II SAB/Rz 55/23

II SAB/Rz 55/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-08-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący sprawozdawca/
Magdalena Józefczyk
Maria Mikolik
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
zobowiązano do rozpoznania wniosku
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 149 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 902
art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 16 ust. 1, art. 21
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2017 poz 784
§ 1 ust. 2 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz  wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 1376
art. 19 ust. 2 pkt 4
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Prezydenta Miasta [...] do załatwienia wniosku skarżącego J. M. z dnia 21 marca 2023 r. w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy organowi wraz z prawomocnym wyrokiem; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Prezydenta Miasta [...] na rzecz skarżącego J. M. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi J.M. (dalej: "skarżący") jest bezczynność Prezydenta Miasta [...] w zakresie udostępnienia informacji publicznej.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy skarżący wnioskiem z 21 marca 2023 r. wystąpił za pośrednictwem platformy ePUAP do Prezydenta Miasta [...] o przesłanie poprzez epuap elektronicznej wersji projektu organizacji ruchu dla ul. [...] ([...]).
W odpowiedzi pismem z 3 kwietnia 2023 r. nr ORG.1431.55.2023.RS organ wskazał, że to Starosta [...] jest właściwym organem do którego winien być skierowany wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Starosta jest podmiotem będącym w posiadaniu informacji. Organ wyjaśnił, że jeżeli adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie jest w posiadaniu żądanej informacji, powinien poinformować o tym wnioskodawcę w drodze zwykłego pisma i nie spoczywa na nim obowiązek poszukiwania informacji na użytek przedmiotowego wniosku. Zawiadomienie wnioskodawcy o nieposiadaniu wnioskowanych danych ze względu na skierowanie wniosku do niewłaściwego podmiotu kończy postępowanie o udostępnienie informacji publicznej. Organ wyjaśnił także, że z treści ustawy o dostępie do informacji publicznej nie można wywieść obowiązku adresata wniosku dotyczącego przekazania tego wniosku według właściwości innemu podmiotowi na podstawie art. 65 k.p.a. Wniosek o udzielenie informacji publicznej nie wszczyna postępowania administracyjnego, a przepisy k.p.a. nie mają zastosowania na etapie złożenia wniosku. Procedura postępowania w sprawie o udzielenie informacji publicznej nie przewiduje instytucji przekazania wniosku według właściwości. Kierowany do podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej wniosek wyznacza ramy podmiotowe i przedmiotowe postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej i tylko organ będący adresatem wniosku może go rozpatrzyć.
J.M., w odpowiedzi na ww. pismo, przesłał do organu pismo zatytułowane "opinia", w którym wskazał, że otrzymane pismo nie stanowi załatwienia jego wniosku.
W dalszej kolejności w dniu 11 maja 2023 r. J.M. skierował do WSA w Rzeszowie skargę na bezczynność Prezydenta Miasta [...] zarzucając naruszenie:
1. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej - poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,
2. art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902 ze zm., dalej: u.d.i.p.) w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek.
Skarżący zawnioskował o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z 21 marca 2023 r. dotyczącego przesłania poprzez epuap elektronicznej wersji projektu organizacji ruchu dla drogi [...] (ul. [...] w S.) oraz zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p, po 14 dniach od złożenia wniosku, czyli 4 kwietnia 2023 r. W odpowiedzi na jego wniosek z 3 kwietnia 2023 r. otrzymał informację o przepisach dotyczących podmiotów obowiązanych do przechowywania projektów organizacji ruchu, jak również sposobu postępowania na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wskazał, że z przywołanych przepisów można się domyślać, że Prezydent [...] zmierzał poinformować go, że nie posiada wnioskowanej dokumentacji, ale nie zostało to wyrażone wprost. W związku z powyższym tego samego dnia poinformował organ, że pismo ORG.1431.55.2023.RS nie stanowi załatwienia jego wniosku zgodnie z przepisami u.d.i.p. Prezydent w żaden sposób nie zareagował na jego komentarz. W ocenie skarżącego organ pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Podał, że nie ulega wątpliwości, że Prezydent [...] jest organem zobowiązanym do pełnienia funkcji zarządu dróg gminnych. Zakres wniosku obejmuje informację publiczną, jaką jest organizacja ruchu. Na poparcie stanowiska przywołał wyroki sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta [...] zawnioskował o jej oddalenie. Podał, że podniesione zarzuty skarżącego nie zasługują na uwzględnienie. W piśmie z 3 kwietnia 2023 r. wyjaśniono skarżącemu do jakiego organu winien skierować wniosek oraz ze szczegółowym uzasadnieniem prawnym wyjaśniono dlaczego Prezydent nie przechowuje projektów organizacji ruchu i nie prowadzi ewidencji. Organ wyjaśnił także, że nie ma wątpliwości odnośnie kwalifikacji żądanych danych jako informacja publiczna. Skan organizacji ruchu nie został udostępniony z uwagi na jego nieposiadanie, a nie z uwagi na nieprzyznanie waloru informacji publicznej. Prezydent stwierdził, że nie można przyjąć, że dopuścił się bezczynności, gdyż podjął stosowne czynności przewidziane prawem i zrobił to w ustawowym terminie. Jako niesłuszny ocenił pogląd skarżącego, że organ pozostawał w bezczynności. Form prawnych odpowiedzi na wniosek jest wiele. W niniejszej sprawie organ w drodze czynności materialno-technicznej (tj. pismem z 3.04.2023 r.) ustosunkował się do wniosku w odpowiedniej formie. Skarżący w odpowiedzi na wniosek otrzymał pismo informujące ze szczegółowym uzasadnieniem takiego załatwienia sprawy. Okoliczności faktyczne i prawne, wskazują, że organ nie pozostawał w bezczynności. Zarzuty skarżącego nie znajdują uzasadnienia i nie zasługują na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) - dalej określanej, jako "P.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że w myśl art. 21 in principio ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2176)., do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednakże, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto do skargi na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie udzielił zainteresowanej jednostce żądanej przez nią informacji publicznej stosownie do przepisów u.d.i.p., nie odmówił udostępnienia informacji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p, nie umorzył postępowania bądź też nie odmówił udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 z późn. zm. – dalej jako "u.d.i.p."), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się wnioskodawca, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, oraz że żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność w zakresie realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej (por. Szustakiewicz, "Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych", Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i n.).
Nie ulega wątpliwości, że informacje żądane przez stronę skarżącą mają charakter informacji publicznej, a Prezydent Miasta [...] jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Prezydent Miasta jest bowiem organem władzy publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Dla Sądu nie ulega wątpliwości, iż przedmiot wniosku Skarżącego w postaci projektu organizacji ruchu obejmował informację publiczną w rozumieniu art. 1 i nast. u.d.i.p. W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych. Dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy (zob. art. 6 ust. 2 u.d.i.p.). Z kolei według rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 784) przez projekt organizacji ruchu rozumieć należy dokumentację sporządzoną w celu zatwierdzenia stałej, zmiennej albo czasowej organizacji ruchu przez właściwy organ zarządzający ruchem albo właściwy podmiot zarządzający drogą wewnętrzną (§ 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia). Projekt organizacji ruchu może według powyższych unormowań przedstawić do zatwierdzenia organowi zarządzającemu ruchem (np. staroście) m.in. zarząd drogi, czyli jednostka organizacyjna wykonująca zadania zarządcy drogi. Funkcje zarządcy dróg gminnych oraz dróg wewnętrznych stanowiących własność samorządu gminnego pełni według art. 19 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1376), pełni wójt (burmistrz, prezydent miasta). Zatem, Wójt Gminy będąc organem władzy publicznej pełniącym funkcje zarządcy drogi może być dysponentem projektu organizacji ruchu dróg gminnych i dróg wewnętrznych i w efekcie zobowiązanym do stosowania w tym zakresie przepisów u.d.i.p.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, zdaniem Sądu rację ma skarżący zarzucając, że ani w piśmie z dnia 3 kwietnia 2023 r., ani w odpowiedzi na skargę organ nie potwierdził wyraźnie, że nie jest w posiadaniu żądanej informacji. Dywagacje organu na temat swojej niewłaściwości i właściwości innego organu w sprawach z zakresu ruchu drogowego, w tym z art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2022 r., poz. 988 ze zm.) są nieistotne w sprawach z wniosku o udostępnienie informacji publicznej, bez wyraźnego oświadczenia, że takowej informacji nie posiada.
Na posiadanie takiej informacji wskazuje również sposób załatwienia przezeń poprzedniego wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej, dotyczącego elektronicznej wersji projektu organizacji ruchu innej drogi gminnej, tj. ulicy [...] (por. pismo organu do skarżącego z dnia 21 lutego 2023 r. z żądanym projektem organizacji ruchu – w przekazanych Sądowi aktach organu).
Mając powyższe na uwadze pozostawanie organu w bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego jest niewątpliwe.
W tym stanie sprawy, zgodnie więc z art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, Sąd zobowiązał ten organ do rozpatrzenia wniosku, rozstrzygając o kosztach w oparciu o normę art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a.
Jednocześnie uwzględniając skargę na bezczynność Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Za uznaniem takim przemawia zdaniem Sądu przede wszystkim szybkość reakcji organu na wniosek. Brak zaś jest dowodów na to, aby sposób procedowania organu wynikał
z jego złej woli i chęci utrudnienia obywatelowi dostępu do informacji publicznej.
Z wyłożonych względów orzeczono, jak w sentencji wyroku.