II SAB/Rz 47/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2024-05-28
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dostęp do informacji publicznejniebieska kartamateriały archiwalnebezczynność organupolicjapostępowanie administracyjneprawo archiwalneskarga administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w sprawie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej procedury "Niebieskiej Karty" i skarg, uznając, że żądane dokumenty stanowią materiały archiwalne lub nie mają charakteru informacji publicznej.

Skarga dotyczyła bezczynności Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie w zakresie udostępnienia informacji publicznej, w tym kserokopii wystąpień pokontrolnych dotyczących procedury "Niebieskiej Karty" oraz prawidłowości przyjmowania skarg i wniosków. Sąd uznał, że wystąpienia dotyczące "Niebieskiej Karty" nie stanowią informacji publicznej, gdyż dotyczą sfery prywatnej i wrażliwych danych rodzinnych, a także podlegają odrębnym przepisom dotyczącym materiałów archiwalnych. W zakresie skarg i wniosków, organ udostępnił zanonimizowane kopie wystąpień pokontrolnych, co wykluczyło bezczynność. Sąd oddalił skargę, uznając działania organu za zgodne z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę W.D. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji (KWP) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący domagał się kserokopii wystąpień pokontrolnych dotyczących procedury "Niebieskiej Karty" oraz prawidłowości przyjmowania skarg i wniosków. KWP odmówił udostępnienia informacji o "Niebieskiej Karcie", wskazując, że są to materiały archiwalne podlegające odrębnym przepisom, a także nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy, gdyż dotyczą prywatnych spraw rodzinnych. W odniesieniu do skarg i wniosków, KWP udostępnił zanonimizowane kopie wystąpień pokontrolnych. Sąd uznał, że KWP prawidłowo zakwalifikował żądane dokumenty. Wystąpienia dotyczące "Niebieskiej Karty" nie są informacją publiczną, ponieważ dotyczą sfery prywatnej i wrażliwych danych, a także podlegają przepisom ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, które mają pierwszeństwo przed ustawą o dostępie do informacji publicznej. Udostępnienie tych dokumentów w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej byłoby sprzeczne z prawem. W zakresie skarg i wniosków, organ udostępnił żądane informacje, co wykluczyło zarzut bezczynności. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że działania KWP były zgodne z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, dokumentacja dotycząca procedury "Niebieskiej Karty" nie stanowi informacji publicznej, gdyż dotyczy sfery prywatnej i wrażliwych danych rodzinnych, a także podlega przepisom ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. W zakresie skarg i wniosków, organ udostępnił żądane informacje, co wykluczyło bezczynność.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach stanowią lex specialis w stosunku do ustawy o dostępie do informacji publicznej w kwestii udostępniania materiałów archiwalnych. Dokumentacja "Niebieskiej Karty" nie jest informacją publiczną, ponieważ dotyczy prywatnych spraw rodzinnych i zawiera dane wrażliwe. Udostępnienie jej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej byłoby sprzeczne z prawem. W przypadku skarg i wniosków, organ udostępnił zanonimizowane kopie wystąpień pokontrolnych, co oznacza, że nie pozostawał w bezczynności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (28)

Główne

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.n.z.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 4 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § 3

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 14 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.n.z.a. art. 5 § 1

Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach

u.n.z.a. art. 5 § 1

Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach

u.n.z.a. art. 16 § a

Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach

u.n.z.a. art. 16 § a

Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach

u.n.z.a. art. 16 § b

Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach

u.n.z.a. art. 16 § d

Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach

u.n.z.a. art. 16 § e

Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach

u.n.z.a. art. 17 § 3

Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie sposobu i trybu udostępniania materiałów archiwalnych znajdujących się w archiwach wyodrębnionych § 3

Zarządzenie nr 920 Komendanta Głównego Policji z dnia 11 września 2008 r. w sprawie metod i form wykonywania zadań w zakresie działalności archiwalnej Policji

k.p.a.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 września 2011 r. w sprawie procedury "Niebieskiej Karty" oraz wzorów formularzy "Niebieska Karta"

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dokumentacja dotycząca procedury "Niebieskiej Karty" nie stanowi informacji publicznej, gdyż dotyczy sfery prywatnej i wrażliwych danych rodzinnych. Przepisy ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach stanowią lex specialis w stosunku do ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie udostępniania materiałów archiwalnych. Organ udostępnił część żądanych informacji i prawidłowo wyjaśnił podstawy prawne odmowy udostępnienia pozostałych, co wyklucza bezczynność.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 Konstytucji RP poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej. Zarzut naruszenia art. 1 ust. 1 u.d.i.p. poprzez niezasadne uznanie, iż przedmiotem wniosku nie jest udostępnienie informacji publicznej. Zarzut naruszenia art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poprzez zaniechanie udostępnienia informacji publicznej i udzielenie niejasnej odpowiedzi.

Godne uwagi sformułowania

u.d.i.p. nie może naruszać przepisów innych ustaw regulujących odmienny zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Nie wszystkie działania podmiotów wymienionych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP będą związane z powstaniem informacji publicznej. O zakwalifikowaniu określonej informacji jako informacji publicznej decyduje ostatecznie treść i charakter informacji, a nie rodzaj lub status dokumentu lub innego nośnika informacji. Przepisy u.n.z.a. stanowią lex specialis względem unormowań u.d.i.p. w zakresie, w jakim określają one co jest materiałem archiwalnym oraz na jakich zasadach i w jakich formach odbywa się udostępnianie takich materiałów i jakim podlega ono ograniczeniom. Procedura "Niebieskiej Karty" nie stanowi postępowania administracyjnego. Z tych względów dokumentacja z realizacji procedury "Niebieskie Karty" nie podlega udostępnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej.

Skład orzekający

Elżbieta Mazur-Selwa

sędzia

Karina Gniewek-Berezowska

przewodniczący

Piotr Godlewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dostępu do informacji publicznej w kontekście materiałów archiwalnych oraz dokumentacji związanej z procedurą \"Niebieskiej Karty\"."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której żądane dokumenty są materiałami archiwalnymi lub dotyczą sfery prywatnej, co może ograniczać jego zastosowanie do podobnych przypadków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego tematu dostępu do informacji publicznej, ale skupia się na specyficznej interpretacji przepisów dotyczących materiałów archiwalnych i procedury "Niebieskiej Karty", co czyni ją interesującą głównie dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.

Czy dokumenty "Niebieskiej Karty" to informacja publiczna? Sąd wyjaśnia granice dostępu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Rz 47/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-05-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa
Karina Gniewek-Berezowska /przewodniczący/
Piotr Godlewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2020 poz 164
art. 15 ust. 1 pkt 2, art. 16 a, art. 16 b, art. 16 d, art. 16 e, art. 17 ust. 3
Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Karina Gniewek - Berezowska Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Piotr Godlewski /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 maja 2024 r. sprawy ze skargi W. D. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej – skargę oddala –
Uzasadnienie
II SAB/Rz 47/24
U z a s a d n i e n i e
Przedmiotem skargi W.D. jest bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie (dalej "KWP) w zakresie udostępnienia informacji publicznej.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, wnioskiem z 4 grudnia 2023 r. W.D. zwrócił się do KWP o udzielenie informacji publicznej poprzez przesłanie kserokopii /skanu/ wystąpienia pokontrolnego z przeprowadzonej przez Wydział Kontroli KWP w 2017 r. kontroli poprawności wdrożenia procedury "Niebieskiej Karty" w odniesieniu do rodziny [...] zamieszkałej w [...] przez Komendę Miejską Policji w [...], a także kserokopii /skanu/ wystąpień pokontrolnych z kontroli przeprowadzonych przez Wydział Kontroli KWP w 2017 r. na temat prawidłowości przyjmowania i załatwiania skarg i wniosków w Komendzie Powiatowej Policji w [...], [...], [...], [...].
W odpowiedzi z 11 grudnia 2024 r. KWP poinformował wnioskodawcę, że informacje o które się ubiega nie podlegają udostępnieniu w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U z 2022 r., poz. 902, dalej: u.d.i.p.). Wskazał, że żądane informacje stanowiące akta kontroli przeprowadzonych w 2017 r. zostały złożone do archiwum KWP i aktualnie wchodzą w skład zasobu archiwalnego. Z uwagi na powyższe w świetle art. 1 ust. 2 u.d.i.p. udostępnienie informacji w trybie tej ustawy nie jest możliwe. Zgodnie ze wskazanym przepisem, u.d.i.p. nie może naruszać przepisów innych ustaw regulujących odmienny zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Jedną z takich odrębnych regulacji jest ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz.U. z 2020 r., poz. 164, dalej: u.n.z.a.), która w rozdziale trzecim przewiduje odmienny tryb udostępniania informacji o wnioskowanym charakterze. Rozwinięcie i uszczegółowienie wskazanych przepisów stanowi przedmiot rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie sposobu i trybu udostępniania materiałów archiwalnych znajdujących się w archiwach wyodrębnionych (Dz.U. z 2011 r., Nr 196 poz. 116) oraz zarządzenia nr 920 Komendanta Głównego Policji z dnia 11 września 2008 r. w sprawie metod i form wykonywania zadań w zakresie działalności archiwalnej Policji (Dz. Urz. KGP nr 16, poz. 95).
W.D. pismem z 16 stycznia 2024 r. ponowił wniosek o udostępnienie informacji publicznej, a także zwrócił się z pytaniem, czy żądane przez niego wystąpienia pokontrolne są materiałem archiwalnym czy też stanowią dokumentację niearchiwalną.
W piśmie z 29 stycznia 2024 r. wyjaśniono wnioskodawcy, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.n.z.a., materiały pokontrolne należy zaliczyć do dokumentacji niearchiwalnej. Akta kontroli przeprowadzonych w 2017 r. zostały złożone do archiwum KWP i aktualnie wchodzą w skład zasobu archiwalnego.
W.D. 4 lutego 2024 r. złożył do KWP ponownie pismo z tożsamym co w piśmie z 4 grudnia 2023 r. żądaniem.
KWP w odpowiedzi na wniosek udzielonej pismem z 16 lutego 2024 r. wyjaśnił wnioskodawcy, że:
ad 1. Wnioskowane materiały w przedmiocie wystąpienia pokontrolnego z przeprowadzonej przez Wydział Kontroli KWP w Rzeszowie w 2017 r. kontroli "Poprawności wdrożenia procedury "Niebieskiej Karty" w odniesieniu do rodziny [...] zamieszkałej w [...], przez Komendę Miejską Policji w [...]" nie stanowią informacji publicznej.
Wg organu pozyskane informacje nie będą służyły powszechnemu interesowi, a jedynie będą zaspokajały prywatne potrzeby wnioskodawcy, co w konsekwencji nie przysłuży się usprawnieniu realizacji zadania publicznego.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 czerwca 2002 r. II SA/Ka 655/02 zdefiniował "sprawę publiczną" od strony negatywnej przyjmując, że nie są nią konkretne indywidualne sprawy danej osoby lub podmiotu niebędącego władzą publiczną lub innym podmiotem wykonującym zadania publiczne. Wytworzone bowiem dokumenty nie są dokumentami urzędowymi, zdefiniowanymi w art. 6 ust. 2 u.d.i.p. jako "dane publiczne" (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.). Nie ma tu sprawy w znaczeniu takim jakie nadaje się sprawie karnej czy administracyjnej, w których zapadają określone rozstrzygnięcia kończące postępowanie. Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie nie odbywa się w "postępowaniu"; ustawodawca nieprzypadkowo użył sformułowania "procedura", a wszczęcie tej procedury nie następuje poprzez wydanie stosownego postanowienia, a poprzez wypełnienie formularza "Niebieska Karta - A". Wreszcie nakaz zagwarantowania rodzinie bezpieczeństwa (podjęcie stosownych działań interwencyjnych), separowanie osób w czasie procedury (art. 17 ust. 2), zakaz przekazywania formularza "Niebieska Karta - B" osobie wobec której istnieje podejrzenie że stosuje przemoc w rodzinie, w końcu obowiązek zachowania poufności informacji i danych uzyskanych w czasie o niepublicznym charakterze tego co zostało udokumentowane przez zespół; to kwestie ściśle osobiste danej rodziny, do których nie sposób odnosić reżimu u.d.i.p., a w szczególności dopatrywać się w dokumentach wytworzonych przez Zespół cech informacji publicznej.
Materiały które nie stanowią informacji publicznej i stanowią materiały archiwalne zgodnie z § 38 ust. 2 Zarządzenia nr 920 Komendanta Głównego Policji z dnia 11 września 2008 r. udostępniane są za zgodą kierownika jednostki organizacyjnej, któremu podporządkowane jest archiwum Policji.
Wniosek W.D. o udostępnienie materiałów z zasobu archiwum KWP został rozpatrzony w trybie określonym przez Wydział Bezpieczeństwa Informacji Niejawnych, a następnie był przedmiotem procedowania sądowego - wyrok z 27 września 2023 r. II SAB/Rz 72/23
Tego rodzaju materiały archiwalne stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie udostępnienia materiałów archiwalnych nie podlegają udostępnieniu innym podmiotom niż strony lub uczestnicy czynności wykonywanych przez funkcjonariuszy i nie można przypisać im waloru informacji publicznej.
ad 2. W wyniku przeprowadzonej kwerendy archiwalnej, po dokonaniu analizy wnioskowanych sprawozdań pod kątem możliwości ich udostępnienia, w załączeniu przesłał kopie zanonimizowanych wystąpień pokontrolnych z kontroli przeprowadzonych w trybie zwykłym w 2017 r. w KMP w [...], w KMP w [...], w KMP w [...] i KMP w [...] w zakresie: "Prawidłowość przyjmowania i załatwiania skarg i wniosków".
W skardze na bezczynność KWP w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej - poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,
2) art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie w jakim przepis ten stanowi, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych - poprzez niezasadne uznanie, iż przedmiotem wniosku nie jest udostępnienie informacji publicznej, a w konsekwencji nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek,
3) art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poprzez zaniechanie udostępnienia informacji publicznej, polegające na udzieleniu na prawidłowo złożony wniosek niejasnej oraz wymijającej odpowiedzi.
Wobec powyższego skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z 4 lutego 2024 r. oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę KWP wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W ocenie organu skarga jest niezasadna, bowiem każde pismo złożone do KWP zostało przez ten organ rozpoznane. Udzielono stronie wnikliwych odpowiedzi wyjaśniając regulacje prawne dotyczące przedmiotu sprawy, a także argumentację jaką przyjęto przy jej rozstrzygnięciu. Zarzut bezczynności uznać należy za całkowicie nietrafny. Istota sprawy wymaga wskazania art. 16d ust. 1 u.n.z.a., który ogranicza dostęp do tego rodzaju materiałów co do formy zapoznania się z dokumentem; przewiduje wyłącznie postać: osobistego zapoznania się z materiałem przez zainteresowanego, przekazania informacji w postaci reprodukcji lub pisemnej odpowiedzi. Skarżący sformułował żądanie, które obejmowało formę wglądu w tego rodzaju dokumentację, jaka nie została wymieniona przez w/w ustawę, stanowiącą rozwiązanie szczególne względem u.d.i.p. Skoro przepisy prawa nie przewidują, aby informacja publiczna która ma charakter zasobu archiwalnego mogłaby zostać wydana w postaci kserokopii lub scanu, to pismo instruujące zainteresowanego co do ograniczeń (przepisów prawa) w zakresie formy i konieczności jej zmodyfikowania w celu pełnego uwzględnienia stanowiło prawidłowy sposób reakcji na żądanie strony. Nie można zatem mówić o bezczynności organu, który udzielił stronie wskazówek co do wymogów w zakresie formy informacji (wskazując na stosowne przepisy szczególne) i równocześnie nie zamknął możliwości skutecznego zabiegania o wgląd do dokumentacji objętej wnioskiem. Do dnia złożenia skargi strona skarżąca nie zmodyfikowała swojego żądania w zakresie formy w jakiej pragnie uzyskać wgląd do informacji publicznej, spełniającej równocześnie wymogi stawiane materiałom archiwalnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola sądu obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Kwestię dostępu do informacji publicznej w sposób kompleksowy reguluje u.d.i.p., określając zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania, a także tryb udostępniania tej informacji. Udostępnienie informacji może nastąpić wówczas, gdy podmiot do którego został skierowany wniosek należy do katalogu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej oraz gdy jest on w posiadaniu informacji mającej charakter publiczny, a także w sytuacji, gdy wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej.
Stosownie do art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Na podstawie art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty o których mowa w ust. 1 i 2 tego artykułu, będące w posiadaniu takich informacji. W kwestii przedmiotu informacji publicznej - jest nią każda informacja o sprawach publicznych. W art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. ustawodawca wskazał, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 i 2, który to przepis wprowadza przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1. W szczególności charakter taki mają wskazane w tym przepisie informacje o sposobach realizacji zadań publicznych, ich wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań (art. 6 ust. 1 pkt 1 ppkt c u.d.i.p.) oraz wskazane w art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p. informacje o zasadach funkcjonowania podmiotów o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym m.in. o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych.
Sprawa publiczna oznacza przejaw działalności podmiotów w rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych.
Aby możliwe było udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., muszą być spełnione dwa warunki: 1) informacja rozumiana jako oświadczenie wiedzy musi dotyczyć określonych faktów, tj. czynności i zachowań podmiotu wykonującego zadania publiczne podejmowanych w zakresie wykonywania takiego zadania i realizowania określonych interesów i celów publicznych, 2) informacja musi istnieć i znajdować się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia.
W piśmiennictwie trafnie zwraca się uwagę, że u.d.i.p. daje prawo do uzyskania informacji o sprawach publicznych, nie przyznaje jednak uprawnienia do otrzymania każdej informacji będącej w posiadaniu adresata wniosku. Nie wszystkie działania podmiotów wymienionych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP będą związane z powstaniem informacji publicznej. Jeżeli informacja dotyczy sfery prywatnej, niezwiązanej z działalnością państwa, nie podlega udostępnieniu, nawet jeżeli znajduje się w aktach sprawy prowadzonej przez organ.
O zakwalifikowaniu określonej informacji jako informacji publicznej decyduje ostatecznie treść i charakter informacji, a nie rodzaj lub status dokumentu lub innego nośnika informacji (por. m.in. wyroki NSA z 7 kwietnia 2022 r. III OSK 4371/21, z 19 kwietnia 2021 r. III OSK 317/21 i z 13 czerwca 2014 r. I OSK 3070/13, te i powołane w dalszej części dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie w jakim udostępni informację, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2). Co do zasady, udostępnianie informacji publicznej następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 14 u.d.i.p.).
Pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej oznacza niepodjęcie - w terminie wskazanym w art. 13 ustawy - stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, bądź też niewydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1) lub decyzji o umorzeniu postępowania (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1); na równi z niepodjęciem tego rodzaju czynności orzecznictwo sądowoadministracyjne traktuje przedstawienie informacji innej niż ta której oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub nieadekwatnej do treści wniosku (tak m.in. wyrok NSA z 20 października 2021 r. III OSK 1092/21).
Informacja publiczna może podlegać udostępnianiu nie tylko na zasadach określonych w u.d.i.p - która normuje podstawowe tryby dostępu, ale także na zasadach i w trybach szczególnych, unormowanych w odrębnych ustawach. Takie sytuacje przewiduje wyraźnie art. 1 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którym przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi (pod warunkiem, że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej, o którym mowa w art. 9b ust. 1 u.d.i.p. - które to zastrzeżenie nie ma znaczenia w niniejszej sprawie). Cytowany art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wyraża normę kolizyjną wyłączającą stosowanie unormowań u.d.i.p. w sytuacji, w której inna ustawa odmiennie reguluje ten sam zakres. Wyłączenie stosowania u.d.i.p. na podstawie jej art. 1 ust. 2 dotyczy całej ustawy.
Udostępnienie informacji wchodzących w skład zasobu archiwalnego powinno odbyć się zatem w trybie określonym u.n.z.a., a nie u.d.i.p. W sytuacji zatem gdy wnioskowana informacja stanowi informację publiczną, jednakże dokumenty zawierające tą informację zostały przekazane do narodowego zasobu archiwalnego, podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w u.n.z.a. Przepisy u.n.z.a. oraz wydane na jej podstawie akty wykonawcze w zakresie w jakim normują dostęp do informacji (dokumentów, innych materiałów) przechowywanych w archiwach państwowych lub archiwach wyodrębnionych, jako unormowania szczególne, mają pierwszeństwo przed ogólnymi regulacjami u.d.i.p.
Zgodnie z art. 16a ust. 1 u.n.z.a., każdemu przysługuje prawo dostępu do materiałów archiwalnych. Podmioty o których mowa w art. 22 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2, zwane dalej "podmiotami zobowiązanymi", są obowiązane udostępniać: 1) materiały archiwalne w oryginale, w szczególności w ich pierwotnej wersji językowej lub w pierwotnym formacie plików cyfrowych, bądź w postaci lub w formacie nadanych przez podmiot zobowiązany w celu długotrwałego przechowywania i odczytu treści tych materiałów; 2) reprodukcje materiałów archiwalnych (art. 16a ust. 2 u.n.z.a.). Korzystanie z materiałów archiwalnych służy w szczególności: 1) celom poznawczym, w tym związanym z badaniami naukowymi albo zaspokajaniem osobistych potrzeb informacyjnych; 2) ponownemu wykorzystaniu treści lub odwzorowań tych materiałów do celów innych niż te, dla których je wytworzono lub pierwotnie zgromadzono, w tym do celów zarobkowych; 3) uzyskiwaniu, w trybie przepisów odrębnych, które regulują zasady wydawania zaświadczeń, urzędowego potwierdzenia treści przechowywanych materiałów archiwalnych, w postaci ich uwierzytelnionych odwzorowań (odpisów, wypisów, wyciągów i reprodukcji) w oryginalnej wersji językowej, a także w postaci wtórnych dokumentów opisowo prezentujących tę treść lub jej składniki wyróżnione przez wnioskodawcę (art. 16 ust. 4 u.n.z.a.).
Powszechny dostępu do materiałów archiwalnych, zgodnie z art. 16b ust. 1, podlega ograniczeniu: 1) w zakresie i na zasadach określonych w przepisach: a) o ochronie informacji niejawnych, b) o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych; 2) ze względu na ochronę: a) dóbr osobistych, b) danych osobowych; 3) ze względu na potrzebę zachowania integralności składników państwowego zasobu archiwalnego zagrożonego uszkodzeniem, zniszczeniem lub utratą. Po myśli art. 16b ust. 3, ograniczeń określonych: 1) w ust. 1 pkt 2 i 3 nie stosuje się, jeżeli zainteresowany posiada szczególne uprawnienia albo realizuje cele korzystające ze szczególnej ochrony prawnej, które to uprawnienia lub cele są nadrzędne w stosunku do tych ograniczeń; 2) w ust. 2 nie stosuje się do udostępnienia uprawnionym do dostępu do danych zawartych w tych materiałach.
Sposoby udostępniania materiałów archiwalnych normuje art. 16d ust. 1 u.n.z.a., stanowiąc w pkt 1, że podmioty zobowiązane udostępniają zainteresowanym lub ich upoważnionym przedstawicielom materiały archiwalne przez: 1) umożliwienie osobistego: a) zapoznania się z tymi materiałami, b) utrwalenia ich treści w postaci notatek, wyciągów, wypisów, odpisów albo odwzorowań wizualnych, dźwiękowych lub cyfrowych wraz z ich metadanymi; 2) przekazanie informacji w nich zawartych w postaci reprodukcji tych materiałów albo pisemnej odpowiedzi na zapytanie. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu, podmioty zobowiązane udostępniają materiały archiwalne w oryginale albo reprodukcje tych materiałów: 1) w dostosowanych do tego celu pomieszczeniach, po pisemnym zgłoszeniu w postaci papierowej lub elektronicznej; 2) za pośrednictwem systemów teleinformatycznych wraz z metadanymi reprodukcji. Zgłoszenie, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, zawiera następujące dane zainteresowanego lub jego upoważnionego przedstawiciela: 1) imię i nazwisko; 2) adres zamieszkania; 3) adres korespondencyjny; 4) numer telefonu lub adres poczty elektronicznej jeżeli zostały podane do wykorzystania; 5) rodzaj i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość; 6) podpis własnoręczny, kwalifikowany podpis elektroniczny, podpis zaufany lub podpis osobisty (art. 1 d ust. 21 u.n.z.a.).
Zgodnie z art. 16e ust. 1 u.n.z.a., w przypadku uzasadnionego przypuszczenia, że występują ograniczenia dostępu do materiałów archiwalnych, podmiot zobowiązany wszczyna postępowanie w sprawie odmowy dostępu do tych materiałów. Zgodnie z art. 16e ust. 2 u.n.z.a., podmiot zobowiązany wydaje decyzję w sprawie: 1) całkowitej albo częściowej odmowy dostępu do materiałów archiwalnych albo 2) umorzenia postępowania w przypadku: a) o którym mowa w art. 16b ust. 3 pkt 1, b) gdy nie zachodzą ograniczenia dostępu do materiałów archiwalnych. Do postępowania w sprawie odmowy dostępu do materiałów archiwalnych stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730 i 1133), z tym że decyzje wydaje się nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania zgłoszenia (art. 16e ust. 3 u.n.z.a.).
Zestawienie treści powyższych regulacji prowadzi do wniosku, że przepisy u.n.z.a. stanowią lex specialis względem unormowań u.d.i.p. w zakresie, w jakim określają one co jest materiałem archiwalnym oraz na jakich zasadach i w jakich formach odbywa się udostępnianie takich materiałów i jakim podlega ono ograniczeniom. Skoro ustawodawca sprecyzował, kiedy wspomniany zasób archiwalny podlega udostępnieniu na zasadach przedmiotowej ustawy, to nie można wywodzić z przepisów u.d.i.p. skutków innych niż wynikające z u.n.z.a.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznał, że organ prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami zajął stanowisko w sprawie zarówno pkt 1, jak i pkt 2 wniosku. Brak jest zatem podstaw do przypisania mu zarzutu bezczynności.
Odnośnie pkt 1 wniosku prawidłowo wyjaśniono skarżącemu, że materiały w przedmiocie wystąpienia pokontrolnego z przeprowadzonej w 2017 r. kontroli "poprawności wdrożenia procedury "Niebieskiej Karty" w odniesieniu do rodziny [...] zamieszkałej w [...]" przez Komendę Miejską Policji w [....] nie stanowią informacji publicznej. Definiując informację jako nie stanowiącą informacji publicznej wskazano, że takie informacje nie będą służyły powszechnemu interesowi, a jedynie będą zaspokajały prywatne potrzeby wnioskodawcy, co wyklucza zakwalifikowanie owych informacji jako informacji publicznej Skarżący w żaden sposób nie wskazał zresztą na przesłanki wskazujące, że wnioskowana informacja stanowi sprawę publiczną, zważywszy również na to, że wystąpienie pokontrolne we wnioskowanej sprawie zawiera dane wrażliwe dotyczące członków rodziny [....] Sąd za słuszne uznaje stanowisko wyrażone w odpowiedzi na wniosek. Odpowiedź zawartą w piśmie z 16 lutego 2024 r. doręczono skarżącemu 20 lutego 2024 r., podczas gdy wniosek został złożony 5 lutego 2024 r.; wyklucza to uznanie, że organ pozostaje w stanie bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej.
Stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie sposobu i trybu udostępniania materiałów archiwalnych znajdujących się w archiwach wyodrębnionych (Dz.U. z 2011 r., Nr 196, poz. 1161), wydanego na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 17 ust. 3 u.n.z.a. sprawozdania z kontroli poprawności wdrożenia procedury "Niebieskiej Karty" nie podlegają udostępnienie podmiotom innym niż strony lub uczestnicy czynności wykonywanych przez funkcjonariuszy. Zgodnie z tą regulacją materiały archiwalne dotyczące osób fizycznych udostępnia się w pełnym zakresie tym osobom do celów własnych, jeżeli nie narusza to prawnie chronionych interesów państwa, jednostek organizacyjnych i obywateli, danych osobowych zawartych w tych materiałach lub innych informacji podlegających ograniczonemu dostępowi.
Podkreślić należy, że działania określone w gminnym programie przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz ochrony ofiar przemocy w rodzinie, w ustawie i w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 13 września 2011 r. w sprawie procedury "Niebieskiej Karty" oraz wzorów formularzy "Niebieska Karta" (Dz. U. z 2011 r., Nr 209 poz. 1245) podejmuje zespół interdyscyplinarny. Czynności takiego organu podlegają kontroli sądów administracyjnych, bowiem ustawodawca nie powierzył zespołowi interdyscyplinarnemu żadnych kompetencji władczych. Zespół interdyscyplinarny nie stanowi wyodrębnionego organu. Stanowi on płaszczyznę współpracy przedstawicieli różnych organów i organizacji, mającą umożliwić sprawne i kompleksowe podejmowanie działań przez członków wchodzących w jego skład, a działających w zakresie właściwych im obowiązków zawodowych lub służbowych. Wszczęcie procedury "Niebieskiej Karty" oraz jej wydanie nie kreują żadnego stosunku administracyjnego, a więc nie powodują powstania bezpośrednich uprawnień lub obowiązków osób objętych tą procedurą. Procedura "Niebieskiej Karty" nie stanowi postępowania administracyjnego. Z tych względów dokumentacja z realizacji procedury "Niebieskie Karty" nie podlega udostępnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej. Podejmując czynności w ramach procedury, nawet po jej zakończeniu, zawsze należy dokonywać ze szczególną ostrożnością, nie tracąc z pola widzenia ochrony życia, zdrowia lub bezpieczeństwa osób dotkniętych przemocą w rodzinie lub osób zgłaszających podejrzenie stosowania przemocy w rodzinie (por. wyrok WSA w Warszawie z 20 czerwca 2023 r. I SA/Wa 841/23). Zatem udostępnienie skarżącemu wystąpienia pokontrolnego z realizacji procedury Niebieskiej Karty wdrożonej względem konkretnej rodziny byłoby działaniem oczywiście contra legem, skutkującym udostępnieniem danych osób dotkniętych przemocą oraz zgłaszających przemoc.
Pkt 2 wniosku również został załatwiony prawidłowo. W odpowiedzi na wniosek udostępniono skarżącemu kopie zanonimizowanych wystąpień pokontrolnych których zażądał w pkt 2 wniosku, zatem uznano, że informacje te stanowią informację publiczną. Powstaje pytanie, czy informacja ta została de facto udostępniona skarżącemu w trybie u.d.i.p., czy też w trybie u.n.z.a. Mając na uwadze treść przytoczonych wyżej regulacji, wobec uprzedniego przekazania wystąpień pokontrolnych do archiwum KWP, przyjąć należy, że informacje te zostały udostępnione w trybie u.n.z.a., jednakże ma to znaczenie jedynie porządkujące - drugorzędne, mając na uwadze fakt, że informacji tej udzielono skarżącemu.
Zwrócić należy skarżącemu dodatkowo uwagę, że istotnie w piśmie z 29 stycznia 2024 r. wyjaśniono mu, ze zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.n.z.a. materiały pokontrolne należy zaliczyć do dokumentacji niearchiwalnej, ale nie oznacza to, że nie zostały one przekazane do archiwum. Zgodnie bowiem z treścią art. 5 ust. 1 u.n.z.a., z którego wynika, że dokumentacja powstająca w organach państwowych i państwowych jednostkach organizacyjnych oraz w organach jednostek samorządu terytorialnego i samorządowych jednostkach organizacyjnych, a także napływająca do nich, jest przechowywana przez te organy i jednostki organizacyjne, a następnie:
1) dokumentacja stanowiąca materiały archiwalne jest przekazywana niezwłocznie po upływie 25 lat od jej wytworzenia do właściwego archiwum państwowego, o ile organ lub jednostka organizacyjna nie przekazały wcześniej materiałów archiwalnych do archiwum państwowego;
2) dokumentacja inna niż wymieniona w pkt 1, zwana dalej "dokumentacją niearchiwalną", może ulec brakowaniu, za zgodą dyrektora właściwego archiwum państwowego, chyba że zgoda ta nie jest wymagana, albo właściwego organu określonego w art. 19; dokumentacja niearchiwalna może być brakowana po upływie okresu jej przechowywania określonego w jednolitym rzeczowym wykazie akt lub kwalifikatorze dokumentacji o których mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2, oraz po uznaniu przez organ lub jednostkę organizacyjną, że dokumentacja niearchiwalna utraciła dla nich znaczenie, w tym wartość dowodową.
Z treścią powołanej wyżej normy prawnej koresponduje treść załącznika do Zarządzenia Komendanta Głównego Policji z dnia 15 maja 2020r. w sprawie jednolitego rzeczowego wykazu akt Policji, z którego wynika, że wytworzoną dokumentację dzieli się (kwalifikuje) pod względem jej wartości archiwalnej na dwie zasadnicze kategorie:
1) materiały archiwalne, posiadające wartość historyczną, wchodzące w skład narodowego zasobu archiwalnego, trwale przechowywane, niepodlegające brakowaniu, oznaczone w wykazie akt symbolem "A";
2) dokumentację niearchiwalną, oznaczoną w wykazie akt kategorią "B" (...).
Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI