II SAB/Rz 34/24

II SAB/Rz 34/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-06-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jolanta Kłoda-Szeliga /sprawozdawca/
Maria Mikolik
Paweł Zaborniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 2380/24 - Wyrok NSA z 2025-06-25
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149 § 1 pkt 1 i 3, art. 149 § 1a, art. 200 i art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 902
art. 3 § 2 pkt 8, art. 4
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 1991 nr 114 poz 493
art. 1 ust. 2 i 4 oraz art. 2
Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Maria Mikolik AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi A. C. na bezczynność Dyrektora Teatru [...] w R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Dyrektor Teatru [...] w R. dopuścił się bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Dyrektora Teatru [...] w R. do rozpoznania wniosku skarżącej A. C. z dnia 4 lutego 2024 r. w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy organowi wraz z odpisem prawomocnego wyroku; IV. zasądza od Dyrektora Teatru [...] w R. na rzecz skarżącej A. C. kwotę 580 zł /słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A.C. (dalej: Skarżąca) jest bezczynność Dyrektora Teatru (...) w R. (dalej: organ bądź Dyrektor) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Do czasu wniesienia przedmiotowej skargi, Dyrektor nie udzielił odpowiedzi na wniosek Skarżącej o udostępnienie informacji publicznej.
Jak wynika z akt sprawy, Skarżąca w dniu 4 lutego 2024 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej złożyła do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Powołując się na art. 61 Konstytucji RP wniosła o udzielenie informacji o pełnomocnictwach udzielonych J.S. tj. o dacie udzielonego pełnomocnictwa, jego zakresie oraz pełnomocnictwach udzielonych innym osobom, obowiązujących lub udzielonych w latach 2019-2024.
Z powodu braku odpowiedzi w ustawowym terminie Skarżąca, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na bezczynność Dyrektora Teatru (...) w R.
W złożonej skardze Skarżąca zarzuciła:
- naruszenie przepisów postępowania z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie o informacji publicznej ( t.j. Dz.U.2022 poz. 902 - dalej: u.d.i.p.), co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania.
W oparciu o powyższe Skarżąca wniosła o:
- stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, orzeczenie o jej charakterze i nakazanie organowi rozpoznania wniosku Skarżącej;
- zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego wedle norm przepisanych.
W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że organ jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej a wnioskowane informacje o organizacji organu i osobach pełniących w nim funkcje publiczne stanowią informację publiczną, której organ do dnia wniesienia skargi w żaden sposób nie udostępnił.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że odpowiedział na wniosek w ustawowym terminie 14 dni liczonym od daty powzięcia wiedzy o złożonym wniosku, tj. od dnia 28 lutego 2024 r., w której to dacie organ otrzymał skargę na bezczynność. Wyjaśnił, że opóźnienie spowodowane było brakiem wiedzy o wpływie wiadomości mailowej z 4 lutego 2024r. ze względu na problemy techniczne z programem Microsoft Outlook, służącym w Teatrze jako program do obsługi poczty elektronicznej. Błędy te wyszły na jaw dopiero po dacie wpływu przedmiotowej skargi na bezczynność, kiedy to, mając już wiadomość od Skarżącej, o niedostarczonej w terminie korespondencji elektronicznej, przeszukano w ponadstandardowym zakresie inne programy pocztowe i odnaleziono zagubioną wiadomość, w innym programie aniżeli standardowo wykorzystywany do obsługi korespondencji.
W odpowiedzi na wniosek Skarżącej, pismem z 13 marca 2024 r. organ odmówił udzielenia żądanej informacji, argumentując, że nie jest to informacja publiczna. Organ wskazał, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne lub gospodarujących mieniem publicznym.
W ocenie Dyrektora, dokument pełnomocnictwa, jako dokument urzędowy podlegający udostępnieniu w trybie art. 6 ust. 1 pkt 4 a, u.d.i.p. to dokument podpisany przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu Kodeksu karnego, natomiast Dyrektor Teatru nie jest funkcjonariuszem publicznym w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 115 § 13 KK. Dyrektor Teatru nie jest pracownikiem samorządu terytorialnego, a dokumenty objęte wnioskiem nie powstały w oparciu o przepisy prawa administracyjnego, co za tym idzie dokument pełnomocnictwa udzielonego przez Dyrektora instytucji kultury nie jest dokumentem urzędowym.
Niezależnie od tego organ nadmienił, że część pełnomocnictw udzielonych przez Dyrektora Teatru zostało ujawnionych w Rejestrze Instytucji Kultury.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Na wstępie wskazać należy, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest moment jej wniesienia. W sytuacji, gdy bezczynność istniała w dacie wniesienia skargi, lecz ustała po wniesieniu skargi, ma to wpływ jedynie na orzeczenie w przedmiocie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności. Gdy w dacie wniesienia skargi bezczynność nie istniała- skargę należy oddalić.
Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie udzielił żądanej informacji publicznej albo prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu.
W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej - u.d.i.p., zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku - art. 4 ust. 1 tej u.d.i.p.. Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.
Nie jest sporne w niniejszej sprawie, że na podstawie art. 4 ust. 3 u.d.i.p. Teatr (...) w R., co do zasady, jest podmiotem obowiązanym do udzielenia informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu - zgodnie z art. 1 ust. 2 i 4 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 października 1991 r.- o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2024r. poz.87). Okolicznością tę przyznał również Dyrektor Teatru w analogicznej sprawie zawisłej przez tu. Sądem pod sygn. II SA/Rz 33/24, uznając się za organ zobowiązany na mocy art. 4 ust. 3 u.d.i.p. do udzielenia informacji publicznej na inny wniosek Skarżącej.
Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 13 marca 2024r. Dyrektor poinformował, że żądana przez Skarżącą informacja, nie stanowi informacji publicznej.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że organ – na skutek nieudzielenia odpowiedzi na wniosek w ustawowym w terminie - dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku o udzielenie informacji publicznej. Należy bowiem podkreślić, że ryzyko związane z ewentualnymi problemami technicznymi, związanymi z powiadamianiem organu o wpływie pisma drogą elektroniczną, przyjętymi metodami obsługi poczty elektronicznej, w tym wybranymi do tej obsługi narzędziami, a także szeroko pojętymi metodami pracy sekretariatu jednostki - w całości obciąża podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej.
W kontekście samego stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia, czy przyczyną bezczynności była kwestia możliwości technicznych serwera czy też błąd ludzki. Obowiązkiem podmiotu zobowiązanego jest takie zorganizowanie odbioru wniosków wpływających przez pocztę elektroniczną, które umożliwi organowi terminowe udostępnianie informacji publicznej. Bezczynność organ w przedmiotowej sprawie jest zatem, w ocenie Sądu, niewątpliwa.
Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu tego przepisu, jest bowiem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (vide: wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, publ: www.nsa.gov.pl).
Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W judykaturze wskazuje się, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w sytuacji ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 8 czerwca 2021 r. III SAB/Wr 2094/20, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 stycznia 2021 r. I SAB/Wa 90/20, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 27 lipca 2022 r. II SAB/Sz 109/22).
Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zważyć bowiem należy, że niezałatwienia sprawy w terminie nie można oceniać jako przejawu złej woli organu, czy też próby bezprawnego uchylenia się od wypełnienia ustawowego obowiązku udzielenia informacji publicznej. Przyczyną niezałatwienia wniosku w ustawowym terminie były, jak twierdzi organ, problemy natury technicznej związane z nienależytym działaniem programu do obsługi korespondencji a załatwienie sprawy nastąpiło niezwłocznie po uzyskaniu ponownej informacji o skierowanym przez Skarżącą wniosku o udzielenie informacji publicznej.
W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie, mimo że bezczynność organu jest oczywista, to nie ma podstaw do twierdzenia, iż nastąpiła ona z rażącym naruszeniem prawa.
Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku Skarżącej, gdyż sposób załatwienia tej sprawy pismem z 13 marca 2024r., nie odpowiada w ocenie Sądu uregulowaniom u.d.i.p. Skoro bowiem – co wynika z akt niniejszej sprawy, znanych Sądowi z urzędu akt sprawy II SA/Rz 33/24 oraz dostępnego publicznie Statutu Teatru (...) – J.S., której dotyczy wniosek o informacje publiczną, pozostaje pracownikiem Teatru (...) na stanowisku (...), będąc również pełnomocnikiem tego Teatru, ustanowionym w oparciu o pełnomocnictwo Dyrektora Teatru na podstawie § 12 ust. 2 Statutu, to bezzasadnym jest twierdzenie, że informacja o zakresie tego pełnomocnictwa – tj. o zakresie czynności, których pełnomocnik ma prawo wykonywać w imieniu i na rzecz reprezentowanego – nie jest informacją publiczną, gdyż nie została wytworzona w sferze stosunków publicznych.
Skoro bowiem przepis art. 4 ust. 1 u.d.i.p. posługując się pojęciem podmiotów wykonujących zadania publiczne wskazuje, że to zadanie, które dany podmiot realizuje determinuje obowiązki w zakresie informacji publicznej, a informację publiczną stanowi informacja o działalności podmiotów, która jest ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych to niewątpliwie informacją publiczną jest również informacja o podmiotach upoważnionych do wykonywania tychże publicznych zadań.
Ponieważ § 12 ust. 2 Statutu, nie ogranicza zakresu możliwego upoważnienia, należy domniemywać, że pełnomocnictwo udzielone na tej podstawie może dotyczyć ogółu kompetencji Dyrektora Teatru, a zatem niewątpliwie może dotyczy publicznej działalności tej jednostki. Odwoływanie się do orzeczeń sądów administracyjnych podjętych w innych okoliczności faktycznych i prawnych nie ma uzasadnienia.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 i art. 149 § 1a P.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku.
O należnych Skarżącej kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. biorąc pod uwagę uiszczony przez stronę wpis od skargi oraz należności z tytułu zastępstwa procesowego.