krzysztof Szydłowski /sprawozdawca/
Patrycja Joanna Suwaj /przewodniczący/
Wiesław Drabik
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
659
Hasła tematyczne
Siły zbrojne
Skarżony organ
Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku
stwierdzono przewlekłość postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 655
art. 312 ust. 5
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
Dz.U. 2023 poz 775
art. 8, art. 12 par. 1, art. 35 par. 1 i 3,  art. 36 par. 1,  art. 37 par. 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 3 par. 2 pkt 8 i 9, art. 149
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 lutego 2024 r. sprawy ze skargi M. N. na przewlekłość Dowódcy Jednostki Wojskowej w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie i wypłatę świadczenia rekompensującego utracone wynagrodzenie I. stwierdza przewlekłe prowadzenie postępowania, II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. umarza postępowanie sądowe w części dotyczącej zobowiązania Dowódcy Jednostki Wojskowej do załatwienia sprawy, IV. przyznaje od Dowódcy Jednostki Wojskowej na rzecz skarżącego M. N. sumę pieniężną w kwocie [...]([...]) złotych. V. oddala skargę w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie
Pismem z 7 listopada 2023 r. M. N. (dalej powoływany jako: Wnioskodawca lub Skarżący), wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na Dowódcę [...] Brygady Obrony Terytorialnej w S. , w przedmiocie wypłaty świadczenia rekompensującego utracony dochód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej i rolniczej. Zarzucił powyższemu organowi administracji naruszenie art. 8 k.p.a., art. 12 § 1 k.p.a., art. 35 § 1 i 3 k.p.a., art. 36 §1 k.p.a., art. 37 § 5 k.p.a. oraz art. 312 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny oraz § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 maja 2022 r., poprzez rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy.
Wskazując na powyższe Skarżący wniósł o:
1) stwierdzenie bezczynności oraz przewlekłości postępowania Organu, dotyczących wniosków o wypłatę należnego świadczenia pieniężnego rekompensującego utracony dochód z dnia 23 lutego 2023 r.,
2) zobowiązanie Organu do załatwienia sprawy i wydania decyzji - w szczególności pełnego uzasadnienia w terminie 7 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku,
3) ustalenia i wypłacenia na podstawie art. 481 k.p.a. odsetek ustawowych liczonych od dnia wymagalności zgodnie z art. 312 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny oraz § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 maja 2022 r.,
4) nałożenie na Organ kary grzywny w wysokości dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim,
5) przyznanie od Organu na rzecz Skarżącego kwoty 50% grzywny, którą, Skarżący przekaże w całości na rzecz stowarzyszenia "Paczka dla Bohatera" KRS 0000675525,
6) zasądzenie od Organu kosztów postępowania.
Jak wskazał Skarżący w uzasadnieniu swojego wniosku, z uwagi na fakt, iż od daty wystąpienia z wnioskiem Organ posiadał wszystkie niezbędne dokumenty do rozpatrzenia wniosku bezczynność i przewlekłość postępowania uważa za działanie zamierzone. Oświadczył, iż złożył ponaglenie do organu II instancji, które uznało bezczynność i przewlekłość postępowania, natomiast nie wywołało to żadnej dodatkowej czynności prawnej, w szczególności wydania rozstrzygnięcia w postaci decyzji administracyjnej. Organ wypłacił częściowo, błędnie naliczone świadczenie pieniężne, uchylając się jednak od wydania uzasadnienia ustalonej kwoty, mimo wielokrotnych wezwań przez Skarżącego. Skarżący nadmienił też, że do dnia wniesienia skargi nie otrzymał pełnej kwoty świadczenia, a Organ uchyla się od wydania decyzji wraz z uzasadnieniem, wypłaty świadczeń oraz od ustalenia i wypłaty odsetek ustawowych za opóźnienie.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej:
1. oddalenie w zakresie stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania,
2. oddalenie w zakresie wymierzenia organowi grzywny oraz przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej,
3. umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania w określonym terminie decyzji administracyjnej,
4. odrzucenie w zakresie żądania ustalenia i wypłaty odsetek ustawowych za opóźnienie w oparciu o art. 481 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny.
W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wyjaśnił, iż Skarżący 23 lutego 2023 r. złożył wniosek o ustalenie i wypłatę świadczenia pieniężnego rekompensującego utracony dochód z prowadzonej działalności gospodarczej i rolniczej w związku z pełnieniem terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie w terminie od dnia 26 listopada 2022 r. do dnia 23 lutego 2023 r.
Następnie 6 czerwca 2023 r. do kancelarii Organu wpłynęło pismo Skarżącego, w którym oświadczył, że dni pełnienia przez niego terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie nie były dla niego czasem lub dniami wolnymi od pracy.
Kolejno, 4 lipca 2023 r. do Organu wpłynęło ponaglenie dotyczące niezałatwienia w terminie opisanej wyżej sprawy.
W rozkazie z 10 lipca 2023 r. ustalono świadczenie pieniężne rekompensujące utratę dochodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za okres: od dnia 01 stycznia 2023 r. do dnia 8 stycznia 2023 r.; od dnia 16 stycznia 2023 r. do dnia 17 stycznia 2023 r.; od dnia 20 stycznia 2023 r do dnia 30 stycznia 2023 r.; od dnia 31 stycznia 2023 r. do dnia 3 lutego 2023 r.; od dnia 04 lutego 2023 r. do dnia 5 lutego 2023 r.; od dnia 6 lutego 2023 r. do dnia 13 lutego 2023 r.; w dniu 14 lutego 2023 r. (tj: 36 dni) w kwocie 20.235,96 zł.
W dniu 8 sierpnia 2023 r. do Organu wpłynęło postanowienie organu administracji wyższego stopnia z 26 lipca 2023 r. w którym stwierdzono, iż Organ w sprawie ustalenia i wypłacenia należnego świadczenia pieniężnego rekompensującego utraconego dochód z prowadzonej działalności gospodarczej i rolniczej dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, przy czym bezczynność i przewlekłość nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W piśmie z 13 sierpnia 2023 r. Skarżący wniósł między innymi o wydanie decyzji administracyjnej w sprawie z jego wniosku. W uzasadnieniu stwierdził, że otrzymał szczątkowe informacje dotyczące naliczenia świadczenia pieniężnego i w jego ocenie naliczenie dokonane przez organ jest nieprawidłowe. Podobny wniosek został przez Skarżącego złożony w piśmie z 16 sierpnia 2023 r. dotyczącym ponaglenia na niezałatwienie przez organ w terminie innej sprawy administracyjnej.
Pismem z 5 października 2023 r. Dowództwo Wojsk Obrony Terytorialnej przesłało do organu wytyczne w sprawie naliczenia świadczenia rekompensującego utracone wynagrodzenie/dochód dla ustalenia uprawnienia do tego świadczenia w Wojskach Obrony Terytorialnej. Zalecono wówczas wdrożenie i stosowanie wytycznych w bieżącej działalności służbowej od dnia 29 września 2023 r. oraz wskazano, że odmowa ustalenia prawa do świadczenia pieniężnego, odmowa ustalenia świadczenia pieniężnego za część wnioskowanego okresu lub w kwocie niższej niż wnioskowana przez żołnierza powinna mieć formę decyzji administracyjnej. Dowództwo dopuściło wydanie rozstrzygnięcia w formie rozkazu dziennego dowódcy jednostki wojskowej, gdy rozstrzygnięcie jest zgodne z żądaniem strony.
Mając na względzie treść ww. wytycznych w zakresie ustalania prawa do świadczenia pieniężnego z kilku tytułów organ uznał, że w rozkazie z 10 lipca 2023 r. ustalił nieprawidłową wysokość świadczenia. W związku z tym, w rozkazie z 31 października 2023 r., Organ ustalił wyrównanie w kwocie 671,64 zł uprzednio przyznanego świadczenia. Wyrównanie to zostało wypłacone Wnioskodawcy.
W piśmie z 7 listopada 2023 r. Skarżący wniósł o wydanie decyzji administracyjnej w sprawie ustalenia świadczenia pieniężnego na podstawie wniosku z dnia 23 lutego 2023 r. W jego ocenie świadczenie zostało bezprawnie zaniżone. W tej samej dacie Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego.
Końcowo organ wskazał, że decyzja administracyjna w powyższym przedmiocie została wydana 4 grudnia 2023 r. Organ załatwiając sprawę w formie decyzji administracyjnej miał na względzie wytyczne organu wyższego stopnia, iż decyzja administracyjna powinna być wydana, gdy organ ustala wysokość świadczenia pieniężnego w kwocie niższej niż wnioskowana przez stronę, co też miało miejsce w przedmiotowej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W przypadku skarg na bezczynność kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Powyższe determinuje zakres kontroli Sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. W myśl bowiem art. 149 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Ponadto sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Przedmiotem skargi uczyniono przewlekłość i bezczynność Organu w zakresie ustalenia i wypłaty świadczenia rekompensującego żołnierzowi Wojsk Obrony Terytorialnych utracony dochód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej i rolniczej.
W badanej sprawie jest bezsporne, iż Skarżący wnioskiem z 23 lutego 2023 r. na podstawie art. 312 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2022 r. poz. 655), jako żołnierz Wojsk Obrony Terytorialnych wystąpił o ustalenie i wypłatę należnego mu świadczenia pieniężnego rekompensującego utracone dochody z prowadzonej działalności gospodarczej oraz działalności rolniczej. Wskazał wówczas, iż objęta wnioskiem służba była pełniona rotacyjnie w okresie od 26 listopada 2022 do 23 lutego 2023 r. (tj. przez 54 dni).
Zgodnie z art. 312 ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wystąpienia przez Skarżącego z wnioskiem:
1. Żołnierzom OT, którzy pełnili terytorialną służbę wojskową rotacyjnie, z wyjątkiem służby pełnionej jednorazowo w czasie lub dniu wolnym od pracy, przysługuje świadczenie pieniężne rekompensujące utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy, stosunku służbowego, dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej lub rolniczej, które mogliby uzyskać w okresie pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie.
2. Świadczenie pieniężne za każdy dzień terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie stanowi kwota 1/22 całkowitego miesięcznego wynagrodzenia brutto lub dochodu, o których mowa w ust. 1, pomnożona przez liczbę dni pełnienia tej służby w danym miesiącu.
3. Kwota dziennego świadczenia pieniężnego nie może być wyższa od 1/22 dwuipółkrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw obowiązującego w roku poprzedzającym pełnienie terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie, którego wysokość ogłasza Prezes Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".
4. W przypadku gdy prowadzona przez żołnierza OT działalność gospodarcza w roku poprzedzającym okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie nie przynosiła dochodu lub przynosiła straty lub gdy nie jest możliwe ustalenie wysokości dochodu uzyskiwanego przez żołnierza z prowadzonej działalności gospodarczej albo wysokości utraconego wynagrodzenia ze stosunku pracy, świadczenie pieniężne przysługuje mu w kwocie wynikającej z podzielenia przez 22 minimalnego wynagrodzenia za pracę pracowników ustalonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, obowiązującego w okresie pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie, i następnie pomnożenia przez liczbę dni pełnienia tej służby.
5. Świadczenie pieniężne ustala i wypłaca dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz OT pełni służbę, na udokumentowany wniosek uprawnionego żołnierza OT, złożony nie później niż w ciągu 3 miesięcy po upływie okresu, w którym terytorialna służba wojskowa była pełniona rotacyjnie, w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku o jego ustalenie i wypłatę.
6. Świadczenie pieniężne wypłaca się w kwocie pomniejszonej o uposażenie, jakie żołnierz OT otrzymał z tytułu pełnienia terytorialnej służby wojskowej za dni, których dotyczy rekompensata.
7. Do okresu pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie, za które przysługuje świadczenie pieniężne, nie wlicza się dni, w których żołnierz OT:
1) samowolnie opuścił jednostkę wojskową lub wyznaczone miejsce przebywania albo samowolnie poza nimi pozostawał;
2) był pod wpływem alkoholu, środków odurzających, substancji psychotropowych lub innych podobnie działających substancji lub środków;
3) odmówił uczestnictwa w szkoleniu lub wykonywania obowiązków służbowych;
4) nie pełnił terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie w pełnym ustalonym wymiarze z powodu niestawienia się do niej w terminie lub nieusprawiedliwionego spóźnienia z przepustki, urlopu albo podróży służbowej.
8. W przypadku zbiegu uprawnień do wynagrodzenia ze stosunku pracy, stosunku służbowego albo dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej lub rolniczej, stanowiących podstawę do wyliczenia świadczenia pieniężnego, żołnierzowi OT przysługuje suma świadczeń.
9. Wydatki z tytułu wypłaty świadczeń pieniężnych są pokrywane z budżetu państwa z części, której dysponentem jest Minister Obrony Narodowej.
10. Przepisy ust. 1-9 stosuje się odpowiednio do żołnierza AR i żołnierza PR.
11. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb ustalania i wypłacania świadczenia pieniężnego żołnierzom OT oraz żołnierzom AR i żołnierzom PR, uwzględniając potrzebę rekompensaty utraconego wynagrodzenia albo dochodu oraz konieczność zapewnienia sprawności i szybkości postępowania.
Na podstawie wskazanego wyżej art. 312 pkt 11 ustawy, Minister Obrony Narodowej wydał rozporządzenie z dnia 20 maja 2022 r. w sprawie świadczenia pieniężnego dla żołnierzy pełniących terytorialną służbę wojskową, żołnierzy aktywnej rezerwy i żołnierzy pasywnej rezerwy (Dz. U. poz. 1112, dalej powoływane także jako: "rozporządzenie"). Powyższy akt określa dokumenty które wnioskodawca jest obowiązany przedłożyć wraz z wnioskiem. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż stosowne dokumenty opisane w rozporządzeniu zostały w rozpatrywanej sprawie dołączone przez Skarżącego do wniosku jako jego załączniki. Warto też nadmienić, iż jak wynika z §7 ust. 1 rozporządzenia, dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę, wypłaca mu świadczenie pieniężne w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku o jego ustalenie i wypłatę.
Wobec treści powyższych przepisów należało uznać, że wystąpienie przez żołnierza WOT z opisanym wyżej wnioskiem, stosownie do §2 rozporządzenia, obligowało dowódcę jednostki wojskowej do ustalenia w pierwszej kolejności w rozkazie dziennym jednostki wojskowej, dni pełnienia służby przez żołnierza w danym miesiącu. Następną czynnością organu powinno być ustalenie należnego świadczenia (§3 rozporządzenia), a następnie winna nastąpić jego wypłata (§6 rozporządzenia). Nie jest oczywiście wykluczone łącznie powyższych czynności. Przy czym ustawodawca wyraźnie przewidział, iż całość powyższych działań nie może trwać dłużej niż 30 dnia od daty złożenia wniosku.
Zestawianie dat poszczególnych zdarzeń zaistniałych w badanej sprawie nakazuje przyjąć, iż organ z powyższego obowiązku się nie wywiązał. Rozkaz dzienny został wydany dopiero w dniu 10 lipca 2023 r. (tj. po upływie przeszło 4 miesięcy od wystąpienia z wnioskiem) i to dopiero w następstwie ponaglenia złożonego na ręce Organu 4 lipca 2023 r. Przy czym warto odnotować, iż powyższy rozkaz stwierdza w zakresie badanego wniosku, iż Skarżący pełnił służbę przez 36 dni, w oznaczonych dniach pomiędzy 1 stycznia 2023 r. a 14 lutego 2023 r. Nie donosi się on zatem wprost do całego okresu objętego wnioskiem (26 listopada 2022 r do 23 lutego 2023 r. oraz do liczby dni służby wskazywanych przez Wnioskodawcę tj. 54). Ponadto w zakresie należnej Skarżącemu kwoty świadczenia pieniężnego rekompensującego wynagrodzenie w rozkazie poprzestano na wskazaniu wartości pieniężnej, bez wskazania sposobu jej obliczenia i mimo pism Skarżącego wskazujących na brak możliwość weryfikacji tak dokonanego wyliczenia organ nie przedstawił w tym zakresie żadnego stanowiska aż do daty wydania decyzji administracyjnej.
W istocie do rozpatrzenia wniosku Skarżącego i wypłaty świadczenia w pełnej (zdaniem Organu) wysokości, doszło dopiero po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego (wpływ do organu 14 listopada 2023 r.). Bowiem w dniu 30 listopada 2023 r. Organ wydał decyzję administracyjną ustalającą należne (w jego ocenie) świadczenie pieniężne dla części dni objętych wnioskiem oraz odmawiającą przyznania świadczenia za pozostały okres objęty żądaniem Skarżącego. W decyzji tej przedstawiono sposób obliczenia należnego świadczenia oraz pouczono Wnioskodawcę o możliwości jej zaskrzenia w trybie administracyjnym.
Wobec powyższego w ocenie Sądu nie może budzić wątpliwości, że organ nie dotrzymał terminów załatwienia sprawy administracyjnej i w oczywisty sposób naruszył termin określny w art. 312 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyny. Brak dochowania terminu trzydziestodniowego oraz podejmowane przez Organ czynności w znacznych odstępach czasu - i to dopiero w następstwie na kolejnych pism Skarżącego kierowanych dowódcy jednostki - nakazuje przyjąć, iż w sprawie Organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. Przy czym, dodatkowy brak wykazania obiektywnych okoliczności uniemożliwiających rozpatrzenie wniosku w terminie ustawowym oraz stopień przekroczenia terminu a także zaniechanie przedstawienia Skarżącemu sposobu wyliczenia kwoty ujętej w rozkazie dziennym nakazuje przyjąć, iż powyższe naruszenie prawa miało charakter rażący. Zarówno oczekiwanie przez Organ na złożenie przez Skarżącego nie wymaganego przepisami ustawy oświadczenia o tym "które dni były jego dniami wolnymi od prowadzonej działalności gospodarczej lub czasem wolnym" czy też oczekiwanie na "wytyczne Dowódcy WOT" nie może stanowić uzasadnienia zaistniałej zwłoki w rozpatrzeniu wniosku i wypłacie przysługującego Wnioskodawcy świadczenia względnie odmowy jego wypłaty w całości lub części. Nie można było też nie dostrzegać, iż pomimo wpływu do Organu postanowienia z 26 lipca 2023 r. organu wyższego stopnia stwierdzającego bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania oraz zwracającego uwagę na obowiązek zachowania miesięcznego terminu ustawowego, skarżony Organ rozpatrzył wniosek Skarżącego w całości dopiero po kolejnych trzech miesiącach i po wniesieniu przezeń skargi do sądu administracyjnego.
W zakresie innego żądania skargi, mając na względzie podniesioną przez Organ okoliczność wydania po wniesieniu skargi decyzji administracyjnej w której orzeczono o objętym wnioskiem świadczeniu i wypłacie całości ustalonej w nim kwoty, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku Skarżącego o zobowiązanie Organu do załatwienia sprawy i wydania decyzji. W tym też zakresie postępowanie sądowoadministracyjne podlegało umorzeniu. Należy zaznaczyć, iż wydanie przedłożonej przez Organ decyzji umożliwiło Skarżącemu zapoznanie się ze stanowiskiem Organu i otworzyło Wnioskodawcy drogę do dochodzenia swoich racji w postępowaniu odwoławczym zarówno w zakresie liczby dni za które przysługiwało mu świadczenie jak i co do wysokości należnego świadczenia.
W zakresie żądań Skarżącego nałożenia na Organ w maksymalnej przewidzianej przez ustawodawcę grzywny oraz przyznania Skarżącemu sumy pieniężnej z zadeklarowanym jej przeznaczeniem na rzecz stowarzyszenia "Paczka dla Bohatera", Sąd mając na względzie, cele powyższych środków dyscyplinujących uznał, iż wymierzenie grzywny nie jest celowe a właściwe w okolicznościach sprawy jest przyznanie od Organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 2.000 złotych.
Miarkując wysokość przyznanej sumy pieniężnej Sąd miał na względzie wagę trwającego procesu modernizacji i planowanej bardzo znacznej rozbudowy Sił Zbrojnych RP. Niewątpliwie jego powodzenie ma fundamentalne znaczenie dla bezpieczeństwa państwa i obywateli. Wydatki Sił Zbrojnych ponoszone na grzywny i sumy pieniężne wypłacane na podstawie p.p.s.a. w ostatecznym rozrachunku ograniczają środki, których dysponentem jest Minister Obrony Narodowej przeznaczone na realizację celów ustawowych. Z drugiej strony nie można jednak tracić z pola widzenia, że zdarzenia mogące podważać profesjonalizm działania organów Sił Zbrojnych w takich aspektach jak wynagradzanie żołnierzy za ich służbę czy też pokrywanie kosztów wynikłych ze służby, nie dają się pogodzić z potrzebą budowy zaufania obywateli do Sił Zbrojnych RP i ich woli finansowego i osobistego uczestnictwa w rozbudowie Sił Zbrojnych. Rozpatrując stanowisko Skarżącego w zakresie zasadności jednoczesnego nałożenia grzywny i przyznania sumy pieniężnej Sąd nie mógł nie dostrzegać, iż opierał on swoje żądanie nie na osobistych stratach bądź utraconych korzyściach, lecz wyraźnie wskazywał cel, na który zamierza przeznaczyć środki z przyznanej sumy pieniężnej. Zgodnie z deklaracją Skarżącego środki mają zostać przekazane na dofinansowanie działalności organizacji "non profit" zajmującej się wspieraniem weteranów i kombatantów, którzy walczyli o wolną Polskę. Tego typu działanie Skarżącego jawi się jako zasługująca na szczególną aprobatę postawa obywatelska, budująca u podstaw etos żołnierza polskiego jako osoby działającej nie tylko w interesie własnym, lecz osoby wspierającej cele istotne społecznie, dbającej w szczególny sposób o osoby, które w przeszłości wniosły osobisty wkład w obronę niepodległości i wyzwolenie Polski. Tego typu działanie jawi się jako pożądany wzorzec postępowania osób pełniących służbę wojskową, mogący łagodzić niewątpliwie negatywny odbiór społeczny opieszałości Organu zaistniały przy rozpatrywaniu wniosku o rekompensatę za utracone wynagrodzenie w okresie pełnienia służby.
Natomiast w zakresie artykułowanego przez Skarżącego żądania ustalenia i wypłacenia odsetek ustawowych za opóźnienie, liczonych od dnia wymagalności kwot "na podstawie art. 481 k.p.a.", Sąd wskazuje, iż przywołana jednostka redakcyjna nie występuje w kodeksie postępowania administracyjnego. Zatem zapewne żądanie powyższe, wskutek oczywistej omyłki pisarskiej, miało być w istocie oparte na art. 481 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 z późn. zm.). Powyższy przepis jako przepis prawa cywilnego nie ma jednak zastosowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Nadto opisywane żądanie skargi wykracza poza zakres niniejszego postępowania mającego za przedmiot przewlekłość postępowania (art. 149 p.p.s.a.). Stąd w powyższym zakresie skarga polegała oddaleniu. Sąd wskazuje, że roszczenie o charakterze cywilnym może być dochodzone przez Skarżącego we właściwym trybie, a w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że droga administracyjna w przedmiocie dochodzenia odsetek jest dopuszczalna tam, gdzie przepis pragmatyki służbowej przewiduje prawo do odsetek, a jednocześnie nie przewiduje dla ich dochodzenia drogi przed sądem powszechnym (zob. np. wyrok NSA z 21 lutego 2024 sygn. akt. III OSK 681/22, wyrok NSA z 23 stycznia 203 r. sygn. akt. III OSK 6302/21). Takich przepisów dotyczących rekompensaty utraconego wynagrodzenia za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie Skarżący nie wskazał a Sąd się ich nie dopatrzył. Przy czym warto końcowo nadmienić, że w przypadku, gdy takie odsetki za zwłokę przewidziano, ustawodawca w ustawie obronie Ojczyzny zawarł wyraźne regulacje (zob. np. art. 434 ww. ustawy, regulujący skutki zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności żołnierzowi zawodowemu).
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 149 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI