II SAB/Rz 82/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2012-02-29
NSAAdministracyjneŚredniawsa
plan miejscowydroga publicznasamorząd gminnybezczynność organupodział nieruchomościinteres prawnyprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na bezczynność Burmistrza Miasta w sprawie realizacji drogi publicznej wskazanej w planie miejscowym, uznając brak ustawowego obowiązku organu do jej natychmiastowej budowy i podziału nieruchomości.

Skarżąca domagała się od Burmistrza Miasta wydania decyzji podziałowych dla działek w celu wydzielenia pasa drogowego, wykazania własności gminy oraz wystąpienia o pozwolenie na budowę drogi zgodnie z planem miejscowym. Burmistrz odmówił, wskazując na brak obowiązku wszczęcia postępowania podziałowego z urzędu i uznając realizację drogi za fakultatywną. Sąd uznał, że brak jest przepisu prawa materialnego obligującego organ do podjęcia działań w oczekiwanym przez skarżącą zakresie, a interes prawny skarżącej nie został naruszony, oddalając skargę.

Sprawa dotyczyła skargi J.K. na bezczynność Burmistrza Miasta P. w zakresie realizacji zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczących budowy drogi oznaczonej symbolem 4KD oraz podziału nieruchomości skarżącej. Skarżąca domagała się wydania decyzji podziałowych, wykazania własności gminy oraz uzyskania pozwolenia na budowę. Burmistrz odmówił, argumentując, że przepisy nie nakładają obowiązku wszczęcia postępowania podziałowego z urzędu, a ujęcie drogi w planie miejscowym nie oznacza obowiązku jej natychmiastowej realizacji, która zależy od potrzeb i możliwości gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po wcześniejszym uchyleniu przez NSA postanowienia o odrzuceniu skargi, oddalił skargę. Sąd stwierdził, że brak jest przepisu prawa materialnego, który zobowiązywałby Burmistrza do podjęcia działań w zakresie oczekiwanym przez skarżącą, a interes prawny skarżącej nie został naruszony. Sąd podkreślił, że realizacja zadań własnych gminy, takich jak budowa dróg, ma charakter fakultatywny, chyba że inne przepisy stanowią inaczej, a przepisy dotyczące podziału nieruchomości czy realizacji inwestycji drogowych nie nakładają takiego obowiązku w okolicznościach tej sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, bezczynność organu nie stanowi naruszenia interesu prawnego strony, jeśli brak jest przepisu prawa materialnego obligującego organ do podjęcia działań w oczekiwanym przez stronę zakresie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że realizacja zadań własnych gminy, w tym budowa dróg, ma charakter fakultatywny, a samo ujęcie drogi w planie miejscowym nie tworzy obowiązku jej natychmiastowej realizacji. Brak jest przepisu prawa materialnego, który nakładałby na Burmistrza obowiązek wszczęcia postępowania podziałowego z urzędu lub budowy drogi w określonym terminie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (27)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 101 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 101a § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 53 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 190

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 7 § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 30

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 31

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 102 § ust. 3

Ustawa o samorządzie gminnym

u.g.n. art. 97 § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 98

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 93 § pkt 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 96 § pkt 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 97 § pkt 1 i 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 98 § pkt 1 i 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.p.z.p. art. 22

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 6 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 7 § ust. 1 – 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 10 § ust. 1 pkt 1, 2 i 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.z.p.r.i.d.p. art. 11a § ust. 1

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

u.z.p.r.i.d.p. art. 11c

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

u.p.s. art. 17 § ust. 1

Ustawa o pomocy społecznej

u.u.c.p.w.g. art. 3

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.s.o. art. 9 § ust. 2

Ustawa o systemie oświaty

u.o.p.d.k. art. 11a § ust.1

Ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej

u.o.p.d.k. art. 11 c

Ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak przepisu prawa materialnego obligującego organ gminy do natychmiastowej realizacji drogi wskazanej w planie miejscowym. Realizacja zadań własnych gminy w zakresie budowy dróg ma charakter fakultatywny. Plan miejscowy nie tworzy obowiązku realizacji inwestycji drogowej po stronie gminy. Interes prawny skarżącej nie został naruszony przez brak działań organu, które nie znajdują umocowania w przepisach prawa.

Odrzucone argumenty

Obowiązek Burmistrza do wydania decyzji podziałowych i budowy drogi 4KD wynika z przepisów prawa. Ujęcie drogi w planie miejscowym jest obligatoryjnym zadaniem gminy. Naruszenie konstytucyjnego prawa własności poprzez brak działań organu. Niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy poprzez nieuwzględnienie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Godne uwagi sformułowania

plan miejscowy jest przepisem gminnym i z tej przyczyny organy jednostki samorządowej, są zobowiązane wykonywać zawarte w nim ustalenia ujęcie w planie takiego zadania jak budowa nowej drogi publicznej nie jest równoznaczne z nałożeniem na organy gminy obowiązku realizacji takiego zamierzenia. Oznacza tylko prawną możliwość wykonania takiej drogi, jeżeli pojawi się możliwość realizacji tego przedsięwzięcia. Stwierdzenie przez sąd administracyjny niezaistnienia okoliczności materialnoprawnych określonych w art. 101 ust. 1 oraz art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie może być uznane za brak właściwości sądu do dokonywania takiej oceny, lecz co najwyżej za uzasadniające oddalenie skargi. Zadania własne gminy mają charakter fakultatywny, co oznacza, że gmina za pośrednictwem swoich organów samodzielnie decyduje o kolejności i terminie zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej, w tym o konieczności budowy określonych dróg stanowiących jej własność.

Skład orzekający

Małgorzata Wolska

przewodniczący

Magdalena Józefczyk

sprawozdawca

Krystyna Józefczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezczynności organów gminy w kontekście planów miejscowych i realizacji inwestycji drogowych, a także zasady postępowania sądowoadministracyjnego w takich sprawach."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, gdzie brak jest wyraźnego obowiązku prawnego do natychmiastowej realizacji inwestycji drogowej. Może być mniej miarodajne w przypadkach, gdy taki obowiązek wynika wprost z przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między oczekiwaniami obywateli a możliwościami i obowiązkami samorządu w zakresie realizacji planów zagospodarowania przestrzennego. Pokazuje, że plany te nie zawsze generują natychmiastowe obowiązki dla organów.

Czy plan miejscowy to obietnica czy tylko możliwość? Sąd wyjaśnia obowiązki gminy w zakresie budowy dróg.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Rz 82/11 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2012-02-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-12-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Krystyna Józefczyk
Magdalena Józefczyk. /sprawozdawca/
Małgorzata Wolska /przewodniczący/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 1346/12 - Wyrok NSA z 2012-12-04
Skarżony organ
Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151, art. 53 § 2, art. 153, art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
art. 101 ust.1, art. 101a, art. 7,
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
art. 102 ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
art. 17 ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
Dz.U. 2005 nr 236 poz 2008
art. 3
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity
Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
art. 14a ust.3, ust.4, art. 17 ust. 3a, art. 104 ust. 1, art. 105
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
Dz.U. 2001 nr 13 poz 123
art.9 ust.2
Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej - tekst jednolity.
Dz.U. 2008 nr 193 poz 1194
art. 11a ust.1, art.11 c,
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - tekst jednolity.
Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
art. 22
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Krystyna Józefczyk Protokolant st. sekr. sąd Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 lutego 2012 r. sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Burmistrza Miasta [...] w przedmiocie budowy drogi -skargę oddala-
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] lipca 2009 r. J.K. zażądała od Burmistrza Miasta P. wydania decyzji podziałowych dla działek nr 564, 565 i 572 położonych w P. w celu wydzielenia gruntu – pasa drogowego o szerokości 8 m dla realizacji drogi oznaczonej w planie miejscowym symbolem 4KD, wykazania w księgach wieczystych własności Gminy Miejskiej P. działek zajętych pod budowę drogi oraz wystąpienia przez Burmistrza Miasta P. o pozwolenie na budowę drogi oznaczonej symbolem 4KD wraz z pętlą do zawracania samochodów oraz niezbędną infrastrukturą, stosownie do postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" w P. Strona wskazała, że obowiązek podjęcia określonych prawem działań przez Burmistrza Miasta P. wynika z przepisów prawa. Dokonanie podziału działek i wydzielenie ich części pod budowę drogi 4KD oraz sama realizacja tego przedsięwzięcia jako celu publicznego jest obligatoryjnym zadaniem gminy, a to oznacza, że organ wykonawczy tej jednostki samorządu jest zobowiązany do podjęcia i prowadzenia stosownych postępowań administracyjnych oraz wydania w tym zakresie decyzji na podstawie art. 6, art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym, art. 6 ust. 1, art. 97 ust. 3 pkt 1 i art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także art. 7 ust. 1 – 3 ustawy o drogach publicznych oraz art. 2 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest przepisem gminnym i z tej przyczyny organy jednostki samorządowej, są zobowiązane wykonywać zawarte w nim ustalenia, w tym podejmowania czynności zmierzających do realizacji wpisanych w planie dróg publicznych. Do tej kategorii należy droga oznaczona symbolem 4 KD, której lokalizację przewiduje plan "[...]".
Pismem z dnia [...] lipca 2009 r. Burmistrz Miasta P. odpowiedział na wezwanie J.K. W swoim stanowisku podkreślił, że obowiązujące przepisy nie nakładają na organ obowiązku wszczęcia i prowadzenia postępowania podziałowego w zakresie działek objętych wezwaniem. Wskazane tam działki są własnością różnych podmiotów, toteż nie ma podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania podziałowego. Zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny, zatem stosowny wniosek może złożyć każda z osób mająca tytuł prawny do nieruchomości.
Odpowiadając na wezwanie odnoszące się do obowiązku budowy drogi 4KD zgodnie z ustaleniami planu, Burmistrz Miasta P. stwierdził, że ujęcie w planie takiego zadania jak budowa nowej drogi publicznej nie jest równoznaczne z nałożeniem na organy gminy obowiązku realizacji takiego zamierzenia. Oznacza tylko prawną możliwość wykonania takiej drogi, jeżeli pojawi się możliwość realizacji tego przedsięwzięcia.
Stanowisko Burmistrza Miasta P. stało się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W skardze skarżąca wskazała bezczynność Burmistrza Miasta P., domagając się uznania tej bezczynności w zakresie realizacji planu "[...]" przez odstąpienie od budowy drogi wskazanej w tym planie i oznaczonej symbolem 4KD. Domagała się nakazania organowi przeprowadzenia postępowania podziałowego zgodnie z przepisami o gospodarce nieruchomościami i wydzielenia gruntów pod tę drogę oraz wykazania w księgach wieczystych własności Gminy dla działek, na których ma być zrealizowana droga o symbolu 4KD.
Skarżąca wniosła o przeprowadzenie przez Sąd dowodów uzupełniających z dokumentów, których wykaz wskazała na str. 2 skargi. Główny motyw uzasadnienia skargi sprowadza się do uznania, że organ błędnie przyjął i ustalił stan faktyczny i prawny. Prowadzi to do przyjęcia przez Burmistrza Miasta P. braku obowiązku do wydania decyzji podziałowych i budowy drogi 4KD. Stanowisko takie w sposób rażący narusza przepisy prawa, zwłaszcza art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 30 i art. 31 ustawy o samorządzie gminnym, a także art. 4 pkt 3 i 3a, art. 6 pkt 1, art. 93 pkt 1, art. 96, pkt 1, art. 97 pkt 1 i 3 oraz art. 98 pkt 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także art. 7, art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 o zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Wskazane przez skarżącą naruszenia uzasadniają skargę na bezczynność Burmistrza Miasta P.
Odpowiadając na skargę Burmistrz Miasta P. wniósł o jej oddalenie, z argumentacją wskazującą na brak naruszeń prawa, a w konsekwencji na brak bezczynności.
Postanowieniem z dnia 14 września 2010r. sygn. akt II SAB 47/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej WSA) odrzucił skargę J.K.
WSA stwierdził, że obowiązujące prawo nie nakłada na organ gminy obowiązku wszczęcia i prowadzenia zarówno postępowania podziałowego jak i realizacji inwestycji drogowej, jako ustaleń przyjętych w planie miejscowym. Ustalenia planu wskazują na przeznaczenie terenów objętych tym rozstrzygnięciem, jednak nie tworzą po stronie gminy obowiązku ich realizacji w konkretnym czasie. Sprawa realizacji uzależniona jest od potrzeb i możliwości jednostki samorządu terytorialnego. W sprawie rozpoznawanej przez Sąd trudno byłoby obowiązek Gminy Miejskiej P. wywodzić tylko z zapisów planu miejscowego, w sytuacji, gdy inne przepisy nie nakładają na Gminę, w tym jej organ – Burmistrza, obowiązku wszczęcia i prowadzenia postępowań zmierzających do wybudowania drogi oznaczonej w planie jako 4KD. Również ustawa o gospodarce nieruchomościami nie wprowadza nakazu prowadzenia postępowań podziałowych dla nieruchomości przeznaczonych w planach pod drogi publiczne. Bezczynność w sprawach wskazanych przez skarżącą mogłaby wystąpić, gdyby Burmistrz Miasta P. wszczął postępowania i nie wydawał decyzji, albo gdyby tych działań nie podejmował, a przepis ustawy wyraźnie nakładałby obowiązek ich podjęcia. Istnienie planu nie wyklucza wszczęcia postępowania podziałowego przez stronę, jeżeli taka jest jej wola. Natomiast plan nie jest źródłem obowiązku dla organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego.
W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej J.K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt II SAB/Rz 47/09, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej NSA) wyrokiem z dnia 10 listopada 2011r., sygn. akt: I OSK 2007/10 uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania. Sprawa został zarejestrowana pod sygn. II SAB/Rz 82/11.
W motywach rozstrzygnięcia NSA wskazał, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, ponieważ WSA naruszył art. 58 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1273, ze zm.) – dalej p.p.s.a., w zw. z art. 101 ust. 1 i art. 101a ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, ze zm.) zwana dalej w skrócie u.s.g. Naruszenie powyższego przepisu polegało na odrzuceniu skargi z wskazaniem na brak ustawowego obowiązku Burmistrza P. do wykonania działań wynikających z przeznaczenia terenu określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a tym samym na dokonaniu oceny zarzutów skargi w sferze materialnoprawnej i uznaniu, iż zaniechanie Burmistrza P. nie stanowi jego bezczynności w rozumieniu art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. NSA wskazał, że taka ocena zarzutów skargi nie może jednak skutkować jej odrzuceniem, skoro ocena ta może być dokonana jedynie po uprzednim uznaniu dopuszczalności złożenia skargi do sądu administracyjnego. Abstrahując od poprawności oceny zarzutów skargi dokonanej przez WSA w Rzeszowie, w świetle art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym to właśnie do właściwości sądu administracyjnego należy ocena zaistnienia okoliczności określonych w tym przepisie oraz w art. 101 ust. 1 powołanej ustawy. Skarżąca prawidłowo oczekiwała od Sądu pierwszej instancji oceny zasadności zgłoszonych przez nią zarzutów w świetle art. 101 ust. 1 i art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Sąd pierwszej instancji powinien dokonać oceny zarzutów skargi w kontekście zaistnienia bezczynności organu gminy i jej ewentualnego wpływu na interes prawny skarżącej, jeżeli stwierdziłby zaistnienie takiej bezczynności. Ocena w takim zakresie należy do właściwości sądu administracyjnego, dlatego Sąd pierwszej instancji nie mógł się od niej uchylić poprzez odrzucenie skargi, chociaż w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia w istocie dokonał oceny bezczynności organu gminy. Stwierdzenie przez sąd administracyjny niezaistnienia okoliczności materialnoprawnych określonych w art. 101 ust. 1 oraz w art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie może być uznane za brak właściwości sądu do dokonywania takiej oceny, lecz co najwyżej za uzasadniające oddalenie skargi. Skoro skarżąca powołała się w swojej skardze na art. 101a ustawy o samorządzie gminnym, to w przypadku wątpliwości Sądu, co do przedmiotu tej skargi, Sąd powinien był wyjaśnić ze skarżącą przedmiot jej żądań i oczekiwań związanych ze złożoną skargą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. zwana dalej p.p.s.a) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
Wezwaniem z dnia [...] lipca 2009r. J.K. skierowanym do Burmistrza Miasta P. na podstawie art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wniosła o wydanie decyzji podziałowych dla działki 564, 565 i działki nr 572 zgodnie z planem [...] celem wydzielenia pasa drogowego o szerokości 8m dla wykonania drogi 4KD, obligatoryjnej pętli do zawracania na działce nr 565, chodnika oraz infrastruktury komunalnej; wystąpienie do wydziału ksiąg wieczystych celem wykazania tytułu własności gminy miejskiej P. w księgach wieczystych do wydzielonych działek z nieruchomości 564, 572 i 565; wystąpienie o pozwolenie na budowę drogi 4KD i obligatoryjnej pętli do nawracania oraz pozostałej infrastruktury komunalnej zgodnie z planem [...] na działce powstałej z wydzielonych działek nr 564, 565 i 572.
Pismem z dnia [...] lipca 2009r. nr [...] Burmistrz Miasta P. udzielił skarżącej odpowiedzi na wezwanie. Doręczenie odpowiedzi nastąpiło w tym samym dniu to jest 24 lipca 2009r. Skargę do Sądu za pośrednictwem Burmistrza Miasta P. skarżąca wniosła 17 sierpnia 2009r. Zestawienie wyżej opisanych dat pozwala przyjąć, że skarga została wniesiona z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a.
Poszerzone uzasadnienie przedstawionych żądań w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa nastąpiło w piśmie procesowym skarżącej z dnia [...] stycznia 2010r. (karta akt sądowych nr 43) Podniosła, że organ nie uwzględnił w stanie faktycznym i prawnym decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, przez co zaakceptował sytuację, w której skutki prawne decyzji obarczonej wadą nieważności mają nadal moc wiążącą jest rażącym naruszeniem prawa. W piśmie tym skarżąca zarzuciła, że Gmina Miejska P. odstąpiła od prawidłowego i faktycznego ustalenia charakteru drogi 4 KD, co narusza wykładnię przepisów zawartych w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu z dnia 6 grudnia 2007r. Bugajny contra Polska. Jest niezgodne z ustaloną i przyjętą linią orzeczniczą dla ustalenia charakteru i statusu drogi wyznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (wyrok WSA w Krakowie II SA/Kr 472/08 z 29.10.2008.
W piśmie z dnia [...] marca 2010r. (karta akt sądowych 72) uzupełniając zarzuty skargi odniosła się do treści art. 22 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności na użyty w tym przepisie zwrot "niezwłocznie" na uzasadnienie poglądu, że organy miasta Przeworska zobligowane były do podjęcia uchwały o przystąpieniu do podziału i scalania nieruchomości w celu utworzenia działki pod drogę 4 KD, czego nie uczyniły. Mając na względzie, iż od wejścia w życie art. 22 minęło niemal 7 lat, można przyjąć, że został naruszony przez organy Miasta Przeworska, mimo, że został wprowadzony do porządku prawnego już po dacie uchwalenia planu z 1999r.
W piśmie z dnia [...] kwietnia 2010r. (karta akt sądowych nr 108) skarżąca stwierdziła, że skarga nie dotyczy tylko bezczynności Burmistrza, ale dotyczy również nakazania budowy drogi 4 KD zgodnie z planem dworcowa przez gminę miejską P.
Przechodząc do merytorycznej oceny skargi stwierdzić należy, że nie zasługuje ona na uwzględnienie i jako niezasadna podlega oddaleniu. W ocenie Sądu interes prawny skarżącej nie został naruszony. Dodać wypada, że obecny na rozprawie pełnomocnik skarżącej jak i skarżąca podtrzymali w całości skargę na bezczynność Burmistrza Miasta P. w przedmiocie niepodejmowania działań zmierzających do wydzielenia pasa drogi oznaczonej w planie zagospodarowania przestrzennego symbolem 4 KD i podziału działek skarżącej znajdujących się wzdłuż tej drogi. Pełnomocnik skarżącej dodatkowo wyjaśnił, że przez budowę drogi 4KD rozumie realizację tej inwestycji w sposób wynikający z uwarunkowań planu wraz z zaplanowaną infrastrukturę techniczną. Nie jest realizacją drogi jedynie działanie Burmistrza Miasta P. "wylanie asfaltu" na nieuzbrojonym terenie i dlatego nie można było zgodzić się na zaoferowaną przez Gminę do realizacji "drogę" w miejscu określonej planem drogi 4 KD.
Pełnomocnik Burmistrza Miasta P. oświadczyła, że nieruchomość skarżącej objęta w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego podziałem ma aktualnie bezpośredni dostęp do drogi publicznej, gdyż graniczy z ulicą [...] oznaczoną w planie zagospodarowania przestrzennego symbolem KZ.
Stosownie do art. 101 ust. 1 u.s.g. skargę na uchwałę lub zarządzenie podjęte przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa - wnieść każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone daną uchwałą lub zarządzeniem. Natomiast zgodnie z art. 101a ust. 1 u.s.g. przepisy art. 101 stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich.
Skarga z art. 101a ustawy o samorządzie gminnym dotyczy przede wszystkim bezczynności organów w zakresie działalności uchwałodawczej i to w takim zakresie, w jakim przepisy prawa nakładają na organy jednostek samorządu terytorialnego obowiązek podjęcia stosownych uchwał lub zarządzeń.
Odpowiednie stosowanie art. 101 u.s.g. przesądza o tym, że prawo wniesienia skargi w trybie art. 101 a będzie miał każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie z powodu niepodejmowania uchwały lub zarządzenia zostały naruszone.
Przesłanki skutecznego wniesienia skargi na podstawie art. 101a ustawy o samorządzie gminnym sprowadzają się do tego, że:
1. zaskarżona bezczynność organu musi dotyczyć czynności ze sfery administracji publicznej nakazanych temu organowi prawem;
2. wymagana prawem czynność musi dotyczyć interesu prawnego, a jej niepodejmowanie przez organ naruszać interes prawny lub uprawnienie skarżącej;
3. złożenie skargi musi być poprzedzone wezwaniem do usunięcia prawa.
W ocenie Sądu w okolicznościach rozpoznawanej sprawy bezspornie spełniona została przesłanka trzecia, bowiem wniesienie skargi do Sądu zostało poprzedzone wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.
Skarżąca twierdzi, że Burmistrz Miasta P. pozostaje w bezczynności w realizacji postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zabudowy mieszkaniowej "[...]" w P. uchwalonego uchwałą Nr [...] Rady Miasta P. z dnia [...] maja 1999r. w zakresie realizacji inwestycji drogowej oznaczonej w planie symbolem 4 KD oraz podziału jej nieruchomości nr 564, 565 położonych wzdłuż projektowanej drogi w sposób wynikający z planu. W ocenie skarżącej aktualnie istniejącym stanie, nie jest możliwy podział tych, bo nie posiadają dostępu do drogi publicznej.
W ocenie Sądu w świetle zaistniałego stanu faktycznego nie wystąpiła tak rozumiana bezczynność organu. Bezczynność taka zaistniałaby wówczas, gdyby istniał konkretny przepis prawa materialnego obligujący wójta gminy jako organ wykonawczy do podjęcia aktu prawotwórczego w zakresie oczekiwanym przez skarżącą.
Wskazany przez skarżącą w piśmie z dnia [...] stycznia 2010r. przepis art. 7 ust. 1 i 2 u.s.g. ma charakter ustrojowy i nie stanowi samodzielnej normy kompetencyjnej do posługiwania się władczymi formami działania organu gminy. Realizacja zadań własnych gminy określonych w art. 7 ust. 1, a więc zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, w zakres którego obowiązku wchodzą między innymi sprawy dotyczące potrzeb gminnych dróg, ulic, mostów, stanowi jedynie ogólne ramy kierunków działania gminy w tym aspekcie i wymaga od organów każdorazowego odwoływania się do przepisu szczególnego (materialnego), który konkretyzowałby te zadania celem przyznania stronie określonych uprawnień lub nałożenia na nią obowiązków.
Zadania wymienione w art. 7 ust. 1 mają charakter fakultatywny, co oznacza, że gmina za pośrednictwem swoich organów samodzielnie decyduje o kolejności i terminie zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej, w tym o konieczności budowy określonych dróg stanowiących jej własność. Jedynie w art. 7 ust. 2 u.s.g. ustawodawca wskazał, że zadania własne gminy mające charakter obligatoryjny określają inne przepisy. Przepisami tymi są: 1) art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r. nr 175, poz. 1362 ze zm.); 2) art. 3 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2005r. nr 236, poz. 2008 ze zm.); 3) art. 14a ust. 3, ust. 4, art. 17 ust. 3a, art. 104 ust. 1, art. 105 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r. nr 256, poz. 2572 ze zm.); 4) art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 25 października 1991r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2001r. nr 13, poz. 123 ze zm.).
Z powyższego wynika, że oczekiwania skarżącej względem organu wykonawczego nie posiadają umocowania w ustawie o samorządzie gminnym. Zakładając nawet, że projektowana ulica dojazdowa 4 KD będzie drogą publiczną o charakterze gminnym, to do jej realizacji miałyby zastosowanie przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008r. nr 193, poz. 1194 ze zm.). Po pierwsze ustawa ta nie stwarza obowiązku realizacji inwestycji drogowej w rozumieniu art. 7 ust. 2 u.s.g. Po drugie z art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych wydają decyzję o zezwoleniu na realizację o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek właściwego zarządcy drogi. Z treści tego przepisu wynika, że postępowanie wszczynane jest wyłącznie na wniosek właściwego ze względu na kategorię drogi publicznej zarządcę, decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wydaje albo wojewoda albo starosta. Do postępowania w przedmiocie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. oraz Kodeks postępowania administracyjnego (art. 11c cyt. ustawy). Postępowanie administracyjne, które kończy się wydaniem decyzji administracyjnej nie mieści się w dyspozycji art. 101a u.s.g.
Skarżąca błędnie też uznała, że Burmistrz Miasta P. naruszył przepis art. 22 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.) zwana dalej ustawą o planowaniu, zgodnie z którym, jeżeli plan miejscowy obejmuje obszary wymagające przeprowadzenia scaleń i podziałów nieruchomości rada gminy, po jego uchwaleniu podejmuje uchwałę o przystąpieniu do scalenia i podziału nieruchomości, zgodnie z przepisami o gospodarce nieruchomościami.
Z art. 102 ust. 3 u.g.n. wynika, że o przystąpieniu do scalenia i podziału nieruchomości decyduje rada gminy w drodze uchwały, określając w niej granice zewnętrzne gruntów objętych scaleniem i podziałem. Z części graficznej planu zagospodarowania przestrzennego zabudowy mieszkaniowej przy ul. [...] w P. wynika, że działki skarżącej nr 564 i 565 objęte w planie symbolem 5 MNj są jednorodne pod względem stanu własnościowego, bowiem ich jedyną właścicielką jest skarżąca. Podziałem w planie nie jest objęty teren, do którego tytuł prawny ma kilku właścicieli, a zaproponowany podział nieruchomości w planie skutkuje powstaniem działek obejmujących nieruchomości różnych właścicieli. Ponadto z części graficznej planu wynika, że podziałem została objęta wyłącznie nieruchomość skarżącej. Z tych przyczyn Burmistrz Miasta P. nie naruszył przepisu art. 22 ustawy o planowaniu. Wbrew twierdzeniu skarżącej organ nie naruszył też art. 93, art. 96, art. 97 i art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż te przepisy dotyczą postępowania o podział nieruchomości, które kończy wydanie decyzji administracyjnej. Wymienione przepisy regulują postępowanie o podział nieruchomości, które może być zainicjowane również wnioskiem skarżącej. Skarżąca domaga się natomiast ochrony z art. 101a ustawy o samorządzie gminnym.
Przedstawiony stan prawny jednoznacznie wskazuje, że brak jest przepisu prawa materialnego, który zobowiązywałby Burmistrza Miasta P. do wydania uchwały lub zarządzenia dotyczącego budowy drogi i podziału nieruchomości. Naruszony przez organ samorządu gminnego interes prawny w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. ma być interesem wnoszącego skargę, interes ten ma być interesem konkretnym, a zarazem rzeczywistym i nie przyszłym; dodatkowo mającym swe źródło w normie prawa powszechnie obowiązującego (por. między innymi wyrok NSA z 4.03.2008r. sygn. akt I OSK 1157/08, Lex Polonica nr 2025527). Strona skarżąca nie wykazała również związku pomiędzy brakiem zarządzenia czy uchwały, a swoją indywidualną sytuacją prawną, a nie faktyczną. Tym samym nie udowodniła, że brak działań organu, które nie znajdują umocowania w przepisach prawnych wskazanych przez skarżącą wpływa negatywnie na jej sferę prawnomaterialną, to jest pozbawia pewnych uprawnień, albo uniemożliwia ich realizację.
Z tych przyczyn za nieuzasadnione Sąd uznał zarzuty dotyczące niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy poprzez nieuwzględnienie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zarzutu dotyczącego naruszenia wykonywania konstytucyjnego prawa własności.
Z mocy art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przepis art. 190 p.p.s.a. stanowi, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 listopada 2011r. sygn. akt I OSK 2007/10, którym uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2010r. sygn. akt II SAB/Rz 47/09 wyraził pogląd, że stwierdzenie przez sąd administracyjny niezaistnienia okoliczności materialnoprawnych określonych w art. 101 ust. 1 oraz art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie może być uznane za brak właściwości sądu do dokonania takiej oceny, lecz co najwyżej za uzasadniające oddalenie skargi.
Mając na względzie przedstawiony stan sprawy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI