II SAB/Sz 115/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący H. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie wypłaty środków z subkonta zmarłego ojca. Organ rentowy wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na brak właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Sąd administracyjny, badając dopuszczalność skargi, stwierdził, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym dotyczące wypłaty gwarantowanej z subkonta, są kwalifikowane przez ustawodawcę jako sprawy cywilne i podlegają właściwości sądów powszechnych, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego (art. 1 KPC, art. 4779 § 4, art. 47714 § 3 KPC). Sąd podkreślił, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, ale tylko w zakresie określonym przepisami, a sprawy dotyczące świadczeń z ubezpieczeń społecznych, co do zasady, kończą się wydaniem decyzji przez organ rentowy, od których przysługuje odwołanie do sądu powszechnego. Wyjątki od tej zasady, podlegające kognicji sądów administracyjnych, zostały wskazane w art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i nie obejmowały sprawy będącej przedmiotem skargi. W związku z tym, że sprawa dotyczyła kwestii spoza zakresu właściwości sądu administracyjnego, skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie właściwości sądu administracyjnego w sprawach dotyczących świadczeń z ubezpieczeń społecznych, w tym wypłat z subkonta.
Dotyczy konkretnego typu sprawy (wypłata z subkonta) i wyłączenia właściwości sądu administracyjnego na rzecz sądów powszechnych.
Zagadnienia prawne (1)
Czy skarga na przewlekłość postępowania organu rentowego w sprawie wypłaty środków z subkonta zmarłego rodzica podlega kognicji sądów administracyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga na przewlekłość postępowania organu rentowego w sprawie wypłaty środków z subkonta zmarłego rodzica nie podlega kognicji sądów administracyjnych, lecz sądów powszechnych.
Uzasadnienie
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym dotyczące wypłaty gwarantowanej z subkonta, są kwalifikowane jako sprawy cywilne i podlegają właściwości sądów powszechnych. Skargi na bezczynność lub przewlekłość organu rentowego w tym zakresie powinny być kierowane do sądów ubezpieczeń społecznych, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego.
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę odrzuca się, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 58 § § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę niedopuszczalną.
Pomocnicze
p.u.s.a. art. 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania może być przedmiotem skargi tylko w zakresie określonym w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. lub w przepisach szczególnych.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 9
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania może być przedmiotem skargi w zakresie określonym w przepisach szczególnych.
u.e.r.f.u.s. art. 1 § ust. 1 pkt 1-3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Ustawa określa warunki nabywania prawa do świadczeń pieniężnych z ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, zasady ustalania ich wysokości oraz zasady i tryb przyznawania i wypłaty.
u.e.r.f.u.s. art. 25b § ust. 1-8
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepisy dotyczące wypłaty gwarantowanej.
u.e.r.f.u.s. art. 4 § pkt 6
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Organem właściwym do ustalenia świadczenia jest organ rentowy.
u.s.u.s. art. 83 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych.
u.s.u.s. art. 83 § ust. 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu powszechnego.
u.s.u.s. art. 83 § ust. 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Wyłącza spod kognicji sądów administracyjnych niektóre decyzje ZUS, dopuszczając kognicję sądów administracyjnych w sprawach o świadczenie w drodze wyjątku, odmowę takiego świadczenia, umorzenie należności składkowych oraz wykreślenie zastawu skarbowego.
k.p.c. art. 1
Ustawa Kodeks postępowania cywilnego
Definicja legalna spraw cywilnych, obejmujących m.in. sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych.
k.p.c. art. 4779 § § 4
Ustawa Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość wniesienia odwołania do sądu ubezpieczeń społecznych w przypadku niewydania decyzji przez organ rentowy w terminie dwóch miesięcy.
k.p.c. art. 47714 § § 3
Ustawa Kodeks postępowania cywilnego
Sąd w przypadku uwzględnienia odwołania z powodu niewydania decyzji przez organ rentowy zobowiązuje organ do wydania decyzji w określonym terminie lub orzeka co do istoty sprawy, stwierdzając ewentualne rażące naruszenie prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa dotyczy wypłaty środków z subkonta zmarłego rodzica, co jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych, podlegającą właściwości sądów powszechnych, a nie sądów administracyjnych.
Godne uwagi sformułowania
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. • Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych zostały pod względem formalnym zakwalifikowane przez ustawodawcę jako sprawy cywilne, pomimo tego, że w ujęciu materialnym mogłyby spełniać przesłanki uznania ich za sprawy administracyjne. • Przedmiotowa skarga okazała się tym samym niedopuszczalna, gdyż dotyczy sprawy spoza zakresu właściwości sądu administracyjnego.
Skład orzekający
Wiesław Drabik
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu administracyjnego w sprawach dotyczących świadczeń z ubezpieczeń społecznych, w tym wypłat z subkonta."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego typu sprawy (wypłata z subkonta) i wyłączenia właściwości sądu administracyjnego na rzecz sądów powszechnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej - właściwości sądu, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.