II SAB/Rz 211/24

II SAB/Rz 211/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-02-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Zdrzałka
Magdalena Józefczyk
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 50, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 902
art. 2 ust. 1, art. 10 ust. 1, art. 14 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 572
art. 63, art. 64 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 lutego 2025 r. sprawy ze skargi P. N. na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej [...] w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej – skargę oddala –
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi P.N. (dalej: "Skarżący") jest bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w G. (dalej: "Dyrektor" lub "organ") w sprawie udostępnienia informacji publicznej.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 11 listopada 2024 r. na elektroniczną skrzynkę pocztową organu, z adresu mailowego – [...], wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej, poprzez przesłanie kopii ostatniej faktury za zakup papieru toaletowego. We wniosku zaznaczono, aby wnioskowaną informację przesłać w formacie PDF na adres e-mail nadawcy.
Pismem z dnia 26 listopada 2024 r. skarżący, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika – radcę prawnego, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na bezczynność Dyrektora Szkoły w związku z brakiem odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia 10 listopada 2024 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając organowi naruszenie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 902 z późn. zm.; dalej: "u.d.i.p."), poprzez nie udostępnienie informacji publicznej, pomimo upływu ustawowego terminu oraz nie poinformowanie o braku możliwości udostępnienia informacji publicznej w określonym ustawowo terminie ze wskazaniem powodów opóźnienia oraz nowego terminu udostępnienia informacji.
Na podstawie tych zarzutów, wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie czternastu dni od uprawomocnienia się wyroku oraz o zasądzenie na jego rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że bezspornie przedmiotem wniosku jest informacja publiczna, ponieważ dotyczy dysponowania mieniem publicznym, jakim jest mienie należące do organu. Ponadto Dyrektor Szkoły jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Skarżący podniósł, że pomimo upływu terminów ustawowych organ w żaden sposób nie ustosunkował się do wniosku, jak też nie poinformował go o przyczynach opóźnienia w udostępnieniu informacji publicznych, jak również nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor wyjaśnił, że przyczyną braku odpowiedzi na opisany wyżej wniosek o udostępnienie informacji publicznej było niezauważenie go w natłoku maili przesyłanych na adres mailowy szkoły.
Dyrektor wskazał, że administruje placówkę sam, bark jest zastępcy, nie ma również sekretarki. W swoim zakresie czynności ma obsługę całej administracji, jak również zarządzanie obiektem. Zaznaczył, że dotychczas odpowiadał na wszystkie przesłane maile o udostępnienie informacji publicznej, mając świadomość, że obsługa publicznej poczty elektronicznej oraz udzielanie informacji publicznej jest jego obowiązkiem. W tym jednak przypadku mail nie został zauważony, co wynikało z dużej ilości pracy oraz być może również dlatego, że został wysłany w dzień świąteczny, w związku z czym nagromadziła się duża ilość wiadomości.
Organ wyjaśnił, że po otrzymaniu skargi na bezczynność odnalazł wspomnianego maila, zaznaczając przy tym, że adres z jakiego został wysłany wzbudza wątpliwość i obawy przed utratą danych osobowych, które podlegają ochronie. Dyrektor dodał, że w październiku 2024 r. poczta szkoły została zablokowana ze względu na otrzymywanie maili o wątpliwych adresach. Podkreślił, że po otrzymaniu skargi na bezczynność i odnalezieniu wiadomości z wnioskiem, niezwłocznie udzielił żądanej odpowiedzi, przesyłając kopię faktury.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z zm.) – dalej: p.p.s.a., który stanowi, iż sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., a więc wówczas gdy organ pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wydaje decyzji administracyjnej, postanowienia albo też uchyla się od podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z kolei w myśl art. 149 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi, o czym stanowi art. 50 § 2 p.p.s.a. W doktrynie oraz judykaturze przyjmuje się, że droga postępowania sądowoadministracyjnego jest dopuszczalna tylko, gdy skargę wnosi podmiot mający legitymację do zaskarżenia działania lub bezczynności, przewlekłości organu będącego przedmiotem zaskarżenia (por. wyrok NSA z 9 października 2018 r. II OSK 2441/16; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Istotą legitymacji skargowej jest uprawnienie do żądania przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności organu administracji publicznej przez sąd administracyjny w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. Brak legitymacji skargowej powoduje, że sąd administracyjny nie może przejść do rozstrzygnięcia sporu o zgodność z prawem działania lub zaniechania organu administracji publicznej. Legitymacja procesowa podmiotów, o których mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a., ma charakter materialny, z wyjątkiem prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka i organizacji społecznych, których legitymacja procesowa jest oparta na przesłankach formalnych. Podmiot wnoszący skargę musi zatem wykazać istnienie po jego stronie interesu prawnego, czyli osobistego, konkretnego i aktualnego prawnie chronionego interesu, który może być realizowany na gruncie określonego przepisu prawa, najczęściej materialnego, bezpośrednio wiążącego zaskarżony akt z indywidualną i prawnie chronioną sytuacją strony (por. R. Hauser, M Wierzbowski (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 7, C.H. BECK, komentarz do art. 50).
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność Dyrektora w udzieleniu informacji publicznej na wniosek z dnia 11 listopada 2024 r. w tym dniu na elektroniczną skrzynkę pocztową organu, z adresu mailowego – [...], wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej, żądający przesłania kopii ostatniej faktury za zakup papieru toaletowego. We wniosku zaznaczono, aby wnioskowaną informację należy przesłać w formacie PDF na adres e-mail nadawcy.
Szczegółowe unormowania dotyczące dostępu do informacji publicznej regulują przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902) - dalej: u.d.i.p. W myśl art. 10 ust. 1 ustawy informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, udostępniana jest na wniosek. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnej z żądaniem wnioskodawcy, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Z powyższego wynika, że stroną postępowania o dostęp do informacji publicznej wszczynanego na wniosek jest wyłącznie wnioskodawca. Skoro obowiązek udzielenia informacji publicznej powstaje w związku z wnioskiem konkretnego podmiotu, który w ten sposób realizuje konstytucyjnie prawo do informacji, to konsekwencją tego stanu rzecz jest, że jedynie ten podmiot ma przymiot strony tego postępowania. Nie ulega również wątpliwości, że prawo wniesienia skargi na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej przysługiwać może wyłącznie osobie, która uprzednio wystąpiła z wnioskiem o jej udostępnienie. Tylko bowiem ta osoba ma interes prawny do zainicjowania sądowej kontroli i zwalczania w ten sposób zaniechania organu (por. wyrok NSA z 30 kwietnia 2020 r., sygn. I OSK 3386/19; wyrok WSA w Krakowie z 7 kwietnia 2021 r., II SAB/Łd 32/21; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wskazać również należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, iż na gruncie przepisów u.d.i.p. brak jest jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku o udzielenie informacji publicznej, poza utrwaleniem go w formie pisemnej. Przy czym za wniosek pisemny uznaje się również zapytanie przesłane pocztą elektroniczną. Wniosek nie stanowi również podania w rozumieniu art. 63 k.p.a., gdyż do udostępniania informacji publicznej, co następuje w drodze czynności materialno-technicznej, nie stosuje się przepisów k.p.a. Podkreśla się również, że przepisy u.d.i.p. nie wymagają pełnego zidentyfikowania podmiotu wnioskującego, gdyż udzielenie informacji publicznej, nie jest uzależnione od uprzedniego wykazania interesu prawnego, czy też faktycznego. Wniosek o udzielenie informacji publicznej nie może być natomiast anonimowy, gdy udostępnienie żądanych informacji wiąże się z poniesieniem kosztów, informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej, bądź też, gdy rozpatrzenie wniosku wymaga wydania decyzji administracyjnej. W powyższych sytuacjach niezbędne jest zindywidualizowanie wnioskodawcy, w tym potwierdzenie złożenia wniosku poprzez jego podpisanie, własnoręcznie lub też za pomocą podpisu elektronicznego. W takim przypadku brak wskazania danych osobowych wnioskodawcy oraz brak podpisu pod wnioskiem stanowią braki formalne, podlegające usunięciu w trybie określonym w art. 64 § 2 k.p.a. Tym samym, co do zasady uznano, że minimalne wymogi determinujące skuteczne wystąpienie z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej, poza wskazaną wyżej formą pisemną obejmują jasne sformułowanie, z którego wynika co jest przedmiotem żądanej informacji, w celu wykazania, że informacja ta ma charakter informacji publicznej oraz dokładne określenie adresata wniosku (por. wyroki NSA z 7 czerwca 2019 r., I OSK 2788/17; z 16 października 2018 r., I OSK 2621/16; 14 listopada 2019 r., I OSK 692/18; 19 czerwca 2020 r., I OSK 1777/19; wyroki WSA we Wrocławiu z 16 marca 2021 r., IV SAB/Wr 450/20; wyrok WSA w Bydgoszczy z 1 kwietnia 2021 r., II SAB/Bd 4/20; wyrok WSA w Krakowie z 26 lutego 2021 r., II SAB/Kr 15/21; wyrok WSA w Opolu z 21 czerwca 2018 r., II SAB/Op 49/18; wyrok WSA w Rzeszowie II SAB/Rz 65/29 z dnia 8 sierpnia 2029 r. oraz wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2020 r., OSK 3127/19.
Niemniej jednak wobec brzmienia przywołanego wyżej art. 50 § 1 p.p.s.a., jak i wskazanych art. 10 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.d.i.p., dla skutecznego wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, niezbędne jest wykazanie tożsamości podmiotu występującego o udzielenie danej informacji publicznej i podmiotu inicjującego postępowanie sądowoadministracyjne.
W niniejszej sprawie przedłożony wraz ze skargą wniosek z dnia 11 listopada 2024 r. o udzielenie informacji publicznej nie został podpisany, a zarówno jego treść, jak i adres poczty elektronicznej, z którego został wysłany - [...] - nie pozwalają na zidentyfikowanie podmiotu wnioskującego.
Należy podkreślić, że w bazie CBOIS można odnaleźć wyroki sądów administracyjnych ze skargi P.N. skarżącego bezczynność Dyrektorów Szkół z całej Polski w udzieleniu informacji publicznej stanowiącą fakturę za papier toaletowy. Przykładowo – wyrok WSA w Lublinie z dnia 30 stycznia 2025 r., II SAB/Lu 190/24, - wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 lutego 2025 r., II SAB/Kr 254/24, - wyrok WSA w Kielcach z dnia 13 lutego 2025 r., II SAB/Ke 4/25, - wyrok WSA w Opolu z dnia 6 lutego 2025 r., I SAB/Op 122/24, - wyrok WSA w Białymstoku z dnia 9 stycznia 2025 r., II SAB/Bk 122/24.
Modus operandi w tych sprawach był identyczny.
Wniosek o informację publiczną składany był elektronicznie, bez podpisu.
W sprawie I SAB/Op 122/24 wysłany był z adresu email: [...].
W sprawie II SAB/Lu 190/24 (tut. Sąd oddalił skargę z uwagi na anonimowość wnioskującego), z adresu [...] utworzonego na domenie "[...].pl". z domeną tą nie jest związana żadna strona internetowa jak ustalił WSA w Lublinie.
Ogółem w bazie CBOIS jest ponad 70 wyroków ze skargi P.N. o informację publiczną.
Sąd podziela stanowisko NSA zawarte w mającym istotne znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy wyroku z dnia 18 grudnia 2024 r. (OSK 1602/24).
W obszernym i przekonującym wywodzie zawartym w uzasadnieniu wyroku z 18 grudnia 2024 r. (III OSK 1602/24), Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na ewolucję stanowiska orzecznictwa sądów administracyjnych w kwestii anonimowości wniosku o udostępnienie informacji publicznej. NSA podkreślił, że stanowisko orzecznictwa dopuszczające anonimowość wniosku o udostępnienie informacji zostało wypracowane w orzecznictwie przed laty w zupełnie innych realiach, zarówno co do rozwoju technologii komunikacji cyfrowej, jak i co do możliwych zagrożeń dla bezpieczeństwa krajowego oraz dla poszczególnych podmiotów. Dzisiejsza, zmieniona sytuacja wymaga, by stanowisko to w racjonalny sposób zmodyfikować. Współczesny, gwałtowny rozwój technologii cyfrowych, pociągnął za sobą także eskalację nielegalnych działań (tzw. cyberprzestępczości), mających na celu między innymi przejęcie różnego rodzaju baz danych, obejmujących między innymi dane osobowe czy inne dane mogące posłużyć w celach przestępczych. Pojawiło się ponadto zjawisko wojny hybrydowej, której jednym z instrumentów są ataki hakerskie z zagranicy skierowane wobec systemów informatycznych instytucji publicznych, mające na celu zdezorganizowanie czy uniemożliwienie działania tych instytucji. Powszechnie znany jest fakt, że jednym z narzędzi ataków hakerskich są odpowiednio spreparowane przesyłki poczty elektronicznej. W ślad za rozwojem coraz bardziej wyrafinowanej technologii stosowanej przez osoby i podmioty prowadzące nielegalną działalność w Internecie podążać muszą podmioty administrujące danymi chronionymi, a w tym w szczególności instytucje publiczne. Argumenty te przemawiają w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym sprawę za uznaniem, że adresat wniosku dostępowego winien posiadać możliwość identyfikacji wnioskodawcy realizującego podmiotowe prawo dostępu do informacji publicznej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nietrafne jest jednakże stanowisko, że w istocie każdy niepodpisany wniosek o udostępnienie informacji publicznej złożony drogą e-mail identyfikuje w sposób bezpośredni jego autora, gdyż identyfikatorem jest właśnie adres e-mail, z którego nadano wniosek. Nie można bowiem uznać, że adres e-mail, który w żaden sposób nie identyfikuje bądź nie odzwierciedla imienia i nazwiska osoby fizycznej (odpowiednio nazwy w przypadku osób prawnych oraz innych jednostek organizacyjnych) - autora wniosku, zawsze zawiera cechy w pełni identyfikujące dany podmiot (autora wniosku dostępowego), gdyż w takiej sytuacji swoistym identyfikatorem jest właśnie ten adres. Podmioty występujące z żądaniem udostępnienia informacji publicznej muszą zostać określone we wniosku w sposób, który jego adresatowi pozwalałby stwierdzić, że są podmiotami, którym takie prawo przysługuje. Oznacza to tym samym, że wniosek musi spełniać minimalne wymagania formalne, tzn. zawierać wskazanie przez wnioskodawcę danych pozwalających na jego identyfikację, jak imię i nazwisko (nazwę w przypadku osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych) oraz adres, także elektroniczny, na który należy udzielić odpowiedzi (tak zasadnie Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 16 lutego 2021 r.; III OSK 2698/21). NSA podkreślił również, że w obecnej dobie adresat wniosku dostępowego musi mieć możliwość ustalenia, czy wniosek nie został wysłany z adresu mailowego stworzonego "sztucznie" przez program komputerowy, podkreślenia wymaga, że udostępnienie informacji publicznej zwrotnie na adres e-mail, z którego przesłano wniosek nie determinuje stanu pewności, że informacja ta trafiła do podmiotu, który w świetle obowiązujących przepisów jest uprawniony do realizacji podmiotowego prawa dostępu do informacji publicznej. Standardy związane z procedurą dostępu do informacji publicznej muszą bowiem gwarantować adresatowi wniosku dostępowego pewność, że informacja jest udostępniania wyłącznie temu podmiotowi, który o nią wnioskował. Z kolei okoliczność, że ustawa wprowadza daleko idące odformalizowanie i ułatwienia co do sposobu i formy ubiegania się o informację publiczną, nie oznacza, że wypaczeniu mogą podlegać podstawowe zasady obrotu prawnego dotyczące m.in. zidentyfikowania podmiotu uprawnionego, czyli osoby wykonującej prawo do informacji publicznej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym sprawę użyte w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. określenie "każdy" nie jest równoważne znaczeniowo terminowi "anonim" bądź określeniu "anonimowy" i brak jest jakichkolwiek racjonalnych podstaw do ich utożsamiania.
Podobne stanowisko zostało wyrażone w wyroku WSA w Szczecinie w wyroku z 20 kwietnia 2023 r. (II SAB/Sz 16/23; wyrok sądu I instancji w sprawie, w który zapadł przywołany wyrok NSA oraz w wyroku WSA w Gdańsku z 7 grudnia 2023 r., III SAB/Gd 220/23; przywoływany w uzasadnieniu wyroku NSA)
Konkludując powyższe uwagi: w ocenie składu orzekającego w rozpoznawanej sprawie, wskazanie osoby, od której pochodzi jest koniecznym, minimalnym, a zarazem jedynym, obok adresu korespondencyjnego (elektronicznego lub zwykłego), wymogiem wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Stanowisko takie zajął także NSA w wyroku z dnia 19 lutego 2025 r., III OSK 878/24.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że wniosek z 11 listopada 2024 r., dołączony do skargi, jest całkowicie anonimowy. Nie podano w nim żadnych danych podmiotu, który złożył wniosek. Wniosek został złożony drogą elektroniczną, z adresu poczty elektronicznej, którego alias został stworzony w sposób zapewniający całkowitą anonimowość, bez wskazania na jakąkolwiek osobę nadawcy wiadomości ("[...]"), utworzonego na domenie "[...]". Z domeną tą nie jest związana żadna strona internetowa. Sposób złożenia wniosku wskazuje na dążenie do zachowania całkowitej anonimowości.
Skoro wniosek był całkowicie anonimowy, nie zawierał imienia i nazwiska, ani żadnych innych danych pozwalających na personalizację podmiotu składającego wniosek, nie był skutecznie wniesionym żądaniem udostępnienia informacji publicznej. Tylko skutecznie złożony wniosek rodzi obowiązek jego rozpoznania, w odpowiedniej formie (udostępnienia informacji lub decyzji o odmowie udostępnienia). Nieskuteczne złożenie wniosku wyklucza zatem skuteczne postawienie organowi zarzutu bezczynności w jego rozpoznaniu.
Ponadto, wobec całkowicie anonimowego charakteru wniosku z 11 listopada 2024 r. należy podważyć legitymację skargową skarżącego, brak jest bowiem podstaw do twierdzenia, że skarżący ma interes prawny we wniesieniu skargi. Wobec całkowitej anonimowości wniosku nie da się stwierdzić, czy prawdziwe jest twierdzenie zawarte w skardze, że wniosek złożył skarżący. Jakkolwiek żądający udostępnienia informacji publicznej nie musi wykazać swojego interesu prawnego, ani nawet faktycznego na etapie ubiegania się o informację (rozpoznawania wniosku), to bez wątpienia, podmiot, który wnosi do sądu skargę na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej musi już wykazać swój własny interes prawny, bo jest to fundament legitymacji skargowej (art. 50 p.p.s.a.). Interes prawny we wniesieniu skargi ma wyłącznie ten podmiot, którego wniosku organ nie rozpatrzył. Jeżeli wniosek jest anonimowy i nie ma żadnych danych pozwalających wykazać, kto był osobą korzystającą z prawa do informacji publicznej, nie ma podstaw do uznania, że skarżący ma interes prawny we wniesieniu skargi, nie wykazał bowiem, że to on złożył wniosek o informację.
Nie ma żadnych podstaw prawnych do tworzenia konstrukcji prawnej, w której kto inny byłby wnioskodawcą, a kto inny skarżącym w sprawie z zakresu informacji publicznej. Taka konstrukcja byłaby całkowicie sprzeczna z treścią art. 50 p.p.s.a.
Brak wykazania przez skarżącego interesu prawnego we wniesieniu skargi, wynikający z całkowitej anonimowości wniosku o udostępnienie informacji publicznej, stanowi kolejną przyczynę oddalenia skargi.
Na marginesie należy wskazać na dodatkowe elementy, wskazujące na specyfikę rozpoznawanej sprawy i rzutujące na ocenę zasadności skargi.
Biorąc pod uwagę anonimowość wniosku, alias pocztowy, z którego pochodził, dający realne podstawy do uznania go za spam lub próbę nadużycia, oraz treść wniosku, nader trywialną (faktura za zakup papieru toaletowego), skierowanego do niewielkiej szkoły podstawowej, położonej "na prowincji" (absolutnie nie deprecjonując znaczenia Szkoły dla lokalnego systemu oświaty), wszystkie te okoliczności mogły wskazywać na nadużycie prawa do informacji publicznej. Szkoła, do której trafił taki anonimowy mail, pochodzący z adresu mogącego sugerować wykorzystywanie do wysyłania seryjnej korespondencji mającej charakter tzw. spamu, miała wszelkie podstawy do poddania w wątpliwość realnego charakteru żądania, tj. do uznania, że pochodzi od rzeczywistego podmiotu korzystającego z prawa do informacji, a nie jest elementem działalności zakłócającej funkcjonowanie komunikacji elektrycznej szkoły (spamu). Trudno w tej sytuacji czynić zarzut Dyrektorowi szkoły, że nie udzielono odpowiedzi na tego rodzaju wniosek, złożony w takich okolicznościach.
Oczywiście błędem organu był brak próby weryfikacji nadawcy, tj. skierowanie e-maila zwrotnego celem uzyskania informacji, że żądanie pochodzi od konkretnej osoby, a nie jest elementem spamu czy przejawem nadużycia prawa do informacji publicznej. Należało zatem skierować e-mail na adres, z którego złożono wniosek, z żądaniem wskazania imienia i nazwiska wnioskodawcy.
Tym niemniej jednak, istotne są dalsze okoliczności sprawy. Wniosek został skierowany do podmiotu, który wprawdzie wykonuje zadania publiczne w zakresie oświaty, ale nie jest typowym organem administracji (władzy) publicznej. Wniosek został złożony w poniedziałek, 11 listopada 2024 r. Z uwagi na święto państwowe, w tym dniu szkoła również była zamknięta. 14-dniowy termin do udzielenia odpowiedzi (ewentualnie do podjęcia czynności w celu weryfikacji, czy wniosek pochodzi od konkretnej osoby fizycznej), upływał w dniu 25 listopada 2024 r. Skarga wpłynęła do organu w dniu 7 grudnia 2024 r., organ udostępnił żądaną informację w dniu 12 grudnia 2024 r. Jakkolwiek miarodajny dla oceny bezczynności jest stan w dacie wniesienia skargi, a nie w dacie wyrokowania, to trudno nie wziąć pod uwagę faktu, że informacja publiczna została udostępniona poprzez wysłanie na adres mailowy, z którego skierowano wniosek.
Sąd w tym zakresie w całości podziela stanowisko zawarte w wyroku WSA w Lublinie z dnia 30 stycznia 2025 r., II SAB/Lu 190/24 w tożsamej sprawie.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.