II SAB/Sz 124/17

II SAB/Sz 124/17 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2017-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-10-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Maria Mysiak /przewodniczący/
Patrycja Joanna Suwaj /sprawozdawca/
Renata Bukowiecka-Kleczaj
Symbol z opisem
648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
umorzono postępowanie sądowe
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 1066
art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 1369
do art. 149 § 1, art. 161 § 1 pkt 3, art. 149 § 1 pkt 3, art. 149 § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 listopada 2017 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie udostępnienie informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowe, II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego M. K. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
1. Wnioskiem z dnia 26 lipca 2017 r. (złożonym w formie elektronicznej) M. K. (dalej przywoływany jako: "Skarżący"), działając w oparciu o art. 2 w zw. z art. 14 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwrócił się do Powiatowej Stacji Sanitarno- Epidemiologicznej w W. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:
1) Ile zostało odnotowanych Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych dotyczących szczepień przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus Influenzę?
2) Ile zostało odnotowanych Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych do podaniu szczepionki [...], [...], [...]
3) Jaki charakter miały odnotowane Niepożądane Odczyny Poszczepienne? (proszę o odpowiedź z podziałem na ilość i rodzaje - w zakresie pytania 1 oraz 2)
4) Czy zostały odnotowane przypadki śmiertelne?
5) Proszę o podanie składu ww., szczepionek (m.in. tiomersal, aluminium, możliwe zanieczyszczenia wirusowe i inne) i wyjaśnienie wpływu tych składników na organizm dziecka oraz możliwych reakcji alergicznych osobno dla każdej szczepionki.
6) Proszę o informację, które ze szczepionek zostały wyprodukowane w oparciu o linie komórkowe z aborcji?
7) W jaki sposób i przez kogo jest ustalana aktualna sytuacja epidemiologiczna na terytorium Polski, w oparciu o którą jest opracowywany Program Szczepień Ochronnych na dany rok?
8) Czy w Polsce przeprowadza się badania nowonarodzonych dzieci w celu stwierdzenia czy dziecko narodziło się z wrodzoną obniżoną odpornością? (Stwierdzenie wrodzonego lub nabytego niedoboru odporności stanowi przeciwwskazanie do szczepienia).
9) Czy rejestr Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych prowadzony przez Państwa instytucję podlega kontroli sądowej? Jeśli tak to jaki sąd jest władny, jeśli nie, to proszę o wyjaśnienie z jakiego powodu nie podlega kontroli?
10) Czy stwierdzenie ciężkiego NOP powoduje skutki prawne (np. konieczność wycofania partii szczepionki)?
11) Z jakiej statystyki wynikają dane, którymi Państwo dysponują?
12) Od którego roku dane te są gromadzone?
13) Czy w innych krajach Unii Europejskiej szczepienia, do których Państwo wzywacie mają charakter obowiązkowy? Jeśli nie to w których są dobrowolne?
14) Czy w związku z przystąpieniem Polski do UE w roku 2004 i obowiązującą w ramach UE zasadą swobody przepływu osób ogłoszono epidemie chorób, co do których w krajach UE szczepienia są dobrowolne?
15) Wedle Światowej Organizacji Zdrowia wszczepialność na [...] nie przekracza [...]%, zaś od 11 czerwca 2017 r. obywatele [...] poruszają się swobodnie w ramach strefy Schengen (bez wiz) i obecnie przebywa ich na terytorium naszego państwa blisko 1 milion - Czy w związku z powyższym odnotowaliście Państwo epidemie chorób, których przymus dotyczy wśród tych obywateli lub obywateli naszego kraju?
16) Czy wystosowując pismo przymuszające do szczepienia jesteście Państwo świadomi ilości powikłań poszczepiennych nieodnotowanych, a który to problem z odnotowywaniem zauważa prof. A. Z. (strona [...]), prof. J. W., dr H. C. (Neurologia i Neurochirurgia Polska 2004; 38, 1 (supl. 1): S 17—S 24) oraz dr P. G. (wywiad z dnia 5 grudnia 2016 r., telewizja WP, Program Tu i teraz)?
17) Czy jest Państwu znane orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w kwestii obowiązku szczepień wskazujące, że przymus stanowi naruszenie art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności?
18) Proszę o podanie informacji o ilości odnotowanych przypadkach zakażenia krztuścem w Gminie T. oraz w mieście T. w ostatnich latach ze szczególnym wskazaniem na rok 2017, gdyż otrzymałem informację w przychodni lekarskiej w T., od pielęgniarki wykonującej szczepienia, że w tym roku przynajmniej jedno takie zachorowanie zostało odnotowane.
Jednocześnie Skarżący wyjaśnił, że żądane dane są niezbędne w związku z treścią pisma ww. organu nr [...] (mającego na celu przymuszenie do szczepień) oraz decyzji nr [...] z dnia [...], aby podjąć odpowiedzialną decyzję, co do szczepienia Jego dziecka.
2. Dnia 22 września 2017 r. do Powiatowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w W. wpłynęła skarga M. K. skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący zarzucił wskazanemu Organowi naruszenie art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), poprzez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem i wniósł o:
1) zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt Organowi,
2) na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa w związku z art 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) o orzeczenie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
3) ponadto o wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.,
4) zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący podał, że w odpowiedzi na wezwanie do wykonania obowiązku szczepień ochronnych złożył pismo o udostępnienie informacji dotyczących m. in. zarejestrowanych powikłań poszczepiennych, ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych, przypadków śmiertelnych oraz zakresach gromadzonych danych. Jednak, do dnia dzisiejszego nie otrzymał odpowiedzi na powyższe pismo, Organ administracji publicznej nie udostępnił żądanej informacji, ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej, czym naruszył 14 dniowy termin, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
3. Wobec złożonej skargi, pismem z dnia 5 października 2017 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny udzielił odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej.
W pierwszej kolejności Organ wyjaśnił, że wniosek przesłany przez Skarżącego przy użyciu platformy elektronicznej został przekierowany automatycznie na inną nieczynną skrzynkę odbiorczą, tworzoną w procesie scentralizowanego przygotowywania komunikacji elektronicznej z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym, co spowodowało, że nie został zidentyfikowany (podjęty) i nie nadano mu należytego biegu. Dopiero w dniu 22 września br., po otrzymaniu odpisu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniosek został podjęty i możliwe stało się udzielenie na niego odpowiedzi. Jednocześnie Organ przeprosił za opóźnienie w udzieleniu odpowiedzi na wniosek.
W dalszej części pisma Organ wskazał, że odpowiedzi na pytania nr 1-4,11-12 i 18 są następujące:
1) w Powiatowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w W. w bieżącym roku nie odnotowano zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych dotyczących szczepień przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnym zakażeniom Haemophilus Influenzae,
2) nie odnotowano zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych po podaniu szczepionki [...], [...], [...],
3) nie dotyczy,
4) nie odnotowano przypadków śmiertelnych,
11). dane statystyczne wynikają z rejestrów prowadzonych przez Państwowego Inspektora Sanitarnego w W.,
12). dane zgromadzone od 2004 r. w rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych są przechowywane przez 10 lat od dnia zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego, co jest zgodne z § 9 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dn. 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych, oraz kryteriów ich rozpoznania (Dz.U. Nr 254, poz. 1711),
18). w Gminie T. w latach 2015, 2016 i do dnia 5.10.2017 r. nie odnotowano zachorowań na krztusiec.
Ponadto wyjaśnił, że zawarte we wniosku pytania nr [...] nie dotyczą informacji publicznej w rozumieniu przepisów powoływanej ustawy lub dotyczą kwestii pozostających poza kompetencją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego.
4. W odpowiedzi na skargę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wniósł o rozważenie umorzenia postępowania sądowego z uwagi na udzielenie przez Organ odpowiedzi na wniosek M. K. (pismem z dnia 5 października 2017 r.) albo alternatywnie o oddalenie skargi.
Organ wskazał, że do skargi dołączono wydruk wniosku sporządzonego w dniu 26 lipca 2017 r. w formie elektronicznej wraz z załącznikiem oraz wydruk urzędowego poświadczenia odbioru wniosku i załącznika na platformie ePUAP. Ponadto wyjaśnił, że po zapoznaniu się z dokumentami nadesłanymi w dniu 22 września 2017 r. Organ przeprowadził wewnętrzne postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia czy i kiedy wniosek faktycznie wpłynął do adresata i z jakich powodów nie nadano mu należytego biegu.
W następstwie tego postępowania ujawniono, że wniosek przesłany przy użyciu platformy elektronicznej został przekierowany automatycznie na nieczynną skrzynkę odbiorczą, tworzoną w procesie scentralizowanego przygotowywania komunikacji elektronicznej z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym, co spowodowało, że nie został zidentyfikowany (podjęty) i nie nadano mu należytego biegu.
Jako dowód organ powołał, dołączoną do odpowiedzi na skargę, notatkę służbową informatyka PSSE w W. z dnia 25 września 2017 r., w której wyjaśniono, że
w Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w W. są dwie skrytki
o identyfikatorze: "Skrytka ESP" oraz druga skrytka o identyfikatorze: "pssewalcz". Widomość Skarżącego wpłynęła do skrytki o identyfikatorze: "Skrytka ESP", która została utworzona automatycznie, stanowiąca skrzynkę testową. Jak się okazało, wiadomość wysłana przez Skarżącego wpłynęła do skrytki testowej i nie została odczytana.
Końcowo Organ podał, że w dniu 5 października 2017 r., a zatem przed upływem 14 dni od daty ujawnienia wniosku wnioskodawcy udzielono odpowiedzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu.
5. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), kontrola sądowa zaskarżonych aktów administracyjnych, czynności oraz bezczynności organów sprawowana jest
w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Natomiast stosownie do art. 3 § 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej przywoływana jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4.
6. Przedmiotem skargi stała się bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego związana z rozpoznaniem wniosku M. K. z dnia 26 lipca 2017 r. o udzielenie informacji publicznej.
7. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Jednocześnie sąd stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 pkt 3) oraz stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a).
Wyjaśnienia wymaga, że w przypadku skarg na bezczynność kontroli Sądu poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ administracji, względnie inny podmiot zobowiązany miał obowiązek podjąć działanie w danej formie w określonym przez prawo terminie.
8. Udostępnienie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust.
1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż
2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 ustawy).
Jak wynika z akt sprawy Skarżący wysłał dnia 26 lipca 2017 r. przy użyciu platformy elektronicznej do Powiatowej Stacji Sanitarno – Epidemiologicznej w W. wniosek o udostępnienie informacji publicznej, który zgodnie z informacją zawartą w Urzędowym Poświadczeniu Przedłożenia wpłynął do Organu w tej samej dacie, tym samym termin do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy upłynął w dniu 9 sierpnia 2017 r., zaś do tej daty informacja publiczna nie została udostępniona wnioskodawcy. Jednocześnie Organ nie powiadomił w trybie art. 13 ust. 2 ustawy Skarżącego o powodach opóźnienia oraz o terminie przekazania żądanych danych.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku z 26 lipca 2017 r. Niemniej po wniesieniu skargi z dnia 21 września 2017 r., (data wpływu do Organu 22 września 2017 r.) informacja publiczna została M. K. przekazana wraz z pismem z dnia 5 października 2017 r.
W świetle powyższego należy stwierdzić, że stan bezczynności Organu administracji publicznej ustał po wniesieniu skargi i nie występował w chwili orzekania przez Sąd.
9. Ze względu na cel skargi na bezczynność, którym jest przerwanie stanu bezczynności organu i związanej z tym kompetencji sądu do zobowiązania organu do podjęcia w zakreślonym terminie działań w sprawie, stwierdzenie przez sąd na dzień podejmowania wyroku ustania bezczynności organu, uzasadnia umorzenie postępowania w zakresie skargi na bezczynność.
Z tego względu Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bowiem w takiej sytuacji postępowanie ze skargi na bezczynność organu staje się bezprzedmiotowe, gdyż niemożliwe jest zobowiązanie wspomnianego organu na mocy art. 149 §1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. do uczynienia zadość żądaniu strony.
10. Rozstrzygnięcie w tym zakresie nie uwalniało Sądu od wypowiedzenia się, czy bezczynność organu miała postać rażącego naruszenia prawa stosownie do art. 149 § 1a ustawy p.p.s.a. Oceniając w tym zakresie postępowanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność nie miała postaci rażącego naruszenia prawa, o czym orzekł w pkt II wyroku.
Wyjaśnienia wymaga, że dla oceny, czy w rozpoznawanej sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa, nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów, lecz musi być ono znaczne, zaś rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach w danej sprawie ma być pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał za wiarygodne wyjaśnienia Organu, odnoszące się do automatycznego przekierowania wniosku Skarżącego na inną (nieczynną) skrzynkę odbiorczą, które to zdarzenie spowodowało niepodjęcie wniosku przez Organ. W okolicznościach sprawy dopiero po złożeniu skargi Organ wszczął dochodzenie, w wyniku którego ustalił wpływ wniosku, a następnie udzielił na nie odpowiedzi (pismem z dnia 5 października 2017 r.).
Uwzględniając motywy działania Organu oraz podejmowane czynności zmierzające do rozpoznania wniosku Skarżącego, nie można dopatrzeć się złej woli Organu w procesie udostępniania Skarżącemu żądanej informacji, zaś przyczyny opóźnienia w udzieleniu informacji, a związanej z działaniem Elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej (ePUAP) – w okolicznościach sprawy nie można potraktować, jako rażącego naruszenia prawa.
11. Podsumowując, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania (pkt I) w zakresie zobowiązania Organu do udzielenia informacji publicznej w oparciu o treść art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., stwierdzając przy tym, że Organ dopuścił się bezczynności w myśl art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II) stosownie do art. 149 § 1a ww. ustawy.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 powołanej ustawy.