II SAB/RZ 64/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2023-08-22
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacji publicznejwynagrodzeniaurząd miastabezczynność organuprawo administracyjnesądownictwo administracyjneochrona prywatnościśrodki publiczne

WSA w Rzeszowie zobowiązał Prezydenta Miasta do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącego wynagrodzeń pracowników, stwierdzając bezczynność organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Stowarzyszenie wniosło skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w sprawie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej m.in. wynagrodzeń pracowników. Sąd pierwszej instancji uznał, że organ dopuścił się bezczynności, ale nie z rażącym naruszeniem prawa, i zobowiązał go do rozpoznania wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok, wskazując, że sąd nie powinien rozstrzygać o ograniczeniu dostępu do informacji w sprawie o bezczynność, lecz organ powinien wydać decyzję odmowną. WSA w Rzeszowie, rozpoznając sprawę ponownie, zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku w zakresie wynagrodzeń, stwierdzając bezczynność, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, w tym szczegółowych danych o wynagrodzeniach pracowników. Stowarzyszenie wniosło o podanie pełnej, imiennej listy osób zatrudnionych w urzędzie, wraz z ich miesięcznym wynagrodzeniem, od stycznia 2019 r. do lutego 2020 r. Prezydent Miasta początkowo nie udzielił odpowiedzi, a następnie, po złożeniu skargi, przesłał część informacji, kwestionując jednocześnie, czy dane o wynagrodzeniach stanowią informację publiczną, czy też dotyczą sfery prywatnej (ad personam). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie pierwotnie uwzględnił skargę, stwierdzając bezczynność organu, ale bez rażącego naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok, wskazując, że sąd w postępowaniu o bezczynność nie powinien rozstrzygać o ograniczeniu dostępu do informacji ze względu na prywatność; organ powinien wydać decyzję odmowną, która podlega kontroli sądowej. WSA w Rzeszowie, rozpoznając sprawę ponownie zgodnie z wytycznymi NSA, zobowiązał Prezydenta Miasta do rozpoznania wniosku w zakresie wynagrodzeń, stwierdzając bezczynność organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd podkreślił, że wynagrodzenia ze środków publicznych co do zasady stanowią informację publiczną, a kwestia ograniczenia dostępu ze względu na prywatność powinna być rozstrzygnięta w drodze decyzji administracyjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, organ dopuścił się bezczynności, jeśli nie udzielił odpowiedzi na wniosek w ustawowym terminie, nawet jeśli udostępnił informacje po wniesieniu skargi.

Uzasadnienie

Bezczynność organu jest oceniana na dzień wniesienia skargi. Udostępnienie informacji po tym terminie nie zwalnia sądu z obowiązku stwierdzenia bezczynności, choć może wpływać na ocenę jej charakteru.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zobowiązano_do_rozpoznania_wniosku

Przepisy (15)

Główne

P.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 149 § § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § ust. 3

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 61 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 52 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 53 § § 2b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 5 § ust. 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1 i ust. 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

k.p.a. art. 37

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ dopuścił się bezczynności, ponieważ nie rozpoznał wniosku w ustawowym terminie. Wynagrodzenia ze środków publicznych co do zasady stanowią informację publiczną. Sąd w sprawie o bezczynność nie rozstrzyga o ograniczeniu dostępu do informacji ze względu na prywatność.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że część żądanych informacji (wynagrodzenia) nie stanowi informacji publicznej. Organ twierdził, że udostępnienie informacji po wniesieniu skargi zwalnia go z odpowiedzialności za bezczynność.

Godne uwagi sformułowania

Sąd rozstrzygając sprawę ze skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej ocenia, czy określony podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, czy żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Natomiast sąd w tego rodzaju sprawach nie rozstrzyga czy dostęp do informacji objętych wnioskiem podlega ograniczeniu na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Jeżeli organ uznaje, że żądana informacja publiczna podlega ograniczeniu na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., to wydaje decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, która podlega ewentualnej kontroli sądowej w sprawie ze skargi wnioskodawcy na tę decyzję.

Skład orzekający

Ewa Partyka

sprawozdawca

Karina Gniewek-Berezowska

członek

Stanisław Śliwa

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że sąd w postępowaniu o bezczynność nie rozstrzyga o ograniczeniu dostępu do informacji publicznej ze względu na prywatność, a także potwierdzenie, że wynagrodzenia ze środków publicznych co do zasady są informacją publiczną."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej i bezczynności organu. Interpretacja ograniczeń dostępu do informacji ze względu na prywatność wymaga odrębnego postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego tematu dostępu do informacji publicznej, w szczególności wynagrodzeń urzędników, co budzi duże zainteresowanie społeczne. Wyrok precyzuje procedury sądowe w takich przypadkach.

Czy wynagrodzenia urzędników to tajemnica? Sąd wyjaśnia, jak uzyskać te dane.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Rz 64/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-08-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Ewa Partyka /sprawozdawca/
Karina Gniewek-Berezowska
Stanisław Śliwa /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
zobowiązano do rozpoznania wniosku
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 52 § 1 i 2, art. 53 § 2b, art. 149 § 1 pkt 1, pkt 3, § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, ust. 3, art. 5 ust. 2, art. 6, art. 13 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ AWSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [....] na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej I. zobowiązuje Prezydenta Miasta [...] do rozpoznania wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] z dnia 18 lutego 2020 r. w zakresie wynagrodzeń osób wskazanych w wyżej wymienionym wniosku w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy organowi wraz z odpisem prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności przy rozpoznaniu wniosku z dnia 18 lutego 2020 r. III. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Prezydenta Miasta [...] na rzecz strony skarżącej Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Stowarzyszenia "[...]" (dalej: "Stowarzyszenie") jest bezczynność Prezydenta Miasta [...] (dalej w skrócie: "Prezydent" lub "organ") w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Stan faktyczny sprawy przestawia się następująco;
Wnioskiem z dnia 18 lutego 2020 r. Stowarzyszenie zwróciło się do Prezydenta o udostępnienie informacji publicznej poprzez podanie: pełnej, imiennej listy osób zatrudnionych w Urzędzie Miasta na wszystkich stanowiskach, w oparciu o wszystkie formy zatrudnienia (tak umowę o pracę jak i umowy o dzieło czy zlecenia), tak w drodze konkursu jak i mianowania i bez konkursu (czy powołanych w innej formie – generalnie chodzi o każdą osobę zatrudnioną) od 1 stycznia 2019 r. do 18 lutego 2020 r. Listę osób tak ciągle pracujących, jak i już zwolnionych, niepracujących. W zestawieniu należało ująć datę zatrudnienia (zwolnienia również), na jakie stanowisko był przyjęty, jakie obecnie zajmuje oraz miesięczne wynagrodzenie. Wskazano jednocześnie, że udostępnienie informacji winno nastąpić poprzez przesłanie pocztą elektroniczną na wskazany adres e-mailowy.
Wezwaniem z dnia 5 marca 2020 r. Stowarzyszenie zwróciło się do Prezydenta o niezwłoczne załatwienie wniosku z 18 lutego 2020 r.
Wobec braku odpowiedzi, w dniu 11 marca 2020 r. Stowarzyszenie złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) skargę na bezczynność Prezydenta w zakresie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z 18 lutego 2020 r., zarzucając naruszenie:
1) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim przepis ten stanowi normatywną gwarancję prawa do informacji publicznej, poprzez niezrealizowanie wniosku o udostępnienie informacji o działalności podmiotu zobowiązanego;
2) art. 13 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 r. poz. 1429; zwana dalej u.d.i.p.) w zakresie w jakim przepis ten stanowi, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak udostępnienia żądanej informacji publicznej we wskazanym terminie, który zaczął biec od dnia złożenia wniosku.
W związku z powyższym Stowarzyszenie wniosło o orzeczenie, że organ dopuścił się bezczynności oraz zobowiązanie Prezydenta do załatwienia wniosku z 18 lutego 2020 r., a także o zasądzenie na rzecz skarżącego Stowarzyszenia kosztów postępowania.
W uzasadnieniu zarzutów Stowarzyszenie podniosło, że dnia 18 lutego 2020 r. wystąpiło do Prezydenta z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Do dnia wniesienia skargi organ nie udzielił odpowiedzi. Nadto nie zareagował na wezwanie z 5 marca 2020 r.
W odpowiedzi na skargę Prezydent zawnioskował o oddalenie skargi i rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym.
Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnił, że dnia 13 maja 2020 r. została przygotowana odpowiedź na wniosek Stowarzyszenia z 18 lutego 2020 r., którą przesłano na adres e-mail wnioskodawcy, zgodnie z jego wolą. W ocenie organu powyższe stanowi, dokonane w ramach autokontroli, załatwienie wniosku.
Organ wskazał też, że część żądanych przez skarżącego informacji nie miała charakteru informacji publicznej. Według Prezydenta podjął on niezbędne czynności, w tym szczegółowe analizy w celu zbadania czy żądana informacja dotyczy sprawy o charakterze publicznym. Stwierdzono, że wniosek w części dotyczącej wysokości miesięcznego wynagrodzenia konkretnych pracowników nie znalazł podstaw w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wobec tak sformułowanego wniosku dotykającego sfery ad personam, żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy i nie wchodzi w zakres ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zaznaczono, że prawo do informacji nie ma charakteru absolutnego i dotyczy prawa do bycia poinformowanym o sprawach publicznych. Wyjaśniono przy tym, że Prezydent zdyskwalifikował zasadność żądania Stowarzyszenia nie ze względu na dopuszczalne prawem ograniczenia w dostępie do informacji publicznej, lecz z uwagi na nieprzyznanie im w ogóle przymiotu informacji publicznej. Udostępnienie listy wszystkich pracowników obecnie zatrudnionych jak i aktualnie niepracujących w Urzędzie Miasta, poprzez wskazanie imion i nazwisk, wraz z wysokością miesięcznego wynagrodzenia nie dotyczy sprawy publicznej. Część żądanych informacji zawartych we wniosku z 18 lutego 2020 r. nie wyczerpuje powyższych przesłanek. Organ stwierdził zatem, że informacje te nie posiadają waloru informacji publicznej.
W dalszej części organ wyjaśnił, że w okolicznościach sprawy niesporne jest, że w dacie wniesienia skargi tj. w dniu 11 marca 2020 r., złożonej po bezskutecznym upływie 14 dni od daty zgłoszenia wniosku o udzielenie żądanej informacji publicznej, wnioskowana informacja nie została udostępniona. Dopiero po wniesieniu skargi, dnia 13 maja 2020 r. skarżącemu zostały udostępnione dane w postaci listy osób zatrudnionych w Urzędzie Miasta [...] w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 18 lutego 2020 r. w oparciu o wszystkie formy zatrudnienia. Przesłano również stosowną informację, że część wnioskowanych danych nie stanowi informacji publicznej. Prezydent wyjaśnił, że wniosek Stowarzyszenia został rozpatrzony niezwłocznie po wniesieniu skargi. Wyraził ubolewanie za zaistniałą sytuację, podkreślając, że opóźnienie w realizacji wniosku nie wynikało z celowego działania, czy też zaniedbania, nie świadczyło o lekceważeniu, bądź ignorowaniu a wynikało z błędu systemu informatycznego i uszkodzeniu elektronicznej skrzynki podawczej co powodowało, że wnioski składane przez klientów nie były dostarczane do urzędu. Po zgłoszeniu do producenta, skrzynka synchronizowała się poprawnie. Te trudności w realizacji wniosku wiązały się również z brakami kadrowymi, a mianowicie długotrwałą nieobecnością pracownika odpowiedzialnego za realizację tych zadań. Organ zaznaczył, że pomimo opisanych trudności niezwłocznie po ustaniu problemów odpowiedział na wniosek.
Zaznaczył przy tym, że ustanie bezczynności organu przed rozpoznaniem skargi, bez wątpienia nie zwalnia sądu od stwierdzenia, że bezczynność organu wystąpiła oraz od oceny charakteru tej bezczynności stosownie do treści art. 149 § 1 i § 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem Prezydenta niezwłoczna reakcja organu na skargę, powoduje, że brak jest cech rażącego naruszenia prawa w tym zakresie.
Zadośćuczynienie obowiązkowi udzielenia żądanych danych jak i pisemnego poinformowania skarżącego, że część żądanych informacji nie stanowi informacji publicznej, po wniesieniu skargi, w ocenie organu uzasadnia oddalenie skargi w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku.
W pismach procesowych z dnia 23 czerwca 2020 r. i 16 lipca 2020 r. Stowarzyszenie nie zgodziło się z prezentowaną przez organ argumentacją, że wnioskowana informacja w części miesięcznego wynagrodzenia pracowników Urzędu Miasta nie stanowi informacji publicznej.
Natomiast w piśmie procesowym z dnia 8 lipca 2020 r. organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyjaśniając, że wniosek w części wskazania miesięcznego wynagrodzenia wszystkich pracowników urzędu wymienionych z imienia i nazwiska dotykał sfery ad personam. Przedmiotem zainteresowania skarżącego nie była zatem jawność wydatkowania środków publicznych na wynagrodzenia pracowników urzędu, a wysokość tych wynagrodzeń dla wskazanych konkretnie osób. W tej części żądanie zawarte we wniosku nie stanowi informacji publicznej.
Wyrokiem z dnia 8 września 2020 r. sygn. II SAB/Rz 32/20, WSA uwzględnił skargę, stwierdzając, że organ dopuścił się bezczynności, która jednak nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądził od Prezydenta na rzecz Stowarzyszenia zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że bezspornie organ jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Spór zaś dotyczy kwalifikacji części wnioskowanych informacji w świetle u.d.i.p. Zdaniem Sądu żądana przez Stowarzyszenie informacja o wysokości miesięcznych wynagrodzeń pracowników zatrudnionych przez podmiot publiczny stanowi informację publiczną, albowiem wynagrodzenie to pochodzi ze środków publicznych. Jednak Stowarzyszenie zwróciło się o podanie pełniej imiennej listy osób zatrudnionych w Urzędzie Miasta, która zawierać miała m.in. wysokość miesięcznego wynagrodzenia. W takim stanie rzeczy rację miał organ, że przedmiotowy wniosek, w części dotyczącej wysokości miesięcznego wynagrodzenia pracownika wskazanego z imienia i nazwiska dotyczy informacji ad personam, co oznacza, że pytanie w tym zakresie odnosi się do sfery prywatnej osób zatrudnionych w Urzędzie Miasta. W konsekwencji udostępnienie wnioskowanej informacji w zakresie podania wysokości miesięcznego wynagrodzenia wskazanego z imienia i nazwiska pracownika/osoby zatrudnionej w Urzędzie Miasta naruszałoby prawo do prywatności osób fizycznych. Okoliczność ta nie powoduje jednak, aby wnioskowana informacja nie miała charakteru informacji publicznej, lecz dostęp do niej podlega ograniczeniu na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Sąd dodał, że z uwagi na rozpoznanie przez Prezydenta wniosku o udostępnienie informacji publicznej po upływie ustawowego terminu zasadny był zarzut bezczynności organu, niemniej udzielenie odpowiedzi na wniosek po wniesieniu skargi wyłącza możliwość zobowiązania tego podmiotu do dokonania tej czynności, ze względu na faktyczne załatwienie sprawy w dniu orzekania. Jeżeli na dzień wniesienia skargi podmiot ten pozostawał w bezczynności, sąd obowiązany jest uwzględnić skargę i stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że Prezydent Miasta [...] dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku Stowarzyszenia, która to bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu stan bezczynności nie trwał szczególnie długo, nie zachodził przypadek oczywistego lekceważenia wniosku skarżącego. W konsekwencji wnioskodawca nie został pozbawiony możliwości uzyskania żądanych informacji. W sprawie nie doszło do naruszenia prawa o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, jak też nie sposób dopatrywać się znamion złej woli po stronie organu.
Od powyższego wyroku Stowarzyszenie wniosło skargę kasacyjną, a w wyniku jej rozpoznania Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 maja 2023 r. sygn. akt III OSK 4096/21 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania oraz zasądził na rzecz Stowarzyszenia zwrot kosztów postępowania od organu.
W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że poza informacją dotyczącą wynagrodzenia osób zatrudnionych w urzędzie, nie było sporu co do tego, że żądane informacje Miasta w [...], są informacjami publicznymi i zostały udostępnione przez organ. Natomiast kwestią sporną była kwalifikacja żądanej informacji dotyczącej wynagrodzenia osób zatrudnionych w tym urzędzie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z uzasadnienia wyroku WSA nie wynika, aby Sąd ten uznał, że informacje dotyczące wynagrodzenia nie stanowiły informacji publicznej. WSA nie przyznał również racji organowi, który uznał, że informacja w zakresie wynagrodzenia osób zatrudnionych w urzędzie nie stanowi informacji publicznej. Sąd uznał natomiast, że informacja w zakresie wynagrodzeń jest informacją publiczną ale jej udostępnienie podlega ograniczeniu ze względu na ochronę prywatności osób zatrudnionych w urzędzie.
Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że rozstrzygając sprawę ze skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej Sąd nie rozstrzyga czy dostęp do informacji objętych wnioskiem podlega ograniczeniu na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., w związku z czym Sąd I instancji niewłaściwie zastosował w sprawie, której przedmiotem jest bezczynność Prezydenta Miasta w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej ww. przepis. Jak wyjaśnił Sąd II instancji, jeżeli organ uznaje, że żądana informacja publiczna podlega ograniczeniu na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., to wydaje decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, która podlega ewentualnej kontroli sądowej w sprawie ze skargi wnioskodawcy na tę decyzję i to w tym postępowaniu Sąd administracyjny zajmuje stanowisko co do prawidłowości ograniczenia przez organ dostępu do informacji publicznej na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., w tym ze względu na prywatność osób fizycznych.
Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że WSA przedwcześnie orzekając o ograniczeniu prawa Stowarzyszenia do informacji publicznej, w istocie pozbawił je możliwości podważenia argumentacji o konieczności ochrony prywatności, która to w pierwszej kolejności toczy się na skutek wydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 , dalej w skrócie P.p.s.a.).
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4a. Z art. 190 P.p.s.a. wynika, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonana w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (dalej też NSA).
Na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2), stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).
Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowiła bezczynność Prezydenta Miasta [...] w zakresie udzielenia informacji publicznej na wniosek Stowarzyszenia z dnia 18 lutego 2020 r.
Tryb i zasady rozpoznawania tego rodzaju wniosków określa u.d.i.p.
Wniesienie skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie wymaga od strony skarżącej uprzedniego złożenia jakiegokolwiek środka zaskarżenia na drodze administracyjnej – czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z 24 maja 2006 r., I OSK 601/05). Zasady tej nie zmieniło wprowadzenie do art. 37 K.p.a. (a w ślad za tym także do art. 52 § 2 P.p.s.a.) z dniem 1 czerwca 2017 r. – mocą ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) – nowego środka zaskarżenia bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji, w postaci ponaglenia (w miejsce dotychczas stosowanego w takich przypadkach zażalenia albo wezwania do usunięcia naruszenia prawa). Wobec powyższego w przypadku skargi na bezczynność dotyczącej udostępnienia informacji publicznej nie stosuje się art. 53 § 2b P.p.s.a., w postaci konieczności uprzedniego wniesienia ponaglenia do właściwego organu (por. wyrok NSA z 28 stycznia 2020 r., I OSK 2433/18). Ustalony w art. 53 § 2b P.p.s.a. wymóg wniesienia ponaglenia należy bowiem odnieść do bezczynności organu w zakresie spraw rozpoznawanych w trybie K.p.a. Stosownie natomiast do art. 16 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. przepisy K.p.a. stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Powyższe oznacza, że nie mają one zastosowania do faz poprzedzających wydanie decyzji i tym samym w przypadku bezczynności w sprawach dotyczących udzielania informacji publicznej, brak jest podstaw do stosowania art. 37 K.p.a.
Na gruncie u.d.i.p. przez bezczynność organu rozumieć należy sytuację, w której organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie udzielenia informacji publicznej i takiej czynności nie podejmuje w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Natomiast stanowisko organu o odmowie udzielenia informacji winno przybrać procesową formę decyzji administracyjnej, co uzasadnia stosowanie w tym zakresie przepisów K.p.a. Jeżeli żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ odmawia jej udostępnienia zwykłym pismem.
Dla oceny, czy organ pozostaje w bezczynności w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, czego dotyczy niniejsze postępowanie, istotne znaczenie ma ustalenie, iż dysponuje on informacją, która jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. oraz że jest on podmiotem zobowiązanym do udostępnienia tej informacji. Przy czym stosownie do treści art. 4 ust. 3 u.d.i.p. podmioty określone w ust. 1 i 2 tego artykułu są zobowiązane do udzielenia informacji, jeśli w ogóle są w jej posiadaniu, a nie tylko w sytuacji, gdy je wytworzyły.
W dalszej kolejności ustaleniu podlega, czy organ udostępnił żądaną informację (lub podjął inne ustawą określone czynności) we wskazanym ustawą terminie (art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.).
Niewątpliwie z punktu widzenia podmiotowego Prezydent Miasta [...] jako organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, wykonujący zdania publiczne, stanowi organ władzy publicznej, a tym samym jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Jak podkreślił NSA, nie było sporne, że żądane informacje za wyjątkiem wysokości wynagrodzeń osób zatrudnionych w Urzędzie Miasta w [...], stanowiły informację publiczną i że informacje te zostały udostępnione Stowarzyszeniu przez podmiot zobowiązany do ich udostępnienia już po wniesieniu skargi na bezczynność. Skarga została złożona w dniu 11 marca 2020 r. po – dodatkowo wcześniejszym piśmie Stowarzyszenia z dnia 5 marca 2020 r., którym domagano się rozpatrzenia wniosku strony skarżącej.
Po wyroku NSA w niniejszej sprawie nie powinno już budzić wątpliwości, że sąd rozpatrując skargę na bezczynność, bada istnienie bezczynności na dzień wniesienia skargi, co oznacza, że udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania przed sądem. Udostępnienie tej informacji po wniesieniu skargi przez podmiot zobligowany do jej udostępnienia powoduje też, że zbędne jest zobowiązane tego podmiotu do jej udostępnienia. W takim wypadku Sąd jedynie stwierdza, że dany podmiot dopuścił się bezczynności oraz rozstrzyga o charakterze tej bezczynności.
W kontrolowanej sprawie po złożeniu skargi na bezczynność nie zostały jednak udostępnione wszystkie żądane informacje.
W piśmie z dnia 13 maja 2020 r. Prezydent bowiem stanął na stanowisku, że wysokość wynagrodzenia poszczególnych osób zatrudnionych w Urzędzie Miasta nie stanowi informacji publicznej.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w poprzednim wyroku WSA, który nie został zakwestionowany przez NSA, że także ww informacje dotyczące wysokości wynagrodzeń są informacja publiczną.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, która podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Stosownie do art. 6 ust. 1 u.d.i.p informacją publiczną są między innymi informacje o podmiotach władzy publicznej, w tym majątku, którym dysponują, o zasadach funkcjonowania podmiotów publicznych, w tym: trybie działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej, o danych publicznych w tym treść i postać dokumentów urzędowych, o majątku publicznym, w tym majątku jednostek samorządu terytorialnego (zob. art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. b, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a, art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c).
Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę ustawy, a także konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna".
Informacja o wysokości miesięcznych wynagrodzeń pracowników zatrudnionych przez podmiot publiczny – pracodawcę (w tym przypadku Prezydenta Miasta [...]), stanowi – co do zasady – informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Wynagrodzenie to pochodzi bowiem ze środków publicznych, a informacja o wydatkowaniu przez organ administracji publicznej środków publicznych jest informacją publiczną.
Jak podkreślił NSA przy rozpoznaniu skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, sąd rozstrzygając sprawę ze skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej ocenia, czy określony podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, czy żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. To pozwala sądowi ustalić, czy organ podjął czynności zmierzające do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie określonym w art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p., a w konsekwencji na ustalenie czy organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Natomiast sąd w tego rodzaju sprawach nie rozstrzyga czy dostęp do informacji objętych wnioskiem podlega ograniczeniu na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Jeżeli organ uznaje, że żądana informacja publiczna podlega ograniczeniu na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., to wydaje decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, która podlega ewentualnej kontroli sądowej w sprawie ze skargi wnioskodawcy na tę decyzję. I to w tym postępowaniu sąd administracyjny zajmuje stanowisko co do prawidłowości ograniczenia przez organ dostępu do informacji publicznej na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., w tym ze względu na prywatność osób fizycznych.
Z wyżej przedstawionego stanu faktycznego wynika, że Prezydent ani nie wydał decyzji dotyczącej kwestii udostępnienia informacji o wysokości wynagrodzeń osób zatrudnionych w Urzędzie Miasta we wskazanym przez wnioskodawcę zakresie, ani nawet nie rozważał tej kwestii w aspekcie informacji w części odnoszącej się do osób, które ewentualnie mogłyby zostać uznane za osoby pełniące funkcje publiczne, stosownie do art. 5 ust. 2 zdanie 2 u.d.i.p., ani też nie udostępnił tej informacji. Wobec powyższego Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia w ww zakresie w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1) P.p.s.a. (pkt I wyroku).
Z uwagi na to, że nawet tut. WSA w wyroku z dnia 8 września 2020 r. oceniał, że Prezydent nie pozostawał w opóźnieniu w tym zakresie (mimo, że z innej przyczyny niż przyjął to tut. Sąd – bo nie z tej racji, że nie była to informacja publiczna lecz z uwagi na prawo do prywatności osób zatrudnionych w Urzędzie) Sąd uznał, że nie można organowi przypisać rażącego naruszenia prawa. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12 – dostępny na www.cboisa.nsa.gov.pl). Tutaj brak działań organu był wynikiem błędnej interpretacji prawa a nie lekceważącego traktowania obowiązków wynikających z u.d.i.p. Taką samą ocenę należy odnieść do uchybienia terminowi udzielenia informacji publicznej udzielonej w załączniku do pisma z dnia 13 maja 2020 r. Tyle tylko, że w tym wypadku – jak wyjaśnił Prezydent – opóźnienie wynikało z wadliwego działania skrzynki elektronicznej i z problemów kadrowych w Urzędzie związanych z pandemią. Powyższe okoliczności nie świadczą o celowym intencjonalnym opóźnieniu w udzieleniu informacji. Dlatego Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność w obydwu wypadkach nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt I i II wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (w zakresie informacji innych niż wysokość wynagrodzenia osób zatrudnionych w Urzędzie) oraz w odniesieniu do obu sytuacji objętych pkt I i II wyroku na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a.
O kosztach postępowania przed WSA orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz Stowarzyszenia kwotę uiszczonego wpisu od skargi.
Po uprawomocnieniu się wyroku Prezydent powinien rozpatrzyć wniosek Stowarzyszenia w zakresie opisanym w pkt I wyroku – w terminie tam określonym.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI