II SAB/Rz 41/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2023-06-28
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dostęp do informacji publicznejbezczynność organusądprezes sąduakta sprawyinformacja publicznaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o dostępie do informacji publicznej

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w sprawie udostępnienia informacji publicznej, uznając, że żądane dane nie stanowiły informacji publicznej, a sąd nie dopuścił się bezczynności.

Skarżący złożył skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej sposobu udostępniania akt sprawy adwokatowi. Sąd uznał, że żądane dane nie stanowiły informacji publicznej w rozumieniu ustawy, a Prezes Sądu Rejonowego prawidłowo poinformował skarżącego o braku obowiązku udostępnienia takich informacji. W konsekwencji, sąd oddalił skargę, stwierdzając brak bezczynności organu.

Przedmiotem skargi było zarzucenie Prezesowi Sądu Rejonowego bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej dotyczącej sposobu udostępniania akt sprawy adwokatowi A.M. na tzw. "gębę". Skarżący domagał się podania liczby takich udostępnień od 2020 r., wskazania osób udostępniających oraz sygnatur akt. Prezes Sądu Rejonowego poinformował skarżącego, że wniosek nie dotyczy informacji publicznej, ponieważ w sądzie nie stosuje się takich procedur, a żądane dane nie miały charakteru informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd podkreślił, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a nie każda informacja znajdująca się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. W sytuacji, gdy żądane dane nie mają charakteru informacji publicznej lub nie znajdują się w posiadaniu organu, organ ma obowiązek poinformować o tym wnioskodawcę pismem, co nie stanowi bezczynności. Sąd uznał, że Prezes Sądu Rejonowego prawidłowo zareagował na wniosek, informując o braku podstaw do jego realizacji, a tym samym nie dopuścił się bezczynności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, żądanie to nie stanowi informacji publicznej, ponieważ dotyczy procedur wewnętrznych lub zachowań, które nie mają charakteru informacji publicznej, a także organ nie posiada takich danych w formie rejestru.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, ale nie każda informacja znajdująca się w posiadaniu podmiotu. Żądane dane nie dotyczyły spraw publicznych w rozumieniu ustawy, a jedynie wewnętrznych procedur lub hipotetycznych zachowań, które nie miały miejsca. Organ prawidłowo poinformował o braku obowiązku udostępnienia takich informacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § ust. 3

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 14 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 3 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.s.p. art. 21 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych

u.s.p. art. 9a § § 1

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych

u.s.p. art. 8 § pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych

u.s.p. art. 22 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 175 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 10 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Organ, który nie posiada żądanych informacji lub uznał je za niebędące informacją publiczną, nie dopuszcza się bezczynności, jeśli poinformuje wnioskodawcę pismem o braku podstaw do udostępnienia. Procedura udostępniania akt sprawy na tzw. "gębę" nie jest stosowana w sądzie i nie jest znana przepisom prawa.

Odrzucone argumenty

Prezes Sądu Rejonowego dopuścił się bezczynności poprzez nieudostępnienie informacji publicznej. Żądane dane stanowią informację publiczną, ponieważ dotyczą pracy Sądu i wydatkowania publicznych pieniędzy.

Godne uwagi sformułowania

nie stanowi wniosku o informację publiczną nie stosuje się procedur, jak określił to skarżący "na gębę" bezpodstawną próbę przypisania bliżej nieokreślonym pracownikom sądu i adwokatowi zachowań, które nie miały miejsca informacją taką jest każda informacja o sprawach publicznych nie przyznaje jednak uprawnienia do otrzymania każdej informacji będącej w posiadaniu adresata wniosku nie wszystkie działania podmiotów wymienionych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP będą związane z powstaniem informacji publicznej nie ma waloru informacji publicznej nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia jedynie wnoszącego, że jego żądanie nie dotyczy informacji publicznej

Skład orzekający

Elżbieta Mazur-Selwa

sprawozdawca

Maria Mikolik

członek

Paweł Zaborniak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji publicznej w kontekście żądań dotyczących wewnętrznych procedur sądowych oraz prawidłowa reakcja organu na wnioski niebędące informacją publiczną."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żądania informacji o sposobie udostępniania akt spraw w sądzie, która nie jest standardową procedurą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej i bezczynności organu, co jest istotne dla prawników zajmujących się tym obszarem prawa. Jednakże, stan faktyczny jest dość specyficzny i nie budzi szerszego zainteresowania.

Czy żądanie informacji o "udostępnianiu akt na gębę" to dostęp do informacji publicznej? WSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Rz 41/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-06-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /sprawozdawca/
Maria Mikolik
Paweł Zaborniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 3, art. 6
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi P. D. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej – skargę oddala –
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi P.D. (dalej: "skarżący") jest bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w [...] w sprawie udostępnienia informacji publicznej.
Jak wynika z akt sprawy P.D., działając na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm. – zwana dalej "u.d.i.p."), wnioskiem z 8 marca 2023 r. (data wpływu do organu – 9 marca 2023 r.) zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego w [...] o udzielenie informacji publicznej dotyczącej adwokata: A.M. w zakresie:
- ile razy od 2020 r. do teraz udostępniono adwokatowi akta sprawy na tzw. "gębę" (tj. bez złożenia wniosku o wgląd do akt i bez zgody sędziego)
- podanie która z osób pracujących w sekretariacie w ten sposób udostępniała akta w/w adwokatowi
- podanie sygnatur akt do których w/w adwokat miał dostęp w taki sposób.
Skarżący zawnioskował o przesłanie informacji drogą elektroniczną na podany adres email.
Prezes Sądu Rejonowego w [...] pismem z dnia 10 marca 2023 r. poinformował skarżącego, że przedmiotowy wniosek nie stanowi wniosku o informację publiczną.
W dniu 24 marca 2023 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) P.D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w [...] zarzucając naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek oraz naruszenie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w BIP jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania polegający na niezrealizowaniu wniosku. Wobec powyższych zarzutów skarżący zwrócił się o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku.
W ocenie skarżącego decyzja Prezesa jest błędna i naruszająca jego prawa, gdyż dane o które wnioskował dotyczą pracy Sądu i należą do kategorii informacji publicznej. Żądana informacja stanowi informację publiczną bo dotyczy pracy Sądu za którego pracę płacą wszyscy podatnicy, a wniosek został złożony w trosce i w ramach kontroli obywatelskiej co do sposobu zasadności i prawidłowości wydatkowania publicznych pieniędzy oraz w celu kontroli jakości stosowania i przestrzegania prawa przez organ i pracowników Sądu.
W ocenie skarżącego organ ma obowiązek zrealizować odpowiedź na wniosek zgodnie z treścią wniosku. Skoro nie zrealizowano wniosku ani nie wydano decyzji odmownej to bezsprzecznie doszło do bezczynności organu. Każdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien być załatwiony bądź przez udostępnienie informacji (czynność materialno-techniczna), a w przypadku gdy istnieją ku temu podstawy prawne poprzez odmowę udostępnienia, która przybiera formę decyzji administracyjnej.
W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Rejonowego w [...] zawnioskował o jej odrzucenie. Wyjaśnił, że skarżący pismem z 10 marca 2023 r. został poinformowany, że przedmiotowa informacja nie stanowi wniosku o informację publiczną. Podano, że w Sądzie Rejonowym w [...] nie stosuje się procedur, jak określił to skarżący "na gębę". Wniosek ten stanowił bezpodstawną próbę przypisania bliżej nieokreślonym pracownikom sądu i adwokatowi zachowań, które nie miały miejsca. Organ wskazał, że jeżeli skarżący żąda udostępnienia informacji, które nie mają charakteru informacji publicznej, to organ, który nie dysponuje wnioskowaną informacją publiczną odpowiada na taki wniosek wyłącznie pismem, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jako niezasadna, została przez Sąd oddalona.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259; zwana dalej w skrócie: "P.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
W myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
W przedmiotowej sprawie skarżący zarzuca Prezesowi Sądu Rejonowego w [...] bezczynność powstałą na tle stosowania ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Żądanie wniosku o udzielenie informacji publicznej obejmowało podanie informacji dotyczącej adwokata: A.M. w zakresie:
- ile razy od 2020 r. do teraz udostępniono adwokatowi akta sprawy na tzw. "gębę" (tj. bez złożenia wniosku o wgląd do akt i bez zgody sędziego);
- podanie która z osób pracujących w sekretariacie w ten sposób udostępniała akta w/w adwokatowi;
- podanie sygnatur akt do których w/w adwokat miał dostęp w taki sposób.
Wobec tak ukształtowanego przedmiotu wniosku, przypomnieć należy, że realizacja gwarantowanego przepisem art. 61 ust. 1 Konstytucji RP prawa do dostępu do informacji publicznej następuje na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
W ustawie tej jako podmioty obowiązane do udostępniania informacji publicznej wskazane zostały w art. 4 ust. 1 władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
1) organy władzy publicznej;
2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;
3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;
4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;
5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie może budzić wątpliwości, że prezes sądu jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Twierdzenie to znajduje oparcie w przepisach określających status prawny prezesa sądu jako organu sądu (art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych, t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 217 – dalej "u.s.p.") oraz w regulacjach sytuujących sądy powszechne w systemie organów władzy sądowniczej (art. 175 ust. 1 Konstytucji oraz art. 10 ust. 2 Konstytucji). Prezes sądu rejonowego jest organem sądu (art. 21 § 1 pkt 1 u.s.p.) i sprawuje wewnętrzny nadzór administracyjny nad działalnością sądów w zakresie zapewnienia właściwego toku wewnętrznego urzędowania sądu, bezpośrednio związanego z wykonywaniem przez sąd zadań, o których mowa w art. 1 § 2 i 3 u.s.p. (art. 9a § 1 u.s.p. w zw. z art. 8 pkt 1 i 2). Zgodnie z art. 22 § 1 pkt 1 u.s.p. do kompetencji prezesa sądu należy kierowanie sądem i reprezentowanie go na zewnątrz, z wyjątkiem spraw należących do kompetencji dyrektora sądu.
Natomiast pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy wskazując, że informacją taką jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 i 2, który to przepis wprowadza przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1. Jego podstawową funkcją jest doprecyzowanie zakresu przedmiotowego ustawy i wskazanie najbardziej typowych kategorii informacji publicznych (M. Kłaczyński, S. Szuster, Komentarz do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, LEX 2003). W szczególności charakter taki mają wskazane w tym przepisie informacje o sposobach realizacji zadań publicznych, ich wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań (art. 6 ust. 1 pkt 1 ppkt c) oraz wskazane w art. 6 ust. 1 pkt 3 informacje o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym m.in. o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych, sposobie przyjmowania i załatwiania spraw, prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach i sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych.
Odwołanie się w art. 1 ustawy do kategorii "sprawy publicznej" oznacza odniesienie do spraw związanych z istnieniem i funkcjonowaniem określonej wspólnoty publicznoprawnej i koresponduje z pojęciem dobra wspólnego w przeciwieństwie do spraw ze "sfery prywatnej".
Sprawa publiczna oznacza przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych podmiotów, w tym aktywnością związaną z wewnętrzną organizacją ich funkcjonowania. Wykładnia prokonstytucyjna art. 6 u.d.i.p. prowadzi do wniosku, że informacją o sprawie publicznej jest więc również informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy oraz o przedmiocie ich działalności i kompetencjach. Tak też należy rozumieć informację w zakresie organizacji tych podmiotów (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b u.d.i.p.), zasad ich funkcjonowania (art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p.), a także w zakresie danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.).
Podkreślić należy, że aby możliwe było udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy muszą być spełnione 2 warunki: 1) informacja rozumiana jako oświadczenie wiedzy musi dotyczyć dotyczy określonych faktów, tj. czynności i zachowań podmiotu wykonującego zadania publiczne podejmowanych w zakresie wykonywania takiego zadania i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, 2) informacja musi istnieć i znajdować się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia.
W piśmiennictwie trafnie zwraca się uwagę, że ustawa o dostępie do informacji publicznej daje prawo do uzyskania informacji o sprawach publicznych, nie przyznaje jednak uprawnienia do otrzymania każdej informacji będącej w posiadaniu adresata wniosku. Nie wszystkie działania podmiotów wymienionych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP będą związane z powstaniem informacji publicznej. Jeżeli informacja dotyczy sfery prywatnej, niezwiązanej z działalnością państwa, nie podlega udostępnieniu, nawet jeżeli znajduje się w aktach sprawy prowadzonej przez organ. Podobnie dokumentacja o charakterze wewnętrznym bądź aktywność o charakterze technicznym stanowi takiego rodzaju działalność, która nie ma waloru informacji publicznej. Do takich informacji niepublicznych w orzecznictwie zaliczono: wewnętrzną korespondencję elektroniczną, informacje techniczne dotyczące narzędzi używanych przez podmiot, opinie ekspertów, terminarz spotkań oraz inne dokumenty związane z planowaniem działalności podmiotu.
Tryb udostępniania informacji regulują przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, stanowiąc, że udostępnianie na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba, że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany tego nie umożliwiają. Wówczas podmiot ten powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości przekazania informacji i wskazuje w jakiej formie informacja może być udostępniona. W takim przypadku, jeżeli w ciągu 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 1 i 2 ustawy).
Sposobami załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w myśl ww. ustawy są zatem: albo udzielenie informacji, albo poinformowanie o braku możliwości udostępnienia informacji (art. 14 ust. 2) albo wydanie decyzji odmownej (art. 16 ust. 1).
Należy przy tym zaznaczyć, że załatwienie wniosku strony o udostępnienie informacji publicznej nie musi oznaczać przekazania żądanych informacji lub dokumentów. Zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy, obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej jest jedynie podmiot, będący w posiadaniu takich informacji.
Zgodnie natomiast z art. 13 ust. 1 ustawy udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu ustawy, oznacza zatem niepodjęcie przez ten podmiot stosownych czynności w ww. terminie.
Jak wyżej wskazano wniosek skarżącego z 8 marca 2023 r. dotyczył podania informacji dotyczącej adwokata: A.M. w zakresie:
- ile razy od 2020 r. do teraz udostępniono adwokatowi akta sprawy na tzw. "gębę" (tj. bez złożenia wniosku o wgląd do akt i bez zgody sędziego);
- podanie która z osób pracujących w sekretariacie w ten sposób udostępniała akta w/w adwokatowi;
- podanie sygnatur akt do których w/w adwokat miał dostęp w taki sposób.
W odpowiedzi udzielonej na wniosek skarżącego udzielonej w ustawowym 14-dniowym terminie (pismo z 10 marca 2023 r.) Prezes Sądu Rejonowego podał, że przedmiotowy wniosek nie stanowi informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ uzupełnił ww. argumentację podając, że w Sądzie Rejonowym w [...] nie stosuje się procedur, jak określił to skarżący "na gębę". Wniosek skarżącego stanowił bezpodstawną próbę przypisania bliżej nieokreślonym pracownikom sądu i adwokatowi zachowań, które nie miały miejsca. Wyjaśnił także, że jeżeli skarżący żąda udostępnienia informacji, które nie mają charakteru informacji publicznej, to organ, który nie dysponuje wnioskowaną informacją publiczną odpowiada na taki wniosek wyłącznie pismem, co też miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.
W ocenie Sądu stanowisko organu zasługuje na akceptację. W utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się bowiem konsekwentnie, że w sytuacji, gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia jedynie wnoszącego, że jego żądanie nie dotyczy informacji publicznej i mieści się w u.d.i.p. (por. wyrok NSA: z dnia 5.02.2008 r., I OSK 807/07, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12.02.2009 r., II SA/Bk 839/08, wyrok WSA w Rzeszowie z 24.11.2021 r., sygn. II SAB/Rz 137/21 wszystkie dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Istotne jest również, że na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej podmioty zobowiązane w rozumieniu tej ustawy nie mają ani uprawnienia ani obowiązku poszukiwania wnioskowanych informacji publicznych w zasobach żadnych innych podmiotów poza własnymi zasobami i archiwami, oczywiście jeżeli takie są prowadzone. Informację publiczną stanowi bowiem treść dokumentów, zarówno bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i tych, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 16.07.2008 r., II SA/Wa 721/08, Lex nr 423325, wyrok NSA z dnia 12.12.2006 r., I OSK 123/06, Lex nr 291357). Jeżeli zatem takich informacji lub dokumentów organ nie posiada, wówczas powinien odpowiedzieć na wniosek, wskazując powody braku możliwości udzielenia żądanych informacji czy dokumentów i ewentualnie podając jaki podmiot może przedstawić szczegółowe informacje we wnioskowanym zakresie (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25.05.2004 r., II SAB/Wa 63/04).
Jak wyżej zauważono zgodnie a art. 4 ust. 3 ustawy obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Z brzmienia powołanego przepisu wynika, że informacji publicznej można domagać się tylko od tego podmiotu, który ją posiada. Dysponent informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostępnienia tylko wówczas, gdy informacja fizycznie istnieje, nie została wcześniej udostępniona wnioskodawcy i nie funkcjonuje w obiegu publicznym. Informacja publiczna może być udostępniona przez organ tylko w przypadku, gdy znajduje się ona w jego posiadaniu. W sytuacji, gdy wnioskodawca domaga się udostępnienia informacji niebędących w posiadaniu adresata wniosku w dniu jego złożenia, a więc realizacja żądania udostępnienia informacji publicznej nie jest możliwa – wówczas organ powinien poinformować o tym wnioskodawcę w drodze zwykłego pisma i nie spoczywa na nim obowiązek poszukiwania informacji na użytek przedmiotowego wniosku (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 1557/09). Dla ustalenia, że w sprawie nie zachodzi bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej, której adresat wniosku nie posiada, jest on obowiązany wypowiedzieć się w tym przedmiocie. Wystarczające jest pisemne wyjaśnienie przyczyny nieudzielenia informacji. W takim przypadku pismo informujące o tym, stanowi odpowiedź na wniosek, co uwalnia adresata wniosku od zarzutu bezczynności. Skuteczne podniesienie zarzutu bezczynności organu nie jest zatem możliwe w przypadku, gdy żądana informacja nie znajduje się w jego posiadaniu (wyrok NSA z 19.01.2021 r., sygn. III OSK 2678/21).
W rozpoznawanej sprawie pismo Prezesa Sądu Rejonowego w [...] z 10 marca 2023 r. stanowi taką odpowiedź. Skierowane zostało w ustawowym 14-dniowym terminie, stąd też podmiotowi temu nie można przypisać bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego. Nie są zatem słuszne argumenty skarżącego o naruszeniu art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy.
Biorąc pod uwagę zakres żądanej informacji, Sąd rozważał też czy wnioskowana informacja nie stanowi tzw. informacji publicznej przetworzonej, której uzyskanie wymaga wykazania, że jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy). Pojęcie "informacji przetworzonej" nie zostało zdefiniowane w ustawie. W orzecznictwie oraz literaturze wskazuje się, że należy pod nim rozumieć sumę wielu informacji prostych będących wynikiem zazwyczaj czasochłonnego procesu podjęcia czynności analitycznych (często przy zaabsorbowaniu środków osobowych i rzeczowych) w celu przekształcenia tychże informacji prostych (pierwotnych) w informację żądaną przez wnioskującego (pochodną). Za informację przetworzoną uznaje się również wyodrębnienie (wyselekcjonowanie po analizie posiadanych zbiorów) informacji prostych ze zbiorów informacji znajdujących się w posiadaniu zobowiązanego i przygotowanie ich do udostępnienia, jeżeli wymagają podjęcia działań twórczych i analitycznych, opracowania zestawień, list lub wykazów czy odpowiedniego zredagowania, których efektem końcowym jest jakościowo nowa informacja (dotychczas samoistnie nieistniejąca), a nawet sporządzenie wielu kserokopii dokumentów wymagających podjęcia działań organizacyjnych oraz zaangażowania środków i osób (por. M. Jabłoński, Udostępnianie przetworzonej informacji publicznej, Wrocław 2015 r., s. 114, 126, 133 i n.; wyroki NSA: z dnia 8.02.2011 r. I OSK 1938/10; z dnia 9.08.2011 r. I OSK 792/11; z dnia 12.06.2014 r. I OSK 2721/13; z dnia 5.04.2013 r. I OSK 89/13, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.).
W rozpoznawanej sprawie kwestia zakwalifikowania żądanej informacji jako prostej czy przetworzonej nie ma jednak istotnego znaczenia, ponieważ podmiot zobowiązany, jak wskazał, nie dysponuje informacjami prostymi, które samodzielnie czy jako informacja przetworzona, byłyby odpowiedzią na wniosek skarżącego. Rejestry udostępniania akt, jak to określił skarżący: "na gębę", nie są prowadzone. Taka procedura udostępniania akt sprawy w Sądzie Rejonowym w Przemyślu nie jest stosowana, co więcej nie jest znana przepisom prawa.
Z wszystkich tych przyczyn Sąd uznał, że Prezes Sądu Rejonowego w [...], rozpoznał wniosek skarżącego i nie dopuścił się bezczynności, a zatem skarga na podstawie art. 151 P.p.s.a. podlegała oddaleniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI