II SAB/Rz 45/25

II SAB/Rz 45/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-06-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Grzegorz Panek
Małgorzata Niedobylska /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Popek
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Dyrektor Szpitala
Treść wyniku
zobowiązano do rozpoznania wniosku w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149 § 1 pkt 1, §2, 3, art. 149 § 1a,  art. 200 i art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 902
art. 2 , art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 3 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 991
art.4 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Piotr Popek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi D. G. na bezczynność Szpitala [....] w [....] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej 1) zobowiązuje Szpital [....] w [....] do rozpoznania wniosku skarżącego D. G. z dnia 7 stycznia 2025 r. w zakresie punktu 1, w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku, 2) stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3) w pozostałym zakresie skargę oddala, 4) zasądza od Szpitala [...] w [...] na rzecz skarżącego D. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu 4 marca 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga D.G. (dalej: Skarżący) na bezczynność Szpitala [....] w [...] (dalej: Szpital) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 7 stycznia 2025 r. skarżący zwrócił się do szpitala o udostępnienie informacji publicznej związanej ze sprawą o sygn. akt [...] prowadzoną przed Rzecznikiem Praw Pacjenta (dalej: RPP), w której Szpital jest zastępowany przez Kancelarię Adwokacką Adwokata W.Z. (dalej: Kancelaria), w zakresie:
- treści umowy zawartej z Kancelarią, będącej podstawą do zastępowania Szpitala w w/w sprawie przed RPP,
- całkowitego kosztu finansowego jaki poniósł Szpital na rzecz Kancelarii, z tytułu zastępstwa w w/w sprawie przed RPP,
- całkowitej liczby roboczogodzin jakie zaraportowała Kancelaria, z tytułu zastępstwa w w/w sprawie przed RPP,
- treści umowy zawartej z Kancelarią, będącej podstawą do powierzenia Kancelarii zlecenia polegającego na prowadzeniu korespondencji z pacjentem celem przekazania dokumentacji medycznej w związku z realizacją zaleceń wydanych przez RPP,
- całkowitego kosztu finansowego jaki poniósł Szpital na rzecz Kancelarii, z tytułu realizacji zlecenia polegającego na prowadzeniu korespondencji z pacjentem celem przekazania dokumentacji medycznej w związku z realizacją zaleceń wydanych przez RPP,
- całkowitej liczby roboczogodzin jakie zaraportowała Kancelaria, z tytułu realizacji zlecenia polegającego na prowadzeniu korespondencji z pacjentem celem przekazania dokumentacji medycznej w związku z realizacją zaleceń wydanych przez RPP,
- treści umowy powierzenia przetwarzania danych osobowych zawartej z Kancelarią, będącej podstawą do udostępnienia Kancelarii dokumentacji medycznej celem przekazania pacjentowi w związku z realizacją zaleceń wydanych przez RPP.
Pismem z dnia 14 stycznia 2025 r. udzielono Skarżącemu odpowiedzi i załączono umowę nr [...] obowiązującą od dnia 2 maja 2024 r. do dnia 1 maja 2025 r.
W dniu 15 stycznia 2025 r. Skarżący wniósł o uzupełnienie udostępnionej informacji publicznej, wskazując, że przekazano mu tylko i wyłącznie treść umowy, która obecnie obowiązuje, tj. od dnia 2 maja 2024 r. Natomiast wg jego wiedzy, Kancelaria zastępuje Szpital w w/w sprawie przed RPP od dnia 26 kwietnia 2023 r. i w związku z tym nie zostały przesłane mu treści umów obowiązujące w okresie od dnia 26 kwietnia 2023 r. do dnia 1 maja 2024 r.
Zdaniem Skarżącego, organ pozostaje w nieusprawiedliwionej bezczynności, bowiem do dnia złożenia niniejszej skargi, Szpital nie udostępnił żądanej informacji w pełnym zakresie, przez pominięcie treści umowy zawartej z Kancelarią obowiązującej od dnia 2 maja 2023 r. do 1 maja 2024 r., będącej podstawą do zastępowania Szpitala w w/w sprawie przed RPP, ani też nie wydał decyzji odmownej w terminie przewidzianym w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902 ze zm. - dalej: u.d.i.p.).
Z powyższych względów wniósł o:
1) zobowiązanie Szpitala do udzielenia żądanej informacji publicznej, w zakresie umowy zawartej z Kancelarią obowiązującej od dnia 2 maja 2023 r. do 1 maja 2024 r., będącej podstawą do zastępowania Szpitala w w/w sprawie przed RPP,
2) zobowiązanie Szpitala do przekazania żądanej informacji publicznej, w zakresie umowy zawartej z Kancelarią obowiązującej od dnia 2 maja 2023 r. do 1 maja 2024 r., będącej podstawą do zastępowania Szpitala w w/w sprawie przed RPP, za pośrednictwem platformy ePUAP w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi,
3] zobowiązanie Szpitala do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego nieprzekazania informacji publicznej w zakresie umowy z Kancelarią obowiązującej od dnia 2 maja 2023 r. do 1 maja 2024 r., będącej podstawą do zastępowania Szpitala w w/w sprawie przed RPP,
4] rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym,
5] zasądzenie od Szpitala kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Szpital wniósł o jej oddalenie, wskazując, że skarga jest oczywiście nieuzasadniona, bo udzielił Wnioskodawcy wszystkich informacji, o które zwrócił się on we wniosku, wyczerpująco odpowiadając na zadane pytania oraz przedkładając w załączeniu żądany we wniosku dokument. Stwierdził, że wszystkie wcześniejsze umowy (postępowanie przed RPP jak wynika z sygnatury trwa od 2021 r. ) były zawierane na okres 1 roku i po upływie terminu ich trwania wygasały, dlatego uznał, że przesłanie aktualnej umowy zaspokaja potrzeby Skarżącego zwłaszcza, że umowy te są analogiczne w swej treści, poza kwestią zmiany wysokości wynagrodzenia. Natomiast wysokość wynagrodzenia ryczałtowego ( anonimizowana ) określonego w umowie o obsługę prawną nie ma żadnego związku przyczynowo - skutkowego z zadanymi pytaniami wobec treści udzielonych Wnioskodawcy odpowiedzi. Dodał też, że informacja o wysokości wynagrodzenia ustalonego w umowie stanowi tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art.5 ust.2 u.d.i p. i wobec faktu, że przedsiębiorca nie zrezygnował z przysługującego mu prawa do zachowania tej tajemnicy, nie podlega ono ujawnieniu. Niezależnie od powyższego ujawnienie tej informacji stanowiłoby przekroczenie granic zakresu pojęcia informacji publicznej i prowadziłoby do czynu nieuczciwej konkurencji opisanego art.11 ust.1 do 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji ( Dz.U. 1993, Nr 47, poz.211 z późn.zm.).
W tej sytuacji Szpital zarzucił, że Skarżący nie ma legitymacji do wniesienia skargi, gdyż nie ma interesu prawnego w jej wniesieniu (art.50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024r., poz.935 – dalej: p.p.s.a)., a poza tym przepisy prawa nie przewidują możliwości złożenia skargi na rozstrzygnięcie pozytywne, a takim była wyczerpująca odpowiedź udzielona Skarżącemu na wszystkie zadane pytania oraz udostępnienie żądanego przez niego dokumentu. Ponadto podniósł, że przedmiot niniejszej skargi jest już w trakcie rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w sprawie o sygn. akt II SAB/Rz 20/25.
Do odpowiedzi na skargę Szpital dołączył kopię umowy Nr [....] zawartej z Kancelarią w dniu 25 kwietnia 2023r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - dalej: p.p.s.a), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m. in. orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Wyjaśnić przy tym trzeba, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w ustawie i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt organu administracji, lecz jego brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi bowiem wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa.
Z art. 13 u.d.i.p. wynika że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust. 1) a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).
Wniosek o udzielenie informacji publicznej powinien być załatwiony albo przez udzielenie żądanych informacji (w formie czynności materialno-technicznej) albo przez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. albo przez zawiadomienie wnioskodawcy, że żądana informacja nie może być udzielona w trybie ustawy albo przez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. i per analogiam w sytuacji określonej w art. 15 ust. 2 ustawy, gdy wnioskujący wycofa uprzednio złożony wniosek. Art. 16 ust. 1 u.d.i.p. ma przy tym zastosowanie tylko wówczas, gdy konieczna jest odmowa udzielenia informacji lub umorzenie postępowania i spełniony jest warunek przedmiotowy (informacja ma charakter informacji publicznej) i podmiotowy (podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej). Jeżeli zaś wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą lub że jej przepisy nie znajdują zastosowania ze względu na odmienne tryby dostępu (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz", Wolters Kluwer 2016).
Uwzględniając skargę na bezczynność sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że w takim przypadku sąd:
- zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
- zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie natomiast do art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 156 § 6.
Jak stanowi art.50 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny (...). Interes ten wynika z przepisów prawa materialnego, w tym przypadku z przepisów u.d.i p. W myśl art. 2 u.d.i p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, a od osoby wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Oznacza to, że ustawa co do zasady zakazuje organom i innym podmiotom wykonującym zadania publiczne żądania wykazania przez osoby wykonujące prawo do informacji publicznej interesu prawnego. Jedynie w drodze wyjątku od powyższej zasady ustawodawca uznał, że w określonych sytuacjach konieczne jest wykazanie przez wnioskodawcę, że uzyskanie informacji jest "szczególnie istotne dla interesu publicznego", jeśli żąda on udostępnienia tzw. informacji przetworzonej (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Z taką informacją jednak nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Nie można przy tym uznać, że skarga została wniesiona na rozstrzygnięcie pozytywne, bo choć istotnie udzielone odpowiedzi nie były kwestionowane, to jednak żądany dokument nie został udostępniony.
Z tych względów nietrafny jest zarzut Szpitala, że Skarżący nie ma legitymacji do wniesienia skargi.
Istota skargi sprowadzała się do kwestionowania bezczynności organu jedynie w tym zakresie, w jakim ta informacja nie została udzielona, tj. braku udostępnienia Skarżącemu umowy (umów) pomiędzy Szpitalem, a Kancelarią, obowiązujących w okresie od dnia 26 kwietnia 2023 r. do dnia 1 maja 2024 r.
Skarżący nie kwestionował zrealizowania wniosku w pozostałym zakresie, tj. co do udzielonych odpowiedzi na pytania sformułowane w treści wniosku z dnia 7 stycznia 2025r.
Należy zaznaczyć, że w przypadku żądania udzielenia informacji publicznej bezczynność może wystąpić wówczas, gdy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p., a żądanie jej udzielenia skierowane jest do podmiotu zobowiązanego w myśl przepisów tej ustawy.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że Szpital jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Jako samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej jest podmiotem leczniczym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2023 r. poz. 991) i udziela świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych ubezpieczonym oraz innym osobom uprawnionym do tych świadczeń na podstawie przepisów nieodpłatnie, za częściową odpłatnością lub całkowitą odpłatnością. Jest zatem jednostką dysponującą majątkiem publicznym i wykonującą zadania publiczne z zakresu ochrony zdrowia.
Rację ma skarżący, że jak dotąd umowa (umowy) objęta żądaniem zawartym we wniosku nie została mu udostępniona. Za takie udostępnienie nie można uznać załączonej do pisma z dnia 14 stycznia 2025 r. umowy nr [...] obowiązującej od dnia 2 maja 2024 r. do dnia 1 maja 2025 r. Nie jest to bowiem niewątpliwie ta umowa, o którą chodziło Skarżącemu, bo nie dotyczy wnioskowanego okresu obowiązywania tj. od dnia 26 kwietnia 2023 r. do dnia 1 maja 2024 r. Nie można uznać zasadności stanowiska Szpitala, że wszystkie wcześniejsze umowy były zawierane na okres 1 roku i po upływie terminu ich trwania wygasały, dlatego uznał, że przesłanie aktualnej umowy zaspokaja potrzeby Skarżącego, zwłaszcza, że umowy te są analogiczne w swej treści, poza kwestią zmiany wysokości wynagrodzenia. Szpital powinien udostępnić tę konkretną umowę obowiązującą w żądanym okresie.
Z tego względu Sąd uznał, że w kwestionowanym w skardze zakresie, dotyczącym udostępnienia umowy, należało w punkcie 1. wyroku zobowiązać organ - na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - do załatwienia wniosku Skarżącego w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezczynność o takim charakterze ma miejsce wtedy, gdy w sposób znaczący i jednoznaczny doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające w jakimkolwiek zakresie winę organu za tę bezczynność. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych obowiązków, czyli terminów do załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (zob. wyrok NSA z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 381/18, dostępny j.w.).
W ocenie Sądu z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie. Organ bowiem udzielił odpowiedzi na wniosek Skarżącego w ustawowym terminie, jedynie przesłana umowa nie była tą konkretnie żądaną, lecz dotyczącą innego okresu, choć - jak wynika z wyjaśnień Szpitala - niemal identyczną w treści.
Z tego względu Sąd uznał, że zarzucana bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Sąd nie uwzględnił wniosku Skarżącego o zobowiązanie Szpitala do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego nieprzekazania informacji publicznej, bo jest to uprawnienie pracodawcy, a sąd administracyjny nie ma kompetencji w tym zakresie. Sąd administracyjny stosuje środki przewidziane w ustawie, w tym przypadku wynikające z art.149 p.p.s.a., a wśród nich nie ma zobowiązania do ukarania dyscyplinarnego pracownika podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a p.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając zwrot kosztów postępowania sądowego stanowiących uiszczony w sprawie wpis od skargi w wysokości 100 zł.