II SAB/Rz 200/24

II SAB/Rz 200/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-02-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Zdrzałka
Magdalena Józefczyk
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
zobowiązano do rozpoznania wniosku
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 lutego 2025 r. sprawy ze skargi P.D. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Prezesa Sądu Rejonowego w [...] do rozpoznania wniosku skarżącego P. D. z dnia 4 listopada 2024 r., w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy organowi wraz z odpisem prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Prezesa Sądu Rejonowego w [...] na rzecz skarżącego P. D. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi P.D. (dalej: "skarżący") jest bezczynność Prezesa Sąd Rejonowego w R. (dalej: "Prezesa Sądu" lub "organ") w sprawie udostępnienia informacji publicznej.
Jak wynika z akt sprawy, skarżący we wniosku z dnia 4 listopada 2024 r. przesłanym za pośrednictwem poczty elektronicznej zwrócił się do Prezesa Sądu o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie skanu wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt [...] – po jego anonimizacji. We wniosku zaznaczył, aby żądaną informację przesłać na adres mailowy: [...].
Odpowiadając na wniosek, w dniu 19 listopada 2024 r., organ poinformował Skarżącego, że zakres wnioskowanej informacji nie obejmuje informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 902 z późn. zm.; dalej: "u.d.i.p."), gdyż wnioskowany wyrok nie dotyczy sprawy publicznej, lecz prywatnej.
Pismem z dnia 21 listopada 2024 r. (data wpływu pisma do organu) skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na bezczynność Prezesa Sądu w związku z brakiem odpowiedzi na jego wniosek z dnia 4 listopada 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, zarzucając naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej oraz wnosząc o zobowiązanie organu do udostępnienia żądanej informacji.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że Prezes Sądu pismem datowanym na dzień 18 listopada 2024 r., a przesłanym z jednodniowym opóźnieniem w dniu 19 listopada 2024 r., poinformował, że wniosek nie dotyczy informacji publicznej i nie wydał decyzji, do wydania której był zobowiązany w przypadku braku realizacji wniosku.
W ocenie skarżącego odpowiedź Prezesa Sądu o odmowie przesłania skanu wyroku po anonimizacji narusza jego prawa, ponieważ informacje i dane, o które wnioskował bez wątpienia należą do kategorii informacji publicznej. Skarżący podniósł, że orzeczenie to, jak każde inne, powinno być opublikowane po anonimizacji na stronie internetowej sądu, dlatego tym bardziej niezrozumiała jest postawa Prezesa Sądu. Dodał, że wielokrotnie wnioskował o takie dane i były mu one udostępniane, co budzi uzasadnione podejrzenie o złośliwości, celowym stwarzaniu sztucznych problemów i pozbawieniu skarżącego prawa do kontroli obywatelskiej. Zaznaczył, że jego intencją było uzyskanie informacji o zasadach funkcjonowania i trybie działania Sądu. Zdaniem skarżącego żądana informacja stanowi informację publiczną, ponieważ każdy wyrok po anonimizacji jest informacja publiczną, bez względu na to czy dotyczy sprawy publicznej czy prywatnej. Wyrok jest dokumentem urzędowym i dotyczy weryfikacji pracy Sądu.
Skarżący podniósł również, że odmowa udzielenia informacji publicznej powinna przybrać formę decyzji, a brak jej wydania, stanowi naruszenie ustawy. W ocenie skarżącego, termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., po czternastu dniach od złożenia wniosku, zatem doszło do bezczynności organu. Zaznaczył, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie może ograniczyć się do zdawkowego oświadczenia o istnieniu braku podstaw do odmowy udostępnienia informacji. Zdaniem skarżącego, pismo zawierające odpowiedź Prezesa Sądu nie jest decyzją, ponieważ nie posiada w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu stwierdził, że jest ona bezzasadna. Organ wskazał, że pismem z dnia 18 listopada 2024 r. znak: [...] udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego, informując, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, a wobec tego, organ nie był zobowiązany do wydania decyzji administracyjnej w trybie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego. Prezes Sądu wskazał jednocześnie, że skarżący mógłby się domagać odpisu wyroku na podstawie przepisów kodeksu postępowania karnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Skarga jest zasadna.
Przedmiotem skargi uczyniono bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w R. w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej.
W pierwszej kolejności należy zauważyć - co nie jest w niniejszej sprawie sporne - że Prezes SR jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej jasno wynika, że adresatami obowiązku udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, wymienione w art. 4 u.d.i.p. W szczególności są nimi organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), do których niewątpliwie należy zaliczyć także prezesów sądów powszechnych wszystkich szczebli (w tym sądów okręgowych), będących organami władzy sądowniczej - co potwierdza jednolite, utrwalone orzecznictwo sądowoadministracyjne (zob.m.in. wyroki WSA: z 6 marca 2013 r., II SA/Sz 1244/12; z 22 stycznia 2014 r., II SAB/Gd 47/13; z 19 lutego 2014 r., II SAB/Wa 443/13; z 18 czerwca 2014 r., II SA/Go 305/14; z 1 października 2014 r., II SAB/Gd 103/14; z 9 października 2014 r., II SAB/Łd 110/14; z 27 maja 2015 r., IV SAB/Po 32/15; z 14 marca 2018 r., II SAB/Łd 11/18; z 14 maja 2019 r., IV SA/Wr 70/19; z 19 maja 2020 r., II SA/Ol 169/20; z 26 listopada 2020 r., II SA/Go 447/20 - wszystkie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; w skrócie "CBOSA"). Oznacza to, że Prezes SR jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 3 in fine u.d.i.p.).
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się w swej istocie do kwalifikacji żądanych przez skarżącego informacji jako informacji publicznej.
Żądana przez skarżącego informacja publiczna obejmowała dokument, skan wyroku wydanego przez Sad Rejonowy w R. w sprawie [...], po anonimizacji.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Prawo obywateli do uzyskania informacji publicznej przewidziano w art. 4 u.d.i.p. Przepis ten przewiduje, że do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są m.in. organy władzy publicznej, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego publicznych.
Ustawodawca w art. 6 u.d.i.p. zamieścił przykładowy wykaz (katalog) informacji i dokumentów, które stanowią informację publiczną, przy czym wyszczególnienie to nie jest wyliczeniem wyczerpującym (zamkniętym), lecz ma charakter przykładowy. O zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje jej treść i charakter. Przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest więc spełnienie przez nią kryterium przedmiotowego i stąd też decydującymi są treść i charakter konkretnej informacji, nie zaś podmiot, który jest w jej posiadaniu. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, czyli każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 u.d.i.p).
Zdaniem Sądu wnioskowana do udostępnienia informacja w postaci skanu zanonimizowanego wyroku ze sprawy karnej rozpoznanej w Sądzie Rejonowym w R. stanowi informację publiczną. Wynika to bezpośrednio z treści art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret trzecie u.d.i.p., który stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu. Sądy wydają wyroki w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej - art. 174 Konstytucji RP. Tym samym reprezentują dobro wspólne wszystkich obywateli - art. 1 Konstytucji RP - a sprawowany przez nie wymiar sprawiedliwości ma charakter powierniczy, służebny wobec władzy zwierzchniej narodu - art. 4 i art. 10 Konstytucji RP. Nie ma więc wątpliwości, że wyrok sądu karnego inkorporuje w sobie informacje dotyczące sprawy publicznej, o jakiej mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Jest urzędową formą realizacji przyznanej sądom władzy, w ramach której sprawują wymiar sprawiedliwości, a więc - jako Państwo - rozstrzygają spory prawne o odpowiedzialności karnej za popełnione czyny zabronione. Wyrok jest zatem dokumentem urzędowym, sporządzonym w prawem wymaganej formie, podpisanym przez funkcjonariusza publicznego i zawierającym oświadczenie o rozstrzygnięciu sporu poddanego kognicji sądu. Analogiczne znaczenie należy przypisać uzasadnieniu wyroku sądu karnego, które - w razie gdy zostało sporządzone - ujawnia na podstawie jakich faktów i w oparciu o jakie normy prawa wydano rozstrzygnięcie o odpowiedzialności karnej oskarżonego - art. 424 k.p.k. Pełni więc funkcję informacyjną, weryfikacyjną oraz legitymizacyjną wobec zapadłego rozstrzygnięcia. Pomimo, że przepisy k.p.k. (art. 413 k.p.k.) nie stanowią, że uzasadnienie stanowi element konstrukcyjny wyroku, nie można przyjąć, iż ma ono byt procesowo samodzielny. W razie gdy zostało sporządzone stanowi integralną cześć wyroku, ujawniającą podstawy i motywy zawartego w nim rozstrzygnięcia. Przyjąć zatem należy, że zarówno sam wyrok, jak i jego uzasadnienie stanowią informację publiczna udostępnianą na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret trzecie u.d.i.p. - analogicznie NSA w wyroku z 16 stycznia 2018 r., sygn. I OSK 784/16.
Dostęp do wyroku, jako dokumentu urzędowego został zagwarantowany na poziomie konstytucyjnym oraz ustawowym - art. 61 ust. 2 Konstytucji RP i art. 3 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret trzecie i ust. 2 u.d.i.p. Przedmiotowe gwarancje dostępowe nie oznaczają jednak, że każdy wyrok sądu wraz z uzasadnieniem będzie podlegał udostępnieniu w całości. Stosownie do postanowień art. 5 ust. 2 u.d.i.p. dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej. Konieczność ochrony prywatności osób fizycznych nie zwalnia jednak organu z obowiązku udostępnienia informacji publicznej. Rzeczą organu jest jedynie zapobiec dostępowi do konkretnych informacji umożliwiających identyfikację osoby fizycznej, co w praktyce oznacza udostępnienie dokumentów odpowiednio zanonimizowanych. Dopiero w razie uznania i przekonującego wykazania, że istnieje potrzeba ochrony prywatności określonej osoby lub osób, a celu tego w dostateczny sposób nie spełni anonimizacja danych wrażliwych, organ, do którego skierowano wniosek o udostępnienie informacji publicznej, winien - w oparciu o art. 16 u.d.i.p. - wydać decyzję administracyjną odmawiającą udostępnienia konkretnej informacji publicznej, powołując się na ograniczenia zawarte w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. - wyrok NSA z dnia 20 października 2022 r., sygn. III OSK 5609/21.
Ograniczenie dostępu do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej nie jest równoznacznie z zakazem udostępnienia każdej informacji, która tej osoby dotyczy. Jest oczywiste, że ograniczenie to nie obowiązuje w stosunku do osób pełniących funkcje publiczne lub mających związek z pełnieniem takiej funkcji. Problemem do rozważenia na gruncie niniejszej sprawy jest nie tylko kwestia tego, czy osoby których dotyczy wyrok wnioskowany do udostępnienia są osobami pełniącymi funkcje publiczne lub mającymi związek z pełnieniem takich funkcji. W razie negatywnej odpowiedzi na tak postawione pytanie, istotne stanie się ustalenie, czy należy ograniczyć dostęp do informacji publicznej dotyczącej tych osób ze względu na ich prywatność. To, że informacja publiczna dotyczy osoby fizycznej niebędącej osobą pełniącą funkcję publiczną lub niemającej związku z pełnieniem takiej funkcji, nie przesądza jeszcze, że podlega ona ograniczeniu na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Skorzystanie z takiego ograniczenia wymaga wykazania, że jest to niezbędne z uwagi na jej prywatność. Aby sformułować adekwatną ocenę w tym zakresie należy zweryfikować, czy dane ujawnione jako informacja publiczna dotykają tej sfery prywatności, która powinna zostać niejawna z uwagi na dobro tej osoby. W każdym wypadku, ocenę w tym zakresie należy formułować ad casum, a więc z uwzględnieniem okoliczności właściwych dla danej sprawy.
W przekonaniu Sądu niewątpliwe dane osobowe osób skazanych powinny zostać zanonimizowane w sposób uniemożliwiający ich ujawnienie w udostępnionej informacji publicznej (z wyłączeniem sytuacji, gdy wyrok zostaje podany do publicznej wiadomości na podstawie art. 43b Kodeksu Karnego w zw. z art. 197-199 Kodeksu Karnego Wykonawczego). Udostępnienie zanonimizowanej treści uzasadnienia wyroku będzie zatem realizować ochronną funkcję proklamowaną treścią art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Nie można również przyjąć, że w sytuacji, gdy wnioskujący o udostępnienie informacji publicznej, pomimo jej zanonimizowania, wie kogo ona dotyczy, należy mu zawsze odmówić dostępu do tej informacji. Ograniczenie dostępu do zanonimizowanego uzasadnienia wyroku sądu na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. należy szczegółowo uzasadnić, poprzez wykazanie zasadności wyłączenia konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej z uwagi na konstytucyjnie chronione wolności i prawa innych osób - art. 61 ust. 3 Konstytucji RP. Podmiot, do którego skierowano wniosek dostępowy musi zatem wykazać, jakie wartości chroni odmawiając dostępu do zanonimizowanej treści uzasadnienia wyroku i na jakiej podstawie sformułował ocenę, że w danym wypadku ochrona ta wymaga wyłączenia konstytucyjnego prawa do informacji publicznej.
Należy zwrócić uwagę, że udostępnienie zanonimizowanej treści uzasadnienia wyroku samo w sobie nie ujawnia informacji pozwalających na identyfikację podmiotów, których dotyczy. Zanonimizowane orzeczenia sądów wraz z uzasadnieniami ujawniane są w powszechnie dostępnych portalach, jak: Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych, czy Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych oraz w Elektronicznych Systemach Informacji Prawniczej, jak LEX, czy Legalis. Możliwość powiązania zanonimizowanego orzeczenia z podmiotami, których ono dotyczy może wynikać z faktu, że informacje pozwalające na taką identyfikację znajdują się w innych źródłach, jak chociażby wokanda sądowa, czy informacja medialna. Ponadto zasadą jest, że każde postępowania karne jest jawne, a wstęp na salę rozpraw nie jest ograniczony - art. 355 i art. 356 § 1 k.p.k. Jawne jest również ogłoszenie wyroku wraz z podaniem jego ustnych motywów - art. 45 ust. 2 Konstytucji i art. 364 i art. 413 § 1 i § 3 k.p.k. Ustrojodawca, a za nim ustawodawca doszedł zatem do przekonania, że dane pozwalające zidentyfikować osoby, wobec których prowadzone jest postępowanie karne, charakter zarzucanych im czynów oraz rozstrzygnięcie o ich odpowiedzialności nie podlegają utajnieniu, a zatem pozostają jawne. W takim skonfigurowaniu udostępnienie zanonimiozwanego uzasadnienia wyroku w Portalu Orzeczeń Sądów Powszechnych, czy w Elektronicznych Systemach Informacji Prawniczej zawsze będzie wiązało się z możliwością identyfikacji podmiotów, których ono dotyczy. Nie można bowiem wykluczyć, że ktoś posiada informacje pozwalające na taką identyfikację, np. sygnaturę akt sprawy i dane osobowe stron postępowania.
W podobnych uwarunkowaniach funkcjonuje udostępnienie zanonimizowanych wyroków i sporządzonych do nich uzasadnień w trybie dostępu do informacji publicznej. Podmiot wnioskujący o taki dostęp, nie ma obowiązku ujawniania, celu w jakim zawraca się o informację publiczną oraz czy posiada dane pozwalające na identyfikację podmiotów, których ona dotyczy. Jeżeli informacja publiczna zawiera dane dotyczące prywatnej sfery osoby fizycznej niepełniącej funkcji publicznych, dostęp do niej powinien zostać ograniczony w trybie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Oznacza to, że podmiot, w którego dyspozycji pozostaje informacja publiczna ma obowiązek przeanalizować jej treść i rozstrzygnąć, czy zawiera ona dane wyłączone z dostępu ze względu na prywatność osoby fizycznej. W razie ustalenia, że tak faktycznie jest, należy rozważyć, czy cała informacja publiczna podlega wyłączeniu na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., czy też możliwe jest jej udostępnienie, po usunięciu (anonimizacji) danych prywatnych. Trzeba również ocenić, czy informacja cząstkowa, po usunięciu danych, do których dostęp jest wyłączony na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., nadal ma walor pierwotnej informacji publicznej, innymi słowy, czy po usunięciu treści wyłączonej z dostępu (czasem znacznych fragmentów treści dokumentu) nie doszło do wytworzenia nowego dokumentu o treści odmiennej od pierwotnej. W takiej sytuacji informacja publiczna w ogóle nie podlega udostępnieniu, albowiem wnioskujący uzyskałby dostęp do innych danych publicznych niż te, o które wnioskował. Reasumując należy stwierdzić, że co do zasady, decydująca dla ustalenia, czy informacja publiczna zawiera dane, które powinny zostać wyłączone z dostępu ze względu na ochronę prywatności osoby fizycznej jest treść tej informacji. In concreto, jeżeli wniosek dostępowy dotyczy wyroku sądu, ewentualnie wraz z jego uzasadnieniem, to podmiot udostępniający taką informację powinien usunąć z treści tych dokumentów wszelkie dane pozwalające na identyfikację osób, których one dotyczą. Należy zaznaczyć, że nie oznacza to konieczności usuwania tych danych, które wprawdzie odnoszą się do sfery prywatnej osób fizycznych, jednakże w następstwie przeprowadzonej anonimizacji nie da się ich przyporządkować do konkretnej osoby, identyfikowalnej z imienia i nazwiska. Wyłączenia dostępu do takich danych nie da się uzasadnić ochroną prywatności osoby fizycznej, jak wymaga tego art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Podmiot udostępniający informację publiczną w postaci wyroku sądu i jego uzasadnienia ma obowiązek przeanalizować ich treść i rozważyć, czy pomimo usunięcia danych identyfikujących osobę fizyczną, jak imię i nazwisko, dokumenty te nie zawierają innych informacji pozwalających na ustalenie, kogo dotyczy orzeczenie - nie chodzi tu wyłącznie o identyfikację oskarżonego, ale również innych uczestników postępowania. Informacje te mogą dotyczyć charakteru popełnionego czynu, okoliczności jego popełnienia, takich jak miejsce, czas, szkód i krzywd, jakich doznał pokrzywdzony, etc. W każdym jednak wypadku, chodzi o dane umożliwiające zidentyfikowanie osoby fizycznej, znajdujące się w treści wyroku i jego uzasadnienia.
Inna konfiguracja zachodzi wówczas, gdy wnioskujący o dostęp do informacji publicznej ujawnia, że posiada wiedzę, kogo dotyczy konkretny wyrok sądu karnego. W takim stanie faktycznym udostępnienie zanonimizowanej treści wyroku i uzasadnienia sądu może spowodować, że ujawnione zostaną dane prywatne, które wnioskujący będzie mógł przyporządkować do konkretnej osoby fizycznej. Należy jednak raz jeszcze podkreślić, że źródłem wiedzy umożliwiającej taką identyfikację nie będzie udostępniona informacja publiczna, lecz inne medium, do którego dostęp miał wnioskujący. W ocenie Sądu ograniczenie dostępu do wyroku i uzasadnienia sądu będzie wówczas możliwe, wyłącznie po wykazaniu, że nawet po przeprowadzeniu anonimizacji, treść tych dokumentów zawiera dane, które powinny być chronione ze względu na prywatność osób fizycznych - oskarżonego, skazanego, pokrzywdzonych, świadków, biegłych, itd. Z pewnością okolicznością, jaką należy wziąć pod uwagę przy podejmowaniu takiej decyzji jest wyłączenie jawności rozprawy przez sąd na podstawie art. 360 Kodeksu postępowania karnego albo art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o świadku koronnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1197) i idące za tym ewentualne wyłączenie jawności podania ustnych motywów wyroku (art. 364 ust. 2 k.p.k.), czy wyłączenie jawności wokandy sądowej (§ 93 ust. 4 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych). W każdym z przywołanych przypadków ograniczenie jawności może nastąpić z uwagi na interes prywatny osoby fizycznej - Naczelny Sąd Administracyjny pomija te układy, w których ograniczenie jawności następuje z uwagi na szeroko pojęty interes publiczny, albowiem nie dotyczą one stosowania art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Wyłączenie jawności rozprawy z uwagi na interes prywatny musi być rozważane jako okoliczność istotna w kontekście stosowania art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Udostępnienie w takiej sytuacji zanonimizowanego wyroku lub uzasadnienia, przy wiedzy, że wnioskujący o dostęp posiada informację, kogo dotyczy orzeczenie, powinno być zasadniczo wyłączone.
Jeżeli jednak jawność rozprawy nie została wyłączona, odmowa udostępnienia zanonimizowanego wyroku i ewentualnie uzasadnienia musi zostać należycie umotywowana poprzez wykazanie, z jakiego powodu interes partykularny, urealniony w prywatności osoby fizycznej uzasadnia wyłączenie konstytucyjnego prawa do informacji publicznej. W tym zakresie ocen prawnych należy z kolei uwzględniać, że takie elementy jak: imię, nazwisko oraz inne dane określające tożsamość oskarżonego; przytoczenie opisu i kwalifikacji prawnej czynu, którego popełnienie oskarżyciel zarzucił oskarżonemu; rozstrzygnięcie sądu, a w razie skazania również dokładne określenie przypisanego oskarżonemu czynu oraz jego kwalifikację prawną; rozstrzygnięcia co do kary i środków karnych, stanowią informacje ujawniane podczas ogłoszenia wyroku - art. 413 w zw. z art. 418 Kodeksu postępowania karnego (tak słusznie NSA w wyroku z dnia 14 marca 2023 r., III OSK 7229/21).
Reasumując, wadliwe przyjęcie przez organ, że żądana informacja nie jest informacją publiczną przesądziło o nierozpoznaniu wniosku o jej udostepnienie.
Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Wobec powyższego, Sąd - stwierdziwszy bezczynność Organu (tu: Prezesa SR) w załatwieniu wniosku skarżącego zobowiązał organ do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku (pkt 1 sentencji wyroku).
Zarazem, stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 21 in principio u.d.i.p., Sąd stwierdził, że Organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu przedmiotowego wniosku w zaskarżonym zakresie (pkt 2 sentencji wyroku).
Z kolei oceniając charakter zaistniałej bezczynności - jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 21 in principio u.d.i.p. - Sąd, po analizie całokształtu okoliczności faktycznych sprawy, uznał, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 sentencji wyroku).
Sąd wziął bowiem pod uwagę, że "rażącym naruszeniem prawa" w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. pozostaje stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, CBOSA). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia (względnie braku zakończenia), lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W tradycyjnym ujęciu "rażącym naruszeniem prawa" jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na akceptację w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Z konieczności logicznej kwalifikacja naruszenia jako "rażącego" musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu ocenianego jako naruszenie "zwykłe". Dla uznania naruszenia prawa za rażące nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. To przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być w sposób oczywisty pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., II OSK 468/13; a także wyroki WSA: z 10 kwietnia 2014 r., II SAB/Wr 14/14; z 11 października 2013 r., II SAB/Po 69/13; z 11 marca 2015 r., IV SAB/Po 19/15; dostępne w CBOSA).
W niniejszej sprawie sytuacja taka, zdaniem Sądu, nie wystąpiła. Organ zareagował bowiem na wniosek Skarżącego terminowo, natomiast pozostawał jedynie w błędnym przekonaniu co do charakteru żądanych informacji - co jednak, zdaniem Sądu, nie wynikało ze złej woli Organu, lecz błędnej oceny okoliczności faktycznych i prawnych sprawy.
O kosztach postępowania (pkt 5 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez skarżącego koszt wpisu od skargi w wysokości 100 zł.