II SAB/Rz 5/23

II SAB/Rz 5/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-03-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jerzy Solarski /przewodniczący/
Paweł Zaborniak
Piotr Godlewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
659
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 638
art. 7 ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 12
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Piotr Godlewski /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 marca 2023 r. sprawy ze skargi M. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta [...] w przedmiocie czasowego odebrania kotów - skargę oddala -
Uzasadnienie
II SAB/Rz 5/23
U z a s a d n i e n i e
Przedmiotem skargi M.S. jest przewlekłe prowadzenia przez Burmistrza Miasta [...] postępowania w sprawie czasowego odebrania kotów.
Jak wynika z akt administracyjnych spraw, [...] października 2021 r. do Burmistrza Miasta [...] wpłynęło zawiadomienie Towarzystwa [...] z siedzibą w [...] z [...] września 2021 r. o odebraniu w trybie interwencyjnym – na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2020 r., poz. 638 ze zm., dalej: u.o.z.) - z hodowli [...] [...] kotów rasy [...] utrzymywanych na posesji przy ul. [...] w [...], których właścicielem jest M.S..
Do zawiadomienia dołączono protokoły z przeprowadzonych czterech interwencji (z [...] września 2021 r. - odebrano [...] kotów, z [...] września 2021 r. - odebrano [...] kotów, z [...] września 2021 r. - odebrano [...] kotów i z [..] października 2021 r. - odebrano [...] kota) oraz zdjęcia niektórych odebranych kotów, a także pomieszczeń ukazujących warunki w jakich zwierzęta były utrzymywane.
Interwencje zostały podjęte przez Inspektoraty [...] w [....] i w [...] na podstawie telefonicznego zgłoszenia o "utrzymywaniu w warunkach rażącego niechlujstwa, bez stałego dostępu do odpowiedniego pokarmu i wody oraz w stanie nieleczonej choroby" kotów w hodowli [...] w [...].
W związku z powyższym Burmistrz - w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z. - zawiadomieniem z [...] listopada 2021 r. wszczął postępowanie administracyjne o czasowe odebranie ww. zwierząt oraz uznał Towarzystwo [....] za stronę w prowadzonym postępowaniu.
Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, Burmistrz Miasta [...] decyzją z [...] czerwca 2022 r. nr [...] orzekł o czasowym odebraniu zwierząt M.S. W następstwie rozpatrzenia jej odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie decyzją z 8 lipca 2022 r. nr SKO.4170.38.1576.2022 uchyliło decyzję Burmistrza i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
[...] września 2022 r. M.S. złożyła do Burmistrza [...] ponaglenie na niezałatwienie sprawy wydania decyzji administracyjnej orzekającej o odmowie orzeczenia o czasowym odebraniu kotów. Kolegium postanowieniem z 19 września 2022 r. nr SKO.4170.56.2125.2022 stwierdziło, że organ I instancji dopuścił się bezczynności i zobowiązało go do rozpatrzenia sprawy w terminie 2 miesięcy od daty otrzymania ww. postanowienia.
[...] listopada i [...] grudnia 2022 r. M.S. ponownie złożyła do Kolegium ponaglenia na bezczynność Burmistrza. Kolegium odpowiednio postanowieniem z 17 listopada 2022 r. umorzyło postępowanie w sprawie ponaglenia, zaś postanowieniem z 27 grudnia 2022 r. stwierdziło, że Burmistrz nie dopuścił się przewlekłego prowadzenia sprawy.
Przedmiotem wniesionej następnie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargi M.S. uczyniła:
1) pismo - decyzję Burmistrza [...] nr 10293/GK.6140.86.2021 orzekającą o odmowie orzeczenia o czasowym odebraniu jej [...] kotów rasy [...],
2) przewlekłe prowadzenia przez Burmistrza postępowania w sprawie wydania decyzji w sprawie czasowego odebrania jej [...] kotów rasy [....], poprzez przedłużanie postępowania i podejmowanie czynności niemających znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Skarżąca podniosła, że dokonanie odbioru zwierząt na podstawie art. 7 ust. 3 u.o.z., który ustawodawca przewidział dla przypadków szczególnie drastycznych czyli "niecierpiących zwłoki", muszą zostać spełnione jednocześnie - indywidualnie w stosunku do każdego zwierzęcia - dwa warunki: 1) musi występować zagrożenie zdrowia lub życia zwierzęcia, 2) musi zachodzić "przypadek niecierpiący zwłoki". Okoliczności zachodzenia obu tych warunków muszą zostać stwierdzone i udokumentowane bezpośrednio przed dokonaniem fizycznego odbioru zwierzęcia.
W chwili obecnej Burmistrz przedłuża postępowanie i prowadzi czynności będące próbą ustalenia, czy w hodowli zachodziły okoliczności wskazane w art. 6 ust. 2 u.o.z. mimo, że te ustalenia nie mogą na tym etapie sprawy doprowadzić do konwalidacii uchybienia, jakim było nieustalenie w datach odbioru zwierząt ponad rok temu i nieudokumentowanie, że przypadek każdego zwierzęcia jest przypadkiem niecierpiącym zwłoki.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta [...] wniósł o jej oddalenie. Streścił przebieg postępowania i wskazał, że wg informacji udzielonych przez Towarzystwo [....] w zawiadomieniu z [...] października 2021 r., zwierzęta skarżącej utrzymywane były w stanie rażącego zaniedbania i niechlujstwa, szczególnego okrucieństwa, świadomego dopuszczania do zadawania bólu oraz cierpienia, dokonywane były na nich zabiegi medyczne bez uprawnień.
Były w stanie nieleczonej choroby, utrzymywane bez odpowiedniego pokarmu oraz wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku. O odebrało skarżącej przedmiotowe koty w asyście Policji w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z., zgodnie z którym w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia.
Na podstawie zawiadomienia od Towarzystwa [...], Burmistrz w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z., zawiadomieniem z [...] listopada 2021 r. wszczął postępowanie administracyjne o czasowe odebranie ww. zwierząt oraz uznał Towarzystwo [...] za stronę w prowadzonym postępowaniu.
W ramach prowadzonego postępowania organ m.in. przeprowadził oględziny nieruchomości na której utrzymywane były koty, przesłuchał strony postępowania, zwrócił się do poszczególnych organów (w tym do Powiatowego Lekarza Weterynarii) które były obecne w trakcie przeprowadzanych interwencji prowadzonych przez O oraz przeanalizował szereg dokumentów i dowodów wniesionych przez skarżącą.
Po uchyleniu decyzji Burmistrza z [...] czerwca 2022 r. decyzją Kolegium z 8 lipca 2022 r. organ ponownie prowadzi postępowanie administracyjne, o czym strony postępowania i ich pełnomocnicy zostali poinformowani.
[...] lipca 2022 r. skarżąca złożyła do Burmistrza wniosek o przesłuchanie dziesięciu świadków w przedmiotowej sprawie. [..] września 2022 r. skarżąca złożyła ponaglenie na niezałatwienie sprawy.
Kolegium postanowieniem z 19 września 2022 r. stwierdziło, że organ I instancji dopuścił się bezczynności i zobowiązało go do rozpatrzenia sprawy w terminie 2 miesięcy od daty otrzymania ww. postanowienia.
Burmistrz pismami z [...] września 2022 r. wezwał troje świadków (G.J., J.S., I.S.) zgłoszonych przez skarżącą na przesłuchanie w przedmiotowej sprawie.
Przesłuchania odbyły się odpowiednio [...] października 2022 r. [...] października 2022 r. podczas przesłuchania G.J., M.S. złożyła kolejny wniosek dowodowy obejmujący opinie osób które zakupiły koty w jej hodowli, wydruki z portali społecznościowych z prowadzonych rozmów dot. ww. hodowli oraz płyty CD zawierające zdjęcia i filmy kotów z hodowli.
[...] września 2022 r. skarżąca wniosła o przesłuchanie kolejnych sześciu osób w charakterze świadka. Łącznie zgłosiła 16 świadków, w tym 9 osób spoza terenu Miasta [...], w związku z czym Burmistrz w trybie art. 52 k.p.a. zwrócił się o udzielenie pomocy prawnej w zakresie przesłuchania poszczególnych osób do Prezydenta Miasta [...], Burmistrza Miasta [...], Prezydenta Miasta [...], Burmistrza dzielnicy [...] m. [...], Prezydenta Miasta [....], Prezydenta Miasta [...] oraz Wójta Gminy [...].
Organy wyznaczyły następujące terminy przesłuchania świadków: Prezydent Miasta [...] – [...] listopada 2022 r., Prezydent Miasta [...] – [...] grudnia 2022 r., Prezydent Miasta [...] – [...] października 2022 r., Burmistrz dzielnicy [...] m. [....] – [...] stycznia 2023 r., Prezydent Miasta [...] – [...] grudnia 2022 r., Burmistrz Miasta [...] – [...] grudnia 2022 r., Wójt Gminy [....] – [...] grudnia 2022 r. (pierwszy świadek) oraz [...] stycznia 2023 r. (drugi świadek). O ww. terminach przesłuchania świadków została również poinformowana skarżąca, która za pośrednictwem swojego pełnomocnika składała pytania do poszczególnych przesłuchań świadków.
Pismami z [...] października 2022 r. Burmistrz wezwał kolejnych świadków, zgłoszonych przez samą skarżącą (T.F., A.S., Z.W., lek. wet. J.J.) na przesłuchanie w przedmiotowej sprawie. J.J. nie stawił się na przesłuchanie w wyznaczonym terminie, tj. [...] października 2022 r. Świadek ten zwrócił się pismem z [...] listopada 2022 r. o wyznaczenie nowego terminu przesłuchania. Został on przesłuchany [...] listopada 2022 r.
W związku z tym, że przesłuchani świadkowie zeznali, że w bezpośrednim okresie przed odebraniem kotów M.S. ich leczeniem zajmowała się lek. wet. R.P., organ postanowił o jej przesłuchaniu, wzywając pismem z [...] listopada 2022 r. na przesłuchanie w charakterze świadka na [...] grudnia 2022 r. Świadek ten jednak nie stawił się w wyznaczonym terminie.
[...] listopada 2022 r. M.S. - pełnomocnik skarżącej, złożyła do Kolegium ponaglenie na bezczynność Burmistrza. Ponaglenie to zostało złożone dwa dni po terminie przesłuchania świadków, w którym skarżąca czynnie brała udział. Kolegium postanowieniem z 17 listopada 2022 r. umorzyło postępowanie w sprawie ponaglenia złożonego przez skarżącą.
Następnie 3 listopada 2022 r. pełnomocnik skarżącej złożyła skargę do WSA w Rzeszowie na bezczynność Burmistrza. Skarga wraz z aktami sprawy została przekazana do WSA w Rzeszowie pismem z 30 listopada 2022 r.
Ponaglenie i skargę skarżąca złożyła w okresie, który został wyznaczony przez Kolegium postanowieniem z 19 września 2022 r. na załatwienie przedmiotowej sprawy.
Pismem z 7 listopada 2022 r. Burmistrz zwrócił się do Sądu Rejonowego w [...] o udostępnienie akt sprawy dot. postępowania karnego przeciwko M.S. w sprawie znęcania się nad [...] kotami. Sąd odmówił udostępnienia akt sprawy.
W związku z tym Burmistrz Miasta [...] pismem z [...] listopada 2022 r. złożył wniosek do Prezesa Sądu o spowodowanie udostępnienia odpisów i kopii z akt ww. sprawy karnej. Pismem z 20 grudnia 2022 r. Prezes wyraził zgodę na wgląd do akt sprawy karnej o sygn. [...] bez możliwości sporządzania odpisów czy fotokopii.
[...] listopada 2022 r. skarżąca złożyła kolejny wniosek dowodowy w sprawie czasowego odebrania kotów w postaci wydruków screenów potwierdzeń dokonanych wpłat za usługi weterynaryjne. Następnie [...] listopada 2022 r. złożyła kolejny wniosek dowodowy w postaci wydruków potwierdzeń wpłat kartą na rzecz lekarzy weterynarii w latach 2020-2021 (8 skoroszytów, tj. 260 stron).
Ponadto [...] października i [...] listopada 2022 r. skarżąca złożyła do Burmistrza wniosek z [...] października 2022 r. o wydanie decyzji o odmowie czasowego odebrania [...] kotów rasy [...]. Organ pismem z [...] listopada 2022 r. poinformował skarżącą, że w przedmiotowej sprawie toczy się już postępowanie administracyjne.
Organ zawiadomieniem z 22 listopada 2022 r. powiadomił strony postępowania o zmianie terminu załatwienia sprawy do 31 stycznia 2023 r. ze względu na konieczność:
1) przesłuchania świadków zgłoszonych przez skarżącą w trybie art. 52 k.p.a.;
2) uzyskania materiałów dowodowych z akt sprawy karnej prowadzonej przez SR w [...], gdyż z informacji uzyskanych przez organ, dokumenty mające istotne znaczenie dla załatwienia sprawy znajdują się w aktach sądowych;
3) powołania przez organ nowych świadków, w tym lekarza weterynarii, który wg zeznań strony i świadków świadczył usługi weterynaryjne kotom skarżącej w okresie
w którym nastąpiły interwencje Towarzystwo [...] oraz Komendy Powiatowej Policji w [...].
Pismem z [...] grudnia 2022 r. J.T. (świadek powołany przez skarżącą) poinformowała organ o przeszkodzie w przesłuchaniu jako świadka w sprawie ze względu na udzielanie pomocy prawnej dla skarżącej z racji wykonywanego przez siebie zawodu (adwokat). W związku z powyższym organ postanowieniem z 3 stycznia 2023 r. nr GK.6140.86.2021 odmówił uwzględnienia żądania skarżącej z przesłuchania ww. świadka.
2 stycznia 2023 r. organ wezwał O Inspektorat w [....] o przekazanie dokumentacji, w tym medycznej, dotyczącej odebranych przez ww. organizację zwierząt.
3 stycznia 2023 r. skarżąca złożyła wniosek o wycofanie trzech świadków (J.T., P.G., P.S.) zgłoszonych przez skarżącą w trakcie prowadzonego postępowania.
1 stycznia 2023 r. Prezydent Miasta [....] przesłał ponowne wezwanie P.S. na przesłuchanie w charakterze świadka, wskazując termin przesłuchania na [...] stycznia 2023 r. Jest to ostatni świadek zgłoszony przez skarżącą.
Wg informacji otrzymanej od Wójta Gminy [...], świadek P.G. został już przesłuchany, w związku z czym organ oczekuje na przesłanie protokołu z przesłuchania świadka.
Pomimo czynności jakie podejmował organ w sposób ciągły oraz wiedzy skarżącej o tym że trwają przesłuchiwania świadków w trybie art. 52 k.p.a. (zgłoszonych przez nią samą),
W ocenie organu skarga jest bezprzedmiotowa i powinna podlegać oddaleniu w całości, gdyż organ nadal prowadzi czynności w sposób ciągły i systematyczny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga jako nieuzasadniona nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259, dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola sądu obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie pozostaje zarzucana Burmistrzowi M. [...] przez M.S. przewlekłość postępowania w sprawie odebrania jej w trybie interwencyjnym (na podstawie art. 7 ust. 3 u.o.z.) przez pracowników Towarzystwa [....] - Inspektoraty w [...] i [...] kotów rasy [...] utrzymywanych na posesji przy ul. [...] w [...] w ramach hodowli [...].
Wstępnie należy zwrócić uwagę, że pod pojęciem przewlekłości postępowania należy rozumieć sytuację, w której organ co prawda podejmuje określone czynności, niemniej nie są to czynności zmierzające do końcowego załatwienia sprawy. Stosownie m.in. do wyroku NSA z 13 sierpnia 2013 r. II OSK 549/13 oraz z 5 lipca 2012 r. II OSK 1031/12 LEX nr 1228235, są to opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działania organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.
Przyjmuje się także, że przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez niego czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 K.p.a., ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydanie 5, Warszawa 2012, wyrok NSA z 7 maja 2014 r. I OSK 2595/1, LEX nr 1574654 i z 3 września 2013 r. II OSK 891/13, LEX nr 1559936).
W ocenie Sądu, prowadzone w sprawie przez Burmistrza M. [...] postępowanie i podejmowane w jego trakcie czynności nie kwalifikują się do uznania przewlekłego prowadzenia postępowania.
Wobec wydania w sprawie przez Burmistrza [...] czerwca 2022 r. decyzji orzekającej o czasowym odebraniu skarżącej zwierząt, punkt wyjścia w sprawie stanowi data uchylenia tej decyzji przez SKO, tj. 8 lipca 2022 r., w następstwie czego sprawa została mu przekazana do ponownego rozpatrzenia.
Abstrahując od złożonego już [...] września 2022 r. przez skarżącą ponaglenia na niezałatwienie sprawy (w efekcie czego Kolegium postanowieniem z 19 września 2022 r. stwierdziło bezczynność organu I instancji i zobowiązało go do rozpatrzenia sprawy w terminie 2 miesięcy od daty otrzymania postanowienia), szczególnego zwrócenia uwagi wymaga dalszy przebieg postępowania w sprawie, z uwzględnieniem podejmowanych przez Burmistrza czynności, aż do momentu wniesienia skargi na przewlekłość postępowania do Sądu.
Czynności te zostały szczegółowo opisane (zgodnie z wynikającym z akt sprawy stanem faktycznym) w części faktycznej niniejszego uzasadnienia w ramach przytoczenia stanowiska Burmistrza przedstawionego w odpowiedzi na skargę i Sąd za zbędne uznaje ich ponowne powoływanie.
Analiza tych czynności prowadzi Sąd do wniosku zgodnego ze stanowiskiem Burmistrza, że organ ten – mimo niewątpliwej rozciągłości czasowej postępowania – podejmował w sprawie czynności procesowe w sposób ciągły i systematyczny, zarówno z własnej inicjatywy jak i na wniosek skarżącej, nie dopuszczając się nieuzasadnionych przerw.
Podkreślenia wymaga, że zdecydowana większość tych czynności wynika z wniosków dowodowych składanych przez samą skarżącą (zwłaszcza co do przesłuchania zgłaszanych przez nią świadków), co wymaga zachowania odpowiednich procedur i terminów, zwłaszcza że część świadków musiała być przesłuchana w drodze pomocy prawnej przez inne organy.
Aczkolwiek nie jest to dla Sądu wiążące, niemniej zwrócenia uwagi wymaga, że analogiczne stanowisko co do braku przewlekłości postępowania w sprawie - na skutek kolejnego ponaglenia skarżącej z [...] grudnia 2022 r. – zajęło SKO, stwierdzając, że Burmistrz nie dopuścił się przewlekłego prowadzenia sprawy, która bez wątpienia jest skomplikowana i wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz stosownych analiz, a organ realizując wnioski dowodowe zgłaszane przez samą skarżącą działa w sposób ciągły i systematyczny, podejmując także istotne dla rozstrzygnięcia sprawy czynności z własnej inicjatywy.
Z podanych względów, wobec niestwierdzenia w okolicznościach sprawy cech przewlekłości postępowania, na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.