II SAB/Rz 239/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Rzeszowie zobowiązał Okręgową Radę Adwokacką do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wynagrodzeń członków prezydium i rzeczników dyscyplinarnych, uznając te dane za informację publiczną.
Stowarzyszenie zaskarżyło Okręgową Radę Adwokacką (ORA) za bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej dotyczącej wynagrodzeń członków prezydium i rzeczników dyscyplinarnych. ORA odmówiła udostępnienia, uznając dane za niepubliczne. WSA w Rzeszowie, po uchyleniu poprzedniego wyroku przez NSA z powodu niewystarczającego uzasadnienia, zobowiązał ORA do rozpoznania wniosku, stwierdzając, że żądane informacje o wynagrodzeniach stanowią informację publiczną.
Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia na bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej (ORA) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wynagrodzeń członków prezydium, rzeczników dyscyplinarnych oraz osób szkolących aplikantów w 2017 roku. ORA odmówiła udostępnienia tych informacji, powołując się na wyrok WSA w Szczecinie i uznając, że nie stanowią one informacji publicznej, a ich ujawnienie naruszałoby ochronę danych osobowych. Stowarzyszenie wniosło skargę na bezczynność, argumentując, że ORA powinna była wydać decyzję administracyjną o odmowie lub udostępnić informacje. Pierwszy wyrok WSA w Rzeszowie uwzględniający skargę został uchylony przez NSA z powodu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., wskazując na brak odniesienia się do wniosku o odrzucenie skargi z powodu niewyczerpania środków prawnych oraz na lakoniczne uzasadnienie kwalifikacji żądanych informacji jako publicznych. W ponownym postępowaniu WSA, związany wykładnią NSA, uznał skargę za uzasadnioną. Sąd stwierdził, że ponaglenie z K.p.a. nie jest wymagane przed wniesieniem skargi na bezczynność w sprawach dostępu do informacji publicznej, gdyż ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje takiego obowiązku. WSA potwierdził, że ORA jest organem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej jako organ samorządu zawodowego. Analizując przepisy Prawa o adwokaturze, sąd uznał, że wynagrodzenia członków prezydium, rzeczników dyscyplinarnych oraz osób szkolących aplikantów, pochodzące z majątku samorządu, stanowią informację publiczną, ponieważ dotyczą działalności organów samorządu zawodowego i realizacji zadań publicznych. W konsekwencji, WSA zobowiązał ORA do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni, stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, i zasądził koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wynagrodzenia te stanowią informację publiczną, ponieważ dotyczą działalności organów samorządu zawodowego i realizacji zadań publicznych, a pochodzą z majątku samorządu.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na przepisach Prawa o adwokaturze, które wskazują, że ORA realizuje zadania publiczne, a jej majątek, z którego wypłacane są wynagrodzenia, ma charakter publiczny. Informacje o majątku samorządu są informacją publiczną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (13)
Główne
Konst. RP art. 61 § ust. 1 zdanie drugie
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Organy samorządów zawodowych są zobowiązane do udostępniania informacji publicznej.
P.p.s.a. art. 149 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 190 § zd. pierwsze
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd związany jest wykładnią prawa dokonaną przez NSA.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informacja o majątku samorządu zawodowego jest informacją publiczną.
P.a. art. 3 § ust. 1
Ustawa Prawo o adwokaturze
Samorząd adwokacki realizuje zadania publiczne.
P.a. art. 44 § ust. 1
Ustawa Prawo o adwokaturze
P.a. art. 43 § ust. 1
Ustawa Prawo o adwokaturze
P.a. art. 40 § pkt 3
Ustawa Prawo o adwokaturze
P.p.s.a. art. 53 § § 2b
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 37
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
u.d.i.p. art. 16 § ust. 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Żądane informacje o wynagrodzeniach członków organów samorządu adwokackiego stanowią informację publiczną. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie wymaga wniesienia ponaglenia przed skargą na bezczynność.
Odrzucone argumenty
ORA argumentowała, że żądane informacje nie są informacją publiczną. ORA wniosła o odrzucenie skargi z powodu niewyczerpania środków prawnych (ponaglenia).
Godne uwagi sformułowania
Sąd związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Poza tym, wynagrodzenie wymienianych powyżej osób pochodzi z majątku publicznego, dla którego źródłem finansowania są między innymi składki członków... Wobec tego wiedza o majątku samorządu zawodowego jest informacją publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 5 u.i.d.p.
Skład orzekający
Jerzy Solarski
przewodniczący sprawozdawca
Karina Gniewek-Berezowska
sędzia
Marcin Kamiński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że wynagrodzenia członków organów samorządów zawodowych, w tym adwokackich, stanowią informację publiczną. Potwierdzenie braku obowiązku wnoszenia ponaglenia przed skargą na bezczynność w sprawach dostępu do informacji publicznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji organów samorządu zawodowego adwokatury, ale może być analogicznie stosowane do innych samorządów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy transparentności finansowej organów samorządu zawodowego, co jest tematem budzącym zainteresowanie społeczne i prawnicze. Wyjaśnia, jakie informacje dotyczące wynagrodzeń są jawne.
“Czy wynagrodzenia adwokatów w samorządzie są tajemnicą? Sąd rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Rz 239/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2023-02-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-12-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Jerzy Solarski /przewodniczący sprawozdawca/ Karina Gniewek-Berezowska Marcin Kamiński Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Skarżony organ Inne Treść wyniku zobowiązano do rozpoznania wniosku Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1330 art. 4 ust. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 - tekst jedn. Dz.U. 2023 poz 259 art. 149 par. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie WSA Marcin Kamiński AWSA Karina Gniewek – Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 lutego 2023 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia S. z siedzibą w W. na bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Okręgową Radę Adwokacką w [...] do rozpoznania wniosku Stowarzyszenia S. z siedzibą w W. z dnia 3 grudnia 2018 r. w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy organowi wraz z prawomocnym wyrokiem; II. stwierdza, ze bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] na rzecz strony skarżącej Stowarzyszenia S. z siedzibą w W. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie W skardze z dnia 21 maja 2019 r. Stowarzyszenie (dalej: "Stowarzyszenie"/"Skarżąca") zarzuciło Okręgowej Radzie Adwokackiej w [...] (dalej: "ORA") bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając naruszenie: - art. 61 ust.1 zdanie drugie Konstytucji RP oraz art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm., dalej: "u.d.i.p"), w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że prawo do informacji publicznej obejmuje uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu zawodowego, poprzez błędne zastosowanie, polegające na braku prawidłowej realizacji wniosku dotyczącego udostępnienia informacji o działalności organu samorządu zawodowego adwokatów, jakim jest ORA ; - art. 61 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji RP w zw. z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 6 ust.1 pkt 2 lit. f oraz art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p., w zakresie w jakim z przepisów tych wynika, że przedmiotem prawa do informacji jest informacja o działalności organu samorządu zawodowego oraz informacja o sprawach publicznych, w tym m.in. informacja o majątku, którym dysponuje podmiot zobowiązany (oraz organ samorządu zawodowego), poprzez błędne zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że informacje będące przedmiotem wniosku z 3 grudnia 2018 r. (dotyczące kwot, wypłacanych członkiniom i członkom prezydium ORA) nie stanowią informacji publicznej. Na tych podstawach Stowarzyszenie wniosło o zobowiązanie ORA do rozpatrzenia wniosku z 3 grudnia 2018 r., zasądzenie od ORA na rzecz Stowarzyszenia zwrotu kosztów postępowania wedle norm przepisanych oraz stwierdzenie, że bezczynność ORA miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi odniesiono się do formy udzielonej odpowiedzi. Wskazano, że odmowa udostępnienia informacji publicznej może nastąpić ze względu na zaktualizowanie się przesłanek, określonych w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. a nadto - stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - przybiera formę decyzji administracyjnej. Przyjęcie, że żądane informacje nie są "informacjami publicznymi" stanowi nie odmowę udostępnienia informacji publicznej, ale uznanie, że nie znajduje zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej, gdyż nie został spełniony jej zakres przedmiotowy. Wówczas prawidłową reakcją organu powinna być nie odmowa udostępnienia informacji (w formie, jak wskazano, decyzji administracyjnej), ale poinformowanie przez organ w drodze czynności materialno-technicznej, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Stowarzyszenie nie zgodziło się także ze stanowiskiem, że informacje, o których udostępnienie wystąpiono we wniosku z 3 grudnia 2018 r. nie stanowią informacji publicznej. Wskazało, że wyrok WSA w Szczecinie z 15 października 2015 r. (II SAB/Sz 98/15), na który powołał się organ został uchylony wyrokiem NSA z 8 grudnia 2017 r. sygn. I OSK 334/16. Wobec tego żądane informacje stanowią informację publiczną, a ORA, jako organ izby adwokackiej (art. 39 pkt 2 Prawa o adwokaturze), jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej stosownie do art. 61 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji RP oraz art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. W odpowiedzi na skargę ORA wniosła o jej odrzucenie skargi, ponieważ Stowarzyszenie nie wyczerpało środków prawnych przewidzianych przepisem art. 53 § 2b P.p.s.a. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi wskazała, że podtrzymuje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 3 grudnia 2018 r. stanowiącym odpowiedź na wniosek o udzielenie informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona. I. Stan sprawy jest następujący. I.1. W dniu 3 grudnia 2018. r. Stowarzyszenie skierowało na adres elektroniczny ORA wniosek o udostępnienie następujących informacji publicznych: 1) informacji o kwocie, jaką w 2017 r. otrzymał dziekan za pełnienie swoich obowiązków w Izbie z wyszczególnieniem jakie składniki wynagrodzenia składają się na tę kwotę, 2) informacji o kwocie, jaką w 2017 r. otrzymał wicedziekan (lub otrzymali poszczególni wicedziekani) za pełnienie swoich obowiązków w Izbie z wyszczególnieniem jakie składniki wynagrodzenia składają się na tę kwotę? 3) informacji o kwocie, jaką w 2017 r. otrzymał sekretarz za pełnienie swoich obowiązków w Izbie z wyszczególnieniem jakie składniki wynagrodzenia składają się na tę kwotę? 4) informacji o kwocie, jaką w 2017 r. otrzymali pozostali poszczególni członkowie prezydium za pełnienie swoich obowiązków w Izbie z wyszczególnieniem jakie składniki wynagrodzenia składają się na tę kwotę? 5) informacji o kwocie, jaką w 2017 r. otrzymał rzecznik dyscyplinarny za pełnienie swoich obowiązków w Izbie z wyszczególnieniem jakie składniki wynagrodzenia składają się na tę kwotę? 6) informacji o kwocie, jaką w 2017 r. otrzymał zastępca (lub otrzymali poszczególni zastępcy) rzecznika dyscyplinarnego za pełnienie swoich obowiązków w Izbie z wyszczególnieniem jakie składniki wynagrodzenia składają się na tę kwotę? 7) informacji o kwocie, jaką w 2017 r. otrzymał kierownik szkolenia aplikantów za pełnienie swoich obowiązków w Izbie z wyszczególnieniem jakie składniki wynagrodzenia składają się na tę kwotę? 8) informacji o kwocie, jaką w 2017 r. otrzymał zastępca (lub otrzymali poszczególni zastępcy) kierownika szkolenia aplikantów za pełnienie swoich obowiązków w Izbie z wyszczególnieniem jakie składniki wynagrodzenia składają się na tę kwotę? 9) informacji o kwocie, jaką w 2017 r. otrzymali poszczególni opiekunowie roku na aplikacji za pełnienie swoich obowiązków w Izbie z wyszczególnieniem jakie składniki wynagrodzenia składają się na tę kwotę? Jednocześnie zwróciło się o przesłanie powyższych informacji na podany adres e-mail. W dniu 7 grudnia 2018 r. Stowarzyszenie otrzymało informację o przekazaniu zapytania, celem rozpoznania, koordynatorowi do spraw informacji publicznej Naczelnej Rady Adwokackiej. Koordynator pismem z dnia 11 grudnia 2018 r. poinformował Stowarzyszenie, że ORA odmawia udostępnienia informacji, ponieważ żądana informacja nie jest informacją publiczną. W uzasadnieniu stanowiska powołano się na pogląd prawny wyrażony w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 15 października 2015 r. sygn. akt II SAB/Sz 98/15, że informacja o wysokości diet samorządowych w adwokaturze nie stanowi informacji publicznej. Koordynator stwierdził, że nadrzędny charakter ma uprawnienie do ochrony danych osobowych - informacji o wysokości pobieranych diet - dających się zidentyfikować z imienia i nazwiska członków poszczególnych okręgowych rad adwokackich. Dodatkowo wskazał, że żądanie stanowi nadużycie prawa. Stowarzyszenie nie zgodziło się z treścią odpowiedzi i wniosło skargę na bezczynność ORA. I.2. Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2019 r. sygn. II SAB/Rz 57/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej: "WSA") skargę uwzględnił i zobowiązał ORA do załatwienia wniosku Stowarzyszenia z dnia 3 grudnia 2018 r. w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdził, że bezczynność ORA nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i zasądził od ORA na rzecz Stowarzyszenia kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA w uzasadnieniu, powołując przepis art. 4 ust. 1 u.d.i.p. wskazał, że organy samorządów zawodowych są zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej. Następnie dokonał analizy wybranych przepisów ustawy dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2018 r. poz. 1184 ze zm.) i wywiódł, że ORA jest organem samorządu zawodowego adwokatów (przynajmniej w znaczeniu funkcjonalnym) i dlatego jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej. Natomiast żądana przez Stowarzyszenie informacja dotycząca diet, jakie uzyskali poszczególni członkowie ORA, stanowi informację o majątku samorządu zawodowego, a zatem jest informację publiczną. Wobec tego WSA stwierdził, że skoro ORA w piśmie z dnia 11 grudnia 2018 r. uznała, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, to organ ten dopuścił się bezczynności. Oceniając zaistniałą sytuację WSA uznał, że stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż w ustawowo przewidzianym terminie udzielono odpowiedzi, a bezczynność wynikała z błędnego założenia, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. I.3. Na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez ORA, Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") wyrokiem z dnia 10 listopada 2022 r. sygn. III OSK 1892/1, uchylił wyrok z dnia 24 czerwca 2019 r. sygn. II SAB/Rz 57/19 i przekazał sprawę WSA do ponownego rozpoznania oraz zasądził od Stowarzyszenia na rzecz ORA kwotę 377 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu NSA stwierdził, że słusznie zarzucono w skardze kasacyjnej naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. "Po pierwsze doszło do tego przez brak odniesienia się do wniosku Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] zawartego w odpowiedzi na skargę o odrzucenie skargi z powodu niewyczerpania przed jej wniesieniem środka prawnego przysługującego Stowarzyszeniu w postaci ponaglenia z art. 37 K.p.a. W odpowiedzi na skargę kasacyjną zawarto obszerną argumentację na poparcie tego wniosku a jego uwzględnienie mogło skutkować niedopuszczalnością wniesienia skargi na bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Tymczasem Sąd i instancji co prawda podał, że organ taki zarzut podniósł, jednak w ogóle nie odniósł się do niego. Nie jest wystarczające nieuwzględnienie tego zarzutu w sposób dorozumiany przez rozpoznanie skargi. Brak przedstawienia stanowiska Sądu I instancji co do tego zarzutu, uniemożliwia poznanie i dokonanie oceny stanowiska Sądu I instancji przez Sąd kasacyjny. Po wtóre, najistotniejszym jest to, że podstawą odmowy udostępnienia żądanej przez Stowarzyszenie informacji, było uznanie jej przez Okręgową Radę Adwokacką za niemającą charakteru informacji publicznej. W sytuacji uznania takiej kwalifikacji za prawidłową, skargę na bezczynność należałoby oddalić. Zatem kwestia kwalifikacji żądnej informacji miała zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Wobec tego wymagała rzetelnego wyjaśnienie przez Sąd I instancji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji nie wyjaśnił w sposób adekwatny do celu wynikającego z art. 141 § 4 p.p.s.a., dlaczego uznał żądaną informację za informację publiczną. Sąd stwierdził jedynie, że "[z] kolei żądana przez Stowarzyszenie informacja dotycząca diet jakie uzyskali poszczególni członkowie Okręgowej Rady Adwokackiej stanowi de fato informację o majątku samorządu zawodowego - a zatem informację publiczną (tak również w powołanym wyroku NSA).". Sąd pierwszej instancji nie zdefiniował co to jest informacja publiczna, nie powołał jakichkolwiek przepisów prawa na poparcie swojego lakonicznego stanowiska. Ograniczenie się w uzasadnieniu wyroku do powołania na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wydany w innej sprawie o sygn. akt I OSK 334/16, bez przytoczenia stanowiska NSA wyrażonego w tym wyroku oraz bez jednoczesnego gruntownego odniesienia się do okoliczności konkretnego stanu faktycznego niniejszej sprawy, nie może zastąpić opisu przebiegu operacji logicznej, rezultatem której jest przyjęty przez Sąd kierunek interpretacji i zastosowania konkretnego przepisu prawa w okolicznościach konkretnego stanu faktycznego niniejszej sprawy, a w konsekwencji przyjęty kierunek rozstrzygnięcia sprawy. Tym bardziej, że rozstrzygnięcie, które miało miejsce w sprawie I OSK 334/16 dotyczyło informacji o dietach tylko jednej z grup osób, z którymi związane były informacje wnioskowane przez Stowarzyszenie w niniejszej sprawie. Brak wskazania i wyjaśnienia podstawy materialnoprawnej zakwalifikowania żądnej przez Stowarzyszenie informacji jako informacji publicznej, nie tylko uniemożliwia obronę swoich praw przez Okręgową Radę Adwokacką ale i uniemożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny". II.1. Stosownie do przepisu art. 190 zd. pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "P.p.s.a."), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przepis ten w jednoznaczny sposób wyznacza kierunek postępowania sądu pierwszej instancji, który nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania, przy czym związanie wykładnią prawa odnosi się zarówno do prawa materialnego, jak i prawa procesowego. 2. W rozpoznawanej sprawie "związanie" oznacza, że Sąd w pierwszej kolejności winien odnieść się do wniosku ORA zawartego w odpowiedzi na skargę o jej odrzucenie, z powodu niewyczerpania przed wniesieniem skargi środka prawnego przysługującego Stowarzyszeniu w postaci ponaglenia z art. 37 K.p.a. Sąd stwierdza, że wniosek o odrzucenie skargi jest niezasadny. Wskazać należy, że ustawa o dostępie do informacji publicznej w sposób kompleksowy reguluje zagadnienia związane z dostępem do informacji publicznej. Zatem jedynie w kwestiach, w których odsyła do innych aktów prawnych, przepisy te - i to w ściśle wskazanym zakresie - mają zastosowanie w sprawach dotyczących informacji publicznej. Jedyne odesłanie do przepisów K.p.a. zawarte jest w art. 16 ust. 2 u.i.d.p. Odesłanie to dotyczy wydawania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz decyzji o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej podejmowanej w przypadku, o jakim mowa w art. 14 ust. 2 u.i.d.p. Zauważyć w tym miejscu należy, że z art. 16 ust. 2 u.i.d.p. również wynika, że na gruncie u.i.d.p. przepisy o decyzji z K.p.a. podlegają określnej modyfikacji. Zatem ze względu na brak innego odesłania w u.i.d.p. do przepisów K.p.a., jak również ze względu na to, że przepisy u.i.d.p. nie przewidują żadnych środków zaskarżenia w razie bezczynności w udzieleniu informacji publicznej, wniesienie ponaglenia nie jest wymagane. Powyższego nie zmienia art. 53 § 2b P.p.s.a. w brzmieniu wynikającym z ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935). Przepis ten ma brzmienie: skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Jak już wyżej wskazano ponaglenie, to instytucja przewidziana w art. 37 K.p.a. Niezależnie od tego, ponaglenie przewidziane w art. 37 K.p.a., zastąpiło zażalenie do organu wyższego stopnia oraz wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Natomiast zgodnie z utrwalonym orzecznictwem odnoszącym się do stanu prawnego sprzed wskazanej wyżej zmiany, w przypadku skargi na bezczynność organu w udzieleniu informacji publicznej, przed wniesieniem skargi nie wymagano wyczerpania tych środków (zob. np. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. sygn. I OSK 601/05, czy wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. I OSK 2603/13). Dlatego też, z przyczyn wyżej wskazanych, skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona ponagleniem. 3. Dopuszczalność skargi (bez uprzedniego wniesienia ponaglenia) ma ten skutek, że Sąd winien rozpoznać skargę na bezczynność ORA w przedmiocie informacji publicznej. Na wstępie wskazać należy, że pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1, art. 4 oraz w art. 6 u.i.d.p. Pierwszy ze wskazanych przepisów stwierdza, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie. Z kolei art. 4 u.d.i.p. przykładowo wskazuje podmioty obowiązane do udostępnienia informacji publicznej, natomiast art. 6 ust. 1 u.i.d.p. zawiera przykładowe zestawienie informacji zaliczonych do informacji publicznej. W zakresie kryterium podmiotowego Sąd w składzie rozpoznającym skargę podziela stanowisko wyrażone w wyroku WSA z dnia 24 czerwca 2019 r. sygn. II SAB/Rz 57/19 w części, w której Sąd dokonał analizy wybranych przepisów ustawy dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2022 r. poz. 1184, dalej: "P.a.") i wywiódł, że ORA jest organem samorządu zawodowego adwokatów (przynajmniej w znaczeniu funkcjonalnym) i dlatego jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej, przy czym pogląd ten jest powszechnie prezentowany w orzecznictwie. Przykładowo, w wyroku z dnia 24 kwietnia 2018 r. sygn. II GSK 231/18 NSA stwierdził, że okręgowa rada adwokacka mieści się w kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej, ponieważ organy samorządu zawodowego należą do grupy "innych podmiotów wykonujących zadania publiczne", o jakich mowa w art. 4 ust.1 pkt 2 u.i.d.p. W odniesieniu do pytań zawartych we wniosku Stowarzyszenia z dnia 3 grudnia 2018 r. należy przywołać przepis art. 1 P.a. z którego wynika, że adwokatura powołana jest do udzielania pomocy prawnej, współdziałania w ochronie praw i wolności obywatelskich oraz w kształtowaniu i stosowaniu prawa; jest zorganizowana na zasadach samorządu zawodowego. W świetle art. 3 ust. 1 P.a., zadaniem samorządu zawodowego adwokatury jest: 1) tworzenie warunków do wykonywania ustawowych zadań adwokatury; 2) reprezentowanie adwokatury i ochrona jej praw; 3) sprawowanie nadzoru nad przestrzeganiem przepisów o wykonywaniu zawodu adwokata; 4) doskonalenie zawodowe adwokatów i kształcenie aplikantów adwokackich; 5) ustalanie i krzewienie zasad etyki zawodowej oraz dbałość o ich przestrzeganie; 5a) współdziałanie z jednostkami samorządu terytorialnego w zapewnianiu udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej, o której mowa w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej (Dz. U. poz. 1255); 6) sprawowanie zarządu majątkiem samorządu adwokackiego i rozporządzanie nim. Zatem samorząd adwokacki, zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 P.a. w zw. z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP realizuje zadania publiczne w sposób, który ma charakter publiczny. Zgodnie z art. 44 ust. 1 P.a., do zakresu działania okręgowej rady adwokackiej należą wszystkie sprawy adwokatury, których załatwienia ustawa nie zastrzega organom adwokatury oraz innym organom izb adwokackich, organom zespołów adwokackich lub organom państwowym. Z kolei prezydium rady jest ciałem wyłanianym wewnątrz okręgowej rady adwokackiej, a tworzą je: dziekan, wszyscy wicedziekani, sekretarz rady oraz jego zastępca (o ile został wybrany), a także skarbnik (art. 43 ust. 1 P.a.). Prezydium, zgodnie z art. 43 ust. 2 P.a., przygotowuje posiedzenia rady. Z powyższego wynika, że prezydium rady odgrywa rolę pomocniczą wobec rady. Pełnienie funkcji członka prezydium okręgowej rady adwokackiej nie jest objęte sferą niepubliczną (prywatną), lecz stanowi realizację ustawowego zadania samorządu zawodowego wynikającego z art. 3 ust. 1 P.a. w zw. z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP. Poza tym, wynagrodzenie wymienianych powyżej osób pochodzi z majątku publicznego, dla którego źródłem finansowania są między innymi składki członków ustalane w oparciu o art. 40 pkt 3 P.a. Wobec tego wiedza o majątku samorządu zawodowego jest informacją publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 5 u.i.d.p. (zob. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2016 r. sygn. I OSK 3415/15). W odniesieniu do rzecznika dyscyplinarnego i jego zastępców, to osoby te dbają o przestrzeganie zasad etyki zawodowej (art. 3 ust. 1 pkt 5 P.a.) a więc realizują zadania publiczne. Rzecznicy dyscyplinarni (i ich zastępcy) tworzą sądownictwo dyscyplinarne, które odnosi się wyłącznie do okoliczności związanych ze statusem adwokata, a więc osoby wykonującej zawód zaufania publicznego. Natomiast okoliczność, że ustawodawca przekazał sprawowanie sądownictwa dyscyplinarnego nad adwokatami do kompetencji organów adwokatury nie oznacza, że sprawując sądownictwo dyscyplinarne organy te zaprzestają wykonywania zadań władzy nad adwokatami, jak i nie prowadzi do utraty publicznego charakteru tej działalności (zob. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2018 r. sygn. I OSK 394/16). Niezależnie od tego wynagrodzenie tym osobom wypłacane jest również z majątku samorządu zawodowego i tym samym jest informacją publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 5 u.i.d.p. Również wynagrodzenie wszystkich osób pełniących funkcje szkoleniowe aplikantów adwokackich pochodzi z majątku samorządu zawodowego i dlatego jest informacją publiczną. Poza tym szkolenie aplikantów stanowi realizacją zadania publicznego z art. 3 ust. 1 pkt 4 P.a. w zw. z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP, a więc wiedza o jego realizacji dotyczy informacji o działalności organów samorządu adwokackiego i jest niewątpliwie informacją publiczną w rozumieniu art. 1 u.i.d.p. w zw. z art. 61 ust. 1 zd. 2 Konstytucji RP (zob. wyrok NSA z dnia 11 maja 2017 r. sygn. I OSK 2765/16, wyrok z dnia 30 czerwca 2016 r. sygn. I OSK 4/16). Reasumując: Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela zaprezentowane poglądy orzecznictwa i stwierdza, że pytania zawarte we wniosku Stowarzyszenia z dnia 3 grudnia 2018 r. dotyczą informacji publicznej. Konkluzja jest więc taka, że skoro ORA nie rozpatrzyła wniosku o udzielenie informacji publicznej, to mimo udzielonej w terminie odpowiedzi, pozostaje w bezczynności. Z tych przyczyn Sąd orzekł, jak w wyroku, na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI