II SAB/Rz 89/23

II SAB/Rz 89/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-10-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-08-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Ewa Partyka
Jerzy Solarski /przewodniczący sprawozdawca/
Stanisław Śliwa
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
zobowiązano do rozpoznania wniosku
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 16 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 64 § 1, art. 63 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 149 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Ewa Partyka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 października 2023 r. sprawy ze skargi F. S. na bezczynność Burmistrza [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Burmistrza [...] do rozpoznania wniosku skarżącego F. S. z dnia 10 lipca 2023 r. w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy organowi wraz z odpisem prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że Burmistrz Miasta [...] dopuścił się bezczynności przy rozpoznaniu wniosku z dnia 10 lipca 2023 r.; III. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Burmistrza [...] na rzecz skarżącego F. S. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Skarżącego F.S. (dalej: "Skarżący") jest bezczynność Burmistrza Miasta [...] (dalej: "Organ"/"Burmistrz") w sprawie udostępnienia informacji publicznej.
Z pism procesowych i akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 10 lipca 2023 r. anonimowy wnioskodawca posługujący się adresem mailowym: [...], powołując się na ustawę o dostępie do informacji publicznej, zwrócił się do Burmistrza o udostępnienie rejestru umów zawartych przez gminę w 2022 roku, w formie skanu lub elektronicznej kopii na podany adres mailowy.
Wobec braku jakiejkolwiek odpowiedzi organu, w dniu 27 lipca 2022 r. Skarżący złożył skargę na bezczynność Burmistrza w zakresie udostępnienia informacji publicznej na opisany wyżej wniosek, zarzucając naruszenie:
1) art. 19 ust 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania informacji – przez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostepnieniu,
2) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi normatywną gwarancję prawa do informacji publicznej, poprzez niezrealizowanie wniosku o udostępnienie informacji o działalności podmiotu zobowiązanego,
3) art. 10 ust 1 w zw. z 13 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p.") w zakresie, w jakim przepis ten stanowi, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak udostępnienia żądanej informacji publicznej we wskazanym terminie, który zaczął biec od dnia złożenia wniosku.
Skarżący wniósł o stwierdzenie, że Organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie Organu do załatwienia wniosku oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu zarzutów Skarżący podniósł, że od dnia złożenia wniosku do dnia wniesienia skargi organ nie udzielił żadnej odpowiedzi.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz, wnosząc o jej oddalenie, wskazał na brak legitymacji skargowej Urzędu Miasta w [...], który został wskazany w treści skargi. Odnosząc się do meritum sprawy Burmistrz podkreślił, że z uwagi na anonimowość wniosku o udzielenie informacji publicznej, nie mógł odnieść się do treści wniosku, co skutkowało pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia, na mocy przepisów art. 64 § 1 w zw. z art. 63 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2023 poz. 775, dalej: "K.p.a."). Nadmienił również, że gmina nie mogła zadośćuczynić żądaniu Skarżącego, gdyż nie prowadziła rejestru umów za 2022 rok.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
skarga jest uzasadniona.
Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "P.p.s.a.").
I. Stan sprawy jest następujący. Wnioskiem z dnia 10 lipca 2023 r. anonimowy wnioskodawca posługujący się adresem mailowym: [...], powołując się na Konstytucją i ustawę o dostępie do informacji publicznej, zwrócił się o udostępnienie rejestru umów zawartych przez gminę w 2022 roku, w formie skanu lub elektronicznej kopii na podany adres mailowy. Wniosek wysłany został na adres e-mail [...]. Z nadesłanych akt wynika, że wniosek wpłynął do Burmistrza, który w notatce służbowej z dnia 14 lipca 2023 r. zapisał, że: w związku z wniesieniem podania w dniu 10 lipca 2023 r. z adresu e-mail [...]" i nie wskazania podmiotu/osoby, od której pochodzi i jej adresu – na zasadzie art. 64 § 1 kpa w związku z art. 63 § 2 kpa – pozostawiono podanie bez rozpoznania. Skarżący, wobec braku odpowiedzi na wniosek, podając imię i nazwisko, złożył w dniu 27 lipca 2022 r. w formie dokumentu elektronicznego skargę na bezczynność Burmistrza w zakresie udostępnienia informacji publicznej na opisany wyżej wniosek.
II. Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku o udzielenie informacji podmiot taki:
- nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodny z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) albo
- nie powiadamia wnioskodawcy o powodach opóźnienia oraz terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.) albo
- nie powiadamia pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.)
- nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej względnie decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
Załatwiając wniosek w jeden ze wskazanych sposobów w terminie 14 dni od daty jego wpływu, podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej nie pozostaje w bezczynności, przy czym podkreślić należy, że dla prawidłowego i skutecznego załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie jest konieczne dysponowanie danymi wnioskodawcy, innymi aniżeli wskazany przez niego adres mailowy (zob. wyrok NSA z 30 września 2022 r. sygn. III OSK 2116/21).
W sytuacji, gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, względnie nie istnieje, czy też nie jest w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, podmiot ten jest obowiązany jedynie do poinformowania o tym fakcie wnioskodawcy w formie pisemnej (czynność materialnotechniczna), w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., co stanowi warunek skutecznego uchylenia się od zarzutu bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej (zob. np. wyrok NSA z dnia 5 lutego 2008 r., sygn. I OSK 807/07).
III. W rozpoznawanej sprawie Burmistrz, w terminie 14 dni od daty otrzymania wniosku, nie podjął żadnej czynności, która zostałby zakomunikowana Skarżącemu. Sporządził natomiast notatkę służbową o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, w której powołał art. 64 §1 w zw. z art. 63 § 2 K.p.a.
Sąd stwierdza, że działanie takie nie ma oparcia w przepisach, bowiem ustawa o dostępie do informacji publicznej odsyła do Kodeksu postępowania administracyjnego jedynie w przypadku wydawania decyzji przewidzianych w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. (art. 16 ust. 2). Jednocześnie Sąd wskazuje, że w przypadku podejmowanych na gruncie u.d.i.p. czynności materialnotechnicznych przepisy K.p.a. nie mają zastosowania. W związku z powyższym Burmistrz pozostaje w bezczynności, skoro w terminie 14 dni nie podjął żadnych działań przewidzianych ustawą o dostępie do informacji publicznej.
W literaturze przedmiotu wskazuje się, że oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (zob. np. postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. OSK 468/13, wyrok WSA we Wrocławiu z 10 kwietnia 2014 r., sygn. II SAB/Wr 14/14; wyrok WSA w Poznaniu z 11 października 2013 r., II SAB/Po 69/13 i z 11 marca 2015 r., IV SAB/Po 19/15, CBOSA).
Burmistrz nie podjął działań przewidzianych ustawą o dostępie do informacji publicznej. Sporządził natomiast notatkę, w której w sposób oczywiście wadliwy powołał się na przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym z naruszeniem prawa odniósł się do wniosku, który – co wymaga podkreślenia - na gruncie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej zawierał niezbędne dane. Zatem Sąd stwierdza, że procedowanie w przedmiocie złożonego wniosku i sporządzenie notatki służbowej stanowi błąd oczywisty, mający cechy rażącego naruszenia prawa.
Jak wyżej wskazano, od daty złożenia wniosku Burmistrz nie podjął żadnych prawem przewidzianych czynności. Dopiero w odpowiedzi na skargę podał, że nie prowadził rejestru umów za 2022 rok. Informacja ta nie jest jednak odpowiedzią na wniosek, która została udzielona wnioskodawcy. Wobec tego Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1) P.p.s.a., zobowiązał Burmistrza do rozpatrzenia wniosku Skarżącego z dnia 10 lipca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Orzeczenie o kosztach ma oparcie w art. 200 P.p.s.a.