II SAB/Rz 67/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na bezczynność Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, uznając, że żądane dokumenty dotyczące konkretnej osoby nie stanowią informacji publicznej.
Skarżący domagał się udostępnienia informacji publicznej dotyczącej konkretnego radcy prawnego i zakończonej sprawy dyscyplinarnej, w tym skanów zarzutów, protokołów i wyroków po anonimizacji. Okręgowy Sąd Dyscyplinarny odmówił udostępnienia, wskazując, że osoba ta nie jest już radcą prawnym, a żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, uznając, że wniosek dotyczył informacji o charakterze ad personam, a nie spraw publicznych, a także że stanowił żądanie dostępu do akt sprawy jako zbioru, co wyklucza tryb ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Przedmiotem skargi była bezczynność Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w [...] w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wniósł o przesłanie skanów zarzutów, protokołów rozpraw oraz wyroków I i II instancji wraz z uzasadnieniem, dotyczących konkretnego radcy prawnego i zakończonej sprawy dyscyplinarnej, po anonimizacji danych wrażliwych. Organ uznał, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, ponieważ osoba, której dotyczyły, nie jest już radcą prawnym wpisanym na listę, a wniosek dotyczy informacji o charakterze indywidualnym (ad personam), a nie spraw publicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd podkreślił, że choć orzeczenia dyscyplinarne co do zasady mogą stanowić informację publiczną, to wniosek skierowany na uzyskanie wiedzy o indywidualnych sprawach konkretnych osób, a nie o mechanizmach działania władzy publicznej, nie jest informacją publiczną. Dodatkowo, sąd uznał, że wniosek dotyczył dostępu do akt sprawy jako zbioru, co wyklucza zastosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wniosek dotyczy informacji o charakterze indywidualnym (ad personam) i stanowi żądanie dostępu do akt sprawy jako zbioru, a nie informacji o sprawach publicznych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wniosek skierowany na uzyskanie wiedzy o indywidualnych sprawach konkretnych osób, a nie o mechanizmach działania władzy publicznej, nie jest informacją publiczną. Dodatkowo, żądanie dostępu do akt sprawy jako zbioru wyklucza zastosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (11)
Główne
Konstytucja RP art. 61 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 13 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 16 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 4 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.r.p. art. 42 § 1
Ustawa o radcach prawnych
u.r.p. art. 74 § 1
Ustawa o radcach prawnych
P.p.s.a. art. 119 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 149 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Żądana informacja dotyczy konkretnej osoby (ad personam) i nie stanowi informacji publicznej. Wniosek o udostępnienie akt sprawy jako zbioru nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w trybie ustawy.
Odrzucone argumenty
Organ dopuścił się bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej. Informacje dotyczące postępowania dyscyplinarnego radcy prawnego stanowią informację publiczną, nawet po anonimizacji. Odmowa udzielenia informacji powinna nastąpić w formie decyzji administracyjnej.
Godne uwagi sformułowania
wniosek o udostępnienie informacji o skonkretyzowanym i zindywidualizowanym rezultacie wykonywania tej władzy - o rezultacie dotyczącym konkretnych osób wskazanych z imienia i nazwiska - nie jest tożsamy z wnioskiem o udostępnienie informacji o sposobie wykonywania władzy dyscyplinarnej Pytanie o informację dotyczącą wiedzy o sposobie i rezultacie kształtowania i ukształtowania w drodze orzeczeń dyscyplinarnych sytuacji prawnych konkretnych osób, jest pytaniem ad personam Żądanie udostępnienia przez prokuratora akt sprawy jako zbioru materiałów zakończonego postępowania przygotowawczego nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej
Skład orzekający
Elżbieta Mazur-Selwa
przewodniczący sprawozdawca
Ewa Partyka
członek
Maciej Kobak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że żądania dotyczące informacji o charakterze ad personam, nawet po anonimizacji, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy, a także że żądanie dostępu do akt sprawy jako zbioru wyklucza tryb ustawy o dostępie do informacji publicznej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego przypadku żądania informacji o postępowaniu dyscyplinarnym radcy prawnego, ale zasady dotyczące informacji ad personam i dostępu do akt mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej i jego granic, szczególnie w kontekście danych osobowych i informacji o charakterze indywidualnym. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i ochroną danych.
“Czy informacje o postępowaniach dyscyplinarnych radców prawnych to informacja publiczna? Sąd administracyjny wyznacza granice.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Rz 67/21 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2021-09-01 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-05-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący sprawozdawca/ Ewa Partyka Maciej Kobak Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane III OSK 47/22 - Wyrok NSA z 2024-03-12 Skarżony organ Inne Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2020 poz 2176 art. 1 ust. 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 1 września 2021 r. sprawy ze skargi P. D. na bezczynność Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej - skargę oddala - Uzasadnienie Przedmiotem skargi PD, dalej "skarżący", jest bezczynność Prezesa Okręgowej Izby Radców Prawnych (OIRP) w [...] w przedmiocie udostepnienia informacji publicznej. W dniu 27 kwietnia 2021 r. do OIRP w [...] wpłynął wniosek skarżącego z 26 kwietnia 2021 r. Wnioskodawca wniósł o udzielenie informacji publicznej dotyczącej Radcy: [...] i zakończonej prawomocnie sprawy [...], tj. przesłania scanu zarzutów przedstawionych w ww sprawie dyscyplinarnej [....] zakończonej prawomocnie, scanów protokołów wszystkich rozpraw oraz wyroków I i II instancji wraz z uzasadnieniem po anonimizacji danych wrażliwych. Pismem z [...] maja 2021 r. Dziekan OIRP przekazał wniosek do rozpoznania do Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego przy OIRP w [...] jako organu właściwego do załatwienia sprawy. Pismem z [...] maja 2021 nr [...] Przewodniczący Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego wskazał, iż osoba, której wniosek skarżącego dotyczył nie jest radcą prawnym wpisanym na listę radców prawnych prowadzoną przez OIRP w [...]. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, iż skoro ta osoba nie jest radcą prawnym wpisanym na listę radców prawnych to żądane przez skarżącego informacje nie są informacją publiczną i tym samym nie mogą zostać udostępnione na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej "u.d.i.p."). W skardze na bezczynność PD zarzucił naruszenie: 1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek, 2) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wobec powyższego wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że wprawdzie Prezes pismem z 6 maja 2021 r. odpowiedział na wniosek skarżącego, ale nie udostępnił żądanych informacji wobec czego termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.ip., po 14 dniach od złożenia wniosku. Konieczność anonimizacji i ochrony danych osobowych nie zwalnia organu z obowiązku udostępniania informacji publicznej jakim jest treść wyroku i uzasadnienie. Skarżący nie żądał informacji o życiu prywatnym [....], lecz o sprawach zawodowych i postępowaniach dyscyplinarnych po anonimizacji danych wrażliwych. Radca prawny [...] osoba zaufania publicznego wykonywał zadania publiczne więc każde postępowanie dyscyplinarne pozostaje w określonym związku z wykonywaniem zadań publicznych. Izba Radców Prawnych powołana jest do udzielania pomocy prawnej, współdziałania w ochronie praw i wolności obywatelskich oraz w kształtowaniu i stosowaniu prawa, a więc jest podmiotem, którego działania służą realizacji kluczowych w demokratycznym państwie prawnym zadań, to oczywistym jest, iż udostępnienie informacji dotyczącej radcy (nawet byłego) stanowi klasyczny przykład informacji o charakterze publicznym. Radca prawny podczas i w związku z wykonywaniem obowiązków zawodowych, korzysta z ochrony prawnej, podobnie jak sędzia i prokurator, bowiem jest funkcjonariuszem publicznym. Dlatego też radca jako osoba wykonująca zawód zaufania publicznego i korzystająca w związku z jego wykonywaniem z ochrony przysługującej funkcjonariuszom publicznym, realizuje funkcje i zadania publiczne. Odpowiedzialność dyscyplinarna jest formą odpowiedzialności karnej, a skoro tak, to sprawowanie władzy dyscyplinarnej przez organ samorządu zawodowego jest formą wykonywania władzy publicznej i w konsekwencji żądane informacje są informacją publiczną. W tym kontekście materiały związane z postępowaniem dyscyplinarnym stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Ponadto odmowa udzielenia informacji wydana być musi w formie decyzji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., od której przysługuje zażalenie. Jeżeli decyzja nie została wydana, to stanowi to naruszenie ustawy. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie może ograniczyć się do zdawkowego oświadczenia o istnieniu braku podstaw do odmowy udostępnienia informacji. Przedstawienie informacji innej niż ta, której oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też informacji wymijającej, czy wręcz nieadekwatnej do treści wniosku, świadczy o bezczynności lub nawet przewlekłości podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, co narusza regulację zawartą w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., czyli udostępnienia informacji bez zbędnej zwłoki. Przewodniczący Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego przy OIRP w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi w całości jako oczywiście bezzasadnej wskazując, że informacje, których żąda skarżący nie stanowią informacji publicznych i tym samym nie mogą zostać udostępnione na podstawie przepisów u.d.i.p. Skoro zaś nie stanowią informacji publicznej to organ nie był zobowiązany ani nie miał uprawnienia do wydawania decyzji w tej sprawie. W przypadku bowiem, gdy dana informacja nie stanowi informacji publicznej organ powinien jedynie poinformować o tym wnioskodawcę pismem. Inna jest procedura w przypadku, gdy organ odmawia udzielenia informacji publicznej (gdy żądana informacja jest informacją publiczną) podając konkretne przyczyny odmowy. W tym przypadku zastosowanie będą miały przepisy u.d.i.p. i organ będzie zobowiązany do wydania konkretnej decyzji. Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję wydaje się tylko wówczas, gdy konieczna jest odmowa udzielenia informacji publicznej lub umorzenie postępowania i spełniony jest warunek przedmiotowy (informacja ma charakter informacji publicznej) i podmiotowy (podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji). Brak jednego z tych elementów oznacza zakaz załatwiania sprawy w drodze decyzji administracyjnej. Jeżeli żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, to nie ma podstaw do wydania decyzji, a wnioskodawcę należy jedynie poinformować, iż sprawa nie dotyczy informacji publicznej. Stanowisko skarżącego jest bezzasadne. W postępowaniu dotyczącym wniosku o udzielenie informacji publicznej bezczynność organu zachodzi wtedy, gdy organ lub inny podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, będąc zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, nie podejmuje takiej czynności ani nie wydaje decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej. Takie pojęcie bezczynności prowadzi do wniosku, iż organ nie dopuścił się bezczynności w sytuacji, gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Wnioskodawca bowiem we wniosku zażądał przesłania informacji m.in. orzeczeń sądu dyscyplinarnego wydanych w sprawie konkretnej - personalnie we wniosku określonej osoby oraz innych dokumentów z konkretnego postępowania dotyczącego tej osoby, która w chwili obecnej nie jest radcą wpisanym na listę radców prawnych prowadzoną przez OIRP w [...]. W związku z powyższym wbrew twierdzeniom skarżącego żądana przez skarżącego informacja dotycząca konkretnej osoby, która dodatkowo w chwili obecnej nie jest już radcą prawnym, w ocenie organu, nie stanowi informacji publicznej i w związku z tym w żadnym wypadku nie może zostać skarżącemu udostępniona. Niespersonalizowana informacja o rozstrzygnięciach zapadłych w postępowaniu dyscyplinarnym, jak i informacja o sposobie wykonywania władzy dyscyplinarnej jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy, ponieważ jest informacją o działalności podmiotów w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej to wniosek o udostępnienie informacji o skonkretyzowanym i zindywidualizowanym rezultacie wykonywania tej władzy - o rezultacie dotyczącym konkretnych osób wskazanych z imienia i nazwiska - nie jest tożsamy z wnioskiem o udostępnienie informacji o sposobie wykonywania władzy dyscyplinarnej. Wniosek taki w istocie skierowany jest na uzyskanie wiedzy o sposobie i rezultacie kształtowania i ukształtowania w drodze orzeczeń dyscyplinarnych sytuacji prawnych konkretnych osób, a nie o mechanizmach charakteryzujących działalność adresata w zakresie wykonywania przezeń zadań władzy publicznej, bądź szerzej zadań publicznych, a jako taki dotyka w sposób bezpośredni sfery ad personam (wyrok WSA we Wrocławiu z 13 lipca 2017 r. sygn. akt IV SAB/Wr 12/17). Tym samym żądanie udostępnienia wydanych w indywidualnej sprawie wobec konkretnej osoby orzeczeń dyscyplinarnych czy innych dokumentów znajdujących się w aktach spraw dyscyplinarnych (nawet zanonimizowanych) nie mieści się w zakresie ustaw. Dodatkowo prawo do ochrony danych osobowych w zestawieniu z kompetencjami sądów pozwalają na udostępnianie orzeczeń wobec konkretnie zindywidualizowanych podmiotów wyłącznie sądom, co również przemawia za tym, iż taka informacja absolutnie nie powinna być przez organy udostępniona osobom trzecim. Była by to bowiem dodatkowa sankcja dla tej osoby - upublicznienie zapadłego orzeczenia w stosunku do niego. Tym samym możliwość ubiegania się o udostępnienie tej informacji przez osoby trzecie w trybie ustawy stanowiłoby obejście prawa, skutkujące nadużyciem trybu u.d.i.p. Ponadto, [...] nie jest już radcą prawnym wpisanym na listę radców prawnych. W związku z tym i z tej przyczyny żądane informacje nie są informacją publiczną i nie mogły na podstawie przedmiotowej ustawy zostać skarżącemu udostępnione. Powołane w skardze orzeczenia sądów administracyjnych dotyczyły innych stanów faktycznych sprawy czy ogólnie wszystkich orzeczeń dyscyplinarnych danego sądu OIRP, Izby Notarialnej czy Lekarskiej, za konkretne lata w ramach postępowań dyscyplinarnych - a zatem innych stanów faktycznych i sytuacji. Obejmowały bowiem ogólnie wytwór działalności poszczególnych organów, w zakresie wykonywania przez nie zadań, a nie treść dokumentów (nawet zanonimizowanych) dotyczących konkretnej osoby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Skarga jako bezzasadna została przez Sąd oddalona. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 365). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga została rozpoznana przez WSA w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Bezczynność organu administracji publicznej to sytuacja, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (tak NSA w wyroku z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Na mocy art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. W świetle ugruntowanego stanowiska Sądów Administracyjnych pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu ustawy, oznacza niepodjęcie przez ten podmiot, w terminie wskazanym w wyżej przytoczonym przepisie stosownych czynności. Do tych czynności należy albo udostępnienie informacji co odbywa się w drodze czynności materialno-technicznej, albo też wydanie decyzji o odmowie jej udzielenia lub decyzji o umorzeniu postępowania (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt II SAB/Kr 122/12, CBOSA). Na równi z niepodjęciem tego rodzaju czynności orzecznictwo traktuje przedstawienie informacji innej niż ta, której oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też nieadekwatnej do treści wniosku, co może powodować uzasadnione wątpliwości adresata co do tego, czy organ w ogóle udzielił odpowiedzi na jego wniosek (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Sz 51/12, CBOSA). Innymi słowy, niepodjęcie czynności udostępnienia informacji lub niewydanie decyzji administracyjnej rozpoznającej wniosek w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku uzasadnia ocenę zachowania organu w kategorii bezczynności. Ponadto uznanie przez organ, że żądana informacja nie jest informacja publiczną wymaga poinformowania o tym pismem wnioskodawcy. Stwierdzenie stanu bezczynności zobowiązuje sąd administracyjny do zastosowania art. 149 § 1 P.p.s.a. Ustawa o dostępie do informacji publicznej określa zasady i tryb dostępu do tego rodzaju informacji. Stosuje się ją wówczas, gdy podmiot, do którego ktoś zwrócił się z wnioskiem o udostępnienie określonych danych mieści się w katalogu podmiotów zobowiązanych do ich udostępnienia, a wskazanych w art. 4 u.d.i.p. Ponadto, przedmiot żądania wnioskodawcy musi stanowić informację publiczną w rozumieniu tej ustawy. W rozpoznawanej sprawie warunek podmiotowy stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej został spełniony. Wedle art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej (pkt 1); organy samorządów gospodarczych i zawodowych (pkt 2); podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa (pkt 3); podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego (pkt 4); podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (pkt 5). Na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organy samorządów zawodowych, a takim organem bez wątpienia jest Okręgowy Sąd Dyscyplinarny – art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 75). Spór w sprawie dotyczył tego, czy informacje objęte wnioskiem stanowią informację publiczną. Przedmiotem wniosku skarżący uczynił: "udzielenie informacji publicznej dotyczącej Radcy: [...] i zakończonej prawomocnie sprawy [...], tj. przesłania scanu zarzutów przedstawionych w ww sprawie dyscyplinarnej [...] zakończonej prawomocnie, scanów protokołów wszystkich rozpraw oraz wyroków I i II instancji wraz z uzasadnieniem po anonimizacji danych wrażliwych". Prawo do informacji publicznej zostało zagwarantowane w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, obejmuje ono między innymi dostęp do dokumentów. Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji). W myśl art. 61 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, tryb udzielania informacji, o których mowa w tym artykule określają ustawy i realizację powyższego przepisu stanowi ustawa o dostępie do informacji publicznej. Pojęcie informacji publicznej określa ustawodawca w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i art. 6 u.d.i.p. Zgodnie z art. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie, jednak przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Ustawodawca wskazał, że informacją tą jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 i 2 u.d.i.p., przy czym dokumentem urzędowym, w rozumieniu u.d.i.p., jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. W świetle powołanych przepisów u.d.i.p. oraz Konstytucji RP pojęcie informacji publicznej musi być rozumiane szeroko. W orzecznictwie i piśmiennictwie powszechnie przyjmuje się, że za informację publiczną należy uznać każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne, a także inne podmioty sprawujące funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Charakter informacji publicznej mają również informacje niewytworzone przez wskazane podmioty lecz do nich się odnoszące. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów nie tylko bezpośrednio zredagowanych i wytworzonych przez wskazany podmiot. Przymiot taki posiada także treść dokumentów, których podmiot używa do zrealizowania powierzonych mu prawem zadań. Bez znaczenia przy tym jest, w jaki sposób dokumenty znalazły się w posiadaniu adresata wniosku oraz to czy znajdują się one w posiadaniu także innego podmiotu. Ważne jedynie jest to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych przez tego adresata wniosku i odnosiły się do niego bezpośrednio. Kwestia kwalifikowania dostępu do dokumentów znajdujących się w aktach spraw prowadzonych przez podmioty obowiązane do udostępniania informacji publicznej nie jest jednolicie rozumiana w orzecznictwie. Dlatego kwalifikacji informacji zawartych w aktach spraw dyscyplinarnych należy dokonywać na gruncie konkretnego stanu faktycznego. Odpowiedzialność dyscyplinarna radców prawnych uregulowana została w ustawie o radach prawnych w rozdziale 6, z odpowiednim zastosowaniem przepisów kodeksu postępowania karnego (art. 741ustawy o radcach prawnych). Nie powinno budzić wątpliwości, że orzeczenia wydawane w postępowaniu dyscyplinarnym uregulowanym w ustawie o radcach prawnych, są dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p. Zatem co do zasady dokumenty – orzeczenia dyscyplinarne, są dokumentami stanowiącymi informację publiczną, albowiem stanowią o rozstrzygnięciu przez organ państwowy konkretnej sprawy funkcjonariusza państwowego, wyrażają zatem stanowisko Sądu Dyscyplinarnego w tej sprawie. Wobec tego dotyczą spraw publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i danych publicznych zawartych w treści dokumentów urzędowych (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.d.i.p.). W tym zakresie rzeczone orzeczenia mają ten sam walor informacji publicznej, co orzeczenia ostateczne innych organów, jak np. orzeczenia organów administracji publicznej (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) tiret pierwszy u.d.i.p.) czy wyroki sądów (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) tiret trzeci u.d.i.p.). Treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego, Trybunału Stanu oraz treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, została wskazana w art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. jako informacja publiczna przykładowo. Przepisy te nie stanowią katalogu zamkniętego, o czym świadczy ich treść, że "Udostępnieniu podlega informacją publiczna, w szczególności o:" "danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności:". Skoro ustawodawca za informację publiczną uznał orzeczenia sądowe a z drugiej strony akty administracyjne i inne rozstrzygnięcia, to brak jest jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia do wyłączenia z zakresu informacji publicznej orzeczeń dyscyplinarnych, wydawanych przez podmioty powołane na podstawie ustawy. Oceniając żądanie wniosku o udzielenie informacji publicznej w tej sprawie Sąd stanął na stanowisku, że nie stanowi ono informacji publicznej. Wydawałoby się, że w świetle dotychczasowych wywodów zarzuty skargi należałoby uznać za zasadne. Tak jednak nie jest. W niniejszej sprawie istotny był fakt, że zwracając się o udostępnienie informacji publicznej skarżący wskazał sygnaturę sprawy dyscyplinarnej i imię i nazwisko byłego radcy prawnego, którego ta sprawa dotyczyła. Wniosek motywowany był – jak wyjaśnił skarżący – chęcią uzyskania szczegółowych informacji o konkretnej, znanej wnioskodawcy osobie. Zastrzeżenie wniosku, że wnosi o anonimizację danych wrażliwych nie ma tu znaczenia, wobec wiedzy wnioskodawcy o osobie, której całe postępowanie dotyczy. Nie może zatem ulegać wątpliwości, że wnioskodawca w ten sposób wykazuje swój subiektywny a nie publiczny interes. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. jedynie informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Określenia istoty pojęcia "sprawa publiczna" powinno się dokonywać na podstawie kryterium interesu ogólnego i jednostkowego. Sprawami publicznymi nie będą zatem konkretne i indywidualne sprawy określonej osoby lub podmiotu. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być nadużywana i wykorzystywana w czysto indywidualnych sprawach. Z żądania udostępnienia informacji publicznej musi wynikać interes obiektywny a nie subiektywny. Nie można podzielić poglądu, że informacją publiczną jest informacja pełna, o przebiegu i wyniku postępowania dyscyplinarnego konkretnej osoby. Rację ma organ stwierdzając w odpowiedzi na skargę, że o ile ponad wszelką wątpliwość niespersonalizowana informacja o rozstrzygnięciach zapadłych w postępowaniu dyscyplinarnym, jak i informacja o sposobie wykonywania władzy dyscyplinarnej jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., ponieważ jest informacją o działalności podmiotów w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej (art. 61 ust. 1 Konstytucji RP), to należy mieć na uwadze, że wniosek o udostępnienie informacji o skonkretyzowanym i zindywidualizowanym rezultacie wykonywania tej władzy, tj. rezultacie dotyczącym konkretnych osób wskazanych z imienia i nazwiska nie jest tożsamy z wnioskiem o udostępnienie informacji o sposobie wykonywania władzy dyscyplinarnej mieszczącym się w granicach pojęcia sprawy publicznej. Wniosek taki w istocie skierowany jest na uzyskanie wiedzy o sposobie i rezultacie kształtowania i ukształtowania w drodze orzeczeń dyscyplinarnych sytuacji prawnych konkretnych osób, a nie o mechanizmach charakteryzujących działalność adresata wniosku w zakresie wykonywania przezeń zadań władzy publicznej, bądź szerzej zadań publicznych, a jako taki dotyka w sposób bezpośredni sfery ad personam (por. wyroki NSA z dnia 14 września 2010 r., I OSK 1035/10; z dnia 6 grudnia 2019 r., I OSK 3429/18; z dnia 27 września 2019 r., I OSK 2710/17; z dnia 18 września 2018 r., I OSK 2434/16; z dnia 11 maja 2018 r., I OSK 1586/16; z dnia 19 grudnia 2017 r., I OSK 1380/17, w których zakwestionowano publiczny charakter informacji ad personam). Pytanie o informację dotyczącą wiedzy o sposobie i rezultacie kształtowania i ukształtowania w drodze orzeczeń dyscyplinarnych sytuacji prawnych konkretnych osób, jest pytaniem ad personam, i nie jest skierowane na uzyskanie wiedzy o mechanizmach charakteryzujących działalność adresata wniosku w zakresie wykonywania przezeń zadań władzy publicznej, bądź szerzej zadań publicznych. Dla uzyskania informacji o tego rodzaju mechanizmach nie jest konieczna wiedza o tym, czy wobec konkretnej osoby toczyło się postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej, czy też jaki był przebieg tego postępowania w indywidulanych sprawach poszczególnych osób (tak słusznie NSA w wyroku z dnia 19 czerwca 2020 r., I OSK 1855/19). Podobne stanowisko zajął NSA w wyroku z dnia 10 lipca 2020 r., I OSK 2623/19, przyjmując, że pytanie o informację dotyczącą świadczeń wypłacanych konkretnej osobie, jest pytaniem ad personam, informacja o wypłaceniu konkretnej osobie takiego świadczenia (premia, nagroda) nie odzwierciedla wysokości środków z majątku publicznego wydatkowanych w związku z wykonywaniem określonych funkcji w ramach realizowania zadań publicznych, a wniosek o taką informację nie jest skierowany na uzyskanie wiedzy, w jaki sposób premiowana jest działalność na określonym stanowisku związanym z wykonywaniem określonych funkcji w ramach realizowania zadań publicznych, lecz zmierza do uzyskania wiedzy o kwotach wypłacanych konkretnym osobom. Wniosek o udostępnienie informacji o wysokości premii i nagród wypłacanych konkretnym osobom nie dotyczy zatem in genere jawności wydatkowania środków publicznych, lecz zindywidualizowanego świadczenia wypłacanego konkretnej osobie. Jawności wydatkowania środków publicznych dotyczyłby wniosek o wskazanie kwot wypłacanych piastunom określonych funkcji, np. członkom zarządu, nawet gdyby w realiach konkretnej sprawy nie byłoby do uniknięcia powiązanie odpowiedzi na taki wniosek z konkretnymi osobami. Żądanie ujawnienia prywatnych danych dotyczących konkretnego zatrudnionego pracownika bądź innego podmiotu nie jest tożsame z żądaniem niespersonifikowanej informacji o wysokości środków finansowych przeznaczanych na działalność i funkcjonowanie organu, w tym również na wypłatę premii i nagród związanych z wykonywaniem określonych funkcji w ramach realizowania zadań publicznych, czyli ciężarach publicznych wskazanych w art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. h u.d.i.p. Dla uzyskania informacji o sposobie wydatkowania finansów publicznych nie jest konieczna znajomość kwot wypłacanych osobom określonym z imienia i nazwiska. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zauważa, że oczywistym jest, że były radca prawny nie jest osobą pełniącą funkcje publiczne w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Status osoby, której dotyczy wniosek o udzielenie informacji publicznej ustala się na datę jego rozpoznania (por. np. wyrok NSA z dnia 8 marca 2019 r., I OSK 2496/16). Wbrew twierdzeniom skargi, celem wniosku o udzielenie informacji publicznej było poznanie historii zawodowej byłego radcy prawnego. Zaspokojenie ciekawości skarżącego nie ma nic wspólnego z dostępem do informacji publicznej i kontrolą działań dyscyplinarnych Sądu i Izby Radców Prawnych. Z tych przyczyn Sąd uznał, że żądana informacja nie jest informacja publiczną. Drugim powodem, dla którego Sąd przyjął, że skarga podlega oddaleniu jest uznanie, że wniosek skarżącego dotyczył nie konkretnej informacji z akt sprawy dyscyplinarnej, ale de facto dostępu do zbioru akt, co w świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r. (sygn. akt I OPS 7/13) nie można traktować jako wniosku o udostępnienie informacji publicznej w trybie u.d.i.p. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 9 grudnia 2013 r. (sygn. akt I OPS 7/13) stwierdził bowiem, że: Żądanie udostępnienia przez prokuratora akt sprawy jako zbioru materiałów zakończonego postępowania przygotowawczego nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 u.d.i.p.". Wniosek w tej sprawie jest jasny. Jego celem było uzyskanie dostępu do akt sprawy dyscyplinarnej, aby – jak wyjaśniono w skardze – poznać karierę zawodową byłego radcy prawnego i uzyskać wiedzę jak przebiegał nadzór Rady, kontrola zachowań i przebieg postępowań Radców. Oceniając tą argumentację Sąd zwraca uwagę, że przedmiotem wniosku skarżący tych okoliczności nie uczynił. Żądał dostępu do akt o konkretnej sygnaturze i dotyczących znanej mu osoby. Przytoczona wyżej uchwała dotyczyła sprawy ustalenia, czy przedmiotem wniosku o udostępnienie mogą być akta sprawy, jako zbiór różnego rodzaju dokumentów. NSA w tej uchwale wykluczył tę możliwość, jednakże jasno podkreślił, że przedmiotem wniosku o udostępnienie informacji publicznej mogą być te poszczególne dokumenty, które można zakwalifikować jako informację publiczną. W niniejszej sprawie przedmiotem wniosku nie były informacje wynikające z konkretnych dokumentów. Zatem treść tej uchwały może stanowić argument przemawiający za prawidłowością stanowiska organu. Wniosek dotyczył bowiem wszelkich dokumentów, jakie wg wiedzy skarżącego mogą się w aktach znajdować. Mimo ich wymienienia, całość wniosku przemawia za koniecznością potraktowania go jako żądania dostępu do akt co wyklucza uznanie żądanej informacji za informację publiczną. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił jako bezzasadną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI