II SAB/RZ 21/22

II SAB/Rz 21/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2022-06-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-02-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący/
Maria Mikolik
Stanisław Śliwa /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
659
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2252/22 - Wyrok NSA z 2023-05-18
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 37 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie NSA Stanisław Śliwa /spr./ AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi M. R. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Rzeszowa w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych - skargę oddala -
Uzasadnienie
M. R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia zezwolenia na wznowienie robót budowlanych, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 8, art. 12, art. 35 § 1 w zw. z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735), zwanej dalej "K.p.a.". Wniosła o:
stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
zobowiązanie PINB do wydania decyzji w terminie 30 dni od daty doręczenia akt organowi;
orzeczenie o przyznaniu od organu na jej rzecz sumy pieniężnej w kwocie 5 000 zł.;
zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżąca wskazała, że wyrokiem z dnia 27 grudnia 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 926/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Rzeszowie uchylił decyzję PINB z dnia 28 lutego 2018 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia zezwolenia na wznowienie robót budowlanych. Ostatnie merytoryczne czynności zostały podjęte przez organ I instancji dnia 29 października 2019 r., kiedy odbyła się rozprawa administracyjna. Od tego momentu odbyły się jeszcze jedynie oględziny na terenie inwestycji, a poza tym organ nie prowadzi żadnych czynności w sprawie, poza wyznaczaniem inwestorom tzn. D. i J. Z. nowych terminów na przedłożenie projektu zamiennego, pomimo ciążącego na stronie obowiązku wykonania zobowiązania w postaci przedłożenia projektu lub jego uzupełnienia w rozsądnym terminie. W ocenie skarżącej, okres 3 lat jaki upłynął od wydania wyroku przez WSA w Rzeszowie w tej sprawie, jest wystarczający aby organ był w stanie zakreślić inwestorowi stosowny termin na przedłożenie projektu zamiennego i wyegzekwował zastosowanie się do tego terminu. Jej zdaniem, zachowanie organu świadczy o celowym i świadomym wydłużaniu postępowania, co niewątpliwie narusza zasady ogólne postępowania administracyjnego. W ten sposób organ działa na jej niekorzyść i wydłuża wieloletni konflikt sąsiedzki. Składająca skargę podkreśliła, że przesłanką przyznania sumy pieniężnej, ale także określenia jej wysokości jest skala uciążliwości wywołanych bezczynnością organu, poczucia bezsilności wywołanej odwlekaniem załatwienia sprawy. W jej opinii, okres oczekiwania ponad 3 lata od wyroku WSA na załatwianie sprawy uzasadnia żądanie kwoty 5000 zł. Skarżąca podkreśliła, że postępowanie dotyczy przedłożenia projektu zagospodarowania terenu w kwestii zagospodarowania wód opadowych na własnym terenie tj. odwodnienia działki Państwa Z., co ma istotne znaczenie dla nieruchomości sąsiadującej, której właścicielką jest ona. Przedłożenie prawidłowego projektu i jego zatwierdzenie decyzją organu oraz doprowadzenie obecnego stanu inwestycji do zgodnego z prawem, dałoby jej świadomość, że odwodnienie będzie wykonane prawidłowo i że nie musi się obawiać problemów z wodą na terenie swojej nieruchomości i późniejszych immisji.
PINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że toczy się przed nim pod sygn. akt NB.5160.26.2016 postępowanie administracyjne w sprawie inwestycji pn.: "Budynek mieszkalny jednorodzinny z garażem na działce nr [...] w obr. [...] oraz przyłączami: wodociągowym na działce nr [...] obr. [...] i kanalizacji sanitarnej na działkach: nr [...] obr. [...] i nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...]", realizowanej w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę z dnia 21 sierpnia 2008r., nr AR.1.53.7353/82/613/08, wydanym przez Prezydenta Miasta [...].
Decyzją PINB z dnia 28 lutego 2018r. nr NB.5160.26.2016.PA zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy realizacji powyższej inwestycji wg projektu budowlanego opracowanego przez mgr inż. arch. M. S. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 27 grudnia 2018 r. (sygn. akt II SA/Rz 926/18). Następnie, w dniu 29 października 2019 r. przeprowadzono w przedmiotowej sprawie rozprawę administracyjną, a w dniu 12 grudnia 2019 r. oględziny. W piśmie z dnia 31 grudnia 2019 r. wezwano inwestora do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego spełniającego wymogi określone w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), zwanej w dalszej części "P.b." oraz w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2018 r. Poz. 1935) w terminie do dnia 15 września 2020 r. Równocześnie zawiadomiono strony o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do jednego miesiąca od dnia przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, a po przeanalizowaniu dokumentów przedłożonych przez inwestora w dniu 15 września 2020 r., w piśmie z dnia 24 września 2020 r., wezwano go do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego w terminie do 28 lutego 2021 r. W dalszej kolejności, w piśmie z dnia 14 października 2020 r. zawiadomiono strony o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do jednego miesiąca od dnia przedłożenia uzupełnionego projektu budowlanego. Inwestor przedłożył 24 lutego 2021 r. 4 egzemplarze projektu budowlanego zamiennego. Następnie, w pismach z dnia 26 marca 2021r. oraz 31 maja 2021 r. zawiadomiono strony o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. W piśmie z 29 czerwca 2021 r. wezwano inwestora do uzupełnienia przedłożonego projektu, jednocześnie powiadamiając strony o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. Postanowieniem z dnia 20 października 2021r. nr NB.5160.26.2016.AP PINB dla Miasta [...] zobowiązał inwestora do doprowadzenia projektu budowlanego zamiennego do zgodności z przepisami do dnia 30 czerwca 2022 r., a strony zawiadomiono o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do jednego miesiąca od dnia przedłożenia uzupełnionego projektu budowlanego. W dniu 20 grudnia 2021 r. M. R. wystąpiła do Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB) z ponagleniem na przewlekłość PINB. Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2022 r. PWINB w Rzeszowie uznało ponaglenie za nieuzasadnione.
Zdaniem PINB, nie doszło w niniejszej sprawie do bezczynności. Organ zwrócił uwagę na trwający stan epidemii na terenie kraju, skutkujący ogólną dezorganizacją w tym także urzędów administracji publicznej. PINB wskazał, że w związku z powyższym, na organy administracji państwowej nakładane były określone ograniczenia tj. w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii i rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Następnie, w art. 15zzs ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.) przewidziano zawieszenie biegu terminów na okres stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID. Wprawdzie ustawodawca nie zdecydował się na przedłużenie w/w regulacji prawnej, niemniej jednak z uwagi na trwający stan epidemii wprowadzono ograniczenia polegające na rozszerzaniu obowiązku wprowadzania pracy zdalnej. Wśród pracowników Inspektoratu miały miejsce liczne i długotrwałe zachorowania, co miało duży wpływ na konieczność wydłużenia terminów załatwienia wielu spraw. W ocenie organu, stan epidemii miał też wpływ na działania inwestora. Podejmowane przez niego czynności związane z przedłożeniem prawidłowo sporządzonego projektu budowlanego zamiennego nie są czynnościami zależnymi wyłącznie od niego, gdyż w tym zakresie uzależniony jest on od osób trzech tj. projektantów. W odniesieniu do terminu wskazanego w art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. PINB podniósł, że w poglądach co do charakteru tego terminu nastąpiła w orzecznictwie sądów administracyjnych jego swoista "liberalizacja". W orzecznictwie zarysował się mianowicie pogląd, że ma on charakter procesowy i nie stanowi materialnoprawnego elementu rozstrzygnięcia. Wobec tego, samo wyznaczenie terminu procesowego nie rozstrzyga o nabyciu przez stronę jakiegokolwiek prawa. Jeśli zajdzie taka potrzeba, na wniosek strony termin ten może być przedłużony, aby umożliwić wykonanie nałożonych obowiązków, bądź przywrócony. W orzecznictwie wskazywano również, że organ przy ustalaniu przedmiotowego terminu dysponuje w tym zakresie tzw. luzem administracyjnym, gdyż zakres i bieg tego terminu nie wynikają wprost z przepisu prawa, lecz z woli organu administracji. Dlatego uznanie przez organ, nawet po upływie ww. terminu, iż obowiązek został wykonany, daje podstawę do legalizacji zabudowy, która nie narusza prawa. Zdaniem PINB, oceniając charakter, terminowość i cel podejmowanych w toku postępowania naprawczego czynności procesowych organu nie można oceniać ich w oderwaniu od szczególnego charakteru tych postępowań, szeregu unormowań procesowych szczególnych w stosunku do K.p.a., a regulowanych w ustawie Prawo budowlane - co wynika z celu tego postępowania. Nie da się więc w tych sprawach w sposób mechaniczny przeliczyć terminów na podejmowane czynności procesowe, nie da się ocenić ich zasadności i prawidłowości bez uwzględnienia specyfiki tych szczególnych postępowań administracyjnych. PINB podkreślił także, iż ewentualnie zaistniała przewlekłość postępowania nie nosi znamion "rażącej" wskazanej w art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. – dalej "P.p.s.a."), a orzeczenie grzywny czy też sumy pieniężnej na rzecz strony skarżącej nie jest obligatoryjne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 (tj. kiedy organ zobowiązany był do wydania decyzji, postanowienia bądź podjęcia innego aktu czy wykonania czynności z zakresu administracji publicznej) lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (tj. odnoszącym się do pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego oraz opinii zabezpieczających), a stanowi o tym art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sąd do dokonywanej oceny stosuje kryterium zgodności z prawem, tak materialnym, jak i procesowym. Uznając, że skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest uzasadniona – na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Ponadto, zgodnie z art. 149 § 1a P.p.s.a., jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W niniejszej sprawie skarżąca zakwestionowała przewlekłe prowadzenie przez PINB dla Miasta [...] postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia zezwolenia na wznowienie robót budowlanych.
Unormowania dotyczące terminów załatwiania spraw przez organy zawarte są w rozdziale 7 działu I Kodeksu postępowania administracyjnego. Stanowią one doprecyzowanie zasady zawartej w art. 12 K.p.a., wedle której, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie.
W myśl art. 35 K.p.a.:
§ 1. Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.
§ 2. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ.
§ 3. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
§ 3a. Załatwienie sprawy w postępowaniu uproszczonym powinno nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania.
§ 4. Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i 3a.
§ 5. 10 Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. poz. 2320), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu.
Istotne jest też, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Przy czym, ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od niego (art. 36 K.p.a.).
Ustawodawca bardzo ogólną definicję przewlekłości postępowania zawarł w art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a., w którym jednocześnie przewidział dla strony środek zaskarżenia tego rodzaju stanu rzeczy. Postanowił więc, że przewlekłość występuje wówczas, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (pkt 2). Równocześnie określił (pkt 1), że przez bezczynność należy rozumieć sytuację, kiedy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. Wskazał, że kwestionowanie któregoś z tych stanów możliwe jest przez złożenie ponaglenia do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (art. 37 § 3 K.p.a.).
Przewlekłość postępowania ma zatem miejsce wtedy, gdy organ prowadzący postępowanie nie przekroczył wprawdzie terminu załatwienia sprawy – bo wówczas należałoby postawić mu zarzut bezczynności - ale jednocześnie, dochowując terminu ustawowego, prowadzi postępowanie dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.
Zakwalifikowanie kontrolowanego postępowania do postępowania prowadzonego przewlekle wymaga gruntownego zbadania sprawy pod wieloma względami. Konieczne jest więc przeanalizowanie dokonanych w sprawie czynności procesowych pod kątem ich istotności dla rozstrzygnięcia sprawy, przyczyn braku podjęcia określonych czynności procesowych oraz charakteru tego zaniechania tj. czy jest ono zawinione przez organ czy też nie, jak też zauważenie braku podjęcia pewnych działań przez strony lub innych uczestników postępowania.
W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że pod pojęciem przewlekłego prowadzenia postępowania należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Sformułowanie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy [tak np. wyroki Naczelnego Sadu Administracyjnego (NSA): z 2.06.2016 r. II OSK 1156/16, 2.12.2021 r. II OSK 449/21].
Nie można więc zarzucić organowi, że przewlekle prowadzi postępowanie, jeśli podejmuje on wszelkie możliwe, a zarazem konieczne do rozpoznania sprawy działania, które jednakże z przyczyn od niego niezależnych nie przynoszą oczekiwanego skutku w postaci zakończenia postępowania administracyjnego.
Przenosząc te ogólne uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należało uznać, że pomimo, iż prowadzone przez PINB dla Miasta [...] postępowanie w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia zezwolenia na wznowienie robót budowlanych toczy się już ponad trzy lata, licząc od zwrotu akt organowi po wyroku tut. Sądu z dnia 27 grudnia 2018 r. (zwrot ten nastąpił 16 maja 2019 r.), to nie można go określić mianem przewlekłego. Decydujące znaczenie dla takiej oceny mają dwie okoliczności. Pierwsza to fakt, że rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszony został stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Szerzenie się powyższego wirusa spowodowało niewątpliwie dużą dezorganizację życia społecznego, w tym oczywiście w zakresie funkcjonowania podmiotów prywatnych prowadzących działalność gospodarczą oraz w zakresie pracy urzędów administracji publicznej. Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 31 marca 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 566) prawodawca wskazał (w § 13 ust. 1), że w okresie od 31 marca 2020 r., wykonywanie zadań przez urząd administracji publicznej lub jednostkę organizacyjną wykonującą zadania o charakterze publicznym, może podlegać ograniczeniu polegającym na wykonywaniu:
1) wyłącznie zadań niezbędnych do zapewnienia pomocy obywatelom;
2) określonych zadań przez ten urząd lub jednostkę w sposób wyłączający bezpośrednią obsługę interesantów.
Przy czym, decyzję o rodzaju i formie wprowadzanych ograniczeń, o których mowa w ust. 1, podejmuje kierownik urzędu administracji publicznej lub kierujący jednostką organizacyjną wykonującą zadania o charakterze publicznym (§ 13 ust. 2 powyższego aktu). Unormowania tego rodzaju były powtarzane następnie w kolejnych rozporządzeniach Rady Ministrów, przy czym rozszerzano rodzaje zadań uznawanych za niezbędne do zapewnienia pomocy obywatelom. Ponadto, w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 1 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (poz. 2132), przewidziano, że do dnia 27 grudnia 2020 r. w urzędach administracji publicznej lub jednostkach organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze publicznym kierownicy urzędów administracji publicznej, dyrektorzy generalni urzędów lub kierujący jednostką organizacyjną polecają pracownikom wykonywanie pracy zdalnej (§ 22 ust. 1). Również ta regulacja była ponawiana w kolejnych rozporządzeniach Rady Ministrów.
Należy także wskazać na ustawę z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 374), która w art. 15zzr przewidziała, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów np. od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem, do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, przedawnienia czy zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Natomiast w art. 15 zzs ust. 1 tej ustawy prawodawca wskazał, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID, bieg terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.
Nadto, w art. 15 zzs ust. 10 wskazanej ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...) prawodawca przewidział, że nie stosuje się przepisów o bezczynności organów oraz o obowiązku organu powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie (pkt 1). Poza tym, organom nie wymierza się kar, grzywien ani nie zasądza się od nich sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa (pkt 2). Zaprzestanie zaś czynności przez organ w okresie stanu epidemii nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 15 zzs ust. 10).
Uchylenie powołanych art. 15zzr i art. 15 zzs nastąpiło na mocy art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (poz. 875). Z tym, że wedle art. 68 ust. 1, ust. 2, ust, 6 i ust. 7 tej noweli, terminy, których bieg nie rozpoczął się, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia jej w życie (miało to miejsce 16 maja 2020 r.), a terminy, których bieg uległ zawieszeniu, biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie noweli.
Zdaniem Sądu, nie sposób powyższej sytuacji, a zatem trudności w funkcjonowaniu urzędów administracji łączących się z epidemią SARS-CoV2 nie uwzględnić przy analizie szybkości prowadzonego przez PINB dla Miasta [...] postępowania. Na trudności te powoływał się zresztą ten organ w pismach – zawiadomieniach o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy, wskazując na panującą epidemię oraz wynikającą z niej absencję pracowników. Jest to bowiem z pewnością nadzwyczajna okoliczność, której organ nie mógł przewidzieć i przedsięwziąć środki, które wyeliminowałyby negatywne aspekty tego zjawiska tak, by strony mogły "uzyskiwać" rozstrzygnięcia ważnych dla nich spraw w ustawowych terminach.
W sprawie niniejszej występuje ponadto jeszcze jedna istotna okoliczność, która nie pozwala przypisać PINB przewlekłego prowadzenia postępowania. Chodzi mianowicie o to, że organ ten w zakresie podejmowania w sprawie kolejnych czynności uzależniony był od działań inwestorów, a ci z kolei od podmiotów trzecich. Projekt budowlany zamienny może bowiem sporządzić tylko osoba posiadająca fachową wiedzę potwierdzoną uprawnieniami budowlanymi do projektowania, o czym mowa w art. 34 ustawy Prawo budowlane. Jest to dokument, który z pewnością wymaga poświęcenia określonej ilości czasu na jego sporządzenie, co może oznaczać, że okres jego uzyskania przez zainteresowane podmioty może być stosunkowo długi, a stan epidemii mógł dodatkowo przyczynić się do tego, że był on dłuższy niż dotychczas. Powyższe miał na uwadze PINB dla Miasta [...] wyznaczając D. i J. Z. kilkumiesięczne terminy na przedłożenie odpowiadającego prawu projektu budowlanego zamiennego.
W tym miejscu należy podzielić stanowisko organu, że termin z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego ma charakter procesowy i może zostać przedłużony lub przywrócony, jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy. Istotą postępowania naprawczego prowadzonego na podstawie powołanego przepisu jest doprowadzenie danego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem w sytuacji, gdy inwestor w istotny sposób odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Termin ten ustala sam organ w taki sposób, aby realnym było wykonanie zaleconych czynności (tak: wyroki NSA: z 26.10.2021 r. II OSK 3616/18, z 24.05.2018 r. II OSK 300/18)
Mając powyższe uwagi na względzie Sąd oddalił złożoną skargę, zdając sobie sprawę z istniejącej po stronie skarżącej chęci jak najszybszego rozstrzygnięcia istotnej dla niej sprawy, jednak nie mogąc jednocześnie przyjąć, że PINB działa w tej sprawie bez zachowania rozsądnych terminów i niepotrzebnie przedłuża postępowanie. Jak już zaznaczono, na brak zakończenia ocenianego postępowania wpływ miały takie kwestie jak występujący na terenie kraju stan epidemii i związane z nim nieobecności pracowników organu w pracy oraz świadczenie pracy w formie zdalnej, ale także działania inwestorów, którzy zobowiązani do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego musieli zwracać się w tym zakresie do profesjonalnego podmiotu. Podkreślić trzeba, że organ stosował się do konieczności wynikającej z art. 36 K.p.a., informując strony prowadzonego postępowania o przedłużeniu terminu jej załatwienia ze wskazaniem przyczyn powyższego stanu rzeczy.
Oddalenie skargi nastąpiło w oparciu o art. 151 P.p.s.a.