II SAB/Rz 29/24

II SAB/Rz 29/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-05-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jolanta Kłoda-Szeliga /sprawozdawca/
Paweł Zaborniak
Stanisław Śliwa /przewodniczący/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
659
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Nieruchomości
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 12 § 1, art. 35, art. 37 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Paweł Zaborniak AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 maja 2024 r. sprawy ze skargi Z. A. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomości – skargę oddala –
Uzasadnienie
Przedmiotem sprawy jest skarga na bezczynność Prezydenta Miasta [...] (zwany dalej organem) wniesiona przez Z.A. w dniu 5 lutego 2024r., (dalej: Skarżący), w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.
Na podstawie akt administracyjnych sprawy ustalono, że decyzją "Urzędu Rejonowego w [...]" z dnia [...] maja 1995 r. nr [...] zatwierdzono projekt podziału nieruchomości położonej na terenie wsi Z. gm. [....] oznaczonej jako działka nr [...] na nowe działki o nr ewidencyjnych [...]. Powyższą decyzją na podstawie art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30 poz. 127 ze zm.) przekazano działkę nr [...] na rzecz Gminy [...] z przeznaczeniem na drogę dojazdową, położoną aktualnie w granicach miasta [....], po włączeniu obrębu Z. do [...]. Decyzją Prezesa Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej RCL [...] z dnia [...] 2008 r. działka nr [...] została przekazana Gminie Miasta [...].
Z.A. wnioskiem z dnia 5 listopada 2014 r. oraz powołując się na wcześniejsze wnioski z dnia 30 kwietnia 1996 r. oraz z dnia 26 sierpnia 1996r., zwrócił się do Burmistrza [....] o wydanie decyzji ustalającej wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.
W sprawie powstała wątpliwość, co do ważności wyżej opisanej decyzji z dnia [...] maja 1995r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, którą ostatecznie rozstrzygnął WSA w Rzeszowie wyrokiem z dnia 14 września 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1156/16 oddalając skargę gminy na decyzję SKO o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej przeniesienia wydzielonej działki o nr [...] na własność gminy [...].
W następstwie rozpoznania skargi Z.A. na przewlekle prowadzenie przez Burmistrza [...] postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania za przekazanie działki, WSA w Rzeszowie wyrokiem z dnia 23 września 2016 r., sygn. akt II SAB/Rz 66/16, stwierdził, że przewlekłe prowadzenie przez Burmistrza [...] postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zaś w pozostałym zakresie skargę oddalił oraz wymierzył Burmistrzowi [...] grzywnę w wysokości 5 000 zł. NSA wyrokiem z dnia 28 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 290/16. oddalił skargę kasacyjną Burmistrza [....].
Kolejno, z uwagi na mające miejsce zmiany w podziale administracyjnym kraju, w sprawie powstał spór, co do właściwości Burmistrza [...] do załatwienia przedmiotowej sprawy. Efektem powstałego sporu są dwa rozstrzygnięcia WSA w Rzeszowie - w kwestii właściwości tego organu oraz w kwestii zarzuconej po raz kolejny przewlekłości postępowania tego organu – wyroki z 24 lipca 2018r. II SA/Rz 450/18 oraz z 25 lipca 2018r. II SAB/Rz 8/18. Ostateczne rozstrzygniecie w kwestii organu właściwego do rozpoznania sprawy wynika z wyroku NSA z 16 grudnia 2020 roku sygn. akt I OSK 4290/18, mocą którego, jako organ właściwy do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, wskazano Prezydenta Miasta [...] pełniącego funkcję Starosty.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, organ ten otrzymał akta postępowania w dniu 29 kwietnia 2021r.
Postępowanie w sprawie wszczęto postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2021r. informując strony o kolejno planowanych czynnościach w sprawie. 18 sierpnia 2021r. skierowany został wniosek do biegłego rzeczoznawcy o sporządzenie wyceny przedmiotowej nieruchomości, która sporządzona została pierwotnie z datą 6 października 2021r. Następnie była wielokrotnie uzupełniana, doprecyzowywana i wyjaśniana – na wniosek jednej bądź drugiej strony postępowania, które formułowały szczegółowe i obszerne zarzuty dotyczące poszczególnych okoliczności, mających wpływ na ostateczną wycenę.
W tym czasie Skarżący wnosił kolejne wnioski do Prezydenta Miasta [....] o przyspieszenie procedowania w sprawie.
Decyzją z 9 czerwca 2022r. Prezydent Miasta [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania na rzecz Skarżącego i zobowiązał do jego wypłacenia Burmistrza [...] Odwołania od tej decyzji wnieśli zarówno Skarżący jak i Gmina [...] zobowiązana do wypłaty odszkodowania.
Po rozpatrzeniu odwołań obu stron postępowania, Wojewoda Podkarpacki decyzją z dnia 13 października 2022r. uchylił decyzję Prezydent Miasta [...] z 9 czerwca 2022r. Na skutek wniesionego sprzeciwu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 16 stycznia 2023r. sygn. akt II SA/Rz 1612/22 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Podkarpackiego.
W tej sytuacji Wojewoda Podkarpacki decyzją z dnia 9 czerwca 2023r. ponownie uchylił decyzję Prezydenta Miasta [...] z 9 czerwca 2022r. Wniesiony od tej decyzji sprzeciw, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 27 września 2023r. sygn. akt II SA/Rz 1499/23 odrzucił.
Sąd ustalił z urzędu, że po zakończeniu postępowania w sprawie II SA/Rz 1499/23 akta sprawy zostały wysłane do Wojewody Podkarpackiego w dniu 30 listopada 2023r.
W treści skargi, oraz w kolejnych pismach procesowych Skarżący odniósł się szczegółowo do poszczególnych etapów postępowania, akcentując w sposób szczególny, że postępowanie w sprawie wypłaty odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną w 1995 r. trwa już bezskutecznie niemal 30 lat. Mimo jednak tego, że wywłaszczona działka od 1995r. służy okolicznym mieszkańcom, jako droga dojazdowa, to Skarżący nie doczekał się wypłaty należnego mu odszkodowania. Zarzucił organom prowadzącym postępowanie w sprawie, że przerzucając się pomiędzy sobą odpowiedzialnością za wypłatę przedmiotowego odszkodowania, dążą do uniknięcia załatwienia sprawy. Odwołał się przy tym do wydanych w przedmiotowej sprawie wyroków sądów administracyjnych - WSA w Rzeszowie oraz NSA – w których sądy te wskazały na przewlekłość postępowania organów działających w sprawie.
W odpowiedzi na przedmiotową skargę, pełnomocniczka Prezydenta Miasta [...] oświadczyła, że organ ten nie może ponosić odpowiedzialności za cały – niemal 30 letni – okres prowadzenia postępowania w sprawie wypłacenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, gdyż nie był on do chwili przesądzenia tej kwestii przez NSA (wyrok z 16 grudnia 2020r. I OSK 4290/18) organem właściwym do wydania decyzji w sprawie. Dodała również, że po zakończeniu postępowania sądowego w sprawie II SA/Rz 1499/23 akta sprawy zostały przesłane do Prezydenta Miasta [....], dopiero w dniu 16 lutego 2024r. tj. po wniesieniu przedmiotowej skargi (data wpływu do organu – 13 lutego 2024r.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga została oddalona, bowiem nie okazała się uzasadniona.
Sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022r., poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.– dalej: P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem swej skargi Skarżący uczynił przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Prezydenta Miasta [...] w sprawie dotyczącej ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.
Skarga została rozpoznana przez WSA w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest przewlekłe prowadzenie postępowania.
W sprawie niewątpliwym jest, że mimo iż od wywłaszczenia Skarżącego w 1995r. minęło już niemal 30 lat, to mimo trwającego wciąż postępowania w sprawie, należne Skarżącemu odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość nie zostało do chwili obecnej wypłacone. Przedłużające się postępowanie w sprawie oraz pojawiające się przeszkody do jej ostatecznego załatwienia, spowodowały u Skarżącego przekonanie o rażąco przewlekłym prowadzeniu przedmiotowego postępowania przez organy państwa.
Przekonanie to z perspektywy czysto ludzkiej, poprzez pryzmat słusznych oczekiwań obywatela, co do sprawności działania organów państwa jest oczywiście uzasadnione. Zarzuty Skarżącego, co do przewlekłości postępowania - jako całości - są również uzasadnione, gdyż wynika to wyraźnie z treści wydanych w przedmiotowej sprawie wyroków sądów administracyjnych. Nie oznacza to jednak automatycznie możliwości obciążenia Prezydenta Miasta [...] odpowiedzialnością za okresy wsteczne przedłużającego się postępowania – co do których zapadły już odrębne orzeczenia, ani za okresy, w których wydłużenie tego postępowania nie było od tego organu zależne.
Problem przewlekłości postępowania w sprawie był już przedmiotem rozstrzygnięć WSA w Rzeszowie w sprawach II SAB/Rz 66/16 oraz II SAB/Rz 8/18.
W pierwszej ze spraw, wyrokiem z 23 września 2016r. WSA w Rzeszowie stwierdził, że przewlekle prowadzenie postępowania przez Burmistrza [...], w sprawie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa i oddalił skargę w pozostałym zakresie, wymierzając jednocześnie Burmistrzowi [...] grzywnę w wysokości pięć tysięcy złotych. Wyrok ten stał się prawomocny od dnia 28 marca 2018 r. z uwagi na fakt, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z tego dnia w sprawie i sygn. I OSK 290/16 oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez Gminę [...] od orzeczenia WSA w Rzeszowie.
W drugiej ze spraw - wyrokiem z 25 lipca 2018r. w sprawie II SAB/Rz 8/18 WSA w Rzeszowie oddalił skargę na przewlekłość, stwierdzając w uzasadnieniu wyroku, że nie można było stwierdzić w niniejszym postępowaniu przewlekłego prowadzenia postępowania przez Burmistrza Gminy [...], gdyż organ ten po doręczeniu mu wyroku WSA z dnia 23 września 2016 r., w dniu 21 lutego 2017 r. wydał decyzję administracyjną o nr [...], którą umorzył postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość, gdyż słusznie zauważył brak swej właściwości rzeczowej do rozstrzygnięcia sprawy wysokości odszkodowania.
Dokonując powyższej oceny prawnej WSA w Rzeszowie oparł się na stanowisku tutejszego Sądu, zawartym w wyroku z 24 lipca 2018r. w sprawie II SA/Rz 450/18, która zakończyła się ostatecznie wyrokiem NSA z 16 grudnia 2020r. I OSK 4290/18, w treści którego przesądzono, że organem właściwym w sprawie orzeczenia o wypłacie odszkodowania na rzecz Skarżącego jest Prezydent Miasta [...] pełniący obowiązki Starosty.
Z załączonych do skargi akt administracyjnych wynika, że po zakończeniu wyżej opisanych postępowań sądowych, akta sprawy trafiły do Prezydenta Miasta [...] w dniu 29 kwietnia 2021r.
W ocenie Sądu, dopiero od tego momentu organ ten może ponosić odpowiedzialność za ewentualne przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie. Należy zatem podkreślić, że z uwagi na wcześniej toczące się postępowania w przedmiocie bezczynności oraz z uwagi na ostateczne rozstrzygnięcie o właściwości tego organu w grudniu 2020r. - kwestia bezczynności, za okres do końca 2020r. jest już rozstrzygnięta i nie może stanowić przedmiotu kolejnych rozstrzygnięć Sądu. Wobec tego Sąd, badając zarzuconą przewlekłość procedowania organu w niniejszej sprawie, pominął okresy będące przedmiotem badania w poprzednio prowadzonych postępowaniach, a także okres do końca 2020r., kiedy sprawą zajmował się Naczelny Sąd Administracyjny.
Z tego względu zawarty w odpowiedzi na skargę argument pełnomocniczki organu, co do tego, że Prezydent Miasta [...] nie ponosi odpowiedzialności za przewlekłość w całym okresie trwania przedmiotowego postępowania tj. za okres sprzed potwierdzenia jego właściwości, ale jedynie za sposób procedowania od daty dostarczenia mu akt sprawy – jest zasadny z przyczyn wyżej opisanych.
Ewentualną odpowiedzialność Prezydenta Miasta [...] za przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiotowej sprawie można rozważać dopiero od potwierdzenia jego właściwości do działania w tej sprawie oraz od daty otrzymania akt sprawy tj. od końca kwietnia 2021r.
Ustawową definicję przewlekłości postępowania administracyjnego wyraża art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a., który stanowi, że przewlekle jest prowadzone postępowanie jeżeli trwa dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Mając ten przepis na uwadze, można z przekonaniem uznać, iż z przewlekłością postępowania mamy do czynienia w sytuacji, gdy organ administracji podejmuje określone czynności procesowe, niemniej jednak nie są to czynności zmierzające do końcowego załatwienia sprawy. Chodzi tu o takie działania, które nie zapewniają wyjaśnienia okoliczności sprawy i wydania stosownego merytorycznego rozstrzygnięcia, zaś postępowanie jest nadmiernie rozciągnięte w czasie i w nieuzasadniony sposób jest przedłużane niesprawnymi działaniami organu.
Innymi słowy, organ działa przewlekle wówczas gdy jego czynności są nieskuteczne lub też mało skuteczne. To stanowisko znajduje potwierdzenie w wyroku NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., o sygn. II OSK 549/13, LEX nr 1369030, gdzie stwierdzono : postępowanie prowadzone w sposób w przewlekły jest to postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź przy wykonywaniu czynności pozornych powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. (por. wyrok NSA z 19 kwietnia 2017 r., sygn. II OSK 238/16, LEX).
Wzorzec procedowania organu administracji w zakresie terminów załatwienia sprawy administracyjnej wyznaczają przepisy art. 12 § 1 oraz art. 35 § 1, 2 i 3 K.p.a. Szczególnie przepis art. 35 § 3 K.p.a., który stanowi że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
Z brzmienia powołanych przepisów nie można jednak wyciągać kategorycznych wniosków, gdyż zgodnie z art. 35 § 5 K.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania, a także okresów opóźnień spowodowanych z winy stron bądź przyczyn niezależnych od organu. Również terminy wykonania badań przez jednostkę wyspecjalizowaną nie podlegają wliczeniu do terminu załatwienia sprawy (por. wyrok NSA 4 kwietnia 2024 r. III OSK 7232/21).
Niewątpliwie zadaniem organu administracji publicznej zgodnie z zasadą wynikającą z art. 12 §1 K.p.a. jest działanie w sprawie w sposób wnikliwy i szybki, a zatem sposób działania organu musi być optymalnym kompromisem pomiędzy jak najszybszym rozstrzygnięciem sprawy, a jej rozstrzygnięciem w sposób merytorycznie rzetelny. Nie można też pomijać, że w postępowaniach przed organami administracji publicznej krzyżują się wielokrotnie sprzeczne interesy stron tego postępowania, a zadaniem organu jest szczegółowe ustalenie stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem argumentów i zarzutów wszystkich stron, dopuszczenie do głosu stron postępowania, ewentualne uzupełnienie postępowania dowodowego i wyważenie interesów stron przy rozstrzygnięciu sprawy.
Przechodząc do oceny sprawności postępowania Prezydenta Miasta [....], należy podkreślić że jest to postępowanie szczególnie skomplikowane. Świadczy o tym wielość orzeczeń, zarówno organów administracji państwowej, jak i sądów obu instancji, zawierających niejednokrotnie odmienne wnioski. Biorąc to pod uwagę Sąd uznał, że zarówno termin wszczęcia postępowania w sprawie, jak i tryb jego prowadzenia, cechujący się koncentracją czynności dowodowych - nie uzasadniają wniosku o przewlekłym działaniu organu. W toku postępowania powołany został rzeczoznawca majątkowy, który sporządził stosowną wycenę przedmiotowej nieruchomości, datowaną na 6 października 2021r. – terminu do sporządzenia której to wyceny nie wlicza się do terminów załatwienia sprawy – a strony, zawiadomione o możliwości zapoznania się z wyceną, zostały również powiadomione o możliwości wypowiedzenia się w kwestii tej wyceny.
Z możliwości tej skorzystała gmina [...], zarzucając dokonanej wycenie, iż nie bierze pod uwagę, że w chwili wywłaszczenia, sporna działka była działką użytkowaną rolniczo, położną na ternie słabo zurbanizowanym, pomiędzy niezabudowanymi nieruchomościami, a dokonana wycena, sporządzona według współczesnego stanu tej nieruchomości, w sposób nieuzasadniony zawyża wartość odszkodowania. Gmina wnosiła zatem o weryfikację sporządzonego operatu szacunkowego.
W tym czasie Skarżący wnosił już kolejne wnioski do Prezydenta Miasta [...] o przyspieszenie ustalenia i wypłacenia odszkodowania, w których wskazywał na niezrozumiałe opóźnienie w procedowaniu organu. Z akt sprawy wynika jednak, że przyczyna przedłużającego się postępowania nie była wynikiem braku działań organu, ale przeciwnie – była właśnie efektem podejmowania kolejnych czynności na żądanie strony przeciwnej.
Z akt sprawy wynika co prawda, że organ nie wyciągnął konsekwencji z faktu przekroczenia 7- dniowego terminu, wyznaczonego stronom na zapoznanie się i wypowiedzenie w sprawie zebranego materiału dowodowego i dopuścił wniosek gminy [...] z 2 grudnia 2021r. - czyli sporządzony po upływie miesiąca od sporządzenia zawiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami sprawy (w aktach brak dowodów doręczenia pozwalających na ścisłe określenie dat doręczeń), jednakże biorąc pod uwagę wagę niniejszej sprawy oraz wartość ustalonego odszkodowania, należy stwierdzić że czas wyznaczony stronie na zapoznanie się z materiałem dowodowym i wypowiedzenie w sprawie, musi pozwalać na realne skorzystanie z przysługujących jej uprawnień procesowych. Dyscyplinowanie stron postępowania nie powinno bowiem ograniczać stron w możliwości formułowania zarzutów.
Tym samym sposobu prowadzenia postępowania dowodowego przez Prezydenta Miasta [....]., nie można uznać za przewlekłe. Kolejno kierowane w tym czasie ponaglenia Skarżącego i zażalenia w sprawie przewlekłego prowadzenia postępowania, należy ocenić jako obiektywnie nieuzasadnione, a wynikające jedynie z niewiedzy Skarżącego o toku czynność podejmowanych w sprawie. Brak bieżącej informacji o toku sprawy, który Skarżący nader często podnosi w odniesieniu do kolejnych etapów postępowania administarcyjnego, jako nie mający wpływu na ocenę przewlekłości samego postępowania – pozostaje poza granicami kontroli Sądu w przedmiotowym postępowaniu.
Informacja o kolejnych etapach wyceny nieruchomości – głównie na skutek zarzutów Skarżącego podnoszonych w kolejnych pismach procesowych – widnieje w aktach sprawy z datą 2 lutego 2022r. oraz 31 marca 2022r. W aktach zalega też notatka ze spotkania stron z Prezydentem Miasta [...] w dniu 30 marca 2022r., które dotyczyło kwestii ustalenia wartości odszkodowania oraz terminowego wypłacenia przedmiotowego odszkodowania.
Po zawiadomieniu stron o możliwości zapoznania się z materiałem sprawy oraz kolejnym piśmie Skarżącego, kwestionującym prawidłowość dokonanej wyceny z (pismo z 28 kwietnia 2022r.), decyzją z 9 czerwca 2022r. Prezydent Miasta [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania na rzecz Skarżącego i zobowiązał do jego wypłacenia Burmistrza [...].
Analizując ten etap postępowania należy podkreślić, jak już wyżej wskazano, że postępowanie administracyjne wymaga od organu, będącego jego gospodarzem, wyważenia pomiędzy szybkością jego prowadzenia, a dopuszczeniem stron tego postępowania do aktywnego działania w sprawie, z poszanowaniem ich prawa do wnoszenia uwag i zastrzeżeń. Ponieważ w przedmiotowej sprawie zarówno Burmistrz [....] jak i Skarżący mieli zastrzeżenia do dokonanej wyceny nieruchomości - przy czym sam Skarżący formułował te zastrzeżenia bardzo obszernie i bardzo często, co wymagało od organu kilkukrotnego wdawania się w sprawę i kierowanie jej na powrót do biegłego rzeczoznawcy w celu uzupełniania bądź doprecyzowania – postępowaniu organu, mimo iż było prowadzone długotrwale, nie można zarzucić przewlekłości. Kolejne etapy tego przedłużającego się postępowania były bowiem wymuszone naprzemiennie formułowanymi wnioskami stron postępowania.
Na etapie postępowania odwoławczego tj. po wniesieniu odwołań od decyzji organu I instancji z 9 czerwca 2022r. - Prezydent Miasta [...] nie był już gospodarzem przedmiotowego postępowania i nie miał większego wpływu na sprawny tok czynności organu odwoławczego, dlatego nie sposób zarzucić temu organowi przewlekłe prowadzenie tego postępowania. Wiele z zarzutów poczynionych przez Skarżącego w treści skargi na przewlekłość procedowania Prezydent Miasta [...] dotyczy w rzeczywistości braku sprawności postępowania organu odwoławczego – zarzuty te nie mogą zostać uwzględnione jako uzasadnienie dla przewlekłości organu i instancji.
Na marginesie jednak, odnosząc się do tej części zarzutów skargi, podkreślić należy, że organ będący gospodarzem postępowania, w tym również postępowania odwoławczego, odpowiada nie tylko za jego sprawność, ale przede wszystkim za merytoryczną poprawność prowadzonego postępowania i z tego względu, to do organu prowadzącego postępowanie należy uznanie, co do tego, jakiego rodzaju czynności są konieczne do jego prowadzenia i zakończenia. Czynienie organom zarzutów w kwestii dokonywania czynności zbędnych, czy nieistotnych, nieukierunkowanych na rozstrzygnięcie sprawy musi odbywać się z pewną ostrożnością.
Czynności dokonywanych w sprawie od 13 października 2022r. do 27 września 2023r. tj. od decyzji Wojewody Podkarpackiego w przedmiocie uchylenia decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 9 czerwca 2022r. o ustaleniu odszkodowania na rzecz Skarżącego, do czasu wydania postanowienia WSA w Rzeszowie z 27 września 2023r. w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu, nie można postrzegać jako działań Prezydenta Miasta [...] ukierunkowanych na przedłużenie postępowania w sprawie.
Jak wynika z toku tego postępowania tj. z treści opisanych wyżej dwóch kolejnych orzeczeń sądowych w przedmiotowej sprawie, kwestia legitymacji skargowej tego organu nie została jednolicie rozstrzygnięta w orzecznictwie tut. Sądu, wobec czego nie sposób czynić organowi zarzutu, w kwestii dokonywania czynności pozornych, ukierunkowanych na przedłużenie postępowania, ale należy uznać działania organu za uzasadnione okolicznościami sprawy. W tych okolicznościach nie można bowiem stwierdzić, że organ wnoszący środek zaskarżenia, działał w sposób pozbawiony realnego celu - ukierunkowany na przedłużenie postępowania. Nie można zatem stwierdzić przewlekłego prowadzenia postępowania przez Prezydenta Miasta [...].
Skarżący w treści skargi uwypuklił upływ ponad dwóch miesięcy pomiędzy odesłaniem akt sprawy przez WSA w Rzeszowie (30 listopada 2023r.), a ich rzekomym przekazaniem Prezydentowi Miasta [...] przez Wojewodę Podkarpackiego w dniu 16 lutego 2024r. Pomimo wezwania Sądu, żaden z wymienionych organów nie wykazał faktycznych dat obiegu korespondencji.
Mimo tego jednak – mając na względzie praktyczne skutki przedmiotowego rozstrzygnięcia dla Skarżącego, a w szczególności potrzebę jak najszybszego merytorycznego orzeczenia w sprawie, która w całości trwa już niemal 30 lat, na co uwagę zwrócił NSA w sprawie I OSK 4290/18 – Sąd nie zdecydował się wywieźć negatywnych dla organu skutków prawnych, z samego tylko faktu, że Prezydent Miasta [...] nie wykazał w niniejszym postępowaniu faktycznej daty otrzymania akt od Wojewody Podkarpackiego, a jedynie poprzestał na oświadczeniu pełnomocnika w sprawie.
W ocenie Sądu przemawiają za tym co najmniej dwie okoliczności. Po pierwsze fakt, że w przedmiotowej sprawie – skomplikowanej, obszernej i wielowątkowej – nie sposób wykluczyć, że samo przekazanie dokumentów innemu organowi, poprzedzone było skierowaniem sprawy do komórki merytorycznej, w celu ustalenia prawidłowego toku czynności, co rzeczywiście spowodowało opóźnienie w przesłaniu akt. Po drugie - istniejące niebezpieczeństwo dalszego odwlekania w czasie orzeczenia, co do istoty sprawy, na skutek zaangażowania organu w spór dotyczący ewentualnej przewlekłości postępowania, której potencjalny wymiar nie mógłby stanowić podstawy do wynagrodzenia Skarżącemu realnych szkód, związanych z dalszym odwlekaniem terminu wydania decyzji merytorycznej.
Biorąc zatem pod uwagę wnioski płynące z orzeczenia NSA w sprawie I OSK 4290/18 w tym wskazany tam nadrzędny cel, jakim jest doprowadzenie sprawy do merytorycznego rozstrzygnięcia, Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.